54-ҚИСМ
“Наҳот, Зариф турмуш ўртоғим бўлади? Ё Раб, шу йигит менинг тенгиммиди? Пешанамга ёзганинг шумиди? Ундан кўра, Азиз аканинг ўзига текканим яхшимасми?”
Ўзимнинг хаёлимдан ўзим уялиб кетдим: “Нималар деяпман, ахир! Азиз ака оилали, фарзандлари бор. Мен билан иши ҳам бўлмаса... Диёрбекни қутқариб қолганидан буён қишлоқ одамларининг унга ҳурмати яна-да, ошди. Ҳамма айланиб-ўргилади. Менинг эса меҳрим... Йўқ! Бундай хаёлга бормаслигим керак. Нега бунақа бўлиб қолдим? Илгари, хаёлимда фақат хатлар эди. Энди эса, гўё уларни унутаётгандекман. Лекин уларни унутиб бўлармикан?”
Зиқ бўлиб кетдим. Ҳамма совчилар билан андармонлигидан фойдаланиб, тугундан нома олдим...
* * *
“Онамга бормас мактуб!
Бу тун даҳшатли эди, ойи. Умр бўйи унутмасам керак, бу кечани. Босган йўлимиздан ортга қайтишимизга тўғри келди. Чунки айни ярим тунда, тоғ тепасидаги ғордан ўттиз-қирқ чоғли душманнинг пастга қараб йўл олганини дурбин орқали командиримиз кўриб қолди. Биз ҳам қарадик. Ростдан ҳам тоғ бағридан ҳарбий қисм томонга кетаётган, қўлида фонар ушлаган кимсаларни кўрдик.
“Тезда ортидан сездирмай борамиз, улар пусиб бориб зарба бермоқчи. “Част”дагиларни ҳам огоҳлантиринг. Жангга тайёр туришсин. Рўпарадан улар, биз ортидан бориб қўлга оламиз”, — деди командир.
Айни дамда ғорда ётганлардан кўра, курашга отланган ғанимлар хафлироқ бўлгани учун ҳарбий қисмдагилар ҳам бизни қўллаб-қувватлади. Ким билсин, балки ғорда ҳеч ким қолмагандир?! Шу билан отларда шошлинч, ортга қайтдик. Террорчилар ҳарбий қисм томонга эмас, анча нарига, чегара томонга кета бошлади. Йўлини тўсишни режалаштирган гуруҳ айланиб, уларнинг рўпарасидан чиқди. Биз ортида. Анча яқинлашиб қолгандик. Ана шунда қандай хабар эшитлик, денг:
“Ҳар қандай вазиятга тайёр туринг! Тоғдан тушиб келганлар одам эмас, эчкилар экан. Уларнинг шохига фонар боғланган!”
Қотиб қолдик. Ўша онда қиёмат қўпди. Душман эчкиларни чегара томон ҳайдаб, ўзи сездирмай, ҳарбий қисмга йўл олибди. Отишма бошланди. Яхшиям, қайтибмиз. Катта ёрдамимиз тегди. Орқадан уларга зарба бердик. Улар ниятига етолмади. “Част”дагилар зарар кўришмади. Фақат, бизнинг гуруҳдаги бир йигит...
Ёдгор яхши йигит эди, ойи. Оғир, вазмин. Бир пайтлар унинг отасидан қолган ёлғиз дилбанд эканлигини эшитгандек бўлгандим. Бағрим тилинди! Онаси унинг ўлимини кўтара олармикан?
“Унинг ўрнига нега менинг жонимни олмадинг, Худойим? Ахир менинг ортимда юраги куйиб, кулга айланадиган онам йўқ-ку!”, дедим ўкиниб.
“Мен уни уйига олиб бормайман! Олиб бормайман! Ортиқ оналарнинг кўз ёшига тоқатим қолмади”, дея бақира бошлади бир офицер. Ўзини боса олмай жонсиз ётган душман мурдаларини қайта отишга чоғланди. Зўрға ушлаб қолдик. Майитлар орасида аёлларнинг ҳам борлиги ҳалиги офицернинг аламига яна-да, ўт қўйди. Шердек ўкирди: “Сен ҳам онамисан? Сенинг ҳам фарзандинг борми? Болангни ўзинг отганингдек кимдир отиб ташласа, чидайсанми? Чидай оласанми?”
Унинг дардли овози тоғларда садо бериб, кўксимизга санчилди. Бу туннинг зулмати, юки жуда оғир келди, ойи. Бу каби ҳийла эркаклардан чиқиши даргумон. Ростдан ҳам аёл макри олдида шайтон ҳам ип эшолмаскан...
МАН. 13. 09. 2000”
* * *
Бундан анча кунлар олдин ўзимни деканнинг келини сифати қабул қила олмай кўз ёш тўкаётгандим. Мана, кутилмаганда Зарифнинг жуфти ҳалолига айланадиган бўлдим. Энди кўз ёш тўкишдан ҳам масувоман. Нима деб йиғлай, ахир?
“Наҳот, Зариф турмуш ўртоғим бўлади? Ё Раб, шу йигит менинг тенгиммиди? Пешанамга ёзганинг шумиди? Ундан кўра, Азиз аканинг ўзига текканим яхшимасми?”
Ўзимнинг хаёлимдан ўзим уялиб кетдим: “Нималар деяпман, ахир! Азиз ака оилали, фарзандлари бор. Мен билан иши ҳам бўлмаса... Диёрбекни қутқариб қолганидан буён қишлоқ одамларининг унга ҳурмати яна-да, ошди. Ҳамма айланиб-ўргилади. Менинг эса меҳрим... Йўқ! Бундай хаёлга бормаслигим керак. Нега бунақа бўлиб қолдим? Илгари, хаёлимда фақат хатлар эди. Энди эса, гўё уларни унутаётгандекман. Лекин уларни унутиб бўлармикан?”
Зиқ бўлиб кетдим. Ҳамма совчилар билан андармонлигидан фойдаланиб, тугундан нома олдим...
* * *
“Онамга бормас мактуб!
Бу тун даҳшатли эди, ойи. Умр бўйи унутмасам керак, бу кечани. Босган йўлимиздан ортга қайтишимизга тўғри келди. Чунки айни ярим тунда, тоғ тепасидаги ғордан ўттиз-қирқ чоғли душманнинг пастга қараб йўл олганини дурбин орқали командиримиз кўриб қолди. Биз ҳам қарадик. Ростдан ҳам тоғ бағридан ҳарбий қисм томонга кетаётган, қўлида фонар ушлаган кимсаларни кўрдик.
“Тезда ортидан сездирмай борамиз, улар пусиб бориб зарба бермоқчи. “Част”дагиларни ҳам огоҳлантиринг. Жангга тайёр туришсин. Рўпарадан улар, биз ортидан бориб қўлга оламиз”, — деди командир.
Айни дамда ғорда ётганлардан кўра, курашга отланган ғанимлар хафлироқ бўлгани учун ҳарбий қисмдагилар ҳам бизни қўллаб-қувватлади. Ким билсин, балки ғорда ҳеч ким қолмагандир?! Шу билан отларда шошлинч, ортга қайтдик. Террорчилар ҳарбий қисм томонга эмас, анча нарига, чегара томонга кета бошлади. Йўлини тўсишни режалаштирган гуруҳ айланиб, уларнинг рўпарасидан чиқди. Биз ортида. Анча яқинлашиб қолгандик. Ана шунда қандай хабар эшитлик, денг:
“Ҳар қандай вазиятга тайёр туринг! Тоғдан тушиб келганлар одам эмас, эчкилар экан. Уларнинг шохига фонар боғланган!”
Қотиб қолдик. Ўша онда қиёмат қўпди. Душман эчкиларни чегара томон ҳайдаб, ўзи сездирмай, ҳарбий қисмга йўл олибди. Отишма бошланди. Яхшиям, қайтибмиз. Катта ёрдамимиз тегди. Орқадан уларга зарба бердик. Улар ниятига етолмади. “Част”дагилар зарар кўришмади. Фақат, бизнинг гуруҳдаги бир йигит...
Ёдгор яхши йигит эди, ойи. Оғир, вазмин. Бир пайтлар унинг отасидан қолган ёлғиз дилбанд эканлигини эшитгандек бўлгандим. Бағрим тилинди! Онаси унинг ўлимини кўтара олармикан?
“Унинг ўрнига нега менинг жонимни олмадинг, Худойим? Ахир менинг ортимда юраги куйиб, кулга айланадиган онам йўқ-ку!”, дедим ўкиниб.
“Мен уни уйига олиб бормайман! Олиб бормайман! Ортиқ оналарнинг кўз ёшига тоқатим қолмади”, дея бақира бошлади бир офицер. Ўзини боса олмай жонсиз ётган душман мурдаларини қайта отишга чоғланди. Зўрға ушлаб қолдик. Майитлар орасида аёлларнинг ҳам борлиги ҳалиги офицернинг аламига яна-да, ўт қўйди. Шердек ўкирди: “Сен ҳам онамисан? Сенинг ҳам фарзандинг борми? Болангни ўзинг отганингдек кимдир отиб ташласа, чидайсанми? Чидай оласанми?”
Унинг дардли овози тоғларда садо бериб, кўксимизга санчилди. Бу туннинг зулмати, юки жуда оғир келди, ойи. Бу каби ҳийла эркаклардан чиқиши даргумон. Ростдан ҳам аёл макри олдида шайтон ҳам ип эшолмаскан...
МАН. 13. 09. 2000”
* * *
Бундан анча кунлар олдин ўзимни деканнинг келини сифати қабул қила олмай кўз ёш тўкаётгандим. Мана, кутилмаганда Зарифнинг жуфти ҳалолига айланадиган бўлдим. Энди кўз ёш тўкишдан ҳам масувоман. Нима деб йиғлай, ахир?
👍13❤1
55-қисм
Чорасизлигингни ростмана ҳис қилсанг, лоқайдга айланаркансан. Мен шу ҳолга тушгандим. Ўз тақдирим мени заррача қизиқтирмай қўйганди. Ҳатто, имтиҳон топишириб келган абитуриентларимнинг тестни қандай ечганига ҳам бефарқ эдим. Фақат Азиз аканинг бошлаган иши юришиб кетишини, юзи ёруғ бўлишини, отамнинг ҳам севинишини чин дилдан истардим.
Авваллари ҳар бир абитуриентимдан қандай савол тушгани, жавобни қандай топганини бирма-бир суриштирардим. Тест жавоблари чиққунича, ўзим ҳам ҳаяжон ичида бўлардим. Энди-чи? Хаёлимда Азиз ака ва иши...
— Тоға, агар менга ишонсангиз, бир таваккалга қўл урмоқчиман. Агар зиён кўрадиган бўлсангиз, ўзим тўлайман! — деди у киши дастурхон бошида.
— Қанақа таваккал?
— Ноннинг сотилишини бутунлай ўз ихтиёримга беринг.
— Шундоқ ҳам у сенинг ихтиёрингда, — хўрсинди отам. — Билганингни қилавер. Сен барибир шу ишнинг ичида юргансан! Йўл-йўриғини биласан!
— Унда, бугун бир ярим қоп ундан нон пиширамиз.
— Шундоқ ҳам сотилмаяпти-ку! Кўпайтириб нима қиласиз? — акам ажабланганини яшириб ўтирмади.
— Бир пайтлар яқин ўртоғим тутган йўлни тутмоқчиман. Кетдик, бугун иш кўп!
Улар ўша кеч ростдан ҳам кўп нон пиширишди. Ҳали ишчилар йўқлиги сабаб, синглим иккаламиз ҳам кўмаклашдик. Азиз ака тиним билмади. Унинг терга ботган, қизарган юзида кишини ўзига тортувчи нимадир бор эди. Аҳён-аҳён ўғринча термуламан. У эрта тонгда дамаснинг ўриндиқсиз жойига пиширилган нонларнинг ярмидан кўпини тахлаб, Мусулмон билан йўлга тушди. Орадан бир соат ўтар-ўтмас қайтди.
— Азим ака, нечта нон қолдирай, сизга? — кела солиб қўшни хонада куймаланиб юрган Азим магазинчига бақирди у.
— Ўнта бўлар?
— Бугун кўп олсангиз ҳам зиён қилмайсиз, — деди-ю, дўконга ўн бешта қолдириб, қолганини яна машинага юклади. Кайфияти аъло эди. Кейин бизга юзланди: — Қишлоқдагилар ҳали нонушта қилишмади, а? Юмушларини битириб бўлишмагандир? Юр, Мусулмон, менга аввал муҳтож оилаларни кўрсат. Улардан кейин етганча ҳамма оилага улашамиз.
Биз ҳайрон эдик. Наҳот, нонларни бепул тарқатади? Азиз аканинг нимани кўзлаганини билолмай, хунобмиз. Тушлик баҳона уйга йиғилганимизда у отамнинг олдига уч тахлам пул қўйди:
— Бу шу пайтгача сотган нонларимизнинг пули. Бугун барчаси беришди.
— Ие, анчагина-ку! Зиён қилмаганмизми, дейман?
— Ҳозирча қилмадик. Ўзини ўзи қоплаб турибди. Аммо қўлимизда биттагина ишчи бўлса ҳам ҳақ бера олмасдик. Агар ўйлаганимдек бўлса, эртадан ишчига эҳтиёж сезамиз.
Биз ҳеч нарсага тушунмадик. Ҳаммаси кечга бориб ойдинлашди. Мусулмоннинг қўл телефони жиринглади.
— Азиз ака, анув катта “трасса” четидаги ошхона йигирмата нон “заказ” қилди, — деди унинг кўзлари қувнаб.
Сал ўтиб яна қўнғироқ бўлди. Мусулмон нариги томонни тинглаш баробарида қўлларини “ура” дегандек силкилади. Гаплашиб бўлгач, қичқириб юборди:
— Бозор ёнидаги ошхона ошпази ўттизта олиб келинг, деди. Ҳали яна иккитаси турибди! Эрталаб қилиғингиздан ҳайрон бўлгандим. Нонни текин беряпти-ю, нега менинг рақамимни қолдиряпти, деб. Гап бу ёқда экан-да!
Давоми эртага
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Чорасизлигингни ростмана ҳис қилсанг, лоқайдга айланаркансан. Мен шу ҳолга тушгандим. Ўз тақдирим мени заррача қизиқтирмай қўйганди. Ҳатто, имтиҳон топишириб келган абитуриентларимнинг тестни қандай ечганига ҳам бефарқ эдим. Фақат Азиз аканинг бошлаган иши юришиб кетишини, юзи ёруғ бўлишини, отамнинг ҳам севинишини чин дилдан истардим.
Авваллари ҳар бир абитуриентимдан қандай савол тушгани, жавобни қандай топганини бирма-бир суриштирардим. Тест жавоблари чиққунича, ўзим ҳам ҳаяжон ичида бўлардим. Энди-чи? Хаёлимда Азиз ака ва иши...
— Тоға, агар менга ишонсангиз, бир таваккалга қўл урмоқчиман. Агар зиён кўрадиган бўлсангиз, ўзим тўлайман! — деди у киши дастурхон бошида.
— Қанақа таваккал?
— Ноннинг сотилишини бутунлай ўз ихтиёримга беринг.
— Шундоқ ҳам у сенинг ихтиёрингда, — хўрсинди отам. — Билганингни қилавер. Сен барибир шу ишнинг ичида юргансан! Йўл-йўриғини биласан!
— Унда, бугун бир ярим қоп ундан нон пиширамиз.
— Шундоқ ҳам сотилмаяпти-ку! Кўпайтириб нима қиласиз? — акам ажабланганини яшириб ўтирмади.
— Бир пайтлар яқин ўртоғим тутган йўлни тутмоқчиман. Кетдик, бугун иш кўп!
Улар ўша кеч ростдан ҳам кўп нон пиширишди. Ҳали ишчилар йўқлиги сабаб, синглим иккаламиз ҳам кўмаклашдик. Азиз ака тиним билмади. Унинг терга ботган, қизарган юзида кишини ўзига тортувчи нимадир бор эди. Аҳён-аҳён ўғринча термуламан. У эрта тонгда дамаснинг ўриндиқсиз жойига пиширилган нонларнинг ярмидан кўпини тахлаб, Мусулмон билан йўлга тушди. Орадан бир соат ўтар-ўтмас қайтди.
— Азим ака, нечта нон қолдирай, сизга? — кела солиб қўшни хонада куймаланиб юрган Азим магазинчига бақирди у.
— Ўнта бўлар?
— Бугун кўп олсангиз ҳам зиён қилмайсиз, — деди-ю, дўконга ўн бешта қолдириб, қолганини яна машинага юклади. Кайфияти аъло эди. Кейин бизга юзланди: — Қишлоқдагилар ҳали нонушта қилишмади, а? Юмушларини битириб бўлишмагандир? Юр, Мусулмон, менга аввал муҳтож оилаларни кўрсат. Улардан кейин етганча ҳамма оилага улашамиз.
Биз ҳайрон эдик. Наҳот, нонларни бепул тарқатади? Азиз аканинг нимани кўзлаганини билолмай, хунобмиз. Тушлик баҳона уйга йиғилганимизда у отамнинг олдига уч тахлам пул қўйди:
— Бу шу пайтгача сотган нонларимизнинг пули. Бугун барчаси беришди.
— Ие, анчагина-ку! Зиён қилмаганмизми, дейман?
— Ҳозирча қилмадик. Ўзини ўзи қоплаб турибди. Аммо қўлимизда биттагина ишчи бўлса ҳам ҳақ бера олмасдик. Агар ўйлаганимдек бўлса, эртадан ишчига эҳтиёж сезамиз.
Биз ҳеч нарсага тушунмадик. Ҳаммаси кечга бориб ойдинлашди. Мусулмоннинг қўл телефони жиринглади.
— Азиз ака, анув катта “трасса” четидаги ошхона йигирмата нон “заказ” қилди, — деди унинг кўзлари қувнаб.
Сал ўтиб яна қўнғироқ бўлди. Мусулмон нариги томонни тинглаш баробарида қўлларини “ура” дегандек силкилади. Гаплашиб бўлгач, қичқириб юборди:
— Бозор ёнидаги ошхона ошпази ўттизта олиб келинг, деди. Ҳали яна иккитаси турибди! Эрталаб қилиғингиздан ҳайрон бўлгандим. Нонни текин беряпти-ю, нега менинг рақамимни қолдиряпти, деб. Гап бу ёқда экан-да!
Давоми эртага
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍27❤2👏1😢1💔1
✨🌙 Х А Й Р Л И Т У Н
✨🌸 Осмонда юлдузлар нур
сочган онда,
✨🌸 Бир уйга осмон ҳам қарайди
ҳайрон,
✨🌸 У қандай уй экан деб
сўраганда,
✨🌸 У уйда ўқилар ҳар тун бу
Қуръон.
✨🌙ХАЙРЛИ ТУН АЗИЗЛАРИМ
Яқинларга улашинг ❤️⤵️
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
✨🌸 Осмонда юлдузлар нур
сочган онда,
✨🌸 Бир уйга осмон ҳам қарайди
ҳайрон,
✨🌸 У қандай уй экан деб
сўраганда,
✨🌸 У уйда ўқилар ҳар тун бу
Қуръон.
✨🌙ХАЙРЛИ ТУН АЗИЗЛАРИМ
Яқинларга улашинг ❤️⤵️
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍5
Т у н и н г и з о с у д а ў т с и н!
✨Юлдузларни етаклаб,
Ой ҳам чиқди осмонга.
Демак Аллоҳга шукур,
Етишибмиз оқшомга.
Сизга ҳайрли оқшом,
Хайрли тун қадрдон.
Барчага хайрли тун, яхши дам олинг
😘😘😘
Яқинларга улашинг ❤️⤵️
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
✨Юлдузларни етаклаб,
Ой ҳам чиқди осмонга.
Демак Аллоҳга шукур,
Етишибмиз оқшомга.
Сизга ҳайрли оқшом,
Хайрли тун қадрдон.
Барчага хайрли тун, яхши дам олинг
😘😘😘
Яқинларга улашинг ❤️⤵️
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍6
☀️☀️☀️☀️☀️☀️
Аллоҳим, кўзларимизни уйқудан очканинг каби, қалбларимизни ҳам ғафлатдан уйғот... Дунёни тонг нури ила ёритганинг каби, ҳаётимизни ҳам ҳидоят нури ила мунаввар қил!
Ассалому алайкум Қадрдон! Бошланган Пайшанба тонгингиз баракали бўлсин!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Аллоҳим, кўзларимизни уйқудан очканинг каби, қалбларимизни ҳам ғафлатдан уйғот... Дунёни тонг нури ила ёритганинг каби, ҳаётимизни ҳам ҳидоят нури ила мунаввар қил!
Ассалому алайкум Қадрдон! Бошланган Пайшанба тонгингиз баракали бўлсин!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍3
Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳ!
☘️ ХАЙРЛИ ТОНГ! ☘️
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албаттa, Аллоҳ ёлвориб дуо қилганларга муҳаббат қилади», деганларини эшитдим.
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
☘️ ХАЙРЛИ ТОНГ! ☘️
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албаттa, Аллоҳ ёлвориб дуо қилганларга муҳаббат қилади», деганларини эшитдим.
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍2
«Демакки, бугунинг энг чиройли кун!»
Эрталаб соғ омон туролган бўлсанг,
Чароғон қуёшни кўролган бўлсанг..
Онангдан ҳол-аҳвол сўролган бўлсанг,
Демакки бугунинг энг чиройли кун!
Эшитсанг жуфтингдан меҳрли салом,
Фарзандинг жилмайиб айтса ассалом..
Отанг дуо қилса омон бўл болам,
Демакки бугунинг энг чиройли кун!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Эрталаб соғ омон туролган бўлсанг,
Чароғон қуёшни кўролган бўлсанг..
Онангдан ҳол-аҳвол сўролган бўлсанг,
Демакки бугунинг энг чиройли кун!
Эшитсанг жуфтингдан меҳрли салом,
Фарзандинг жилмайиб айтса ассалом..
Отанг дуо қилса омон бўл болам,
Демакки бугунинг энг чиройли кун!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍6🥰1👏1
САБР
Бир ҳаким зотдан:
- Инсон қандай қилиб сабр қилиши мумкин? - деб сўрадилар. Муборак зот шундай жавоб берибди:
- Ҳаммасини унутиб юборасиз, кейин сабр қиласиз. Бу энг гўзали!
- Нимаики бўлса, қабул қиласиз, кейин сабр қиласиз. Бу энг тўғриси!
- Ҳаммасидан воз кечасиз, кейин сабр қиласиз. Бу энг қийини!
- Яна биттаси бор, барча ишни Аллоҳга топширасиз, кейин сабр қиласиз. Бу эса сабрнинг энг каттасидир...
•┈•┈•┈•┈•❁✿❁•┈•┈•┈•┈•
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Бир ҳаким зотдан:
- Инсон қандай қилиб сабр қилиши мумкин? - деб сўрадилар. Муборак зот шундай жавоб берибди:
- Ҳаммасини унутиб юборасиз, кейин сабр қиласиз. Бу энг гўзали!
- Нимаики бўлса, қабул қиласиз, кейин сабр қиласиз. Бу энг тўғриси!
- Ҳаммасидан воз кечасиз, кейин сабр қиласиз. Бу энг қийини!
- Яна биттаси бор, барча ишни Аллоҳга топширасиз, кейин сабр қиласиз. Бу эса сабрнинг энг каттасидир...
•┈•┈•┈•┈•❁✿❁•┈•┈•┈•┈•
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍8❤1🥰1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
–СИЗ ТАБАССУМ БУЮРТМА
ҚИЛГАНМИДИНГИЗ?!
– Биз сизларга энг беғубор табассумни тақдим қилдик! Қабул қилинг! Қаранг, у сизнинг ҳам чеҳрангизга юқди.
ТАБАССУМ ҚИЛГАНЛАРГА
КУН ХАЙРЛИ БЎЛСИН!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
ҚИЛГАНМИДИНГИЗ?!
– Биз сизларга энг беғубор табассумни тақдим қилдик! Қабул қилинг! Қаранг, у сизнинг ҳам чеҳрангизга юқди.
ТАБАССУМ ҚИЛГАНЛАРГА
КУН ХАЙРЛИ БЎЛСИН!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
🥰3👍2
Қайчи катта ўрамларни кичкина матоларга ажратиб ташлайди. Игна эса кичкина, арзимас бўлишига қарамай, шу майда-чуйда матоларнинг орасини бирлаштириб, янги кийимлар ҳосил қилади. Сен ҳаётинг давомида игна каби бўл. Бўлакларни бирлаштир, бутунни ажратма. Инсонлар орасини ислоҳ қил. Улар орасига низо солма. Қалбларига муҳаббат уруғини эк. Инсонларни севишни ўрган. Зеро, яратилган нарсаларни севмаган, Яратувчини севолмайди.
Инсонларга ёндош бўл, елкадош бўл. Кишиларнинг барча муаммоларини ҳал қилолмассан, аммо ғамга чўмган инсон ҳузурингга келса, дардини тингла. Айбдор узр сўраса, узрини қабул қилиб, бағрикенглик кўрсат, ёрдамга муҳтож келса, имконинг борича уни қўлла. Сен заминни гуллар билан тўлдирмасанг ҳам, унга гул экилиши учун тиканлардан тозала. Ўзинг энг ёмон вазиятда бўлсанг ҳам, инсонларга яхшилик улаш. Уларни зулматли жарлардан ёруғликка тортувчи мустаҳкам арқон бўл. Ана шунда инсонлар сени бошларига тож қиладилар!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Инсонларга ёндош бўл, елкадош бўл. Кишиларнинг барча муаммоларини ҳал қилолмассан, аммо ғамга чўмган инсон ҳузурингга келса, дардини тингла. Айбдор узр сўраса, узрини қабул қилиб, бағрикенглик кўрсат, ёрдамга муҳтож келса, имконинг борича уни қўлла. Сен заминни гуллар билан тўлдирмасанг ҳам, унга гул экилиши учун тиканлардан тозала. Ўзинг энг ёмон вазиятда бўлсанг ҳам, инсонларга яхшилик улаш. Уларни зулматли жарлардан ёруғликка тортувчи мустаҳкам арқон бўл. Ана шунда инсонлар сени бошларига тож қиладилар!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
❤4👍3👏1
Хотирамнинг илк саҳифаси...
Беш ёшимда сариқ касал бўлиб бир ўзим туман шифохонасида ётганман.(Нимага ҳеч ким бирга ётмаганини ҳалиям билмайман) Холам кўргани келганларида сариқ рангдаги ўйинчоқлар тўпламини олиб келганлар. Аниқ эслайман; кўп ҳаракат қилиш мумкин эмаслиги учун денгиз мавжудотлари кўринишидаги ўйинчоқларимни ўйнаб ётар, кейин ёстиғим тагига қўйиб қўяр эдим. Шунақа яхши кўрардим уларни. Палатада мендан бошқа яна бир аёл иккита қизини олиб ётарди. Бир куни эрталаб турсам, ўйинчоқларим йўқ! Хамма ёқни титкилаб чиқдим. Ҳеч қаерда йўқ. Палатадагилар ҳам кўрмадик дейишди. То шифохонадан чиққунча ҳар сафар ёстиғим тагини кўтариб қарайверардим. Худди шу ерда турибди-ю, мен уни кўрмай қолгандек... Шифохонадан чиқаётганимда палатада бирга ётган аёлнинг қизида ҳам шунақа ўйинчоқлар пайдо бўлиб қолибди. Қараб қолганимни кўриб аёл изоҳ берганди."Нега анқайиб турибсан. Ўзим сотиб олиб бердим!"
Турмуш ўртоғим хотирлайдилар.
"Тўрт-беш ёш бўлсам керак. Онам дўкондан ўйинчоқ милтиқ олиб бердилар. Ёнида ранг- баранг ўқлари солинган халтачаси ҳам бор. Жудаям хурсанд бўлдим. Уйимизга қариндошимиз меҳмон бўлиб келган эди. Ўйинчоғимга роса ҳаваси келди. Бирга ўйнадик. Кечқурун уни йўқотиб қўйишдан қўрқиб сандиқнинг орқасига беркитиб қўйдим. Эрталаб турсам, меҳмонлар жўнаб кетибди. Сандиқнинг орқасига қўлимни узатсам, ўйинчоғим ҳам йўқ! Ўша куни кечгача қидирдим, тополмадим. Кейин то улғайгунимча ҳам дам-бадам ўша сандиқнинг орқасига келиб тўйиб ўйнашга улгурмаган ўйинчоғимни қидирардим, худди топилиб қоладигандек. Кейин билсам, уни
меҳмон бола ўғирлаб кетган экан!
Ярим аср яшаган умрингизда кўп хотиралар ўчиб кетади, аммо, болаликдаги айрим воқеалар онг остига маҳкам муҳрланиб қоларкан.
Феруза Салходжаева
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Беш ёшимда сариқ касал бўлиб бир ўзим туман шифохонасида ётганман.(Нимага ҳеч ким бирга ётмаганини ҳалиям билмайман) Холам кўргани келганларида сариқ рангдаги ўйинчоқлар тўпламини олиб келганлар. Аниқ эслайман; кўп ҳаракат қилиш мумкин эмаслиги учун денгиз мавжудотлари кўринишидаги ўйинчоқларимни ўйнаб ётар, кейин ёстиғим тагига қўйиб қўяр эдим. Шунақа яхши кўрардим уларни. Палатада мендан бошқа яна бир аёл иккита қизини олиб ётарди. Бир куни эрталаб турсам, ўйинчоқларим йўқ! Хамма ёқни титкилаб чиқдим. Ҳеч қаерда йўқ. Палатадагилар ҳам кўрмадик дейишди. То шифохонадан чиққунча ҳар сафар ёстиғим тагини кўтариб қарайверардим. Худди шу ерда турибди-ю, мен уни кўрмай қолгандек... Шифохонадан чиқаётганимда палатада бирга ётган аёлнинг қизида ҳам шунақа ўйинчоқлар пайдо бўлиб қолибди. Қараб қолганимни кўриб аёл изоҳ берганди."Нега анқайиб турибсан. Ўзим сотиб олиб бердим!"
Турмуш ўртоғим хотирлайдилар.
"Тўрт-беш ёш бўлсам керак. Онам дўкондан ўйинчоқ милтиқ олиб бердилар. Ёнида ранг- баранг ўқлари солинган халтачаси ҳам бор. Жудаям хурсанд бўлдим. Уйимизга қариндошимиз меҳмон бўлиб келган эди. Ўйинчоғимга роса ҳаваси келди. Бирга ўйнадик. Кечқурун уни йўқотиб қўйишдан қўрқиб сандиқнинг орқасига беркитиб қўйдим. Эрталаб турсам, меҳмонлар жўнаб кетибди. Сандиқнинг орқасига қўлимни узатсам, ўйинчоғим ҳам йўқ! Ўша куни кечгача қидирдим, тополмадим. Кейин то улғайгунимча ҳам дам-бадам ўша сандиқнинг орқасига келиб тўйиб ўйнашга улгурмаган ўйинчоғимни қидирардим, худди топилиб қоладигандек. Кейин билсам, уни
меҳмон бола ўғирлаб кетган экан!
Ярим аср яшаган умрингизда кўп хотиралар ўчиб кетади, аммо, болаликдаги айрим воқеалар онг остига маҳкам муҳрланиб қоларкан.
Феруза Салходжаева
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍12❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ixlos bilan sinab koʻring 🤲🤲
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍12❤7👏1💔1
56-ҚИСМ
Азиз ака жилмайди. Сўнг ишидан фахр туйиб деди:
— Тўсатдан олиб бориб нон сотиб олинг, десанг олишмасди-да. “Янги нон, еб кўринг, баҳо беринг”, деб ўнта-бешта ташлаб чиққан эса бошқача. Халқимизда “Еган оғиз — уялар”, деган гап бор. Бу уятнинг кучи. Эртадан эса ноннинг сифати иш беради. Мижозлар ўзи хоҳлаб талаб қилишади. Сен сакрайвермай “заказ”ларни дафтарга ёз. Эртага етказолмай қолмайлик!
У адашмаганди. Эрталаб қишлоқдошлар ҳам бирин-кетин дарвозани уриб кела бошлашди:
— Битта иссиқ нон беринг. Кеча эрталаб сарёғ билан бирам яхши кетдики, талашиб қолдик. Азиз бекорга сарёғ суркаб енг, демаган экан, — деди бири.
— Нонни қаердан олсак, бўлади? Ё цехга борайликми?— дейди бошқаси.
Ўша куннинг ўзида уч қоп ун кетадиган нон буютма бўлибди. Отам қувончдан ўзини йўқотиб қўйди:
— Бунча нонни пишириб улгурмаймиз-ку!
— Энди ишчи олмасангиз бўлмайди, — кулди Азиз ака. — Биринчи ишчи Эркин ака. У кишини хамир ўлчашга қўямиз. Асло бўш вақти бўлмайди. Ароқ ичиш тугул, уни ўйлашга ҳам фурсати етмайди. Иш сменали бўлади. Бугун кечаси ишлаган гуруҳ, эртага дам олади. Кундузи ҳам бекор бўлмаймиз, энди. Биринчи гуруҳни тоға ўзингиз олинг. Иккинчисига Суннат бошчилик қилади. Мусулмон ва Жаҳонгир ёрдамчиларингиз бўлади. Сизларга яна тўртта-тўрттадан саккизта ишчи керак. Майли, бошланишига олтита олиб турамиз.
— Қариндошлардан олсак-чи, ишончли, — гап қўшди онам.
— Бўлмайди! — дарров узиб берди Азиз ака. — Энг муҳтож оилалардан ишчи танлаш лозим. Улар ишни йўқотишдан қўрқиб, ҳалол ишлайди ва қадрлайди. Яна унақаларни иш билан таъминлаш — савоб. Қариндош билан орангизда “юз-хотир” деган нарса бўлади!
— Тўғри, — бу гап отамга жуда маъқул келди. — Бўлмаса, ишчини ўзинг оласан. Шунда ҳеч кимнинг мендан кўнгли қолмайди.
Яхши гап ҳам, ёмон гап жуда тез тарқалади. Цехга ишчи олинаётгани хабари бир зумда қишлоққа ёйилиб, одамлар кела бошлади. Азиз ака эса улар билан супада ўтириб олиб, жиддий суҳбатлашарди. Қизиқишим устун келиб, деразадан кузата бошладим. Илк суҳбатдоши қишлоқ дўконидан икки уй нарида турадиган Зархол опа бўлди.
— Ўзингиз ишламоқчимисиз?
— Йўқ. Сиздан илтимос, катта қизимни ишга олинг. Нима иш десангиз қилади. Жуда қийналиб қолдик.
— Эрингиз...
Зархол опа кўзларига ёш олди:
— Бундан тўрт ой аввал... Иши жуда яхши эди. Трактори бор. Баҳорда фермерларнинг ерини ҳайдаб берар, ёзда ариқ олар, кузда йиғим-терим деб тиним билмасди. Яшашимиз ҳавас қилгулик эди. Шу йил баҳорда айни иш бошланган пайтида тракторини кўздан кечирди. Носоз жойини тузатмоқчи бўлди. Трактори доим уйимиз ёнидаги тепаликда турарди. Эниш жойдан пастга қараб юрса, тез “завад” олади-да! Тракторни пастга туширмай, ўша ернинг ўзида чуқалай бошлабди. Кўргиликни қаранг, — у гапира олмай қолди. — Худойим... эслагим ҳам келмайди. Трактор юриб кетиб, белидан...
Азиз ака инграб юборди. Кўзларини юмиб, бош чайқади. Сўнг оғир “уҳ” тортиб опага тасалли берди:
— Сиқилманг, опа...
Азиз ака жилмайди. Сўнг ишидан фахр туйиб деди:
— Тўсатдан олиб бориб нон сотиб олинг, десанг олишмасди-да. “Янги нон, еб кўринг, баҳо беринг”, деб ўнта-бешта ташлаб чиққан эса бошқача. Халқимизда “Еган оғиз — уялар”, деган гап бор. Бу уятнинг кучи. Эртадан эса ноннинг сифати иш беради. Мижозлар ўзи хоҳлаб талаб қилишади. Сен сакрайвермай “заказ”ларни дафтарга ёз. Эртага етказолмай қолмайлик!
У адашмаганди. Эрталаб қишлоқдошлар ҳам бирин-кетин дарвозани уриб кела бошлашди:
— Битта иссиқ нон беринг. Кеча эрталаб сарёғ билан бирам яхши кетдики, талашиб қолдик. Азиз бекорга сарёғ суркаб енг, демаган экан, — деди бири.
— Нонни қаердан олсак, бўлади? Ё цехга борайликми?— дейди бошқаси.
Ўша куннинг ўзида уч қоп ун кетадиган нон буютма бўлибди. Отам қувончдан ўзини йўқотиб қўйди:
— Бунча нонни пишириб улгурмаймиз-ку!
— Энди ишчи олмасангиз бўлмайди, — кулди Азиз ака. — Биринчи ишчи Эркин ака. У кишини хамир ўлчашга қўямиз. Асло бўш вақти бўлмайди. Ароқ ичиш тугул, уни ўйлашга ҳам фурсати етмайди. Иш сменали бўлади. Бугун кечаси ишлаган гуруҳ, эртага дам олади. Кундузи ҳам бекор бўлмаймиз, энди. Биринчи гуруҳни тоға ўзингиз олинг. Иккинчисига Суннат бошчилик қилади. Мусулмон ва Жаҳонгир ёрдамчиларингиз бўлади. Сизларга яна тўртта-тўрттадан саккизта ишчи керак. Майли, бошланишига олтита олиб турамиз.
— Қариндошлардан олсак-чи, ишончли, — гап қўшди онам.
— Бўлмайди! — дарров узиб берди Азиз ака. — Энг муҳтож оилалардан ишчи танлаш лозим. Улар ишни йўқотишдан қўрқиб, ҳалол ишлайди ва қадрлайди. Яна унақаларни иш билан таъминлаш — савоб. Қариндош билан орангизда “юз-хотир” деган нарса бўлади!
— Тўғри, — бу гап отамга жуда маъқул келди. — Бўлмаса, ишчини ўзинг оласан. Шунда ҳеч кимнинг мендан кўнгли қолмайди.
Яхши гап ҳам, ёмон гап жуда тез тарқалади. Цехга ишчи олинаётгани хабари бир зумда қишлоққа ёйилиб, одамлар кела бошлади. Азиз ака эса улар билан супада ўтириб олиб, жиддий суҳбатлашарди. Қизиқишим устун келиб, деразадан кузата бошладим. Илк суҳбатдоши қишлоқ дўконидан икки уй нарида турадиган Зархол опа бўлди.
— Ўзингиз ишламоқчимисиз?
— Йўқ. Сиздан илтимос, катта қизимни ишга олинг. Нима иш десангиз қилади. Жуда қийналиб қолдик.
— Эрингиз...
Зархол опа кўзларига ёш олди:
— Бундан тўрт ой аввал... Иши жуда яхши эди. Трактори бор. Баҳорда фермерларнинг ерини ҳайдаб берар, ёзда ариқ олар, кузда йиғим-терим деб тиним билмасди. Яшашимиз ҳавас қилгулик эди. Шу йил баҳорда айни иш бошланган пайтида тракторини кўздан кечирди. Носоз жойини тузатмоқчи бўлди. Трактори доим уйимиз ёнидаги тепаликда турарди. Эниш жойдан пастга қараб юрса, тез “завад” олади-да! Тракторни пастга туширмай, ўша ернинг ўзида чуқалай бошлабди. Кўргиликни қаранг, — у гапира олмай қолди. — Худойим... эслагим ҳам келмайди. Трактор юриб кетиб, белидан...
Азиз ака инграб юборди. Кўзларини юмиб, бош чайқади. Сўнг оғир “уҳ” тортиб опага тасалли берди:
— Сиқилманг, опа...
👍36❤2
57-ҚИСМ
— Ўшандан буён топганимиз шифохонага кетади. Молларни ҳам сотиб бўлдик. Мен доим ёнидаман. Ўғилларим ҳали кичик, отасига қарай олмайди. Кимдир ишламаса...
— Худонинг иродаси. Жони омон қолибди, шукр қилинг. Ҳали соғайиб кетади. Қизингиз бугуноқ келсин, ишга. Исм-шарифини ёзиб қўй, Мусулмон. Опа, қизингизга айтинг, ҳужжатлари билан келсин.
Кейинги суҳбатдан ўтадиган киши қишлоғимиз четида яшовчи, ёши етмишдан ошган Ҳикмат бобо бўлди...
Аслида бобо эндигина дарвозадан кириб келган, ёши улуғлиги учун бирдан Азиз аканинг ёнидан жой олганди.
— Хизмат, бобо, — деди Азиз ака сўрашиб бўлгач. — Кимга иш керак?
— Ризмат бобомасман, Ҳикмат бобоман! “Нима дейиш керак?” дейсанми? Ҳикмат бобо, дейвер!
Ҳикмат бобонинг қулоғи оғирлигини билмаган Азиз ака бироз довдиради. Сўнг бирдан англадими, баланд овозда деди:
— Хўп, бобо! Ким ишламоқчи? Неварами?
— Менинг невараларим ишламайди, ўқийди, — одатига кўра бобо керилиб гапира бошлади.
Ҳикмат бобонинг уч қиз, икки ўғли борлигини бутун қишлоқ билади. Барчаси уйли-жойли, ўқимишли. Кампири билан фарзандларини олий маълумотли қилиш учун ҳар ишга қўл урган: ким иморат қурса, ғиштини қуйган, пахса урган, қишлоқ подасини боққан, янги қурилаётган уйларга пойдевор қилиш учун тоғда тош ағдариб келтириб сотган, хуллас, тинмаган экан. Шу меҳнатларнинг орқасидан икки ўғли ҳам ўқиб, ишлаб, шаҳарда қолди. Чол-кампир эса баъзан қизларининг, гоҳ ўғилларининг болалари — невараларини олиб келиб, кун кечирарди. Чунки кексалар шаҳарда яшашни исташмади. Шундай бўлса-да, уларга ҳамма ҳавас билан боқарди.
Аёл киши, айниқса, она оилани бириктирувчи елимдек бўларкан. Бундан саккиз йиллар илгари Ҳикмат бобонинг кампири вафот этди. Ана шундан сўнг бошланди, барчаси. Бобо озроқ муддат катта ўғлиникида, кейин кичигиникида турди. Аммо кўника олмади, шекилли, тағин қишлоққа қайтди. Энди анча улғайган, ўзларини сабоқ олишга, ишга урган неваралари ҳам камнамо. Икки-уч йил ўғиллар ҳам, қизлар ҳам тез-тез хабар олиб, болаларини мажбурлаб бўлса-да, жўнатиб турди. Афсус, ҳозир... Бобо ҳайҳотдек катта ҳовлида ёлғиз туради. Эркак кишига қийин экан. Болалариникида тургиси келмайди, ёлғизлик қийнаётганини айтишга ғурури йўл қўймайди. Ойимнинг айтишича, бобо ҳам ҳамма эркаклар каби барча дардини ичига ютаркан. Эркак зоти борки, шундай эмиш...
Ҳа, менимча ҳам шундай. Чунки менга қадрдон мактубларда шунақа гаплар бор...
* * *
“Онамга бормас мактуб!
Ўша даҳшатли кечадан сўнг биз ҳарбий қисмда икки кун қолиб кетдик. Сабаби, тўрт кун олдин яна бир гуруҳ тоғни айланиб ўтиб, тепадан зарба бериш учун йўлга чиққан экан. Шукрки, бизга бутун республика бўйлаб энг тажрибали ҳарбийлар ва қурол-аслаҳалар мадад кучи сифатида келаётир. Шунинг учун ҳам янги режа асосида иш кўришни кўзлаганмиз. Пухта тайёргарлик кўряпмиз. Ўтган икки кун тинч бўлди. Юрагимизни қон, кўнглимизни вайрон қилувчи ҳеч бир иш бўлмади.
Яна йўлга отландик. Раҳматли Ёдгорнинг ўрнига гуруҳимизга Жасур қўшилди. Бундан иккимиз ҳам хурсанд бўлдик. Қисмдан чиқиб кетишимиздан олдин взвод командиримиз ўта тушкун кайфиятда келди. Қўлида мактублар...
— Ўшандан буён топганимиз шифохонага кетади. Молларни ҳам сотиб бўлдик. Мен доим ёнидаман. Ўғилларим ҳали кичик, отасига қарай олмайди. Кимдир ишламаса...
— Худонинг иродаси. Жони омон қолибди, шукр қилинг. Ҳали соғайиб кетади. Қизингиз бугуноқ келсин, ишга. Исм-шарифини ёзиб қўй, Мусулмон. Опа, қизингизга айтинг, ҳужжатлари билан келсин.
Кейинги суҳбатдан ўтадиган киши қишлоғимиз четида яшовчи, ёши етмишдан ошган Ҳикмат бобо бўлди...
Аслида бобо эндигина дарвозадан кириб келган, ёши улуғлиги учун бирдан Азиз аканинг ёнидан жой олганди.
— Хизмат, бобо, — деди Азиз ака сўрашиб бўлгач. — Кимга иш керак?
— Ризмат бобомасман, Ҳикмат бобоман! “Нима дейиш керак?” дейсанми? Ҳикмат бобо, дейвер!
Ҳикмат бобонинг қулоғи оғирлигини билмаган Азиз ака бироз довдиради. Сўнг бирдан англадими, баланд овозда деди:
— Хўп, бобо! Ким ишламоқчи? Неварами?
— Менинг невараларим ишламайди, ўқийди, — одатига кўра бобо керилиб гапира бошлади.
Ҳикмат бобонинг уч қиз, икки ўғли борлигини бутун қишлоқ билади. Барчаси уйли-жойли, ўқимишли. Кампири билан фарзандларини олий маълумотли қилиш учун ҳар ишга қўл урган: ким иморат қурса, ғиштини қуйган, пахса урган, қишлоқ подасини боққан, янги қурилаётган уйларга пойдевор қилиш учун тоғда тош ағдариб келтириб сотган, хуллас, тинмаган экан. Шу меҳнатларнинг орқасидан икки ўғли ҳам ўқиб, ишлаб, шаҳарда қолди. Чол-кампир эса баъзан қизларининг, гоҳ ўғилларининг болалари — невараларини олиб келиб, кун кечирарди. Чунки кексалар шаҳарда яшашни исташмади. Шундай бўлса-да, уларга ҳамма ҳавас билан боқарди.
Аёл киши, айниқса, она оилани бириктирувчи елимдек бўларкан. Бундан саккиз йиллар илгари Ҳикмат бобонинг кампири вафот этди. Ана шундан сўнг бошланди, барчаси. Бобо озроқ муддат катта ўғлиникида, кейин кичигиникида турди. Аммо кўника олмади, шекилли, тағин қишлоққа қайтди. Энди анча улғайган, ўзларини сабоқ олишга, ишга урган неваралари ҳам камнамо. Икки-уч йил ўғиллар ҳам, қизлар ҳам тез-тез хабар олиб, болаларини мажбурлаб бўлса-да, жўнатиб турди. Афсус, ҳозир... Бобо ҳайҳотдек катта ҳовлида ёлғиз туради. Эркак кишига қийин экан. Болалариникида тургиси келмайди, ёлғизлик қийнаётганини айтишга ғурури йўл қўймайди. Ойимнинг айтишича, бобо ҳам ҳамма эркаклар каби барча дардини ичига ютаркан. Эркак зоти борки, шундай эмиш...
Ҳа, менимча ҳам шундай. Чунки менга қадрдон мактубларда шунақа гаплар бор...
* * *
“Онамга бормас мактуб!
Ўша даҳшатли кечадан сўнг биз ҳарбий қисмда икки кун қолиб кетдик. Сабаби, тўрт кун олдин яна бир гуруҳ тоғни айланиб ўтиб, тепадан зарба бериш учун йўлга чиққан экан. Шукрки, бизга бутун республика бўйлаб энг тажрибали ҳарбийлар ва қурол-аслаҳалар мадад кучи сифатида келаётир. Шунинг учун ҳам янги режа асосида иш кўришни кўзлаганмиз. Пухта тайёргарлик кўряпмиз. Ўтган икки кун тинч бўлди. Юрагимизни қон, кўнглимизни вайрон қилувчи ҳеч бир иш бўлмади.
Яна йўлга отландик. Раҳматли Ёдгорнинг ўрнига гуруҳимизга Жасур қўшилди. Бундан иккимиз ҳам хурсанд бўлдик. Қисмдан чиқиб кетишимиздан олдин взвод командиримиз ўта тушкун кайфиятда келди. Қўлида мактублар...
👍27❤2
58-ҚИСМ
“Ҳаммага хат бор. Уйдагилар хавотирда”, — дея менга акамнинг мактубини тутқазди. Сўнг бизга бир мактубни кўрсатдики, у бағримизни тилиб, куйдириб ўтди.
Нома Анварнинг севган қизидан эди...
“Ҳалиям хат ёзяпти. Менимча, хабари йўқ”, — деди командиримиз чуқур “уҳ” тортиб.
“Улар бошқа-бошқа қишлоқдан. Яқинлари ҳам муҳаббатларидан бехабар. Бошқа қишлоқдан бўлгани учун қиз Анварнинг ўлганини эшитмагандир? Хавотир билан ёзаётгандир? Шўрлик қиз... Эшитса, қай кўйга тушади?” — овози қалтираб деди Ўроз.
“Ҳа, уруш ҳақида эшитгани табиий. Шунинг учунми, тинимсиз хат ёзяпти. Анвардан кейин... тўртта хат олдим...” — командиримизнинг бу гапи янада қалбимизни ўртади.
Мен дунёнинг ишларидан дод деворай дедим, ойи. Аллоҳ нега сабримизни бунақа синайди? Нима учун бу дунёда ҳам керак бўлган, онасининг суянчига айланган Ёдгор сингари ёлғизларнинг жонини олади? Бевафолар қолиб, аҳдидан қайтмайдиганларнинг йўлини айро қилади?
“Нега шу севишган қалбларни айирмоқни лозим топдинг, Худойим?! Қиз бечора машъум хабарни эшитиб хушидан айрилмайдими? Бу жудоликни жимгина енгишга иродаси етадими? Бундан кейин у кимнидир севиб, бахтли бўлиб кета оладими?”
Ўйлашимча, ҳаммамизнинг ҳам миямизда шу фикрлар айланарди. Лекин ҳеч ким ташқарига чиқармади. Ҳамма дардини ичига ютди. Ҳар доимгидек, қон ютгандек, аламимизни, изтиробларимизни ичимизга ютиб йўлга тушдик. Бу сафар отларсиз кетяпмиз. Шуниси ҳавфсизроқ. Чунки энди қандай шароит бўлишидан қатъи назар ортга қайтмаймиз. Токи, жангариларни тепадан тушишга мажбур қилмагунча. Оқ йўл тиланг, ойижон!
МАН. 17.09.2000”
* * *
Шукрки, қишлоқ аҳли меҳр-оқибатли. Ҳикмат бобонинг иссиқ-совуғига кўз-қулоқ. Тўғри, бундан ҳам бобонинг ори келади. “Кучим бор, ўзимни ўзим эплайман”, деркан доим. Бироқ нима бўлганда ҳам у якка.
Буларни ўз кўзим билан кўрмасам-да, ҳар уйга келганимда, гапдан гап очилиб, эшитиб қолардим. Лекин яна шуни ҳам биламанки, бобо болаларига гард ҳам юқтирмайди. Улардан асло норози ҳам эмас. Доим мақтайди, алқаб дуо қилади. Азиз ака бу гапларни билмагани учун у кишини невараси учун иш сўраб келган деб ўйлади. Мен эса бобонинг нима мақсадда келганини билолмай ҳайрон эдим. Биламанки, бобонинг пулга эҳтиёжи йўқ.
“Ҳаммага хат бор. Уйдагилар хавотирда”, — дея менга акамнинг мактубини тутқазди. Сўнг бизга бир мактубни кўрсатдики, у бағримизни тилиб, куйдириб ўтди.
Нома Анварнинг севган қизидан эди...
“Ҳалиям хат ёзяпти. Менимча, хабари йўқ”, — деди командиримиз чуқур “уҳ” тортиб.
“Улар бошқа-бошқа қишлоқдан. Яқинлари ҳам муҳаббатларидан бехабар. Бошқа қишлоқдан бўлгани учун қиз Анварнинг ўлганини эшитмагандир? Хавотир билан ёзаётгандир? Шўрлик қиз... Эшитса, қай кўйга тушади?” — овози қалтираб деди Ўроз.
“Ҳа, уруш ҳақида эшитгани табиий. Шунинг учунми, тинимсиз хат ёзяпти. Анвардан кейин... тўртта хат олдим...” — командиримизнинг бу гапи янада қалбимизни ўртади.
Мен дунёнинг ишларидан дод деворай дедим, ойи. Аллоҳ нега сабримизни бунақа синайди? Нима учун бу дунёда ҳам керак бўлган, онасининг суянчига айланган Ёдгор сингари ёлғизларнинг жонини олади? Бевафолар қолиб, аҳдидан қайтмайдиганларнинг йўлини айро қилади?
“Нега шу севишган қалбларни айирмоқни лозим топдинг, Худойим?! Қиз бечора машъум хабарни эшитиб хушидан айрилмайдими? Бу жудоликни жимгина енгишга иродаси етадими? Бундан кейин у кимнидир севиб, бахтли бўлиб кета оладими?”
Ўйлашимча, ҳаммамизнинг ҳам миямизда шу фикрлар айланарди. Лекин ҳеч ким ташқарига чиқармади. Ҳамма дардини ичига ютди. Ҳар доимгидек, қон ютгандек, аламимизни, изтиробларимизни ичимизга ютиб йўлга тушдик. Бу сафар отларсиз кетяпмиз. Шуниси ҳавфсизроқ. Чунки энди қандай шароит бўлишидан қатъи назар ортга қайтмаймиз. Токи, жангариларни тепадан тушишга мажбур қилмагунча. Оқ йўл тиланг, ойижон!
МАН. 17.09.2000”
* * *
Шукрки, қишлоқ аҳли меҳр-оқибатли. Ҳикмат бобонинг иссиқ-совуғига кўз-қулоқ. Тўғри, бундан ҳам бобонинг ори келади. “Кучим бор, ўзимни ўзим эплайман”, деркан доим. Бироқ нима бўлганда ҳам у якка.
Буларни ўз кўзим билан кўрмасам-да, ҳар уйга келганимда, гапдан гап очилиб, эшитиб қолардим. Лекин яна шуни ҳам биламанки, бобо болаларига гард ҳам юқтирмайди. Улардан асло норози ҳам эмас. Доим мақтайди, алқаб дуо қилади. Азиз ака бу гапларни билмагани учун у кишини невараси учун иш сўраб келган деб ўйлади. Мен эса бобонинг нима мақсадда келганини билолмай ҳайрон эдим. Биламанки, бобонинг пулга эҳтиёжи йўқ.
👍30❤1
59-ҚИСМ
— Унда кимга иш керак? — бақирди Азиз ака.
— Ўзимга! Қариб қолганим билан кучим бор. Пулинг ҳам керак эмас. Фақат, зерикмасам бўлди, — бобонинг овози титради. Кун бўйи катта уйда ёлғиз ўтиришнинг азобини у кишидан бўлак ҳеч ким яхши ҳис қилмаса керак. Бироз тин олди-да, ўзини қўлга олди. Сохта қаҳ-қаҳ отиб, деди: — Болаларим эшитса, роса койишади, лекин. Сени ҳам уришишлари мумкин. Чунки мени ҳеч нарсага муҳтож қилиб қўйишмаган-да! Келишса, “отажон, сизга нима етишмайди, бизни шарманда қилиб ишга кириб олдингизми?” деб роса хафа бўлишади. Мен уларнинг жиғига тегишни яхши кўраман. “Ёшлар ичида юриб, яшарай, кейин уйланаман, дедим”, дейман-да! Роса куйинишади, кейин...
Бобо ўзининг гапидан яна ўзи кулди. Бироқ атрофдагиларнинг жўр бўлмагани, унга ачиниш билан боқиб турганидан ўнғайсизланди. Сийрак соқолини силаб, ерга қаради. Пайтдан фойдаланган отам Азиз акага имо қилди.
— Ҳикмат бобо, — Азиз ака дарров тушуниб, бобонинг қулоғига яқин келиб баланд овозда гапирди: — Қоровул бўлиб ишлайсизми?
— Қоронғига довур? — бобога яна қулоғининг яхши эшитмаслиги панд берди. — Ҳа, қоронғи тушса ҳам ишлайвераман. Қоронғида мени бўри ермиди? Сизлар билан андармон бўлсам, бўлди. Пулинг керак эмас!
— Йўқ, тушунмадингиз! Қоровул, қоровул бўласизми?
— Сенга нега қоровул керак? Эшитдим, кечаю кундуз ишларкансан-ку! Куну тун у ердан одам аримаса, сени қўриқлайманми? Мени ёлғондакам ишга олма! Ҳақиқий иш бер. Ишим бор, деб масъулиятни, мажбуриятимни ҳис қилай.
Азиз ака шошиб қолди. Кўзларини отамга тикди. Лекин отам ҳам ночор қараб турарди. Ахир етмишдан ошган чолга қандай иш бериш мумкин?
— Бобо! — Азиз аканинг бирдан чеҳраси очилди. Ҳикмат бобога янада яқин келиб, бақирди: — Унда сизни ҳамма ишчиларга бошлиқ қилиб оламан! Ишчиларнинг ҳаммаси ёш, ўзингиз назорат қиласиз! Ўтириб, гап сотиб қолмасликлари учун қараб юрасиз. Ҳамма ҳар хил иш қилади, барчасига ўзингиз қарайсиз! Цехни айлани-и-иб юрасиз!
— Маъқул! Ўғилларим эшитса ҳам хафа бўлмайди! Отаси кимсан, цехга бошлиқ! — хурсанд бўлиб кетди бобо. — Мен бир умр оддий одам бўлганман. Мана, қишлоққа сен келиб бошлиқ ҳам бўляпман. Худо бераман, деса ҳеч гапмас-да! Ўғлим, сен ишчиларнинг нима иш қилишини номма-ном менга ёзиб бер, уйда ўқиб, билиб оламан. Катта-катта қилиб ёз, йўқса, кўзим ўтмайди!
— Ҳали ҳамма ишчини олиб бўлмадим. Кечгача аниқ бўлади. Кечқурун ёзиб, олиб бориб бераман!
— Тузук! Маъқул!
Барча Азиз аканинг ишидан мамнун бўлди. Бобо ҳам худди ёш боладек севинчини яшира олмасди. У киши ҳатто, кетиши олдидан бувимга мақтанди ҳам:
— Кўрдингми, бошлиқ бўлдим?! Эртадан иш бошлайман! Ҳаммаси менга боғлиқ, яхши назорат қилсам, иш ҳам яхши бўлади!
— Яхши бўлибди, “қариси бор уйнинг — париси бор”, дейишади. Ишхонага ҳам битта қари керак. Файз беради, — қувонди бувим.
Кейинги “синов”дан ўтувчи бир йигит бўлди. Очиғи, уни танимадим. Қишлоқда шу пайтгача доимий яшамаганман. Мен ўқишга кетаётганимда булар ёш бола бўлган. Энди йигит. Қаёқдан ҳам таний?
— Хўш, йигит? — ёқтирмайгина гапирди унга Азиз ака. Мен буни ўзидан катталар турса-да, йигитчанинг улардан олдинга ўтиб олганига йўйдим.
— Ишламоқчиман, агар олсангиз.
— Нега ишламоқчисан? Пул нега керак бўлди, сенга?
— Пул кимга керак эмас? Телефонимга, у ёқ-бу ёққа боришларимга ота-онамдан пул сўрайвермайман-ку!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
— Унда кимга иш керак? — бақирди Азиз ака.
— Ўзимга! Қариб қолганим билан кучим бор. Пулинг ҳам керак эмас. Фақат, зерикмасам бўлди, — бобонинг овози титради. Кун бўйи катта уйда ёлғиз ўтиришнинг азобини у кишидан бўлак ҳеч ким яхши ҳис қилмаса керак. Бироз тин олди-да, ўзини қўлга олди. Сохта қаҳ-қаҳ отиб, деди: — Болаларим эшитса, роса койишади, лекин. Сени ҳам уришишлари мумкин. Чунки мени ҳеч нарсага муҳтож қилиб қўйишмаган-да! Келишса, “отажон, сизга нима етишмайди, бизни шарманда қилиб ишга кириб олдингизми?” деб роса хафа бўлишади. Мен уларнинг жиғига тегишни яхши кўраман. “Ёшлар ичида юриб, яшарай, кейин уйланаман, дедим”, дейман-да! Роса куйинишади, кейин...
Бобо ўзининг гапидан яна ўзи кулди. Бироқ атрофдагиларнинг жўр бўлмагани, унга ачиниш билан боқиб турганидан ўнғайсизланди. Сийрак соқолини силаб, ерга қаради. Пайтдан фойдаланган отам Азиз акага имо қилди.
— Ҳикмат бобо, — Азиз ака дарров тушуниб, бобонинг қулоғига яқин келиб баланд овозда гапирди: — Қоровул бўлиб ишлайсизми?
— Қоронғига довур? — бобога яна қулоғининг яхши эшитмаслиги панд берди. — Ҳа, қоронғи тушса ҳам ишлайвераман. Қоронғида мени бўри ермиди? Сизлар билан андармон бўлсам, бўлди. Пулинг керак эмас!
— Йўқ, тушунмадингиз! Қоровул, қоровул бўласизми?
— Сенга нега қоровул керак? Эшитдим, кечаю кундуз ишларкансан-ку! Куну тун у ердан одам аримаса, сени қўриқлайманми? Мени ёлғондакам ишга олма! Ҳақиқий иш бер. Ишим бор, деб масъулиятни, мажбуриятимни ҳис қилай.
Азиз ака шошиб қолди. Кўзларини отамга тикди. Лекин отам ҳам ночор қараб турарди. Ахир етмишдан ошган чолга қандай иш бериш мумкин?
— Бобо! — Азиз аканинг бирдан чеҳраси очилди. Ҳикмат бобога янада яқин келиб, бақирди: — Унда сизни ҳамма ишчиларга бошлиқ қилиб оламан! Ишчиларнинг ҳаммаси ёш, ўзингиз назорат қиласиз! Ўтириб, гап сотиб қолмасликлари учун қараб юрасиз. Ҳамма ҳар хил иш қилади, барчасига ўзингиз қарайсиз! Цехни айлани-и-иб юрасиз!
— Маъқул! Ўғилларим эшитса ҳам хафа бўлмайди! Отаси кимсан, цехга бошлиқ! — хурсанд бўлиб кетди бобо. — Мен бир умр оддий одам бўлганман. Мана, қишлоққа сен келиб бошлиқ ҳам бўляпман. Худо бераман, деса ҳеч гапмас-да! Ўғлим, сен ишчиларнинг нима иш қилишини номма-ном менга ёзиб бер, уйда ўқиб, билиб оламан. Катта-катта қилиб ёз, йўқса, кўзим ўтмайди!
— Ҳали ҳамма ишчини олиб бўлмадим. Кечгача аниқ бўлади. Кечқурун ёзиб, олиб бориб бераман!
— Тузук! Маъқул!
Барча Азиз аканинг ишидан мамнун бўлди. Бобо ҳам худди ёш боладек севинчини яшира олмасди. У киши ҳатто, кетиши олдидан бувимга мақтанди ҳам:
— Кўрдингми, бошлиқ бўлдим?! Эртадан иш бошлайман! Ҳаммаси менга боғлиқ, яхши назорат қилсам, иш ҳам яхши бўлади!
— Яхши бўлибди, “қариси бор уйнинг — париси бор”, дейишади. Ишхонага ҳам битта қари керак. Файз беради, — қувонди бувим.
Кейинги “синов”дан ўтувчи бир йигит бўлди. Очиғи, уни танимадим. Қишлоқда шу пайтгача доимий яшамаганман. Мен ўқишга кетаётганимда булар ёш бола бўлган. Энди йигит. Қаёқдан ҳам таний?
— Хўш, йигит? — ёқтирмайгина гапирди унга Азиз ака. Мен буни ўзидан катталар турса-да, йигитчанинг улардан олдинга ўтиб олганига йўйдим.
— Ишламоқчиман, агар олсангиз.
— Нега ишламоқчисан? Пул нега керак бўлди, сенга?
— Пул кимга керак эмас? Телефонимга, у ёқ-бу ёққа боришларимга ота-онамдан пул сўрайвермайман-ку!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍31👏2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ЖУМА МУБОРАК
Кеч кириши билан солиҳ зотлар ўз нафсларини тергаб, амалларини сарҳисоб қилганлар. Эртанги кунлари бугунгидан фойдали ўтиши учун режалар тузганлар.
Сиз азизларга ҳам бу кечани эртанги кунингизнинг мазмунли муқаддимаси бўлишини тилаб қоламиз...
ХАЙРЛИ ТУН!
Аллохга омонатсиз!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Кеч кириши билан солиҳ зотлар ўз нафсларини тергаб, амалларини сарҳисоб қилганлар. Эртанги кунлари бугунгидан фойдали ўтиши учун режалар тузганлар.
Сиз азизларга ҳам бу кечани эртанги кунингизнинг мазмунли муқаддимаси бўлишини тилаб қоламиз...
ХАЙРЛИ ТУН!
Аллохга омонатсиз!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍7🥰1
✨Кунларнинг султони Саййид-ул айём, Ҳаж-ул масокин яна бир жума кунига насиб қилган Аллоҳ таолога ҳамду-санолар бўлсин!
Жума айёмингиз муборак бўлсин!💫
ЭРТАГА ЖУМА...
Эртанги кунлари бугунгидан фойдали ўтиши учун режалар тузган жаннатдошларим...💫
Сиз азизларга ҳам бу кечани эртанги кунингизнинг мазмунли муқаддимаси бўлишини тилаб қоламиз...
🌟ХАЙРЛИ ТУН!🌟
Аллохга омонатсиз!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
Жума айёмингиз муборак бўлсин!💫
ЭРТАГА ЖУМА...
Эртанги кунлари бугунгидан фойдали ўтиши учун режалар тузган жаннатдошларим...💫
Сиз азизларга ҳам бу кечани эртанги кунингизнинг мазмунли муқаддимаси бўлишини тилаб қоламиз...
🌟ХАЙРЛИ ТУН!🌟
Аллохга омонатсиз!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ЖУМА АЙЁМИНГИЗ МУБОРАК БЎЛСИН!
🌸Яҳши амал жаннатга йўлак,
🌼Савобларнинг совғаси бўлак,
🌸 Чин юракдан билдирай тилак,
🌼 ЖУМА айёмингиз бўлсин муборак!
🍃ЖУМА МУБОРАК!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
🌸Яҳши амал жаннатга йўлак,
🌼Савобларнинг совғаси бўлак,
🌸 Чин юракдан билдирай тилак,
🌼 ЖУМА айёмингиз бўлсин муборак!
🍃ЖУМА МУБОРАК!
✿•┈┈┈┈┈••ৡ🌸🌸🌸ৡ•┈┈┈┈┈•✿
🧕 Muslimalar kundaligi 👇
https://t.me/+47zmpAgeAI81NWVi
👍1