۱۹ خرداد ۱۳۶۸ است. اولین نماز جمعه پس از رحلت امام و این بخشی از سخنرانی شهید فتحی شقاقی در آن نماز جمعه است.

او در این ویدئو چنان از امام خمینی (ره) سخن می‌گوید که گویی امام در فلسطین انقلاب کرده است نه در ایران. او امام و راه رو روش او را «تنها گزینه» برای مبارزه با دشمنان جهان اسلام می‌داند.

شهید فتحی شقاقی همراه با دو دانشجوی دیگر در اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰ جنبش جهاد اسلامی فلسطین را تأسیس کرد و در ۱۹۹۵ توسط موساد به شهادت رسید.

🆔 @ijtihadnetwork

🎞 مستند «روایت دیگر»

این مستند با بهره‌گیری از تصاویر آرشیوی کمیاب، مصاحبه‌های اختصاصی و اسناد تاریخی تازه‌ کشف‌شده، تلاش می‌کند تصویری متفاوت و عمیق‌تر از رابطه معنوی، فکری و سیاسی میان امام خمینی (ره) و رهبر انقلاب، ارائه دهد؛ روایاتی که کمتر در رسانه‌های رسمی مطرح شده‌اند، اما نقشی کلیدی در درک صحیح از رهبری انقلاب اسلامی داشته‌اند.

🆔 @ijtihadnetwork

🎞 مستند «عاشق خمینی»

«عاشق خمینی»؛ مستندی درباره‌ی ارتباط قلبی و مستمر آیةالله خامنه‌ای با حضرت امام خمینی (ره) از شروع مبارزات انقلاب اسلامی تا زمان ارتحال بنیانگذار جمهوری اسلامی است. بخشی از تصاویر و خاطرات این مستند برای اولین بار منتشر می‌شود.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 امام خمینی و انقلاب در پارادایم فقهی حیل

✍️ حجةالاسلام علی راد

حضرت امام خمینی (ره) در کتاب البیع خود به مناسبت بحث از ربا با رویکرد استدلالی به نقد حیل در فقه اسلامی می‌پردازد و آن را ناسازگاز با حکمت تشریع حرمت ربا و فلسفه کسب و تجارت در آموزه‌های اسلامی می‌داند و بر این مهم تاکید دارد که حیل ربا با علل تحریم ربا چون ظلم، فساد اموال و تعطیلی تجارت در تضاد است لذا همچنان حرمت بر معاملات با حیل ربا جاری است؛ ایشان مناقشات و نقدهای جدی بر نظریه جواز حیل دارد و تمایز نظریه اجتهادی وی در این مسئله با دیگر فقهیان امامی و اهل سنّت را نشان می‌دهد.

امام خمینی در تحریرالوسیله به تجدیدنظر خویش در حیل ربا اشاره دارد که به نظر می‌آید پیش‌تر به جواز آنها متعقد بودند ولی سپس در دیدگاه خویش تجدیدنظر کرده است و آخرین دیدگاه ایشان حرمت حیل ربا است که در کتاب البیع و چاپ اخیر تحریرالوسیله بدان تصریح دارند.

🔻 مهم‌ترین مناقشات و نقدهای ایشان بر نظریه جواز حیل عبارت است از:

یک. تعبدی نبودن ملاک تحریم ربا
دو. تحصیل مال از راه نا مشروع
سه. تناقض در تشریع
چهار. مخالفت با معیارهای اعتبار
پنج. لزوم تاویل اخبار جواز حیل

علی‌رغم تلاش‌های فقیهان و عالمان شیعی عصر چهارم، نظریه شایع و مشهور در فقه شیع همان پارادایم جواز حیل است و نظریه امام خمینی نوعی انقلاب در مسیر تاریخی این پارادایم است که تحلیل و تبیین آن تاکنون مغفول مانده است.

📝 مطالعه متن کامل یادداشت در «اجتهاد»

🆔 @ijtihadnetwork

💢 خمینی کبیر؛ از انقلاب فقهی تا انقلاب در فقه

در این نوشتار، حجةالاسلام عباسعلی مشکانی با تحلیل از وضعیت کنونی اجتهاد در حوزه‌های علمیه، بر ضرورت «بازسازی دستگاه فقاهت» در جهت پاسخ‌گویی به نیازهای تمدنی نظام اسلامی تأکید می‌ورزد. به باور وی، تحقق غایت انقلاب اسلامی یعنی اقامه شریعت در مقیاس تمدنی، مستلزم بازنگری عمیق در مبانی و روش اجتهاد رایج است؛ اجتهادی که عمدتاً در چارچوب احکام فردی و عبادی سامان یافته و از ورود به عرصه‌های کلان حکمرانی، سیاست‌گذاری و تمدن‌سازی ناتوان است.

مشکانی با بهره‌گیری از تصریحات امام خمینی (ره) درباره ناکفایتی «اجتهاد مصطلح» در اداره جامعه، لزوم عبور از فقه فردی و ورود به ساحات فقه حکومتی را تبیین می‌نماید. او نشان می‌دهد که امام (ره) با تأکید بر تقدم حفظ نظام اسلامی بر احکام فرعیه، جایگاه زمان و مکان در اجتهاد، و ابتنای فقه بر عنصر مصلحت، در پی گشودن افق‌های نوینی در فقه شیعه بوده است؛ افق‌هایی که بدون بازسازی معرفتی-روشی در نهاد اجتهاد، قابل دست‌یابی نیستند.

بر این اساس، نویسنده بر آن است که مانایی و پویایی نظام اسلامی، به مثابه تجسم عینی فلسفه عملی فقه، در گرو تقویت «نرم‌افزار تمدن‌ساز» آن یعنی فقه اسلامی و ارتقاء کارآمدی آن در قبال مسائل پیچیده حیات اجتماعی است. وی دستگاه فکری امام و رهبری را حاوی ظرفیت‌های راهبردی برای این تحول دانسته و بر ضرورت اهتمام علمی و نظری حوزه‌های علمیه در مسیر تکامل اجتهاد حکومتی و تمدنی تأکید می‌کند.

👈 متن یادداشت

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اندیشه فقهی و اصولی امام؛ درس روزانه‌ای که در حوزه جا ماند

آیةالله نوری همدانی با بازخوانی خاطراتی ناگفته از سلوک علمی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، از عمق آشنایی خود با امام، همراهی با ایشان در میدان عمل، و نیز لزوم احیای مستمر مکتب امام در حوزه‌های علمیه سخن گفت و ابراز داشت:

من در سفری به سوریه، ضمن بازدید از کتابخانه‌های بزرگ آن دیار، به کتابی با عنوان «ثورة الفقیه و دولته» دست یافتم که حدود پنجاه تن از اندیشمندان برجسته جهان از اقصی نقاط عالم، هر یک از منظری خاص به تحلیل قیام و نهضت امام پرداخته و مطالبی نگاشته‌اند.

به‌راستی لازم است در حوزه‌های علمیه، درسی به روحیات، آثار و افکار امام اختصاص یابد. این موضوع بسیار مهم است و باید در حوزه‌های علمیه، درسی روزانه، هم‌ردیف سایر دروس، به اندیشه‌های امام در فقه، اصول و فلسفه اختصاص یابد و برای مردم تبیین گردد.

👈 متن بیانات

🆔 @ijtihadnetwork

📢 پیام رهبر انقلاب اسلامی به حجاج بیت‌الله الحرام:

💢 دنیای اسلام نیازمند بکارگیری درس‌های حج برای متوقف کردن فجایع غزه / آئین برائت در حج گامی در راه توقف جنایات در غزه است / دولت‌های اسلامی راه‌های کمک به رژیم صهیونی را ببندند، ملت‌ها مطالبه‌گر از دولت‌ها باشند

🔹 پیام رهبر انقلاب اسلامی که صبح امروز (پنج‌شنبه) توسط حجةالاسلام نواب (نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت و سرپرست حجاج ایرانی) در صحرای عرفات قرائت شد، به این شرح است:

✍ بسم الله الرّحمن الرّحیم
و الحمد لله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی خیر خلق الله محمّدٍ المصطفی و آله الطّیّبین و صحبه المنتجبین و من تبعهم باحسان الی یوم الدّین.

حج، آرزوی مؤمنان و عید مشتاقان و رزق معنوی سعادتمندان است، و اگر با معرفت به عمق رمزآلود آن همراه باشد، علاج دردهای عمده‌ی امّت اسلامی، بلکه همه‌ی بشریّت است.

سفر حج همانند دیگر سفرها نیست که برای تجارت یا گردشگری یا هدفهای گوناگون دیگر انجام میشوند و احیاناً در خلال آن، عبادتی یا کار نیکی هم صورت میگیرد؛ سفر حج تمرین هجرت از زندگیِ معمول به زندگی مطلوب است. زندگی مطلوب، زندگی توحیدی است که در آن، طوافِ دائم بر گِرد محور حق، سعیِ دائم در میانه‌ی قلّه‌های دشوار، رَمیِ دائم شیطان شریر، وقوف آمیخته با ذکر و ابتهال، اطعام فقیرِ زمینگیر و رهگذر، یکسان دیدنِ رنگ و نژاد و زبان و جغرافیای انسانها، و در همه حال آماده‌ی خدمت بودن و به خدا پناه بردن و پرچم دفاع از حق برافراشتن، اجزای اصلی و همیشگی است. آئین حج، نمونه‌های نمادین این زندگی را در خود گردآورده، و حج‌گزار را با آن آشنا و به آن دعوت میکند.

این دعوت را باید شنید؛ دل را و چشمِ ظاهر و باطن را باید گشود؛ باید آموخت و عزم خود را برای به‌کارگیری این درسها، استوار داشت. هر کس در حدّ توان میتواند گامی در این راه بردارد؛ و علما و روشنفکران و صاحبان مناصبِ سیاسی و جایگاه‌های اجتماعی، بیش از دیگران.

دنیای اسلام اکنون بیش از همیشه نیازمند به‌کارگیری این درسها است. اکنون این دوّمین موسم حجّی است که همزمان با فجایع غزّه و غرب آسیا برگزار میشود. باند صهیونیستِ جنایتکارِ حاکم بر فلسطین، با قساوتی بهت‌آور و شقاوت و شرارتی بی‌نظیر،‌ فاجعه‌ی غزّه را به نقطه‌ی باورنکردنی رسانده است. اکنون کودکان فلسطینی، فراتر از بمب و گلوله و موشک، با تشنگی و گرسنگی کشته میشوند؛ خانواده‌های داغدار عزیزان و جوانان و پدران و مادران، روزبه‌روز افزایش می‌یابد؛ چه کسی باید در برابر این فاجعه‌ی بشری بِایستد؟

بی‌شک دولتهای اسلامی، نخستین مخاطب این تکلیفند و ملّتها، مطالبه‌گرانِ عمل دولتها به آن. دولتهای مسلمان شاید در مسائل گوناگونی دچار اختلاف نظر سیاسی باشند، این نباید آنان را از اتّفاق نظر و همکاری در ماجرای سهمگین غزّه و دفاع از مظلوم‌ترین مجموعه‌ی بشری در جهانِ امروز باز دارد. دولتهای مسلمان باید همه‌ی راه‌های کمک‌رسانی به رژیم صهیونی را مسدود کنند و دست جنایتکار را از ادامه‌ی رفتار شقاوت‌آمیز در غزّه کوتاه سازند. آمریکا شریک قطعی جنایات رژیم صهیونی است؛ مرتبطین آمریکا در این منطقه و دیگر مناطق اسلامی، به ندای قرآن درباره‌ی دفاع از مظلوم گوش فرا دهند و دولت مستکبر آمریکا را مجبور به توقّف این رفتار ظالمانه کنند. آئین برائت در حج، گامی در این راه است.

مقاومت اعجاب‌انگیز مردم غزّه، مسئله‌ی فلسطین را در رأس توجّهات دنیای اسلام و همه‌ی آزادگان جهان قرار داده است؛ از این فرصت باید استفاده کرد و به یاری این ملّت مظلوم شتافت. به رغم تلاش مستکبران و حامیان رژیم صهیونی برای فراموشیِ نام و یاد مسئله‌ی فلسطین، ذات شریر سردمداران این رژیم و سیاست احمقانه‌ی آنان، وضعیّتی پدید آورده که امروز نام فلسطین از همیشه درخشان‌تر، و نفرت عمومی از صهیونی‌ها و حامیانشان، از همیشه بیشتر است؛ و این فرصت مهمّی برای دنیای اسلام است.

سخنگویان و دارندگان جایگاه‌های اجتماعی، لازم است ملّتها را آگاه و حسّاس و مطالبات مربوط به فلسطین را گسترده‌تر کنند. شما حجّاج سعادتمند هم از فرصت دعا و یاری طلبیدن از خدای متعال در مراسم حج غفلت نورزید و پیروزی بر ستمگران صهیونی و حامیان آنها را از خدای متعال مسئلت کنید.

صلوات و سلام خدا بر پیامبر گرامی اسلام و خاندان مطهّر او، و سلام و درود بر حضرت مهدی بقیّة‌ الله (عجّل الله ظهوره).

والسّلام علیکم و رحمة‌الله و‌ برکاته

سیّد علی خامنه‌ای - ۱۴۰۴/۳/۹

🆔 @ijtihadnetwork

🔔 برنامه سومین اعتکاف علمی طلاب در حرم مطهر رضوی

💠مدرسه فقه و اصول

🎙 اساتید محترم:

👤 صادق آملی لاریجانی
🔸کشف نظام‌ها، بایدها و نبایدها

👤 مهدی شب‌زنده‌دار:
🔸فتوای معیار در شورای نگهبان

👤 مهدی زمانی فرد
🔸تاثیرات دیدگاه‌های مختلف در ماهیت حکم نسبت به مسائل فقهی و اصولی

👤 محمد مهدی قائینی
🔸تاثیرات دیدگاه‌های مختلف در مراتب حکم نسبت به مسائل فقهی و اصولی
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه پزشکی

👤 ابوالقاسم علیدوست
🔸ماهیت و ملاکات احکام و رابطه آن با حسن و قبح عقلی و...
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه اقتصادی

👤 حمید درایتی
🔸منطقة الفراغ: مبادی، ماهیت و چیستی

👤 احمد مبلغی
🔸شاخص‌های کلان در منطقة الفراغ
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه اجتماعی

👤 خالد الغفوری
🔸بررسی نظریه‌های مشابه و مرتبط با منطقة الفراغ

👤 مجتبی الهی خراسانی
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه تربیتی
🔸فقه خانواده

👤علی اکبر رشاد
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه فرهنگ

👤سید مهدی میرباقری:
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه حکومتی

👤غلامرضا مصباحی مقدم
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه اقتصادی

👤ابوالقاسم مقیمی حاجی
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه تربیتی

👤محمدجواد ارسطا
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه اجتماعی
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه سیاسی

👤سید سجاد ایزدهی
🔸ماهیت و نقش ملاکات در فقه سیاسی

👤محمود حکمت‌نیا
🔸فقه خانواده

👤عزت السادات میرخانی
🔸فقه خانواده

👤فریبا علاسوند
🔸فقه خانواده

⏳ثبت نام: تا ۲۰ خرداد

🔗 پیوند ثبت‌نام

🗓 زمان برگزاری: ۲۸ تیر الی ۹ مرداد

🆔 @ijtihadnetwork

🔔 سلسله نشست‌های عمومی استاد شیخ محمد سند به زبان فارسی در مشهد

🗓 از چهارشنبه ۱۴ تا ۲۴ خرداد ۱۴۰۴

⏰ از ساعت ۹ تا ۱۱ صبح

🏛 مشهد، خیابان توحید ۱۰، دفتر معظم‌له

🆔 @ijtihadnetwork

🎧 تبیین ابعاد مختلف منشور حوزه پیشرو و سرآمد

🎙 ارائه: استاد سید محمدمهدی میرباقری

🗓 قم، حوزه علمیه امام کاظم علیه‌السلام، ۱۲ خرداد ۱۴۰۴

🆔 @ijtihadnetwork

💢 پاسخی به پرسش‌ها؛ مروری بر تطور نظریه استاد خسروپناه

✍️ حجةالاسلام مجید رجبی

تکامل فقاهت و بروز رسانی آن برپایه اقتضائات زمان و مکان یکی از پدیده‌های جاری در طول مسیر هزار و اندی ساله فقاهت شیعه است.

استاد عبدالحسین خسروپناه که بنده توفیق شاگردی ایشان بویژه در زمینه فلسفه‌های مضاف را داشته‌ام از اساتیدی هستند که در زمینه فلسفه‌های علم و ترابط میان دانش‌ها بویژه فقه و علوم انسانی سرآمد بوده و از این جهت در حوزه‌های علمیه شخصیت شاخصی شمرده می‌شوند.

یادداشتی در زمینه پرسش‌هایی از استاد خسروپناه در شبکه اجتهاد نوشته حجةالاسلام حمید مغربی منتشر شده است. از آنجا که بنده توفیق تحقیق و تدوین مباحث فلسفه فقه الاجتماع ایشان را داشته‌ام و در کتابی با همین عنوان توسط انتشارات دانشگاه جامع امام حسین (ع) منتشر شده، لازم دانستم ضمن تشکر از نویسنده محترم در رعایت ادب نقد و گفتگو به نکاتی را به استحضار برسانم:

پاسخ به همه این پرسش‌ها در کتاب مزبور که مربوط به ده سال گذشته ایشان است، قابل دریافت می‌باشد. البته در طول این ده ساله نظریه‌ ایشان تطور یافته و از «فقه الاجتماع» به «فقه نظام ولایی» و سپس «فقه حکمرانی» رسیده است.

در عین حال چه در زمینه روش شناسی ناظر به عرصه‌های میدان چه در زمینه ترابط فقه و علوم انسانی مدرن، چه در زمینه نظام‌سازی پس از کشف احکام و قواعد فقهی، چه در زمینه تفسیر از انسان محقق و روش کشف انسان محقق، در این کتاب به نظریه‌ پردازی پرداخته شده است.

منظری کلان از این مباحث، در مقاله مشترک حقیر با استاد خسروپناه با عنوان «گستره و روش شناسی فقه الاجتماع» ملاحظه قابل مشاهده است.

نقد علمی دیدگاه‌های اساتید نظریه‌ پرداز در عرصه تکامل فقاهت، پس از اشراف بر مکتوبات و ابعاد مختلف نظریه ایشان مسیری شفاف‌تر و دقیق‌تر است. و من الله التوفیق.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 بازخوانی تخصیص قرآن به خبر واحد

✔️در نسبت پرچالش میان «قطعیت قرآنی» و «ظنیت خبر واحد»، نظریه تخصیص قرآن به خبر واحد، به نقطه‌ای کانونی در منازعات اصولی بدل شده است؛ مسئله‌ای که صرفاً یک نزاع فنی نیست، بلکه گره‌گاه تقابل دو نظام معرفتی و دو رویکرد هرمنوتیکی به منابع دین است.

🔻شیخ حیدر حب‌الله در نشست علمی اخیر خود، با نگاهی تطبیقی و تحلیلی، ریشه‌های این نزاع را در تفکیک میان «قطع عرفی» و «قطع منطقی»، و همچنین در تفاوت تلقی‌ها از ماهیت تخصیص – از «بیان» تا «نسخ جزئی» – بررسی کرده و تصویری از چگونگی شکل‌گیری نظام‌های متفاوت اصولی، ارائه می‌دهد؛ تصویری که می‌تواند برای بازاندیشی در رابطه قرآن و سنت در فقه معاصر راهگشا باشد.

👈 متن گزارش + صوت در «اجتهاد»

🆔 @ijtihadnetwork

🔔 نشست تخصصی بررسی نظریات فقه السیاسه امام خمینی (ره)

🔻موضوع اول: نقش زمان و مکان در فقه روابط بین اللملل از دیدگاه امام خمینی (با تاکید بر مسئله بيع سلاح به اعداء دين)
🎙حجةالاسلام سجاد علی‌اکبرزاده

🔻موضوع دوم: رویکرد حکومتی و اجتماعی امام خمینی نسبت به روایات مرتبط با فروش اشیاء با علم به استفاده حرام از آنها
🎙حجةالاسلام حمیدرضا کامل نواب

🔻موضوع سوم: بررسی فقهی مرجع امنیت از دیدگاه امام خمینی
🎙حجةالاسلام سید علی موسوی

🔻موضوع چهارم: ساختار حکومت در اسلام با تأکید بر مبانی امام خمینی
🎙حجةالاسلام محمدحسن لنگری

🔻موضوع پنجم: بررسی تاثیر نظریه خطابات قانونی در فرآیند تقنین از دیدگاه امام خمینی
🎙حجةالاسلام مجتبی انوری

🔻موضوع ششم: بررسی فقهی متولی اجرا و اقامه شریعت از دیدگاه امام خمینی
🎙حجةالاسلام حسین سلیمی

👤 مدیر علمی نشست: حجةالاسلام عباسعلی مشکانی سبزواری

🗓 زمان: شنبه ۱۷ خرداد - ساعت ۱۲:۳۰

🕌 مکان: مشهد مقدس، حرم مطهر رضوی، مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد (علیهم السلام)، سالن جلسات مدرس رضوی مرحوم ادیب نیشابوری

🆔 @ijtihadnetwork

📚 «سلسله نشست‌های جایگاه فقهی حقوقی شورای نگهبان در قانون‌گذاری، نظریه فتوای معیار» کتاب شد

این کتاب در راستای محوریت بررسی فتوای معیار در قانون‌گذاری و در ۱۸۸ صفحه توسط دکتر اسماعیل آقابابایی عضو گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس نگارش شده و از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شد.

در بخشی از کتاب آمده است: اصول متعدد قانون اساسی از جمله اصل ۴، ۹۴ و ۹۶ بر لزوم تدوین قوانین بر اساس موازین شرعی و تشخیص آن توسط فقهای شورای نگهبان تاکید دارند با این حال در اینکه کدام فتوای فقهی می‌تواند معیار در قانون‌گذاری قرار گیرد، دیدگاه‌های مختلفی مطرح است، از جمله: فتوای کارامد، فتوای مشهور، فتوای فقیه حاکم، فتوای فقهای شورای نگهبان، فتوای فقیه اعلم و فتوای اسهل به خصوص در مسائل کیفری.

این نوشته در قالب یک مقدمه و چهار نشست علمی به نقد و بررسی دیدگاه‌های یادشده می‌پردازد و در تلاش است ضمن بیان دیدگاه‌های مختلف، زمینه اجرایی‌شدن اصول یادشده از قانون اساسی را فراهم ساخته و قدمی در تحکیم و تدوین قوانین مبتنی بر شرع بردارد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 لباس احرام؛ ترک دنیا به مثابه مقصد شریعت

✍️ مصطفی قناعتگر

می‌توان «ترک دنیا» را یکی از مقاصد بنیادین شریعت اسلامی دانست. این مفهوم به معنای دوری از وابستگی‌های مادی، توجه به معنویت و آماده شدن برای زندگی اخروی است (مترادف زهد). این مقصد در عبادات مختلف، از جمله حج، به اشکال گوناگون نمود پیدا می‌کند. حج، فرصتی بی‌نظیر برای تمرین «ترک دنیا» و تجربه زندگی‌ای ساده و معنوی است.

در روایات امامیه، به علل و فلسفه تشریع حج اشاره شده است که شامل بزرگداشت خداوند، تطهیر از گناهان سلامتی جسم و افزایش روزی، رونق اقتصادی و تبادل فرهنگی می‌شود. اما در میان این اهداف، مفهوم «ترک دنیا» به عنوان یکی از مقاصد اصلی شریعت، جایگاه ویژه‌ای دارد و به دو شکل عمده «ریاضت» و «نفی تلذذ و تجمل» در مناسک حج تجلی می‌یابد.

📝 متن یادداشت

🆔 @ijtihadnetwork

💢 بازخوانی سه بُعد شخصیت شیخ اعظم انصاری؛ ما کجا ایستاده‌ایم؟

استاد سید محمدرضا سیستانی در سخنانی، به بازخوانی سه بُعد اساسی از شخصیت فقیه سترگ شیخ انصاری پرداخت.

او بُعد علمی شیخ را در آثار بی‌بدیلی همچون رسائل و مکاسب و تأثیر ماندگار آن بر نظام آموزشی حوزه‌ها برجسته کرد.

در بُعد عقلی و تدبیری، از نقش ایشان در تثبیت مرجعیت عامه، مواجهه حکیمانه با بحران‌های اجتماعی زمانه، و ایستادگی در برابر دربار و نفوذ دولت‌های بیگانه سخن گفت.

در بُعد اخلاقی و تقوایی نیز نمونه‌هایی از زهد، پارسایی و بی‌اعتنایی وی به مال و مقام را یادآور شد و در پایان، مخاطبان را به تأمل در این پرسش برانگیخت که: «ما کجا ایستاده‌ایم؟»

👈 متن سخنان

🆔 @ijtihadnetwork

💢 تعقل فقیهانه بر مدار تعاملات انسانی
🔻 مروری بر ۱۰۰۰ جلسه درس خارج فقه ‌التعامل و‌التعایش

در طول تاریخ حوزه‌های علمیه، تلاش برای ارتقاء فقه شیعه از وضعیت انفعالی به جایگاه پاسخ‌گو و تمدن‌ساز، همواره دغدغه شماری از فقها و اندیشمندان برجسته بوده است. گزارش پیش‌رو، حاصل هزار جلسه درس خارج فقه است که با عنوان «فقه‌التعامل و‌التعایش مع مختلف الملل و النحل» توسط حجةالاسلام والمسلمین استاد محمد عندلیب همدانی ارائه شده و با هدف تبیین ظرفیت‌های پویای فقه امامیه در مواجهه با مسائل نوپدید در عرصه تعاملات انسانی، دینی و اجتماعی سامان یافته است.

این مجموعه درس‌ها بر پایه رویکردی نو در روش‌شناسی استنباط شکل گرفته و تلاش دارد با واکاوی ادله اربعه، تحلیل جایگاه عقل، نقد صدوری و مضمونی روایات، توجه به نقش عرف، و نیز تبیین نسبت فقه با سایر دانش‌ها و زیست‌بوم‌های انسانی، چشم‌اندازی کارآمد از فقه ارائه دهد.

در این مسیر، اصل «تعقل فقیهانه» به‌مثابه روشی عقلایی و منضبط در فرآیند اجتهاد مورد تأکید قرار گرفته و این نکته برجسته شده است که فقه اهل‌بیت علیهم‌السلام، نه‌فقط در عرصه عبادات فردی، بلکه در سطح تنظیم مناسبات اجتماعی، فرهنگی و مدنی نیز دارای ظرفیت‌های راهبردی است.

📝 مطالعه کنید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 دو خسران در سپهر اجتهاد: غیبت فلسفه‌ی شریعت و فلسفه‌ی فقه
🔻راهی به‌سوی فقهی زنده و زمان‌شناس

✔️ استاد احمد مبلغی:

فلسفهٔ شریعت، زینتِ حاشیه نیست، بلکه گوهرِ متن است؛ نه زیورِ علم، که زیربنای فهم است. آن‌که در پی فقهِ زنده و زبان‌دار است، ناگزیر باید از کوچهٔ فلسفه شریعت بگذرد. پیش از فقهِ مألوف، این معرفتِ ژرف‌نگر است که رخ می‌نماید و میدان می‌گشاید.

این بنیان، بر دوشِ پرسشی بزرگ و سنگین نهاده است: چرا فقه بورزیم؟ چرا از شریعت بپرسیم؟ چون سرچشمه را نشناسیم، آب را به کجا ببریم؟ چون غایتِ حکم و پیوندِ آن با فطرت و تاریخِ انسان مجهول ماند، گاه فقه به تصویری بدل می‌شود؛ چونان خطی بر دیوار، یا نقشی بی‌اثر.

امروز، فقه ما گرفتارِ دو خسران است: نخست، غیبتِ فلسفهٔ شریعت، که روح و غایت و خمیرهٔ شریعت را در دسترس قرار می دهد. دوم، غیبتِ فلسفهٔ فقه، که به نقدِ پیش‌فرض‌ها، روش‌ها و عادت‌های فقهی می‌پردازد.

فقه، رودخانه‌ای‌ست روان؛ اگر مبدأ آن تیره باشد، مقصد نیز به ناکجا می‌رسد و چون پرسش از عقلانیتِ شریعت غایب شود، فقه از نجاتِ کشتیِ جامعه درمی‌ماند. درمانِ این درد، عقلانیتِ حاضر است: فلسفه‌ای که در دلِ جامعه نفس می‌کشد، نه در کنجِ کتابخانه خاموش می‌ماند.و این دو، چون بال‌های پروازند: بی‌یکی، پروازی در کار نیست.

👈 متن کامل

🆔 @ijtihadnetwork

🕋 خلوت‌ترین حج در ۳۰ سال گذشته، بدون احتساب دوران کرونا

مراسم حج امسال در عربستان سعودی، به‌استثنای دوره همه‌گیری کرونا، با کمترین تعداد زائر در ۳۰ سال گذشته برگزار شد.

شمار حجاج به ۱٬۶۷۳٬۲۳۰ نفر رسید که اکثر آن‌ها از خارج عربستان آمده بودند؛ رقمی حدود ۱۶۰ هزار نفر کمتر از سال گذشته و بسیار پایین‌تر از سال‌هایی که تعداد زائران از مرز دو میلیون نفر فراتر می‌رفت.

اگرچه مقام‌های سعودی توضیحی رسمی درباره علت این کاهش نداده‌اند، اما عواملی چون گرمای شدید، افزایش هزینه‌ها، بحران‌های اقتصادی جهانی و محدودیت‌های سخت‌گیرانه برای ورود ممکن است نقش داشته باشند.

پیش از این عربستان سعودی اعلام کرده بود که حدود 270هزار نفر را که بدون مجوز رسمی قصد ورود به مکه را داشتند، متوقف کرده است.

🌐 دولت دین

🆔 @ijtihadnetwork

📚 «تحریرالأصول»، تقریرات اصولی مرحوم آیةالله حاج میرزا باقر زنجانی به قلم استاد سید محمد موسوی شاهرودی منتشر شد

تقریر یک دوره خارج اصول مرحوم آیةالله حاج میرزا باقر زنجانی از فقهای برجسته نجف اشرف به قلم شاگرد مبرز ایشان استاد حاج سید محمد موسوی شاهرودی از علمای برجسته مشهد در ۴ مجلّد از سوی مؤسسه بوستان کتاب قم به زیور طبع آراسته شد.

لازم به ذکر است در سال‌های گذشته تقریر بحث استصحاب ایشان منتشر شده بود که مجددا با تصحیح و اضافات دوره کامل اصول در سال جاری منتشر گردید.

🆔 @ijtihadnetwork