@indianstudies

نشست دوحه و چشم‌انداز جدید در روابط افغانستان و پاکستان

نشست اخیر میان نمایندگان افغانستان و پاکستان در دوحه با میانجی‌گری قطر برگزار شد و به توافقی برای آتش‌بس فوری میان دو کشور انجامید.

این نشست پس از یک هفته درگیری مرزی سنگین صورت گرفت که موجب تلفات انسانی و بسته شدن گذرگاه‌های تجاری شد.

دو طرف در این گفت‌وگوها متعهد شدند تا از اقدامات خصمانه علیه یکدیگر خودداری کنند و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی را رعایت نمایند.

برای نخستین بار پس از مدت‌ها، مقامات بلندپایه دفاعی و امنیتی افغانستان و پاکستان پشت یک میز نشستند تا از طریق گفت‌وگو، راهی برای مهار تنش‌ها بیابند.

با این حال، چالش‌های بنیادی همچنان پابرجاست. نگرانی پاکستان از فعالیت گروه‌های مسلح در خاک افغانستان، اختلافات مرزی دیرینه، و بی‌اعتمادی متقابل نسبت به نهادهای امنیتی دو کشور، همچنان می‌تواند روند صلح را شکننده کند. در این میان، فشارهای سیاسی داخلی در هر دو کشور نیز ممکن است اجرای کامل توافق را دشوار سازد.

حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان، توافق اخیر طالبان و پاکستان در دوحه را «گامی مثبت» برای جلوگیری از خون‌ریزی در مناطق مرزی دو کشور خوانده، اما تأکید کرده است که مردم افغانستان باید از جزئیات توافق و مراحل بعدی گفت‌وگوها به‌صورت شفاف آگاه شوند.

در مسیر پیش‌رو، لازم است دو کشور سازوکاری مشترک برای نظارت بر اجرای آتش‌بس ایجاد کنند. بازگشایی مسیرهای تجاری، همکاری در زمینه توسعه مناطق مرزی و تعامل منظم امنیتی می‌تواند به تدریج اعتماد را بازسازی کند.

@indianstudies

بررسی تاریخچه روابط ایران و پاکستان

_نشست به زبان انگلیسی برگزار می شود_

♦️مدیر نشست:
*حسین ابراهیمی*
پژوهشگر دکتری مطالعات شبه قاره هند دانشگاه تهران

🔻سخنرانان:

*دکتر زاهد منیر عامر*
استاد تمام دانشگاه پنجاب پاکستان، رئیس کرسی اردو و پاکستان‌شناسی دانشگاہ تهران و نویسنده بیش از شصت کتاب و هفتصد مقاله به زبانھای اردو، عربی، انگلیسی و فارسی

*دکتر مجیب احمد*
استاد تمام و مدیرگروه تاریخ دانشگاه اسلام آباد پاکستان، پژوهشگر ارتباطات تاریخی و فرهنگی ایران و پاکستان

*دکتر مازیار مظفری فلارتی*
استادیار گروه مطالعات شبه قاره هند دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران


🗓 زمان:
دوشنبه 28 مهر 1404

📍 مکان:
خيابان كاركر شمالى بين خيابان پانزدهم وشانزدهم پرديس شمالى دانشگاه تهران دانشكده مطالعات جهان، طبقه چهارم، تالار ملل

لینک نشست مجازی در زوم:
https://us06web.zoom.us/j/89685314377?pwd=oW6x1zgFmTcah95QWKotojQbWBYAlL.1

Meeting ID: 896 8531 4377
Passcode: 519707

@indianstudies
ادامه معافیت چابهار

دولت هند اعلام کرد که آمریکا به این کشور معافیتی شش‌ماهه از تحریم‌ها برای بهره‌برداری از بندر چابهار اعطا کرده است.

این تصمیم به دهلی‌ اجازه می‌دهد فعالیت‌های تجاری و توسعه‌ای خود را در این بندر استراتژیک بدون نقض تحریم‌های ثانویه آمریکا ادامه دهد. بندر چابهار برای هند اهمیت ژئو‌اقتصادی بالایی دارد، زیرا تنها مسیر مستقیم دسترسی هند به افغانستان و آسیای مرکزی بدون عبور از خاک پاکستان محسوب می‌شود.

هند سال گذشته قراردادی ده‌ساله با ایران برای توسعه و بهره‌برداری از بندر چابهار امضا کرد و از آن زمان، پروژه را به‌عنوان بخشی از راهبرد اتصال منطقه‌ای خود پیش می‌برد. این قرارداد شامل ارتقای زیرساخت‌های بندری، گسترش ظرفیت بارگیری و ایجاد تسهیلات ترانزیتی برای کالاهای هندی به مقصد افغانستان و آسیای مرکزی است. در همین راستا، هند اخیراً سفارت خود را در کابل بازگشایی کرده تا تعاملات اقتصادی و انسانی با افغانستان را تقویت کند.

معافیت شش‌ماهه آمریکا در زمانی صادر شده که روابط دهلی‌نو و واشنگتن در زمینه همکاری‌های دفاعی و اقتصادی رو به گسترش است. تصمیم اخیر همچنین با اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که از تمایل خود برای دستیابی به توافق تجاری جدید با هند سخن گفته بود، هم‌راستا ارزیابی می‌شود.

به گفته راندهیر جایسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، این معافیت موقت فرصتی برای تسریع فعالیت‌های عمرانی و لجستیکی در چابهار فراهم می‌کند و انتظار می‌رود در پایان دوره شش‌ماهه، دهلی‌نو خواستار تمدید آن شود.

معافیت شش‌ماهه از طرف ایالات متحده آمریکا دقیقاً پس از آن صادر شده است که واشنگتن در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ معافیت قبلی بندر چابهار را لغو کرده بود — این یعنی عملاً بین لغو قبلی و صدور جدید، دوره‌ای از ابهام وجود داشته است.

@indianstudies

انجمن علمی مطالعات جنوب و شرق آسیا برگزار می کند:

*بررسی روابط ایران و بنگلادش* : از منظر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی

_نشست به زبان انگلیسی برگزار می شود_

*♦️مدیر نشست:*

حسین ابراهیمی
پژوهشگر دکتری مطالعات شبه قاره هند دانشگاه تهران

*🔻سخنرانان:*

دکتر شریف الاسلام
دبیر اسبق هئیت دولت بنگلادش، استاد علوم سیاسی دانشگاه داکا

دکتر کبیر الاسلام
معاون وزیر آموزش و پرورش بنگلادش، دکتری سیاست اجتماعی از دانشگاه نیوساث‌ولز استرالیا

دکتر جنید مسرور خان
دکتری اقتصاد از دانشگاه داکا، کارآفرین و استاد دانشگاه

دکتر مازیار مظفری فلارتی
استادیار مطالعات شبه قاره هند دانشگاه تهران


*🗓 زمان:*
چهارشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۳:۰۰ الی ۱۴:۳۰

*📍 مکان:*
خيابان كاركر شمالى بين خيابان پانزدهم وشانزدهم پرديس شمالى دانشگاه تهران دانشكده مطالعات جهان، طبقه چهارم، تالار ملل

*لینک نشست مجازی در زوم:*

https://us06web.zoom.us/j/84970690256?pwd=d7OfYfajIuYSQh3pmK4xYfUWMQD4pW.1

Meeting ID: 849 7069 0256
Passcode: 361316

@indianstudies

شهردار نیویورک و رگه‌هایی از هند

زهران ممدانی، سیاست‌مدار جوان و خوش‌فکر نیویورکی، چهره‌ای است در تلاقی سه جهان: هند، شرق آفریقا و غرب. او زادهٔ خانواده‌ای است که ریشه در خوجه‌های گجرات دارد؛ جامعه‌ای از بازرگانان مسلمان که در دل تمدن هندی بالیدند، از اسماعیلیه به تشیع دوازده‌امامی گرویدند و در مسیرهای بازرگانی اقیانوس هند تا زنگبار و اوگاندا پراکنده شدند. در این سنت، دین، زبان و عدالت اجتماعی در هم تنیده بود. پدرش، محمود ممدانی و مادرش، میرا نایر هر دو این میراث فکری و فرهنگی را به نسل جدید منتقل کردند.

پدر در سال ۱۹۴۶ در خانواده‌ای مسلمان و گجراتی در هند تحت استعمار بریتانیا به دنیا آمد و اندکی بعد به اوگاندا مهاجرت کردند و همچون بسیاری از بازرگانان هندی‌تبار در شرق آفریقا، در میانهٔ تبعیض‌های نژادی استعمار رشد یافتند. محمود از همان تجربهٔ زیسته، فلسفه‌ای ساخت بر پایهٔ نقد استعمار و نژادپرستی؛ فلسفه‌ای که در آثار دانشگاهی‌اش پژواک یافت.

در کنار این دنیای نظری پدر، مادر زهران، میرا نایر، جهان را از دریچهٔ سینما روایت کرد. او در دهلی زاده شد، در هاروارد تحصیل کرد و با فیلم هایش نگاه جهانیان را به واقعیت‌های پنهان هند جلب نمود.

زهران ممدانی این دو میراث – اندیشه و روایت – را در خود جمع کرده است. هویت هندی برای او تنها پیشینه‌ای خانوادگی نیست، بلکه عنصری زنده در زبان و جهان‌بینی اوست. او مانند روشنفکران هندیِ دوران نهرو و اقبال، زبان را ابزار رهایی می‌داند. فصاحتش در عربی یادگار همان سنتی است که در گجرات و دهلی، شعر، دین و سیاست را در هم می‌آمیخت.

در سخنانش هم طنین عدالت‌خواهیِ اردو شنیده می‌شود و هم صلابت عقلانیت مدرن هند. او میراث هند را نه صرفاً قومی، بلکه فلسفی می‌بیند: پلی میان اخلاق اسلامی و عقلانیت سکولار.

اما همین غنای فرهنگی، گاه سرچشمهٔ تناقض است. ممدانی در عرصهٔ سیاست آمریکا، که می گویند کارزار و در نهایت انتخاب او در آن خود نشانه پویایی این سیستم است، میان سه جهان در رفت‌وآمد است: هندِ استعمارزده که از دل مبارزه برخاست، آفریقای شرقی که پناه‌گاه مهاجران گجراتی بود، و نیویورکِ چندفرهنگی که میدان کنش امروز و میراث تنوع چندفرهنگی آمریکایی و جایی در تقاطع مرزهای شکافته‌شده دنیای امروز است.

او از آموزه‌های عدالت‌خواهانهٔ گاندی و امبدکار الهام می‌گیرد، اما در بستر سرمایه‌داری غربی سخن می‌گوید؛ از ریشه‌های شیعی خود یاد می‌کند، اما بر سکولاریسم سیاسی و حمایت از دگرباشان تأکید دارد.

در شبکه‌های اجتماعی، کاربران به خاستگاه مذهبی او اشاره کرده‌اند. یکی نوشته بود: اگر ریشهٔ شیعه بودن زهران ممدانی به آن شاخه از اسماعیلیان گجرات بازگردد که تحت تأثیر شیخ زین‌العابدین مازندرانی به مذهب دوازده‌امامی گرویدند، او را شاید بتوان دومین چهرهٔ نامدار آن جامعه پس از محمدعلی جناح دانست. چه بسا همین ترکیبِ نادرِ تبار، زبان و اندیشه است که از ممدانی سیاست‌مداری ساخته که فصاحت شرق را با جسارت نقد در غرب درآمیخته است.

از طرفی‌ام، غزاله هاشمی، سیاستمدار دموکرات و هندی‌تبار، با پیروزی در انتخابات معاونت فرماندار ایالت ویرجینیا، نخستین زن مسلمان در آمریکا شد که به یک مقام دولتی در سطح ایالتی انتخاب می‌شود. پیشتر، اولین سناتور ایالتی مسلمان بوده است.

او در سال ۱۹۶۴ در حیدرآباد هند به دنیا آمد و در چهار سالگی با خانواده‌اش به ایالت جورجیای آمریکا مهاجرت کرد.

@indianstudies

از دوحه تا استانبول؛ بن‌بست تازه در مذاکرات پاکستان و طالبان

دور سوم گفت‌وگوهای میان پاکستان و امارت اسلامی افغانستان در استانبول بدون نتیجه پایان یافت و دو طرف در موضوعات کلیدی به توافق نرسیدند.

خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، اعلام کرد که مذاکرات به «بن‌بست کامل» رسیده و هیأت طالبان از امضای توافق‌نامه کتبی خودداری کرده و تنها خواهان تضمین‌های شفاهی بوده است. این گفت‌وگوها با هدف جلوگیری از تشدید درگیری‌های مرزی برگزار شد، اما اختلاف بر سر مسائل امنیتی، از جمله حضور تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و پروازهای شناسایی از پایگاه «شمسی»، مانع پیشرفت آن گردید.

به گفته منابع نزدیک، در مذاکرات دوحه، موضوع اصلی از سوی پاکستان، «تحریک طالبان پاکستان» بود. اسلام‌ آباد از طالبان افغانستان خواست تا این گروه را مهار کرده و مانع هرگونه حمله از خاک افغانستان به داخل پاکستان شوند. در مقابل، طالبان تأکید کرد که حملات نیروهای پاکستانی بر خاک افغانستان نباید تکرار شود و مسئله‌ی تی تی پی را یک مشکل داخلی پاکستان دانست.

این بن‌بست تازه، ادامه ناکامی تلاش‌های صلح از نشست‌های دوحه تاکنون است. هم‌زمان، بی‌اعتمادی متقابل، فشارهای داخلی بر دولت پاکستان، و رقابت اطلاعاتی منطقه‌ای روند میانجی‌گری ترکیه و قطر را نیز تضعیف کرده است.

در مجموع، چشم‌انداز کوتاه‌مدت گفت‌وگوها تیره است و بدون سازوکار نظارتی مشترک، احتمال بازگشت درگیری‌های مرزی و افزایش تنش‌های سیاسی میان دو کشور بالاست.

@indianstudies

دولت موقت و چالش‌های پیش‌رو در نپال

در حال حاضر، نپال تحت دولت موقت به رهبری سوشیلا کارکی قرار دارد که مشغول آماده‌سازی برای انتخابات سراسری ۵ مارس ۲۰۲۶ است و نهادهای ناظر بین‌المللی مانند ANFREL با مقام‌های نپال در حال تعامل هستند.

از منظر اداری، دولت در حال مذاکره با شرکت‌های خارجی برای حل مشکلات زیرساختی، از جمله کمبود گذرنامه، است. با این حال، چالش‌های امنیتی و اجتماعی ادامه دارد؛ اختلافات سیاسی بر سر انحلال پارلمان و مشروعیت دولت موقت وجود دارد و فشار عمومی برای اصلاحات ساختاری و پاسخگویی به فساد افزایش یافته است.

اقتصاد شکننده نپال که با اشتغال غیررسمی بالا و سرانه تولید ناخالص داخلی پایین مواجه است، تحت تأثیر ناآرامی‌ها و عدم قطعیت سیاسی قرار گرفته و بانک جهانی پیش‌بینی کرده رشد اقتصادی ۲۰۲۵ به ۲.۱ درصد کاهش یابد.

با این حال، مشارکت بی‌سابقه نسل جوان در ثبت نام رأی‌دهندگان نشان می‌دهد که آینده سیاسی نپال تحت تأثیر مستقیم این نسل خواهد بود و انتخابات پیش رو می‌تواند نقطه عطفی برای بازتعریف مسیر سیاسی و اجتماعی این کشور باشد.

@indianstudies

اعلام وضعیت آماده‌باش در پایتخت هند

دو انفجار شدید در دهلی نو، نزدیک قلعه سرخ، دهلی، جان دست‌کم ۹ نفر را گرفت و بیش از ۳۰ نفر را زخمی کرد. سخنگوی پلیس دهلی اعلام کرد که انفجار یک خودرو پشت چراغ قرمز رخ داد و خودروهای اطراف نیز آسیب دیدند. تحقیقات برای مشخص شدن علت دقیق حادثه آغاز شده و آمبولانس‌ها و نیروهای امدادی به سرعت به محل اعزام شدند. این انفجار باعث آسیب به دست‌کم شش خودرو و سه مسافرکش موتوری شد.

پس از وقوع حادثه، دستگاه‌های امنیتی هند در سراسر کشور در حالت آماده‌باش قرار گرفتند و فرودگاه‌ها، خطوط مترو، بناهای تاریخی و ساختمان‌های دولتی تحت نظارت شدید قرار گرفتند. رسانه‌های محلی گزارش دادند که شهرهای بمبئی و ایالت اوتار پرادش نیز به حالت هشدار امنیتی بالا درآمده‌اند. قلعه سرخ، بنای تاریخی قرن هفدهم گورکانیان، سالانه گردشگران زیادی را جذب می‌کند و حادثه تهدیدی برای امنیت آن محسوب می‌شود.

@indianstudies

صدور حکم اعدام غیابی برای نخست‌وزیر پیشین بنگلادش

نخست‌وزیر پیشین بنگلادش، شیخ حسینه، در دادگاهی در داکا به جرم ارتکاب جنایت علیه بشریت در جریان سرکوب اعتراض‌های ضد دولتی سال گذشته، غیابی محاکمه و به اعدام محکوم شد. او که پس از برکناری در هند به سر می‌برد، تمامی اتهامات را رد کرده و روند دادرسی را «دادگاه فرمایشی» توصیف کرده است.

این حکم در حالی صادر شد که تجمعاتی از منتقدان و مردم در داکا برگزار شد و هم‌زمان از طریق تلویزیون ملی به‌طور زنده پخش گردید. دادگاه اعلام کرد حسینه در سه مورد، از جمله تحریک به خشونت، صدور دستور قتل و کوتاهی در جلوگیری از خشونت ماموران، مقصر شناخته شده و حکم اعدام او از روز بازداشت رسمی لازم‌الاجرا خواهد بود.

@indianstudies

گذار احتمالی افغانستان از نظم جنوب آسیا به نظم اوراسیایی

بخشی از چالش‌های افغانستان به دلیل وابستگی بالای این کشور به نظم جنوب آسیا شکل گرفته است. رقابت مداوم هند و پاکستان هزینۀ سنگینی بر افغانستان تحمیل کرده و یکی از دلایل سقوط نظام جمهوریت، همین رقابت‌ها بود. از زمان جمهوریت، بحثی درباره فاصله گرفتن افغانستان از نظم جنوب آسیا و پیوستن به نظم اوراسیا مطرح شد، اما فاکتورهایی مانند نقش پررنگ آمریکا، وابستگی اقتصادی به هند و جنگ مانع تحقق آن شد. اکنون نشانه‌هایی به نفع این گذار ژئوپلیتیکی دیده می‌شود که لازم است مورد توجه قرار گیرد.

این گذار را می‌توان با چهار شاخص بررسی کرد: تغییر در دیپلماسی رسمی، تغییر بازیگران اقتصادی، قراردادها و طرح‌های ترانزیتی-زیرساختی و تراز امنیتی. تعامل کشورهای اوراسیا با افغانستان، به ویژه روسیه و چهار کشور آسیای مرکزی، نسبت به سایر کشورها برجسته است. پروژه‌هایی مانند راه‌آهن ترانس-افغان و خط لولۀ تاپی نشان‌دهنده تغییر پیوندهای جغرافیایی و اقتصادی است. هر چند شاخص امنیتی هنوز مستند نشده، موقعیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی افغانستان و شباهت نظام طالبان با نظام‌های اقتدارگرای اوراسیا، این گذار را محتمل می‌کند.

پیامدهای این گذار شامل کاهش نفوذ پاکستان و افزایش فرصت‌های هند در منطقه است. همچنین اتصال به اوراسیا می‌تواند وابستگی افغانستان به پاکستان را کاهش دهد و مسیرهای ترانزیتی مانند بندر چابهار و کریدور شمال–جنوب را فعال کند. با وجود اینکه این گذار پرهزینه و زمان‌بر است، نشانه‌های اولیه آن قابل مشاهده است و لازم است روندهای مرتبط با دیپلماسی، سرمایه‌گذاری، پروژه‌های زیرساختی و تعاملات امنیتی با کشورهای اوراسیا زیر نظر گرفته شوند.

جاوید حسینی
مطالعات راهبردی شرق
با تلخیص

@indianstudies

تعلیق لغو روادید اتباع هند در ایران

در شرایطی که بسیاری از کشورها در حال رقابت برای جذب گردشگران هندی و بهره‌گیری از «قدرت نرم توریسم هند» هستند، ایران به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی، مقررات لغو روادید برای اتباع هندی را تعلیق کرد؛ تصمیمی که نشان می‌دهد ملاحظات امنیتی و انسانی در برخی موارد بر مزایای اقتصادی و ژئوپلیتیکی گردشگری اولویت می‌یابد.

بر اساس اطلاعیه وزارت خارجه هند، طی ماه‌های اخیر شبکه‌هایی از قاچاق انسان و فریب اتباع هندی با وعده‌های کاذب اشتغال یا انتقال به کشورهای ثالث، از امکان سفر بدون ویزا به ایران سوءاستفاده کرده و حتی مواردی از آدم‌ربایی و باج‌گیری گزارش شده است. به همین دلیل، از ۲۲ نوامبر ۲۰۲۵ ورود اتباع هندی با گذرنامه عادی به ایران تنها با اخذ ویزا امکان‌پذیر خواهد بود.

این تصمیم برای جلوگیری از تداوم سوءاستفاده شبکه‌های جنایتکار اتخاذ شده است؛ هرچند روشن است که دلایل فنی، امنیتی و انسانی متعدد در پشت این تصمیم قرار دارد.

به این بهانه به رویکرد جدید دولت هند به گردشگری به‌مثابه شاخصی ذیل سیاست ساخت هند می‌توان پرداخت.

✅ اثر هند: جهش گردشگران و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن

افزایش کم‌سابقه سفرهای خارجی شهروندان هند به چندین کشور آسیایی و اوراسیایی — از روسیه، ویتنام و ژاپن گرفته تا گرجستان، کره‌جنوبی، آذربایجان و ترکیه — تنها یک تحول گردشگری نیست؛ بلکه بازتابی از جا‌به‌جایی آرام ولی عمیق در نقشه تعاملات ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه است.

آمار منتشرشده نشان می‌دهد که سیاست‌های تسهیل ویزا، به‌ویژه ویزای الکترونیکی و حذف دعوت‌نامه، نقش تعیین‌کننده‌ای در این روند داشته است. برای مثال، سفر هندی‌ها به مسکو در نیمه اول ۲۰۲۵ حدود ۴۰ درصد رشد داشته است و ۴۰۸۰۰ گردشگر تنها وارد مسکو شده‌اند ؛ ویتنام در ۸ ماه نخست سال ۴۴۳ هزار گردشگر هندی داشته که رشد ۴۲.۲ درصدی را نشان می‌دهد ؛ و ژاپن نیز با ۲۳۳۴۰۰ گردشگر هندی در نه‌ماهه ۲۰۲۵ رشد ۳۶.۶ درصدی را ثبت کرده است.

این رشد تنها نتیجه جذابیت گردشگری نیست؛ بلکه نشان می‌دهد کشورها به‌سرعت درک کرده‌اند که بازار توریسم هند به ابزار قدرت نرم این کشور بدل شده است.

هنگامی که روسیه و ویتنام شرایط ویزا را ساده‌تر می‌کنند، در واقع به‌دنبال «تقویت روابط اجتماعی–اقتصادی با دهلی‌نو» هستند تا وابستگی خود به بازارهای غربی را کاهش دهند. روسیه به‌ویژه از این موج استقبال می‌کند، زیرا توریست هندی برای مسکو یک «جایگزین امن» برای توریست اروپایی پس از جنگ اوکراین است. ساده‌سازی ویزای الکترونیک روسیه (بدون نیاز به دعوت‌نامه یا تأیید هتل) دقیقاً در همین چارچوب تحلیل‌پذیر است.

از سوی دیگر، جهش سفرها به ژاپن و کره‌جنوبی، نشانه تقویت تعاملات هند با شرق آسیا در چارچوب سیاست «نگاه به شرق» دهلی‌نو است؛ سیاستی که در تلاش است موازنه‌سازی در برابر چین را نه‌فقط در حوزه نظامی، بلکه در پیوندهای انسانی، تجاری و تکنولوژیک نیز محقق کند. رشد مسافران هندی به گرجستان نیز با ۱۰۳۹۶۸ نفر در ۹ ماه و افزایش ۱۹ درصدی نشان می‌دهد که حتی کشورهای کوچک‌تر هم از این موج بهره‌برداری می‌کنند.

بااین‌حال، گزارش درباره آذربایجان و ترکیه وضع پیچیده‌تری دارد: در حالی‌ وبسایت «Travel & Tour World » که از افزایش ورود گردشگران هندی به ترکیه و باکو خبر می‌دهد، گزارش‌های رسانه‌ای دیگر نشان می‌دهد رزرو سفر هندی‌ها به این دو کشور پس از برخی تنش‌های سیاسی کاهش یافته است. این تضاد آماری احتمالاً ناشی از تفاوت بازه زمانی، نوع شاخص و منبع داده است و نشان می‌دهد که برداشت‌های اعلام‌شده باید با احتیاط تفسیر شوند.

در مجموع، آمار ارائه‌شده تنها بیانگر یک رونق گردشگری نیست؛ بلکه نشان‌دهنده قدرت‌یابی سفرِ هندی‌ها به‌عنوان یک متغیر ژئوپلیتیکی است.

کشورهایی که سیاست ویزای خود را تسهیل کرده‌اند، عملاً در حال ساختن روابط پایدارتر اقتصادی و اجتماعی با هند هستند، درحالی‌که این پیوندها بعدها می‌توانند در تجارت، انرژی، همکاری‌های امنیتی و حتی موازنه‌های منطقه‌ای اثرگذار شوند. موج گردشگری هندی‌ها اکنون به یک شاخص سنجش نفوذ نرم هند و روابط راهبردی کشورها با دهلی‌نو تبدیل شده است.

سمیه‌ مروتی

@indianstudies

ایران ورود بدون ویزا برای شهروندان هند را متوقف کرد

سفارت ایران در دهلی‌نو اعلام کرده که از اول آذر ۱۴۰۴، همه اتباع هند با گذرنامه عادی باید ویزای ورودی یا ترانزیت دریافت کنند.

چرا این تصمیم گرفته شد؟
چون در ماه‌های اخیر، برخی افراد و باندهای واسطه از لغو ویزا سوءاستفاده می‌کردند. چند شهروند هندی با وعده‌های کاری یا مهاجرتی جعلی وارد ایران شده‌اند و بعد ربوده شده یا گرفتار کلاهبرداری شده‌اند. به همین دلیل هم دولت هند چند بار هشدار داده بود که شهروندانش مراقب این پیشنهادها باشند.

شرایط قبلی چگونه بود؟
از سال ۲۰۲۴، هندی‌ها می‌توانستند ۱۵ روز بدون ویزا و فقط از طریق ورود هوایی وارد ایران شوند.
این ۱۵ روز قابل تمدید نبود و هر فرد فقط یک‌بار در هر شش ماه می‌توانست از آن استفاده کند.

الان چه تغییری رخ داده؟
از تاریخ ۲۲ نوامبر ۲۰۲۵ (۱ آذر ۱۴۰۴)، این برنامه به‌طور کامل تعلیق شده است.
یعنی برای هر نوع ورود (گردشگری، عبور، کار و...) و از هر مرزی، ویزای رسمی لازم است.

@indianstudies

افزایش تنش‌ها و سقوط تجارت افغانستان و پاکستان

پس از شکست گفت‌وگوهای استانبول و بازگشت نوسان در روابط کابل و اسلام‌آباد، وضعیت میدانی با نشانه‌های اقتصادی و انسانی تازه پیچیده‌تر شده است.

آمار رسمی پاکستان نشان می‌دهد مبادلات تجاری دو کشور در اکتبر سال مالی جاری ۵۴ درصد سقوط کرده و از ۲۴۷ میلیون دلار به ۱۱۴ میلیون دلار رسیده است؛ افتی که بسته‌بودن گذرگاه‌ها و اختلال در مسیر انتقال کالا عامل اصلی آن معرفی شده و عمق تنش پس از توقف مذاکرات را نشان می‌دهد.

هم‌زمان، امیرخان متقی سیاست‌های پاکستان در قبال مهاجران افغان را محکوم کرده و گفته اسلام‌آباد افغان‌ها را از خانه‌هایشان بیرون می‌کند اما مسیر بازگشت را می‌بندد؛ هشداری که بیانگر شکل‌گیری هم‌زمان فشار اقتصادی و بحران انسانی در کنار بن‌بست امنیتی است.

ترکیه و قطر همچنان نقش میانجی‌گری محدود دارند، ایران بر حفظ مسیرهای تجاری و ثبات مرزی تأکید می‌کند و آمریکا و هند تحولات را از منظر رقابت و امنیت دنبال می‌کنند. مجموعه این عوامل وضعیت را در حالت «نه‌جنگ ـ نه‌آرامش» نگه داشته و بدون سازوکار نظارت مشترک، احتمال جهش دوباره تنش همچنان بالاست.

بعد از ناموفق بودن تلاشها برای حصول نتیجه مشخص در گفت‌وگوها، پاکستان سیاست «فشار کنترل‌شده» را در پیش گرفت: افزایش عملیات هدفمند علیه عناصر مسلح، تشدید حضور نیروهای مرزی، و محدودسازی گذرگاه‌ها. در مقابل، حکومت طالبان از یک‌سو تلاش کرد با پیام‌های سیاسی روابط را آرام نشان دهد و گذرگاه‌ها را برای مبادلات انسانی باز نگه دارد، اما از سوی دیگر از پذیرش سازوکار مشترک نظارت مرزی یا انتقال رهبران برخی شبکه‌ها خودداری کرد.

@indianstudies

رای کشورهای شبه قاره در خصوص قطعنامه وضعیت حقوق بشری ایران

کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه‌ پیشنهادی کانادا در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران را تصویب کرد.

امسال بر‌خلاف سال گذشته #هند هم به آن رای منفی داد و در این رای منفی، مجددا با #پاکستان و #سریلانکا همراه شد.

مانند گذشته، #بنگلادش #نپال #مالدیو و #بوتان به این قطعنامه رای ممتنع دادند و #میانمار به آن رای مثبت داد.

@indianstudies

آیا ترکیه دشمن جدید هند است؟

«محور آنکارا–اسلام‌آباد» به‌عنوان یک چالش راهبردی برای دهلی‌نو مطرح شده است.

حمایت ترکیه از پاکستان در جریان «عملیات سیندور» با ارائه تجهیزات دفاعی، از جمله پهپادهای پیشرفته، از سوی هند در نشست سازمان همکاری شانگهای مورد انتقاد قرار گرفت. ترکیه همچنین با جلوگیری از عبور یک هواپیمای باری از حریم هوایی خود، باعث تأخیر در تحویل آخرین محموله شش هلیکوپتر آپاچی ارتش هند شد.

روابط عمیق ترکیه و پاکستان بر پایه عوامل تاریخی، مذهبی و ژئوپلیتیکی شکل گرفته و هر دو کشور از اعضای کلیدی سازمان همکاری اسلامی هستند.

ترکیه پس از چین، دومین تأمین‌کننده بزرگ تسلیحات پاکستان به شمار می‌رود و قرارداد چهار ناوچه کلاس «میلگم» بزرگ‌ترین معامله نظامی صادراتی آنکارا محسوب می‌شود.

با وجود همکاری اقتصادی میان هند و ترکیه، حمایت آنکارا از پاکستان و مواضعش درباره کشمیر موجب سردی روابط شده است. ترکیه همچنین با کریدور اقتصادی هند–خاورمیانه–اروپا یا آیمک که آن را دور می‌زند، مخالفت دارد. در واکنش، هند روابط خود با کشورهایی مانند یونان، قبرس و ارمنستان را تقویت کرده است.

با وجود مشکلاتی که نزدیکی ترکیه و پاکستان برای هند ایجاد می‌کند، این دو کشور تهدیدی غیرقابل مدیریت نیستند. راهبرد مناسب برای دهلی‌نو تمرکز بر تقویت توان اقتصادی و نظامی خود بدون واکنش‌های شتاب‌زده است.

یوراژین تایمز

@indianstudies

افت وزن اقتصادی آسیا در جهان و خیزش دوباره آن در مقایسه با سایر نقاط دنیا از ۱۸۲۰ تا ۲۰۲۲؛ آسیا به تفکیک چین، هند، و باقی کشورهای آن

@indianstudies

پروژه پنهان «توافق ابراهیم ۲» و نقش آمریکا در نزدیک‌سازی اسلام‌آباد و تل‌آویو

گزارش‌های تازه حاکی از آن است که واشنگتن در حال پیشبرد یک طرح محرمانه برای نزدیک کردن پاکستان و اسرائیل است؛ طرحی که فراتر از ملاحظات اقتصادی یا رقابت منطقه‌ای با هند بوده و هدف نهایی آن، زمینه‌سازی برای شناسایی رسمی اسرائیل از سوی تنها کشور مسلمانِ دارای سلاح هسته‌ای است.

بنا بر این تحلیل‌ها، شدت گرفتن تماس‌های دیپلماتیک غیررسمی میان دو طرف—از جمله دیدار مشاور نخست‌وزیر پاکستان با مدیرکل گردشگری اسرائیل در لندن و گزارش‌هایی درباره ملاقات محرمانه شهباز شریف با رئیس کنگره یهودیان آمریکا در نیویورک—نشانه‌هایی از تغییر فضای سیاسی محسوب می‌شود.

هم‌زمان، نقش ارتش پاکستان و حمایت آشکار دونالد ترامپ از فرمانده ارتش و نخست‌وزیر این کشور، به عنوان پشتوانه‌ای برای اتخاذ تصمیم دشوار عادی‌سازی ارزیابی می‌شود.

از دید اسرائیل، ارتباط با پاکستان می‌تواند یک پیروزی نمادین بزرگ در جهان اسلام و پاسخی به نگرانی‌های امنیتی دیرینه باشد. در مقابل، پاکستان با نگرانی از تعمیق همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی میان هند و اسرائیل، تعامل با تل‌آویو را ابزاری برای کاهش تهدیدات منطقه‌ای و تقویت رابطه با آمریکا تلقی می‌کند.

اعزام گروه‌هایی از روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی پاکستانی به اسرائیل در پوشش برنامه‌های غیردولتی، تلاشی برای شکستن تابوی ارتباط و آماده‌سازی افکار عمومی توصیف شده است. همانند آنچه برخی کشورهای عربی نیز با آن شروع کردند.

هم‌زمان، تغییرات قانونی اخیر که قدرت بیشتری را در اختیار ارتش قرار می‌دهد، از سوی برخی تحلیلگران ابزار پیشگیری از واکنش‌های احتمالی داخلی در برابر هر تصمیم مرتبط با عادی‌سازی دانسته می‌شود.

عادی‌سازی با اسرائیل می‌تواند قدرت ارتش را بیش از گذشته تثبیت کرده و فضای سیاسی را قطبی کند، زیرا بخشی از جامعه و جریان‌های اسلام‌گرا آن را خیانت به خط قرمزهای ایدئولوژیک پاکستان می‌دانند.

در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی گردشگری لندن نیز حضور مدیرکل وزارت گردشگری اسرائیل در غرفه پاکستان و گفت‌وگوی کوتاه او با مشاور نخست‌وزیر این کشور، توجه گسترده رسانه‌ها و تحلیلگران را برانگیخته است؛ رخدادی که با وجود معرفی آن به عنوان یک برخورد عمومی و غیررسمی، به شکل‌گیری گمانه‌زنی‌ها درباره روند جدید روابط کمک کرده است.