🔸 نمودار قانون حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب

📌 کلیات
📌 وظایف عمومی دستگاه‌های اجرائی
📌 تکالیف اختصاصی دستگاه‌های اجرائی
📌 وظایف عمومی و مسئولیت اجتماعی
📌 جرائم و تخلفات

🆔 @ijtihadnetwork

💢 بازخوانی | فقیه زن لازم است

رهبر معظم انقلاب در دیدار اقشار مختلف بانوان تأکید کردند:

«امروز تعداد زنان مجتهد، کم نیست و حتی معتقدیم که در بسیاری از مسائل زنانه که مردها تشخیص خوب و درستی ندارند، خانم‌ها باید از مجتهدان زن تقلید کنند». ۱۴۰۳/۰۹/۲۷

🔻 ایشان درباره‌ی موضوع فقیه زن و لزوم پرورشِ مجتهد زن قبلا نیز مباحثی را مطرح کرده بودند که در ادامه برخی از این موارد آورده می‌شود:

⏪ «مجتهد یعنی کسی که درس خوانده قدرت استنباط پیدا کرده، این چه مرد، چه زن اشکالی هم ندارد برود بشود، اما [زن] مرجع تقلید نمیتواند بشود. یعنی دیگران از او تقلید نمیتوانند بکنند. هر مردی هم نمیتواند بشود». ۱۳۶۰/۰۴/۰۶

.

⏪ «اعتقاد بنده این است که ما حتماً فقیه زن و مجتهد زن لازم داریم و گمان من این است که دماء ثلاثه و امثال اینها را غیر از زن هیچ‌کس نمی‌تواند فتوا بدهد... به هر حال فقیه زن لازم است». ۱۳۷۹/۷/۱۵

.

⏪ «پدیده‌ی خواهران طلبه؛ خیلی پدیده‌ی عظیم و مبارکی است. هزاران عالم، پژوهشگر، فقیه و فیلسوف در حوزه‌های علمیه‌ی خواهران تربیت شوند؛ این چه حرکت عظیمی خواهد بود». ۱۳۸۹/۰۷/۲۹

🆔 @ijtihadnetwork

💢 عده‌ای اصرار دارند فرهنگ دانشگاهی را بر حوزه حاکم کنند

✔️ آیةالله مکارم شیرازی در دیدار با استاد حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین:

🔹برخی چون ظاهر کار را دیدند، دچار یأس و ناامیدی شدند و می گویند سوریه برای همیشه از دست رفت و باید به فکر این باشیم که سراغ حرم ها نروند و با شیعیان کاری نداشته باشند، در حالی که این‌گونه نیست.

🔸باید با امیدواری مسئله سوریه را دنبال کنیم و بدانیم که این اوضاع تداوم نخواهد داشت، چرا که حاکمان فعلی سوریه با یکدیگر متحد نخواهند ماند و از تاریخ باید درس بگیریم و روحیه خود را حفظ کنیم‌.

🔹باید با امیدواری مسئله سوریه را دنبال کنیم و بدانیم که این اوضاع تداوم نخواهد داشت، چرا که حاکمان فعلی سوریه با یکدیگر متحد نخواهند ماند و از تاریخ باید درس بگیریم و روحیه خود را حفظ کنیم و منفعل نباشیم، همان‌گونه که خداوند فرموده نصر و پیروزی به‌وسیله خداست و برای خدا این کارها بسیار آسان است.

🔸عده‌ای اصرار دارند فرهنگ دانشگاهی را بر حوزه حاکم کنند، برخی فکر می کنند که این کار روشن‌فکری است در حالی که زمانی که حوزه پرچم‌دار علوم اسلامی بود، دانشگاه وجود نداشت.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 چند معنای وحدت، در ترکیب وحدت حوزه و دانشگاه

✍️ حجةالاسلام احمدحسین شریفی

قریب به ۴۵ سال است که مسأله وحدت حوزه و دانشگاه به عنوان یکی از راهبردهای مهم جمهوری اسلامی مطرح شده است. هر ساله هم به مناسب روز ۲۷ آذر، سالروز شهادت شهید مفتح، مراسم‌هایی در دانشگاه‌ها و حوزه‌‌های علمیه در این موضوع منعقد می‌شود. اما هنوز هم بعد از ۴۵ سال، حتی در این که منظور از این راهبرد دقیقا چیست، اختلاف وجود دارد. هنوز هم مهم‌ترین داده‌ها در این موضوع سخنان امامین انقلاب است.

ابهام مفهومی، موجب شده است که عده‌ای نه تنها ضرورت و اهمیت آن را درک نکنند، بلکه به مخالفت با آن هم بپردازند! به اختصار، به چند معنای وحدت در ترکیب وحدت حوزه و دانشگاه اشاره می‌کنم:

📝 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 سستی ایده «دولت قراردادی پیامبر»

✍️ حجةالاسلام محمد متقیان تبریزی

مرحوم داوود فیرحی، یکی از نویسندگان پرکار عرصه فقه سیاست بود. از او تألیفات و نگاشته‌های متعددی در این حوزه به جای مانده است که حامل تفکر و اندیشه او در نسبت میان فقه و دنیای معاصر با نظر به سیاست و حکمرانی است. نگارنده، در مطالعاتی که از این آثار داشته، آنها را نه تنها درخور نقد و ارزیابی دانسته- که عادتِ اندیشیدن نقادانه است- بلکه به جهت وجود رویکرد «تحریف معنوی» در این آثار، نقد و تبیین خلل محتوایی آن‌ها را ضروری می‌داند. چرا که او در «آستانه تجدد» اندیشه میرزای نائینی پیرامون «ولایت فقیه» را تحریف معنوی می‌کند، در «عاشورا؛ فساد و اصلاح» ظرفیت عظیم عاشورا را تقلیل داده و از قیام سیدالشهداء (ع) خوانشی مدرن ارائه می‌کند.

اما کتاب «پیامبری و قرارداد» یک ایده مرکزی دارد که جناب فیرحی تلاش می‌کند در سه دوره درسگفتاری خود آن ایده را اثبات کند و آن هم اینکه؛ به دلیل تعدد قراردادهایی که پیامبر اکرم (ص) در دوران حکمرانی خود منعقد ساخته بود، می‌توان دولت او را «دولت قراردادی» دانست. او برای اثبات این ایده، از «سیره حکمرانی» پیامبر (ص) استفاده کرده و تلاش می‌کند از تأمل در آنها به «نظریه حکمرانی» دست یابد. همین مسیری که او طی می‌کند تا به آن نتیجه برسد، در این یادداشت مورد نقد قرار خواهد گرفت؛ آیا او در استناد به «سیره پیامبر (ص)» صحیح عمل کرده است؟ یا اینکه در فرآیند استخراج نظریه حکمرانی از سیره پیامبر به خطا رفته است؟

📝 متن یادداشت

🆔 @ijtihadnetwork

💢 دغدغه و توصیه‌های مراجع به وزیر علوم

🔻آیةالله مکارم شیرازی:
🔹نخبگان سرمایه‌های اصلی هر ملتی است، باید دلایل مهاجرت نخبگان شناسایی شود و از ظرفیت نخبگی که در حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها وجود دارد برای آبادانی مملکت استفاده شود./ افرادی به طور مرموز وارد نظام آموزشی کشور شده و تغییراتی در محتوای کتاب‌ها داده‌اند، که لازم است ضمن شناسایی این افراد، نسبت به اصلاح مطالب اقدام گردد./ حجاب تبدیل به یک مسئله سیاسی شده که نیاز هست ما هم با آن حساب شده برخورد کنیم. این مسئلۀ از طریق فشار و سخت‌گیری قابل حل نیست، بلکه باید از روش‌های ایجابی و مثبت استفاده کرد.

🔻آیةالله جوادی آملی:
🔹ما مردم ایران مردمی بزرگ و بزرگ زاده‌ایم، ما نه یعنی حوزویان، ما نه یعنی دانشگاهیان، ما یعنی مردم ایران؛ شما اگر سرتاسر آمریکا را بگردید یک اثر باستانی در آن نمی‌بینید، اما هر کجای ایران قدم بگذارید اثری از آثار هنری و باستانی در آن می‌بینید، ما از زمان انوشیروان اینجا دانشگاه داشتیم و بعد از اسلام نیز علمای بزرگی همچون شیخ طوسی و امثال او را تربیت کردیم.

🔻آیةالله سبحانی:
🔹در تصمیمات دانشگاه‌ها باید با کسانی که افکارشان تکیه بر وحدت حوزه و دانشگاه دارد همفکری و مشورت کرد. نقش و روش و رفتار یک استاد در یک دانشگاه می‌تواند انسان ساز و تحول گرا باشد پس باید از اساتید متعهد و اخلاق مدار بهره برد./ باید وطن خواهی و اسلام خواهی را در دانشجویان و جوانان پروراند و تقویت کرد؛ تا این نسل به جای مهاجرت، با تمام توان در خدمت کشور باشند.

👈 گزارش کامل

🆔 @ijtihadnetwork

📚 کتاب ۸ جلدی «فلسفه علم اصول» با حضور آیةالله سبحانی رونمایی شد

در مراسمی که با حضور آیةالله جعفر سبحانی و اساتید گرامی از جمله احمد واعظی، نجف لک‌زایی، سیف‌الله صرامی، از کتاب هشت جلدی «فلسفه علم اصول» اثر استاد هادوی تهرانی رونمایی گردید.

📖 بخوانید: معرفی اثر در «شبکه اجتهاد»

🆔 @ijtihadnetwork

💢 جمهوری اسلامی، اخوان المسلمین و گزینه‌های پیش‌رو

متن حاضر بخشی از سند سیاستی است که در سال ۱۴۰۰ برای یکی از نهاد‌ها نگاشته شد. در این متن وضعیت فعلی اخوان المسلمین و البته با تأکید بر اخوان مصر مورد بررسی قرار گرفت و پیشنهاد‌هایی برای نهاد مربوط ارائه گشت. این روز‌ها که بحران سوریه شکلی دیگر یافته و اسلامگرایی اخوانی خود را پیروز می‌داند، انتشار این متن و برخی از پیشنهاد‌های آن خالی از لطف نیست.

۱) بی اعتمادی به سران و افول جایگاه تشکیلات اخوان
۲) جوانان اخوانی
۳) اتکای افراطی به رسانه‌ها و فضای مجازی
۴) بحران تأمین مالی
۵) ضعف ارتباط با سایر معارضان حکومت
۶) ضعف «امر اجتماعی» در‌اندیشه و منش اخوانی
۷) تقلید از مدل اصلاحی اردوغان و تن ندادن به اقتضائات یک ان
۸) خالی کردن میدان علوم و تبلیغات دینی به نفع سلفیت
۹) اخوان المسلمین و محور‌بندی‌های منطقه
۱۰) بحران شناخت اخوان در ایران

📝 اینجا بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

🎧 دریافت صوت | بازخوانی انتقادی ایده وحدت حوزه و دانشگاه

👤ارائه: حجةالاسلام حسین باستان

وحدت ساختاری 05:00
معانی وحدت 10:00
موضوعات مشترک 15:00
دسته‌بندی دروس علمی 20:00
علوم‌تجربیِ اسلامی 25:00
علم‌دینی و غیردینی 30:00
هدف حوزه و دانشگاه 35:00
ارتباطات نظام‌مند 40:00
علمِ بدون ایدئولوژی 45:00
معرفت‌های حوزه و دانشگاه 50:00
سکولاریزم در جامعه 55:00
تعامل باوجود موانع 01:00:00

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ببینید | انقلاب شیعی یا انقلاب اسلامی؛ اندیشه تقریب قبل و بعد از انقلاب

🎙کلامی از مرحوم آیةالله محمد واعظ‌زاده خراسانی

🆔 @ijtihadnetwork

📝 پیام آیةالله جوادی آملی به همایش گرامیداشت روز همکاری (وحدت) حوزه و دانشگاه، با محوریت «علوم انسانی و راهبرد مقاومت»

👈 متن کامل پیام را اینجا مطالعه نمایید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 رونمایی از سامانه #هوش_مصنوعی در حوزه علوم حدیثی

سامانه ثقات با تکیه بر بیش از ۳۰۰ هزار حدیث شیعی از فناوری‌های معنایی و یادگیری عمیق برای بهبود سرعت و دقت پژوهش‌های حدیثی استفاده شده است.

🔹 جستجوی سه زبانه لفظی و معنایی در متون احادیث، نمایش روابط احادیث مشابه به هم، تحلیل جامع احادیث از مهم‌ترین کاربرد‌های این سامانه هوشمند است که برای جامعیت هرچه بیشتر این سامانه از ۱۲۳ کتاب و ۵ هزار روایت و ۱۲۳ سند نیز استفاده شده است.

🔹مدیر حوزه‌های علمیه در آیین رونمایی از این محصول با تاکید بر ضرورت استفاده از این فناوری در ترویج حکمرانی اسلامی و تحقق تمدن نوین اسلامی گفت: تمامی نهاد‌های علمی و حوزوی باید از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در ترویج معارف اسلامی بهره‌مند شوند.

🔗 سامانه ثقات

🆔 @ijtihadnetwork

🎥 ببینید | شور و شعف آیةالله بهاءالدینی هنگام شعرخوانی مرحوم چایچیان در مدح حضرت زهرا (سلام الله علیها)

🆔 @ijtihadnetwork

💠 بررسی تحلیلی فهرست ۵۰۰ مسلمان تأثیرگذار جهان در سال 2025 میلادی

فهرست ۵۰۰ مسلمان تأثیرگذار جهان، همه ساله در دسامبر منتشر و به معرفی نخبگان جهان اسلام بر طبق شاخصه‌های مرکز سلطنتی تحقیقات راهبردی اسلام و مؤسسه آل البیت الملکیه للفکر الاسلامی در اَمان پایتخت اُردن با مشارکت «دانشگاه جورج تاون» ایالت واشنگتن دی‌سی آمریکا می‌پردازد.

این لیست با معرفی مؤثرترین افراد جهان اسلام سال گذشته میلادی در سه دسته معرفی «مرد و زن تاثیرگذار سال»، «پنجاه مسلمان موثر برتر» و «چهارصد و پنجاه مسلمان متنفّذ» جهان اسلام تنظیم می‌شود.

سر لیست پنج نفر نخست برتر امسال را چهره‌های سیاسی و رهبران کشورهای اسلامی پر کرده‌اند. برای نخستین بار «ملک عبدالله» پادشاه اردن نفر اول، امیر قطر نفر دوم و «ملک سلمان» نفر پنجم این رنکینگ را اشغال کرده‌اند.

رهبر فرزانه انقلاب نیز به عنوان چهره‌ای سیاسی - مذهبی در طلیعه این لیست جای دارد (نفر چهارم). مهم‌ترین تفاوت ایشان با سایر سیاسیون در این لیست به غلبه صبغه مذهبی معظم‌له اشاره دارد که قابل مقایسه با سایر صدرنشینان این رنکینگ نیست. این لیست با تمرکز بر نماز میت معظم‌له بر اسماعیل هنیه، ترویج نزدیکی شیعه و اهل سنت در فتوای تحریم افترا بر نمادهای اهل سنت و استقبال احمدالطیب از آن فتوا، صراحت در موضع‌گیری نسبت به جنایات اسرائیل و شجاعت در حمله مستقیم به اسرائیل آنها را پررنگ کرده است.

📈 در فهرست امسال تأثیرگذاران شیعه ارتقا وضعیت یافته‌اند ...

👈 متن کامل گزارش را اینجا بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 پیامبری و قرارداد!

✍️ محسن فیروزتبار

مجموعه‌ درس‌گفتارهای مرحوم داود فیرحی با نام «پیامبری و قرارداد»، تلاش می‌کند با تمرکز بر سیره پیامبر اسلام (ص)، نظریه‌ای درباره ماهیت حکمرانی ایشان ارائه دهد.

نویسنده با تکیه بر ایده قرارداد، ادعا می‌کند حکومت پیامبر مبتنی بر الگویی قراردادی بوده است.

این کتاب، ضمن تلاش برای ارائه تحلیلی فقهی و دینی از حکمرانی پیامبر، چالش‌های متعددی از نظر روش‌شناسی، محتوا و استنتاج در بر دارد که در ادامه بررسی می‌شود.

📝 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

📚 «مرشد الخواص» شرح هزار حدیث از پیشوایان دین

دوره سه‌جلدی کتاب «مرشد الخواص فی شرح بعض الآیات و الاحادیث المشکله» اثر محمد بن حسن طوسی با تحقیق و تصحیح حجةالاسلام محمّد جواد مروارید از سوی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به زبان عربی، به زیور طبع آراسته شده است.

در این اثر گران‌سنگ، بیش از یک هزار حدیث از پیشوایان دین روایت و با بهره‌گیری از سخنان شارحان پیشین، شرح و توضیح داده شده است، و افزون بر این معدودی از آیات مبارک قرآنی نیز در این اثر شرح و تفسیر شده است. این موسوعه برای نخستین‌ بار با تحقیقی که در نسخه‌های خطی آن انجام شده، همراه با تعلیق‌هایی که بر آن افزوده شده، در اختیار محققان قرار گرفته است.

نسخه‌ای از این کتاب محضر حضرت آیةالله سیستانی تقدیم شده است که ایشان نیز از این اثر و تلاش مؤلف تجلیل کرد.

👈 معرفی کتاب و چگونگی تصحیح

🆔 @ijtihadnetwork

💢 آیا وجوب پوشش مو مربوط به قرن هشتم است؟

🔻 نقدی بر تحریف آشکار در نقل گفته فقیهان

✍️ استاد سید ضیاء مرتضوی

در نوشته‌ کوتاهی که دوباره در فضای مجازی با عنوان «فقیه قرن هشتم! اولین قائل به پوشش مو» و به نام امیرحسین ترکاشوند منتشر شده، آمده است که پیشینه بحث از موی سر زنان و وجوب پوشش آن به قرن هشتم برمی‌گردد و سابقه بیشتری ندارد. نخستین فقیهی که نوآوری کرده و به آن پرداخته و به پوشش آن، به تعبیر این نویسنده محترم «نگاه مثبتی» داشته شهید اول است که سال 786ق به شهادت رسیده است. فقهای پس از او نیز تا نزدیک قرن سیزدهم به این موضوع نپرداخته‌اند و اگر هم درباره آن بحث کرده‌اند، گاه نسبت به پوشش نظر مخالف و گاه نظر موافق داشته‌اند!

بعد هم در این نوشته کوتاه که بخشی از یک تألیف مبسوط نویسنده است، به آیةالله سیّد محمّد صادق روحانی (ره) نسبت داده که «اکثر فقهای شیعه پوشش مو را واجب نمی‌دانسته‌اند و گروهی نیز از نظر دادن خودداری کرده‌اند»! سپس به جناب صاحب جواهر نیز نسبت داده که هنگام برشمردن موافقان پوشش مو، نام هیچ فقیهی پیش از شهید ثانی نیاورده است، تا بر گفته خود در جدید بودن وجوب پوشش مو تاکید کرده باشد!

مایه شگفتی است که کسی با موضوع بحث در منابع فقهی آشنایی هرچند اجمالی داشته باشد و به نام «نوآوری»، مرتکب چنین مغالطه‌ای فریبنده و تحریف آشکار در سخن فقیهان شود و مایه ابهام و شبهه درباره حکمی گردد که از نگاه فقیهان اسلامی، اعم از شیعه و سنی هیچ تردیدی در آن نیست! مغالطه‌‌ میان حکم «پوشش موی سر در نماز» با حکم «پوشش سر در برابر نگاه نامحرم» و شاهد گرفتن سخنان فقهاء در موضوع «پوشش نماز» برای نشان دادن نظر آنان درباره «پوشش از نامحرم» و کشاندن اختلاف فقهی در موضوع پوشش نماز به موضوع حجاب سر در زنان که هیچ یک از فقهای اسلام، در گذشته و حال، درباره آن اختلاف نداشته و ندارند و آن اینکه «بر زن بالغ حرّ واجب است موی خود را از نگاه نامحرمان بپوشاند»!

آنچه نیز شهید اوّل در قرن هشتم مطرح کرده درباره حکم پوشش سر در نماز است و نه نگاه بیگانه؛ فقهای بعدی نیز که اختلاف‌نظر داشته‌اند، تنها و تنها مربوط به همین موضوع است! مایه تاسف است که برخی با چنین سوء فهمی سراغ منابع فقهی و اظهارنظر در احکام الهی می‌روند و درباره فقهای اسلامی داوری می‌کنند و در فضای موجود که به دلیل برخی رفتارهای اصحاب قدرت، متاسفانه بسیار غبارآلود شده است، علیه فقه و فقهای اسلامی شبهه‌افکنی و گاه نفرت‌افکنی می‌‌کنند.

البته سال‌ها پیش از آن، مرحوم آقای احمد قابل نیز گرفتار این تحریف و اشتباه فاحش شده و به فقه و فقهاء نسبت‌های نادرستی داده و گاه در این سال‌ها بازنشر شده است و به برخی از آنها اشاره خواهد شد. هدف در این نقد، تنها بیان حقیقت نظر فقیهان و تاکید بر اصل حکم است.

📝 متن کامل را در «اجتهاد» بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 زنى که به دستور شهید اول، مرجع زنان شد

🔹 بنابر گزارش شیخ حر عاملی، فاطمه دختر شهید اوّل، که مشهور به ست المشایخ (بزرگ مشایخ) بود، زنی فقیه و دانشمند پرهیزگار بود و پدرش او را می‌ستود تا آنجا که به دستور وی، زنانِ منطقه جزین و جبل عامل در مسائل فقهی به او رجوع می‌کردند.

أم الحسن فاطمة المدعوة بست‏ المشايخ‏، بنت الشهيد محمد بن مكي العاملي الجزيني‏، كانت عالمة فاضلة فقيهة صالحة عابدة، سمعت من المشايخ مدحها و الثناء عليها، تروي عن أبيها و عن ابن معية شيخه إجازة و كان أبوها يثني عليها و يأمر النساء بالاقتداء بها و الرجوع إليها في أحكام الحيض و الصلاة و نحوها. (أمل الآمل: 1، 193)

🔸 بنابر سندی که سیّد حسن صدر بدان دست یافته، ست المشایخِ مذکور ارث خود از املاک پدری در منطقه جزین را به برادرانش بخشیده تا در مقابل، نسخه کتاب «تهذیب الأحکام» و کتاب «المصباح» نوشته شیخ طوسی و کتاب «من لا یحضره الفقیه» و نسخه کتاب «الذکری» نوشته شهيد اول که از ماترک پدر بوده را مالک شود.

🔸 صدر پس از اینکه متن سند یاد شده را گزارش می‌کند، خواننده را به تأمل در آن دعوت می‌کند تا به بزرگی ست المشایخ پی ببرد و بنگرد چگونه او برای رسیدن به چند نسخه کتاب از مال دنیا چشم‌پوشی کرده است.

أما بعد؛ فقد وهبت الست فاطمة أمّ الحسن أخويها الشيخ أبا طالب محمدا و أبا القاسم عليا سلالة السعيد الأكرم و الفقيه الأعظم... محمد بن أحمد بن حامد بن مكّي .. جميع ما يخصّها من تركة أبيها في جزّين وغيرها هبة شرعيّة ابتغاء لوجه اللّه تعالى، ورجاء لثوابه الجزيل وقد عوّضا عليها كتاب التهذيب للشيخ (رحمه اللّه) وکتاب المصباح له وكتاب من لا يحضره الفقيه وكتاب الذكرى لأبيهم (رحمه اللّه) والقرآن المعروف بهديّة علي بن المؤيد... فتأمّل فيه حتّى تعرف أن الست فاطمة ممّن تؤثر الكتب على العقار و أموال الدنيا. (تکملة أمل الآمل: 6، 409-410)

🔹 جالب اینکه بنابر گزارش شیخ حر عاملی، همسر شهید اول نیز از فقیهان بوده و مرجع زنان در احکام فقهی به حساب می‌آمده است.

🌐 پژوهش‌های تاریخ اسلام

🆔 @ijtihadnetwork

💢 تقریر و تأیید امامان بر سنتِ پرسش از فقیهان زن

مرحوم سید رضا صدر، یکی از فقیهانی است که مرد بودن را شرط مرجع تقلید ندانسته و این فرض که زنی که دارای تحصیلات فقهی بوده و شرایط مرجعیت را دارا است، بتواند فتوا بدهد و افراد از او تقلید بکنند را منتفی نمی‌داند، زيرا وی بر این باور است که هیچ دلیل شرعی بر اینکه بایستی مرجع تقلید مرد باشد، وجود ندارد بلکه به باور او می توان شواهدی یافت که مشروط بودن مرجعیت به مرد بودن مفتی را نفی می‌کند.

در این راستا، صدر از نکته‌ای تاریخی بهره برده است. آن نکته این که اهل تسنن از مسلمانان، همسران پیامبر از جمله عائشه را به عنوان افرادی که حکم فقهی را بیان می‌کنند، می‌دانستند و از آنان مسائل شرعی خود را پرسیده و فتواهای همسران پیامبر را ثبت و ضبط می‌کردند. رجوع مسلمانان به همسران پیامبر و عائشه که به نوعی، سنت و سیره مسلمانان بود در مرأی و مسمع امامان قرار داشت ولی هیچ یک از آنان، نفس مراجعه به یک زن در مسائل شرعی و استفتاء از او را نادرست نشمرده‌اند، در حالی که اگر چنین مراجعه‌ای از نظر امامان نادرست بود، حتما به نادرستی آن اشاره می‌کردند. از این رو همین که این رفتار مورد اشکال امامان قرار نگرفته، دلیلی است بر اینکه مراجعه به فقیهان زن برای پرسش از احکام فقهی، مورد تایید امامان بوده است.

... و يشهد لعدم اعتبار الرجولة في المفتي اتّفاق أهل السنّة على جواز تقليد المرأة فإنّهم يعدّون عائشة أُمّ المؤمنين من المفتين و هذا الاتّفاق كان بمرأى من الأئمّة الطاهرين جميعاً و لم يصدر عنهم تخطئة له ولو صدر لوصل و ذلك يكشف عن إمضائهم له. [الاجتهاد و التقلید (بوستان کتاب): ۱۰۷]

🌐 پژوهش‌های تاریخ اسلام

🆔 @ijtihadnetwork

💢 تحریرالشام و چالش‌های فراروی تشیّع

✍️ حجةالاسلام علی راد

به قدرت رسیدن جریان تحریر الشام در سوریه، سویه‌ها و لایه‌های متنوع و متقارن درهم تنیده متعددی دارد که از برایند تاثیر و تلفیق ایدئولوژی مذهبی با قدرت و سیاست سر برآورده است. آنچه در این میان مهم است تلاش این جریان در تقابل با طیف‌های متنوع تشیع – اسلام شیعی – از طریق احیای شخصیت معاویه بن سفیان به مثابه نماد قدرت سکولار درعرصه سیاست و قدرت است تا اسلام اموی را جایگزین آن نماید.

شاید شگفت انگیز باشد که پس از گذشت بیش از یک هزاره هم چنان نام و یاد معاویه و اندیشه‌های سیاسی او زنده مانده باشد لکن این شگفتی به واقعیت پیوسته است و در مواجه با آن تاکتیک انکار و سکوت کار ساز نیست، انفعال و سکوت در مقابله با آن روا نیست زیرا تحریر الشام با استفاده از ابزار رسانه توانسته است در سطح جهان توجه افکار عمومی و نخبگان را به خود جلب نماید و با بهره‌مندی از نتایج پژوهش‌های جریان شیعه هراسی، خوانش شیعه از بنی امیه را زیر سوال برده است از این رو تحریر الشام یکی از چالش‌های جدی شیعه شناسی در جهان تشیع و هم چنین مسئله‌ای جذاب برای شیعه پژوهی در غرب خواهد بود.

📝 متن یادداشت

🆔 @ijtihadnetwork