Forwarded from Evidence
▫️آیا نویسندگی همچنان معنایی دارد؟
آقای Stuart Macdonald استاد مدعو دانشگاه لستر انگلستان اخیراً در وبسایت مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی لندن مطلب جالبی را نوشته است که بارتابهای زیادی در محافل علمی داشته است.
ترجمه کاملی از این نوشته را در فایل پیوست این پست میتوانید دریافت و مطالعه کنید. اما در این پست جملات و پاراگرافهای مهم را میآورم:
آن دوران گذشته است که محققان تنها به انجام پژوهش و انتشار نتایج آن میپرداختند. امروزه، ارزش مقالات بیش از آنکه بر پایه محتوایشان باشد، بر اساس نقشی که در سنجش عملکرد علمی ایفا میکنند، تعیین میشود. در این میان، استناد مهمترین شاخص بهشمار میرود.
شعار منتشر کن یا نابود شو گمراهکننده است: در واقع اگر دانشگاهیان استناد نگیرند نابود میشوند. مقاله علمی، در وهله اول بستری برای گرفتن استناد است. استنادات اشتباه (نامناسب، بیربط یا حتی غیرواقعی) همانقدر ارزش آماری دارند که استنادات درست؛ و بسیاری از استنادات هم اشتباهاند — که چندان شگفتآور نیست وقتی بدانیم ۸۰ درصد نویسندگان هرگز مقالاتی را که به آنها استناد میدهند، نخواندهاند.
این باور که "بهترین مقالات همانهایی هستند که بیشترین استناد را دریافت میکنند" پنجاه سال پیش توسط یوجین گارفیلد مطرح شد. این گزاره از همان ابتدا زیر سؤال بود.
استناد اجباری (coercive citation)-یعنی وقتی ویراستاران شرط پذیرش مقاله را استناد به خود مجله میگذارند- در مجلات برتر بهشدت رواج دارد. بیش از ۹۰ درصد نویسندگان هم از این خواسته تبعیت میکنند.
فقط یکی دو دستکاری ساده میتواند سرنوشت را زیر و رو کند؛ مثلاً تغییر طبقهبندی چکیدههای نشستها (meeting abstracts) به مقالات علمی (academic papers) در یک مجله زیستشناسی باعث شد ضریب تأثیر آن از ۰٫۲۴ به ۱۸٫۳ در یک سال جهش کند.
مزیت کووید-۱۹ ضریب تأثیر مجلۀ Lancet را از ۷۹.۳ در سال ۲۰۲۱ به ۲۰۲.۷ در سال بعد رساند که جهشی ۲۵۵ درصدی در کیفیتِ اندازهگیریشده محسوب میشود.
وقتی دستکاری سنجهها اینقدر پاداش دارد، دیگر چه نیازی به بهبود واقعی عملکرد نویسندگان است؟ اصلاً چرا به خودِ نویسنده نیاز داشته باشیم؟
در فهرست نویسندگان پرکارِ اسکوپوس، تعدادی از افراد، دههها قبل از تولدشان شروع به انتشار مقاله کردهاند. یکی از نویسندگان که ۱۲ مقاله علمی، ۱۴۴ استناد و اچ-ایندکس ۱۲ دارد، لریِ گربه (Larry the cat) است!
چین با انواع دستکاری، خود را به صدر فهرست تحقیقات پُراستناد جهان رسانده و کلاریویت نیز ۱۰۰۰ نفر از ۶۸۴۹ نویسنده پُراستناد سالانهاش را تقلبی برچسب زده است.
عربستان سعودی به پژوهشگران خارجی پُرکار پول میدهد تا خود را وابسته به دانشگاههای عربستان معرفی کنند و بدین ترتیب جایگاه علمی آن کشور را بالا ببرند. دانشگاه ملک عبدالعزیز – که سالانه ۷۶ هزار دلار به هر نویسندگان خارجی میپردازد – حتی در ردهبندی ریاضیاتِ US News & World Report از کمبریج هم پیشی گرفته است. نیازی هم به داشتن یک دپارتمان ریاضیات نیست!
تعداد نویسندگان هر مقاله بهسرعت رو به افزایش است؛ چراکه نویسندگان همکار نیز به آثار خود استناد میکند و در نتیجه میزان استنادها، ضریب تأثیر و همه شاخصهای وابسته بهطرز چشمگیری بالا میرود. هرجا تعداد نویسندگان زیاد شوند، ضریب تأثیر هم افرایش پیدا میکند.
اخلاق مدیریتی در تمام شئون نشر دانشگاهی نفوذ کرده و باعث شده است مدیران عالیرتبه، از جمله رؤسا و معاونان دانشگاه، خود را محق بدانند نامشان را روی مقالاتی بگذارند که زیردستانِ گمنامشان نوشتهاند.
چند سال پیش مشخص شد که ۱۶ درصد مقالاتِ مجله معتبر New England Journal of Medicine دارای نویسنده سایه یا شبح (ghost author) هستند و دستکم ۴۴ درصد دیگر مقالات، نویسندگان افتخاری (honorary authors) دارند.
تعداد نویسندگانی که سالانه بیش از ۶۰ مقاله چاپ میکنند، در عرض یک دهه تقریباً چهار برابر شده است.
هدف از تولید مقالات، صرفاً گرفتن استناد است و حتی خواندنشان لزوماً از عنوان و چکیده و چند کلیدواژه فراتر نمیرود.
در واقع این استناد است—نه خود پژوهش—که جایگاه نویسندگان را ارتقا میدهد.
زمانی نقش انتشار علمی این بود که دانشِ حاصل از پژوهش را در اختیار عموم بگذارد. اما اکنون خودِ پژوهشگر، مشتری است و برای رسیدن به شاخصهای عملکرد مورد نیاز، مستقیماً به ناشر پول میدهد.
به این ترتیب، پژوهشگران برای چاپ مقالاتشان پول میپردازند و به دنبال مقالههایی میگردند که بتوان برای هر موضوعی و در تأیید تقریباً هر ادعایی به آنها استناد کرد، تا بالاترین بازده را به دست آورند و در مقام نویسنده، سرانجام به نوعی میانمایگی (mediocrity) تن میدهند که سنجههای عملکردْ آن را بهعنوان پژوهشِ واقعی تلقی میکند. (لینک)
#authorship
#research_ethics
#citation
🆔 @irevidence
آقای Stuart Macdonald استاد مدعو دانشگاه لستر انگلستان اخیراً در وبسایت مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی لندن مطلب جالبی را نوشته است که بارتابهای زیادی در محافل علمی داشته است.
ترجمه کاملی از این نوشته را در فایل پیوست این پست میتوانید دریافت و مطالعه کنید. اما در این پست جملات و پاراگرافهای مهم را میآورم:
آن دوران گذشته است که محققان تنها به انجام پژوهش و انتشار نتایج آن میپرداختند. امروزه، ارزش مقالات بیش از آنکه بر پایه محتوایشان باشد، بر اساس نقشی که در سنجش عملکرد علمی ایفا میکنند، تعیین میشود. در این میان، استناد مهمترین شاخص بهشمار میرود.
شعار منتشر کن یا نابود شو گمراهکننده است: در واقع اگر دانشگاهیان استناد نگیرند نابود میشوند. مقاله علمی، در وهله اول بستری برای گرفتن استناد است. استنادات اشتباه (نامناسب، بیربط یا حتی غیرواقعی) همانقدر ارزش آماری دارند که استنادات درست؛ و بسیاری از استنادات هم اشتباهاند — که چندان شگفتآور نیست وقتی بدانیم ۸۰ درصد نویسندگان هرگز مقالاتی را که به آنها استناد میدهند، نخواندهاند.
این باور که "بهترین مقالات همانهایی هستند که بیشترین استناد را دریافت میکنند" پنجاه سال پیش توسط یوجین گارفیلد مطرح شد. این گزاره از همان ابتدا زیر سؤال بود.
استناد اجباری (coercive citation)-یعنی وقتی ویراستاران شرط پذیرش مقاله را استناد به خود مجله میگذارند- در مجلات برتر بهشدت رواج دارد. بیش از ۹۰ درصد نویسندگان هم از این خواسته تبعیت میکنند.
فقط یکی دو دستکاری ساده میتواند سرنوشت را زیر و رو کند؛ مثلاً تغییر طبقهبندی چکیدههای نشستها (meeting abstracts) به مقالات علمی (academic papers) در یک مجله زیستشناسی باعث شد ضریب تأثیر آن از ۰٫۲۴ به ۱۸٫۳ در یک سال جهش کند.
مزیت کووید-۱۹ ضریب تأثیر مجلۀ Lancet را از ۷۹.۳ در سال ۲۰۲۱ به ۲۰۲.۷ در سال بعد رساند که جهشی ۲۵۵ درصدی در کیفیتِ اندازهگیریشده محسوب میشود.
وقتی دستکاری سنجهها اینقدر پاداش دارد، دیگر چه نیازی به بهبود واقعی عملکرد نویسندگان است؟ اصلاً چرا به خودِ نویسنده نیاز داشته باشیم؟
در فهرست نویسندگان پرکارِ اسکوپوس، تعدادی از افراد، دههها قبل از تولدشان شروع به انتشار مقاله کردهاند. یکی از نویسندگان که ۱۲ مقاله علمی، ۱۴۴ استناد و اچ-ایندکس ۱۲ دارد، لریِ گربه (Larry the cat) است!
چین با انواع دستکاری، خود را به صدر فهرست تحقیقات پُراستناد جهان رسانده و کلاریویت نیز ۱۰۰۰ نفر از ۶۸۴۹ نویسنده پُراستناد سالانهاش را تقلبی برچسب زده است.
عربستان سعودی به پژوهشگران خارجی پُرکار پول میدهد تا خود را وابسته به دانشگاههای عربستان معرفی کنند و بدین ترتیب جایگاه علمی آن کشور را بالا ببرند. دانشگاه ملک عبدالعزیز – که سالانه ۷۶ هزار دلار به هر نویسندگان خارجی میپردازد – حتی در ردهبندی ریاضیاتِ US News & World Report از کمبریج هم پیشی گرفته است. نیازی هم به داشتن یک دپارتمان ریاضیات نیست!
تعداد نویسندگان هر مقاله بهسرعت رو به افزایش است؛ چراکه نویسندگان همکار نیز به آثار خود استناد میکند و در نتیجه میزان استنادها، ضریب تأثیر و همه شاخصهای وابسته بهطرز چشمگیری بالا میرود. هرجا تعداد نویسندگان زیاد شوند، ضریب تأثیر هم افرایش پیدا میکند.
اخلاق مدیریتی در تمام شئون نشر دانشگاهی نفوذ کرده و باعث شده است مدیران عالیرتبه، از جمله رؤسا و معاونان دانشگاه، خود را محق بدانند نامشان را روی مقالاتی بگذارند که زیردستانِ گمنامشان نوشتهاند.
چند سال پیش مشخص شد که ۱۶ درصد مقالاتِ مجله معتبر New England Journal of Medicine دارای نویسنده سایه یا شبح (ghost author) هستند و دستکم ۴۴ درصد دیگر مقالات، نویسندگان افتخاری (honorary authors) دارند.
تعداد نویسندگانی که سالانه بیش از ۶۰ مقاله چاپ میکنند، در عرض یک دهه تقریباً چهار برابر شده است.
هدف از تولید مقالات، صرفاً گرفتن استناد است و حتی خواندنشان لزوماً از عنوان و چکیده و چند کلیدواژه فراتر نمیرود.
در واقع این استناد است—نه خود پژوهش—که جایگاه نویسندگان را ارتقا میدهد.
زمانی نقش انتشار علمی این بود که دانشِ حاصل از پژوهش را در اختیار عموم بگذارد. اما اکنون خودِ پژوهشگر، مشتری است و برای رسیدن به شاخصهای عملکرد مورد نیاز، مستقیماً به ناشر پول میدهد.
به این ترتیب، پژوهشگران برای چاپ مقالاتشان پول میپردازند و به دنبال مقالههایی میگردند که بتوان برای هر موضوعی و در تأیید تقریباً هر ادعایی به آنها استناد کرد، تا بالاترین بازده را به دست آورند و در مقام نویسنده، سرانجام به نوعی میانمایگی (mediocrity) تن میدهند که سنجههای عملکردْ آن را بهعنوان پژوهشِ واقعی تلقی میکند. (لینک)
#authorship
#research_ethics
#citation
🆔 @irevidence
👍7❤2👏2🙏1
Forwarded from Evidence
▫️انتشار فهرست پژوهشگران پراستناد جهان در سال ۲۰۲۵
آنچه بهعنوان پژوهشگران پراستناد (Highly Cited Researchers) میشناسیم، دقیقاً همین فهرست است که توسط شرکت Clarivate و بر پایه دادههای پایگاه Web of Science و ارزیابیهای کیفی تکمیلی منتشر میشود.
فهرستهایی که تحت عنوان "۱ درصد برتر" یا "۲ درصد برتر" در جاهای دیگر معرفی میشوند، ارتباطی با Clarivate ندارند و اعتبار علمی آنها نیز تا حدی محل تردید است.
در سال ۲۰۲۵، تغییرات مهمی در شیوه انتخاب پژوهشگران اعمال شده تا فهرست نهایی منصفانهتر، دقیقتر و قابل اعتمادتر باشد.
هدف Clarivate تنها معرفی افراد با بیشترین استناد نیست، بلکه اطمینان از این است که آثار منتخب، سالم، معتبر و دارای تأثیر واقعی در جامعه علمی باشند.
تغییرات و بهبودهای کلیدی در روند انتخاب
در سال گذشته، سختگیریهایی نظیر حذف پژوهشگرانی با:
سطح غیرعادی نویسندگی گروهی (Hyper-authorship)
خوداستنادی بیش از حد (Excessive Self-citation)
الگوهای غیرمعمول استنادات مشترک (Unusual Collaborative Citation Patterns)
اعمال شده بود.
در سال ۲۰۲۵ نیز دو تغییر اساسی در روند انتخاب صورت گرفت:
۱- پالایش دقیقتر مقالات:
مقالاتی که نویسندگان آنها در سالهای گذشته بهدلیل تخلف علمی یا دستکاری در استناد از فهرست حذف شده بودند، امسال از بررسی کنار گذاشته شدند. این اقدام موجب شد پژوهشگران شایستهای که آثارشان پیشتر در سایه قرار داشت، فرصت دیدهشدن پیدا کنند.
۲- ارزیابی نظاممندتر با کمک فناوری:
در مرحله دوم انتخاب، از روشهای الگوریتمی دقیقتر استفاده شد تا دخالت سلیقه انسانی کاهش یابد و فرایند داوری منصفانهتر باشد. با این حال، ارزیابی انسانی همچنان بخش مهمی از این فرآیند باقی مانده است.
آمار کلی فهرست ۲۰۲۵
در مجموع، ۷۱۳۱ جایزه پژوهشگر پراستناد به ۶۸۶۸ فرد منحصربهفرد تعلق گرفته است؛ چون برخی پژوهشگران در بیش از یک حوزه علمی برگزیده شدهاند. این پژوهشگران در ۶۰ کشور و منطقه فعالیت دارند.
از نظر جغرافیایی، ۸۶٫۱ درصد از کل جوایز تنها در ۱۰ کشور و ۷۴٫۶ درصد در پنج کشور نخست (آمریکا، چین، بریتانیا، آلمان و استرالیا) متمرکز شده است.
بیش از ۵۷ درصد از کل پژوهشگران پراستناد جهان در ایالات متحده یا چین زندگی میکنند.
ده کشور برتر
۱- آمریکا (۲۶۷۰)
۲- چین (۱۴۰۶)
۳- بریتانیا (۵۷۰)
۴- آلمان (۳۶۳)
۵- استرالیا (۳۱۲)
۶- کانادا (۲۲۷)
۷- هلند (۱۹۴)
۸- هنگکنگ (۱۴۵)
۹- سوئیس (۱۳۰)
۱۰- فرانسه (۱۲۱)
از عربستان سعودی ۳۰ پژوهشگر و از ترکیه تنها ۲ پژوهشگر در فهرست حضور دارند.
ده مؤسسه برتر
۱- آکادمی علوم چین (۲۵۸)
۲- دانشگاه هاروارد (۱۷۰)
۳- دانشگاه استنفورد (۱۴۱)
۴- دانشگاه چینهوا (۹۱)
۵- مؤسسه فناوری ماساچوست (۸۵)
۶- مؤسسه ملی سلامت آمریکا (۸۴)
۷- انجمن ماکسپلانک – آلمان (۶۶)
۸- دانشگاه آکسفورد (۵۹)
۹- دانشگاه پنسیلوانیا (۵۹)
۱۰- کالج دانشگاهی لندن – (۵۹)
ده حوزه پژوهشی برتر
۱- بینرشتهای (۳۵۶۹)
۲- پزشکی بالینی (۳۷۹)
۳- زیستشناسی و بیوشیمی (۳۱۴)
۴- علوم اجتماعی (۲۶۰)
۵- محیط زیست و بومشناسی (۲۳۹)
۶- شیمی (۲۳۷)
۷- علوم اعصاب و رفتار (۱۹۲)
۸- علوم مواد (۱۸۷)
۹- مهندسی (۱۸۶)
۱۰- علوم گیاهی و جانوری (۱۶۶)
وضعیت ایران
در فهرست ۲۰۲۵، تنها سه پژوهشگر ایرانی حضور دارند.
در سال ۲۰۲۴ نیز سه نفر، در سال ۲۰۲۳ پنج نفر، در سال ۲۰۲۲ دوازده نفر و در سال ۲۰۲۱ پانزده نفر از ایران در این فهرست قرار داشتند.
پژوهشگران پراستناد ایرانی در سال ۲۰۲۵:
۱- دکتر مهدی دهقان – در فیلد ریاضیات (استاد تمام دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر)
۲- دکتر محمدعلی منصورنیا – در فیلد علوم اجتماعی (استاد اپیدمیولوژی و آمار زیستی دانشگاه علوم پزشکی تهران)
۳- دکتر مجید سلطانی – در فیلد بینرشتهای (دانشیار گروه تبدیل انرژی–بایو در دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی)
شایان ذکر است که دکتر منصورنیا در فهرست سال گذشته نیز حضور داشت و تداوم حضور او نشاندهنده اثرگذاری پایدار پژوهشهایش در سالهای اخیر است.
#research_metrics
#research_outputs
#highly_cited
#clarivate
#webofscience
#citation
🆔 @irevidence
آنچه بهعنوان پژوهشگران پراستناد (Highly Cited Researchers) میشناسیم، دقیقاً همین فهرست است که توسط شرکت Clarivate و بر پایه دادههای پایگاه Web of Science و ارزیابیهای کیفی تکمیلی منتشر میشود.
فهرستهایی که تحت عنوان "۱ درصد برتر" یا "۲ درصد برتر" در جاهای دیگر معرفی میشوند، ارتباطی با Clarivate ندارند و اعتبار علمی آنها نیز تا حدی محل تردید است.
در سال ۲۰۲۵، تغییرات مهمی در شیوه انتخاب پژوهشگران اعمال شده تا فهرست نهایی منصفانهتر، دقیقتر و قابل اعتمادتر باشد.
هدف Clarivate تنها معرفی افراد با بیشترین استناد نیست، بلکه اطمینان از این است که آثار منتخب، سالم، معتبر و دارای تأثیر واقعی در جامعه علمی باشند.
تغییرات و بهبودهای کلیدی در روند انتخاب
در سال گذشته، سختگیریهایی نظیر حذف پژوهشگرانی با:
سطح غیرعادی نویسندگی گروهی (Hyper-authorship)
خوداستنادی بیش از حد (Excessive Self-citation)
الگوهای غیرمعمول استنادات مشترک (Unusual Collaborative Citation Patterns)
اعمال شده بود.
در سال ۲۰۲۵ نیز دو تغییر اساسی در روند انتخاب صورت گرفت:
۱- پالایش دقیقتر مقالات:
مقالاتی که نویسندگان آنها در سالهای گذشته بهدلیل تخلف علمی یا دستکاری در استناد از فهرست حذف شده بودند، امسال از بررسی کنار گذاشته شدند. این اقدام موجب شد پژوهشگران شایستهای که آثارشان پیشتر در سایه قرار داشت، فرصت دیدهشدن پیدا کنند.
۲- ارزیابی نظاممندتر با کمک فناوری:
در مرحله دوم انتخاب، از روشهای الگوریتمی دقیقتر استفاده شد تا دخالت سلیقه انسانی کاهش یابد و فرایند داوری منصفانهتر باشد. با این حال، ارزیابی انسانی همچنان بخش مهمی از این فرآیند باقی مانده است.
آمار کلی فهرست ۲۰۲۵
در مجموع، ۷۱۳۱ جایزه پژوهشگر پراستناد به ۶۸۶۸ فرد منحصربهفرد تعلق گرفته است؛ چون برخی پژوهشگران در بیش از یک حوزه علمی برگزیده شدهاند. این پژوهشگران در ۶۰ کشور و منطقه فعالیت دارند.
از نظر جغرافیایی، ۸۶٫۱ درصد از کل جوایز تنها در ۱۰ کشور و ۷۴٫۶ درصد در پنج کشور نخست (آمریکا، چین، بریتانیا، آلمان و استرالیا) متمرکز شده است.
بیش از ۵۷ درصد از کل پژوهشگران پراستناد جهان در ایالات متحده یا چین زندگی میکنند.
ده کشور برتر
۱- آمریکا (۲۶۷۰)
۲- چین (۱۴۰۶)
۳- بریتانیا (۵۷۰)
۴- آلمان (۳۶۳)
۵- استرالیا (۳۱۲)
۶- کانادا (۲۲۷)
۷- هلند (۱۹۴)
۸- هنگکنگ (۱۴۵)
۹- سوئیس (۱۳۰)
۱۰- فرانسه (۱۲۱)
از عربستان سعودی ۳۰ پژوهشگر و از ترکیه تنها ۲ پژوهشگر در فهرست حضور دارند.
ده مؤسسه برتر
۱- آکادمی علوم چین (۲۵۸)
۲- دانشگاه هاروارد (۱۷۰)
۳- دانشگاه استنفورد (۱۴۱)
۴- دانشگاه چینهوا (۹۱)
۵- مؤسسه فناوری ماساچوست (۸۵)
۶- مؤسسه ملی سلامت آمریکا (۸۴)
۷- انجمن ماکسپلانک – آلمان (۶۶)
۸- دانشگاه آکسفورد (۵۹)
۹- دانشگاه پنسیلوانیا (۵۹)
۱۰- کالج دانشگاهی لندن – (۵۹)
ده حوزه پژوهشی برتر
۱- بینرشتهای (۳۵۶۹)
۲- پزشکی بالینی (۳۷۹)
۳- زیستشناسی و بیوشیمی (۳۱۴)
۴- علوم اجتماعی (۲۶۰)
۵- محیط زیست و بومشناسی (۲۳۹)
۶- شیمی (۲۳۷)
۷- علوم اعصاب و رفتار (۱۹۲)
۸- علوم مواد (۱۸۷)
۹- مهندسی (۱۸۶)
۱۰- علوم گیاهی و جانوری (۱۶۶)
وضعیت ایران
در فهرست ۲۰۲۵، تنها سه پژوهشگر ایرانی حضور دارند.
در سال ۲۰۲۴ نیز سه نفر، در سال ۲۰۲۳ پنج نفر، در سال ۲۰۲۲ دوازده نفر و در سال ۲۰۲۱ پانزده نفر از ایران در این فهرست قرار داشتند.
پژوهشگران پراستناد ایرانی در سال ۲۰۲۵:
۱- دکتر مهدی دهقان – در فیلد ریاضیات (استاد تمام دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر)
۲- دکتر محمدعلی منصورنیا – در فیلد علوم اجتماعی (استاد اپیدمیولوژی و آمار زیستی دانشگاه علوم پزشکی تهران)
۳- دکتر مجید سلطانی – در فیلد بینرشتهای (دانشیار گروه تبدیل انرژی–بایو در دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی)
شایان ذکر است که دکتر منصورنیا در فهرست سال گذشته نیز حضور داشت و تداوم حضور او نشاندهنده اثرگذاری پایدار پژوهشهایش در سالهای اخیر است.
#research_metrics
#research_outputs
#highly_cited
#clarivate
#webofscience
#citation
🆔 @irevidence
❤11👎2👍1