🇺🇿Mualliflik huquqi bilan bog‘liq sabablar tufayli kanalimizdagi barcha ma’lumotlar vaqtincha o‘chirildi. Tez orada yangidan faoliyatimizni davom ettiramiz.

🇹🇷Telif hakkı ile ilgili nedenlerden dolayı kanalımızdaki tüm içerikler geçici olarak kaldırılmıştır. En kısa sürede faaliyetlerimize yeniden başlayacağız.

🇬🇧Due to copyright-related reasons, all content on our channel has been temporarily removed. We will resume our activities shortly.

🇰🇷저작권과 관련된 사유로 인해 채널의 모든 자료가 일시적으로 삭제되었습니다. 곧 다시 활동을 재개하겠습니다.

🇯🇵「著作権に関わる事情により、当チャンネルのすべての情報は一時的に削除されました。まもなく活動を再開いたします。」

🇩🇪Aufgrund urheberrechtlicher Gründe wurden alle Inhalte unseres Kanals vorübergehend entfernt. In Kürze werden wir unsere Tätigkeit wieder aufnehmen.

🇻🇦Propter causas ad iura auctoris pertinentes, omnia documenta in nostro canali ad tempus deleta sunt. Mox iterum operam nostram renovabimus.

🇺🇦Через причини, пов’язані з авторським правом, усі матеріали на нашому каналі були тимчасово видалені. Незабаром ми відновимо свою діяльність.

👉 @html_css_js_kodlari_uz

TANAZZULGA YAQINLASHGAN XALQ

Bugun jamiyatimizda bir qarashda hamma narsa joyida: ziyolilar ham tilga olinadi, ularga ham e’tibor beriladi, ayrim hollarda hatto mukofot va unvonlar ham taqdim etiladi. Ammo bu e’tibor bilan sportchilar, otarchilar, laparchilar yoki sahna masxarabozlariga berilayotgan e’tibor o‘rtasida yer bilan osmon qadar tafovut bor. Olimning yillab qilgan izlanishlari, o‘qituvchining minglab shogirdlarga singdirgan bilimi, yozuvchining xalq ruhiyatiga solgan og‘ir mehnati ko‘pincha birgina sport musobaqasida yutgan medal yoki sahnada qilingan bir kulguli chiqish darajasida qadrlanmaydi. Bu farq oddiy ko‘z bilan ham ko‘rinib turadi, ayniqsa xalqning kimni ko‘proq tanishi va ibrat bilishida yaqqol seziladi.

Xalq bugun tobora maishiy muammolar girdobida. Ishsizlik, narx-navoning oshishi, uy-joy, transport, sog‘liqni saqlash kabi og‘ir masalalar odamlarni o‘ylantirayotgan bir paytda, televideniye va matbuot ularning ongiga ko‘ngilochar maydonlarni qahramon qilib ko‘rsatmoqda. Natijada odamlar o‘zini ularga qiyoslashga urinadi: kimdir hashamatli mashina olishni, kimdir dabdabali to‘y qilishni, kimdir kazo-kazo vallomatlarning tutumini qilishni orzu qiladi. Bu orzu-yu havas ortida esa hayotning real muammolari unutiladi, ularni hal qilishga kuch va iroda topilmaydi.

Haqiqat shuki, ziyolilar chetda emas. Ular ham bor, ularning mehnati ham qayd etiladi, lekin ular hech qachon xalq ko‘z o‘ngida sportchilar yoki masxarabozlardek “qahramon” bo‘lib chiqmaydi. Ularning nomlari kitoblardagina qoladi, ayrim akademik doiralardagina eshitiladi. Xalq esa ularni emas, balki tez-tez ekranda ko‘rinib, dabdaba va hashamat ichida yurganlarni taniydi. Bu esa jamiyatda noto‘g‘ri qadriyatlarni shakllantirib bormoqda.

O‘zini bilim bilan emas, balki to‘y va hashamat bilan ko‘rsatishga urinish, yoshlarni ham shunga ergashtiradi. Yoshlarga ilmiy izlanish emas, tez boylik va tez mashhurlikka eltuvchi yo‘llar jozibador bo‘lib ko‘rinadi. Natijada millat o‘z tafakkur boyligini sekin-asta boy beradi, ma’naviy olami sayozlashadi, xalq sifatida esa tanazzul sari qadam tashlaydi. Chunki jamiyat taraqqiyoti ilmga emas, tomoshalarga suyanib qolgan bir paytda, kelajakni boy berish muqarrar bo‘ladi.

👉 @Jasur_Usmon

QULLIK RAMZLARIGA QAYTISHGA YO‘L YO‘Q!

O‘zbekiston mustaqillikka erishganiga 34 yil to‘ldi. Bu vaqt xalqimiz uchun erkinlikning, orzularimizning, tarixiy haqiqatimizning tiklangan yillaridir. Ammo afsuski, bugun ham ayrim kishilar mustaqillikning qadriga yetmayapti. Ular bilib-bilmay, ba’zan ataylab sobiq SSSRni ideallashtirishga urinadi. Eng achinarlisi, mustaqillik yillarida tug‘ilgan yoshlar ham shu yolg‘on tasavvur domiga tushib, terror tuzum ramzlarini kiyib ko‘chada yurmoqda.

Aslida SSSR nima edi? U qon ustiga qurilgan, millionlab begunohlarning hayoti evaziga shakllangan tuzum edi. Fuqarolar urushi, milliy ozodlik harakatlari – barchasi qon bilan bostirildi. Bizning yurtda ham ozodlik uchun kurashgan qahramonlar “bosmachi” deb ataldi. O‘z xalqini aldash, tarixni soxtalashtirish – bu tuzumning siyosiy quroliga aylangan edi.

Keyin esa kollektivlashtirish balosi boshlandi. Dehqonning qo‘lidagi borini tortib olishdi, xalqni ochlikka mahkum qilishdi. Millionlab odamlar nobud bo‘ldi. Bu kamlik qilgandek, butun ziyolilar, olimlar, fermerlar, hunarmandlar, vatanparvar harbiylar “xalq dushmani” deya qatag‘on qilindi, otilib o‘ldirildi yoki surgun qilindi. Qonxo‘r siyosat oqibatida xalqning bilimli qatlami yo‘q qilindi. Bu jinoyatlar Ikkinchi jahon urushi paytida ham o‘zini ko‘rsatdi: kadrlar yetishmasligi sababli mislsiz yo‘qotishlarga duch kelindi.

SSSR mintaqamiz uchun faqat ochlik va qatag‘on emas, balki ma’naviy qullikni ham olib keldi. Alifbomiz necha bor o‘zgartirildi, xalqning xotirasi uzildi. Maktab o‘quvchilari paxta dalasiga haydaldi. “Oq oltin” deya paxtaga sig‘inish oqibatida Orol dengizi quridi, butun dunyoni larzaga solayotgan ekologik falokat yuz berdi.

Endi savol: bugun mustaqillikning 34-yilligida SSSR emblemasini kiyib yurish nimani anglatadi? Bu – xalqimizning qonli tarixini oyoq osti qilishdir! Bu – ozodlik uchun jon bergan avlodlar xotirasini haqorat qilishdir! Bu – qullik kishanlarini yana qo‘lga olishdir!

“Bu mening tanlovim”, deydiganlarga savol: begunoh millionlarning qoni evaziga qurilgan terror ramzini targ‘ib qilish qanday qilib “tanlov” bo‘lishi mumkin? Qanday qilib ozodlik farzandi bo‘lib turib, qullik timsolini ko‘tarib yurish mumkin?

Yo‘q! Biz bunga befarq bo‘lolmaymiz. Bu nafaqat Milliy gvardiya yoki ichki ishlar masalasi – bu har bir fuqaroning burchidir. Mustaqillikka qarshi har qanday ramzga, har qanday targ‘ibotga qarshi turish – milliy g‘ururimizni asrashdir.

Unutmang: biz mustaqil O‘zbekiston farzandlarimiz. Mustaqillik – bu millatning or-nomusi va kelajagi, SSSR esa xalqlarni qullikka, ochlikka va qirg‘inga mahkum etgan qonxo‘r imperiya sifatida abadiy la’nat ostida qoladi!

👉 @Jasur_Usmon

APK fayllar — bu Android operatsion tizimida ishlaydigan ilovalarni o‘rnatish uchun mo‘ljallangan maxsus fayl formatidir. Xuddi Windows’da .exe qanday bo‘lsa, Android’da .apk shunday vazifani bajaradi. Google Play’dan yuklab olinadigan har bir dastur aslida APK fayl ko‘rinishida qurilmaga o‘rnatiladi, faqat foydalanuvchi buni sezmaydi.

Ko‘pchilik odamlar APK fayllarni yuklab olishda ehtiyot bo‘lishining sababi — ularning tashqi manbalardan ham tarqatilishi mumkinligidir. Google Play do‘konida ilovalar tekshiruvdan o‘tadi, ammo noma’lum saytlar orqali yuklab olingan APK fayllar zararli kod (virus, josus dastur) saqlashi ehtimoli bor. Aynan mana shu xavf odamlarni cho‘chitadi.

Ammo shuni unutmaslik kerakki, har bir APK fayl virus degani emas. Ko‘plab ishonchli dasturchilar o‘z ilovalarini rasmiy do‘kondan tashqari ham tarqatadi. Masalan, eski Android versiyalari uchun mos ilovalar, mintaqaga yopiq dasturlar yoki ochiq manbali (open-source) loyihalar ko‘pincha APK ko‘rinishida tarqaladi.

Asosiy muammo APK faylning o‘zida emas, balki uning qayerdan yuklab olinganida. Agar fayl ishonchli sayt, rasmiy dasturchi sahifasi yoki mashhur platformalardan olingan bo‘lsa, xavf ancha kamayadi. Shuningdek, ilova so‘rayotgan ruxsatlarga (kamera, kontaktlar, SMS) e’tibor berish ham muhim.

Qisqasi, APK fayllar — Android’ning oddiy va zarur qismi. To‘g‘ri manbani tanlash va ozgina hushyorlik bilan ularni xavfsiz ishlatish mumkin. Ehtiyotkorlik kerak, lekin asossiz qo‘rquvga ham hojat yo‘q.

👉 @Jasur_Usmon

APK fayllardan foydalanishni oddiy bir qiyos orqali tushuntirish mumkin: pichoqni olaylik. Pichoq oshxonada sabzavot to‘g‘rash uchun zarur va foydali asbob bo‘lishi mumkin. Ammo u noto‘g‘ri qo‘llarda xavfli qurolga ham aylanishi mumkin. Demak, masala pichoqning o‘zida emas, undan qanday maqsadda va kim tomonidan foydalanilayotganidadir. Xuddi shuningdek, APK fayl ham o‘zi mustaqil ravishda “yaxshi” yoki “yomon” emas — uning xavfsizligi manba va foydalanish madaniyatiga bog‘liq.

👉 @Jasur_Usmon

Qonun nima uchun kerak?

© Hamid Sodiq

Sun’iy intellekt davrida kompyuter qismlari narxining keskin oshish sabablari

So‘nggi yillarda sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi global texnologiya bozoriga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. Ayniqsa, kompyuter va uning ehtiyot qismlari — xususan, xotira qurilmalari narxining keskin oshishi ko‘pchilikni qiziqtirayotgan masalaga aylandi. Bu holat tasodifiy emas, balki bir nechta chuqur iqtisodiy va texnologik omillar bilan bog‘liq.

Birinchi sabab — sun’iy intellekt tizimlari uchun ulkan hisoblash quvvatiga bo‘lgan ehtiyojdir. Zamonaviy AI modellarini o‘qitish va ishlatish jarayonida juda katta hajmdagi ma’lumotlar qayta ishlanadi. Bu esa yuqori tezlikdagi operativ xotira (RAM), videoxotira (VRAM) va tezkor saqlash qurilmalariga talabni keskin oshiradi. Natijada ishlab chiqaruvchilar mavjud resurslarni aynan shu talabni qondirishga yo‘naltiradi va oddiy iste’molchilar uchun narxlar oshadi.

Ikkinchi sabab — ishlab chiqarish quvvatlarining cheklanganligi. Mikrosxemalar ishlab chiqarish jarayoni juda murakkab va qimmat bo‘lib, uni faqat yirik texnologik kompaniyalar amalga oshira oladi. Sun’iy intellekt uchun maxsus chiplar va yuqori unumdor xotira modullariga talab ortgani sari, mavjud zavodlar yuklamasi oshib ketadi. Bu esa oddiy kompyuter komponentlari ishlab chiqarilishining qisqarishiga va narxlarning ko‘tarilishiga olib keladi.

Uchinchi muhim omil — ma’lumot markazlari (data center) sonining keskin ortishi. AI xizmatlarini qo‘llab-quvvatlash uchun dunyo bo‘ylab yirik server markazlari qurilmoqda. Bunday markazlar minglab grafik protsessorlar, SSD disklar va katta hajmdagi operativ xotira bilan jihozlanadi. Shu sababli xotira qurilmalariga bo‘lgan global talab keskin oshib, bozorda taqchillik yuzaga keladi.

To‘rtinchi sabab — logistika va ta’minot zanjiridagi uzilishlar. Global miqyosdagi chip ishlab chiqarish bir nechta davlatlarga bog‘liq bo‘lib, har qanday siyosiy yoki iqtisodiy beqarorlik yetkazib berish jarayoniga ta’sir qiladi. Sun’iy intellekt texnologiyalariga bo‘lgan talab ortib borayotgan bir paytda, ushbu uzilishlar yanada kuchliroq seziladi va narxlar o‘sishini tezlashtiradi.

Beshinchi sabab — kompaniyalar o‘rtasidagi raqobat va investitsiya bosimi. Yirik texnologik gigantlar sun’iy intellekt bozorida yetakchilik qilish uchun katta mablag‘ sarflamoqda. Ular eng kuchli apparatlarni katta miqdorda sotib oladi va bu orqali bozorda narxlarni yuqoriga tortadi. Oddiy foydalanuvchilar esa ushbu global xaridlar oqibatida oshgan narxlar bilan yuzma-yuz keladi.

Qisqacha qilib aytganda, kompyuter va uning ehtiyot qismlari narxining oshishi faqat bitta sabab bilan emas, balki sun’iy intellekt rivoji bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan murakkab omillar yig‘indisi bilan izohlanadi. Bu jarayon yaqin kelajakda ham davom etishi ehtimoli yuqori, chunki AI texnologiyalariga bo‘lgan talab hali uzoq vaqt davomida o‘sishda davom etadi.

👉 @Jasur_Usmon

#Iqtibos

Odamlarga "Dining nima?", "Roʻza tutasanmi"? kabi savollarni bermang. Bunday savol bilan bandani yolgʻiz Alloh soʻroq etishga haqlidir.

Ularga "Ochmisan?", "Yeyishga taoming bormi?", "Senga qanday yordam bera olaman?", "Hammasi joyidami, muhtojliging yoʻqmi?" qabilidagi, bandalar orasida soʻralishi lozim boʻlgan savollarni bering.

©Fotih Sulton Mehmet

👉 @Jasur_Usmon

Onlayn qimor — bu shunchaki vaqt o‘tkazish yoki “omad sinash” emas. U ko‘pincha insonning nafaqat pulini, balki ongini, oilaviy tinchligini, kelajagini va yaqinlari bilan bo‘lgan ishonchini ham sekin-asta yemiradigan xavfli illatdir. Dastlab oddiy qiziqish yoki kichik tikish bo‘lib ko‘ringan narsa vaqt o‘tib qarz, yolg‘on, ruhiy bosim va oilaviy inqirozga aylanishi mumkin. Eng achinarlisi, bu balo ko‘pincha insonni o‘zi sezmagan holda qamrab oladi. Bugun onlayn qimor ko‘plab oilalarga moddiy zarar, farzandlarga esa noto‘g‘ri namuna bo‘layotgan jiddiy tahdiddir.

Ayniqsa yoshlar va o‘smirlar uchun bu xavf yanada katta. Smartfon orqali istalgan payt internetga kirish imkoniyati bor davrda zararli odatlarga yo‘l ochilishi osonlashdi. Shu sabab farzandlarimizni “o‘zi biladi” deb nazoratsiz qoldirish bugungi kunda katta xato bo‘lishi mumkin. Ota-ona farzandining kim bilan muloqot qilayotgani, qanday ilovalardan foydalanayotgani, qaysi saytlarga kirayotgani va pulini nimaga sarflayotganidan boxabar bo‘lishi zarur. Bu ishonchsizlik emas — bu himoya.

Farzandlar smartfonini doimiy, oqilona va mas’uliyat bilan tekshirib turish bugungi zamon tarbiyasining bir qismiga aylanishi kerak. Telefonidagi shubhali ilovalar, yashirin to‘lovlar, noma’lum elektron tranzaksiyalar yoki vaqtning keskin behuda sarfi ko‘plab muammolarning ilk belgisi bo‘lishi mumkin. Ota-onalar farzandining moliyaviy harajatlarini soyadan, ya’ni ortiqcha bosimsiz, ammo muntazam nazorat qilib borishi foydali. Karta harakatlari, elektron to‘lovlar, balans kamayishi — bularning barchasi ogohlantiruvchi signallar bo‘lishi mumkin.

Yaqin insonlarimizga ham befarq bo‘lmaslik kerak. Agar oila a’zosi tez-tez pul so‘ray boshlasa, asabiylashsa, yashirin harakat qilsa yoki moliyaviy ahvoli tushunarsiz bo‘lib qolsa, bunga jiddiy e’tibor berish lozim. Ba’zan oddiy suhbat, vaqtida berilgan e’tibor yoki nazorat katta fojeaning oldini oladi.

Bu masalada eng kuchli qurol — oiladagi ochiq muloqot, ma’naviy tarbiya va nazoratdir. Farzandga pul topishning halol yo‘li, mehnatning qadri va yengil daromad ortidagi xavf tushuntirilishi kerak. Unga internetdagi har bir “oson imkoniyat” aslida tuzoq bo‘lishi mumkinligini anglatish muhim.

Unutmang: farzandni yoki yaqinni himoya qilish — faqat mehr berish emas, kerak paytda tekshirish, kuzatish va noto‘g‘ri yo‘ldan qaytarish hamdir. Bugun e’tibor bermaslik ertaga afsusga aylanishi mumkin. Oilamiz tinchligi, farzandlarimiz kelajagi va yaqinlarimizning ruhiy salomatligi uchun onlayn qimor balosiga qarshi ogohlikni bugundan boshlashimiz shart.

👉 @Jasur_Usmon

Telegram hisobida parolni tiklash uchun elektron pochta manzili bog‘langan bo‘lsa, xavfsizlik faqat messenjerning o‘ziga emas, balki e-mail himoyasiga ham bog‘liq bo‘lib qoladi. Agar hujumchi foydalanuvchining elektron pochtasiga kirish imkonini qo‘lga kiritsa, u parolni tiklash funksiyasidan foydalanib, Telegram hisobini nazoratiga olishi mumkin. Shu sababli ko‘plab foydalanuvchilar Telegram’dagi ikki bosqichli himoyaga e’tibor bersa-da, elektron pochta xavfsizligini e’tibordan chetda qoldiradi. Aslida esa e-mail akkaunti buzilgan taqdirda, u ko‘plab boshqa xizmatlar qatori Telegram hisobining ham eng zaif nuqtasiga aylanishi mumkin.

👉 @Jasur_Usmon