​​Yo o'zimiznikilar ishlatishadi, yo shu maqsadda bir necha yildan keyin xuddi mana bu voqeaga o'xshab "eksport" qilinadi.

👉 @Iqtisodplus

​​Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida qonun bilan kafolatlangan eng kam ish haqi miqdori
(soatiga, 2020-yil mart oyiga ko'ra)

1. Lyuksemburg 🇱🇺: 12,38 €
2. Fransiya 🇫🇷: 10,15 €
3. Niderlandiya 🇳🇱: 10,14 €
4. Irlandiya 🇮🇪: 9,80 €
5. Belgiya 🇧🇪: 9,66 €
6. Germaniya 🇩🇪: 9,35 €
7. Ispaniya 🇪🇸: 5,76 €
8. Sloveniya 🇸🇮: 5,44 €
9. Malta 🇲🇹: 4,48 €
10. Portugaliya 🇵🇹: 3,83 €
11. Gretsiya 🇬🇷: 3,76 €
12. Litva🇱🇹: 3,72 €
13. Polsha 🇵🇱 3,50 €
14. Estoniya 🇪🇪: 3,48 €
15. Chexiya 🇨🇿: 3,40 €
16. Slovakiya 🇸🇰: 3,33 €
17. Xorvatiya 🇭🇷: 3,17 €
18. Vengriya 🇭🇺: 2,85 €
19. Ruminiya 🇷🇴: 2,81 €
20. Latviya 🇱🇻: 2,54 €
21. Bolgariya 🇧🇬: 1,87 €

YI ning oltita mamlakatida (Daniya, Finlandiya, Italiya, Avstriya, Shvetsiya, Kipr) minimal soatbay ish haqi qonun bilan belgilanmagan.

👉 @Iqtisodplus

Sen... Sen... Sentyabr!

Sen kaftimdan uchib ketgan qush,
Sen bahorim qolib ketgan tush,
Hayollarim qilgan faromush
Sentyabr...

Sen nurlari yolg'on quyoshsan,
Sen tonglari sovuq sirdoshsan
Yuzi ma'yus, qalbi beboshsan,
Sentyabr...

Sen - yomg'irlar keltirgan ifor,
Sen - tilimga ko'chmagan izhor,
Hazonlarga endi olam tor
Sentyabr...

Sen o'tmishda qolib ketgan his,
Sen - visoli armon bo'lgan qiz
O'zing bilan olib ket olis
Sentyabr...

Barcha ustoz va murabbiylarni bayram bilan tabriklayman!

Faoliyatingizda muvaffaqiyatlar tilayman, oilaviy tinchlik-xotirjamlik, salomatlik sizlarni aslo tark etmasin!

Yaponiyada bo'lgani kabi bizda ham ustozlar qachondir Prezident kabi hurmatga, bosh vazir kabi maoshga va diplomat kabi daxlsizlikka ega bo'lishlarini juda xohlar edim. Ustozlar aynan 1-oktyabrda emas, yil davomida qadrlanishlari kerak!

Yana bir bor tabriklayman!

​​Mashshoq indeksi

Mamlakatdagi iqtisodiy holatni baholaydigan bir qancha indekslar haqida gaplashgan edik, xususan "Mini yubka" indeksi, "Qizil pomada" indeksi. Lekin tarixan yondoshsak, tilimizda bu kabi indekslardan birining maqol shakliga ko'chgan turi ham bor ekan.

Ro'zg'orini ta'minlay olmay qolgan, ishlari yurishmay, pulga muhtoj bo'lib qolgan odamlar ilgari ko'cha, bozor kabi jamoatchilik joylarida qo'liga xaltacha olib, qo'shiq aytib tilanchilik qilib yurishgan.

Shundan xalqimiz orasida "Mashshoq ko'paysa qashshoq ko'payadi" degan ajoyib maqol paydo bo'lgan.

Bu yerda gap iste'dod haqida bormayapti. Iste'dodli hofizlar va shoirlar o'sha paytlarda ham e'zozlangan. Ular mashshoqlik qilib, odamlarning qo'liga qarab yurmagan.

Demak, hatto oddiy maqoldan ham mamlakatning iqtisodiy holatini baholash mumkin ekan. Balki buni har mingta aholiga nechta qo'shiqchi to'g'ri kelishi orqali aniqlash mumkindir, bilmadim.

Lekin hozirgi pul teradigan "qo'shiqchi"larning, aniqrog'i zamonaviy mashshoqlarning ko'pligini ko'rib, O'zbekistondagi iqtisodiy ahvolni tushunsa bo'ladi, i think...

👉 @Iqtisodplus

"Sevimli" kanalida hind kinoijodkorlari tomonidan olingan "Super 30" filmi bo'lyapti. Yoshlarni bilim olishga undovchi ajoyib motivatsion film. Ko'rishni tavsiya qilaman!

Bugun xalqaro musiqa kuni ham ekan. Shuning uchun kanalga biror musiqa joylamasak bo'lmas.

Ushbu musiqa mening eng sevimli musiqalarimdan biri. O'zi Ludovico Einaudi - zamonamizning Bethoveni. "Fly", "Divenire", "Andare" kabi kompozitsiyalarini ham topib, eshitib ko'ringlar. Shunchaki TOP daraja! Ben fatto, maestro!

👉 @Iqtisodplus

​​AES, O‘zbek kosmos, Toshkent City, Harbiy sanoat kompleksi, Milliy sun'iy intellekt, Uchinchi renessans.

500 mlrd so‘mga qurilgan kasalxonada ichgani suv yo‘q!

© Bakiroo tvitidan

6,5 milliardga 1 yil oldin qurilgan ko'prik. Butunlay yaroqsiz holatga kelibdi. Biling, o‘sha 6,5 milliard siz bilan bizni soliq pulimiz asosiga qurilgan...

© Lazizbek Hamidov tvitidan

———

Shunaqa holatlar haqida o'qiganimda har doim hayolimga Stalinning bir gapi keladida...

👉 @Iqtisodplus

Maqsad sari astoydil mehnat qilayotganingizda, ishingizni buzadigan itlar uchrab turishini unutmang!

© Mubashshir Ahmad

Barchaga Juma tonggi muborak bo'lsin!

👉 @Iqtisodplus

​​🏴‍☠️ Mahsulotning "qaroqchilik" (Пиратство) yo'li bilan tarqalishi yaxshimi yoki yomon?

"Qaroqchilik"ga odatda muammo sifatida qaraladi. Ayniqsa ijodkorlar uchun u doim xavf bo'lib kelgan. Sababi u ijodkorning daromadining kamayishiga olib keladi.

Lekin "qaroqchilik"ning ortidan foyda ko'rish ham mumkin ekan. Bunday holat mashhur yozuvchi Paulo Koelo bilan sodir bo'lgan.

Yozuvchi 1999-yilda "Alkimyogar" asarining noqonuniy chop etilgan rus, ispan va fransuzcha variantlariga duch keladi. O'sha paytda "Alkimyogar"ning qonuniy savdosi yiliga ming nusxadan ham oshmas, kitob hali unchalik ommabop emas edi. Undan keladigan daromad ham juda kam edi. "Qaroqchilik"ga qarshi kurashish uchun Paulo Koelo kitobni internet saytlarida ham ochiq qilib qo'yadi. Kim xohlasa kirib o'qishi mumkin, bepul!

Natijada: 2000-yilda 10 ming nusxa, 2001-yilda 100 ming nusxa, 2002-yilda esa million nusxada kitob sotiladi! Qanday qilib deysizmi?

Kitobning elektron versiyasi bilan tanishib chiqqan odamlar uning qog'oz variantini ham sotib olishga tushishadi. Kimlardir uni o'z javoniga qo'yish uchun olsa, kimlardir yaqiniga sovg'a qilish uchun xarid qila boshlashadi.

Shu voqeadan keyin tadqiqotchilar kino sanoatida ham ushbu holatni kuzatishadi. Odatda "qaroqchilik" yo'li bilan tarqab ketgan filmlar yaxshi sifatda bo'lmaydi. Shu sababli uni ko'rgan odamlarda filmning originalini ham topib ko'rish ishtiyoqi uyg'onadi. Aniqlanishicha, bunday holatlar ijodkorga 30% qo'shimcha daromad olib kelar ekan.

Bu yerda demo-versiya haqida gap ketmayapti, aynan "qaroqchilik" bilan tarqalgan mahsulotning originaliga talab ham yuqori bo'lar ekan. Ko'plab iste'molchilar yaxshi mahsulotning originali ham o'zida bo'lishini xohlashadi. Paradoksal, lekin haqiqat.

———

Agar siz biron mualliflik mahsulotini targ'ib qilsangiz, uni jamoatchilikka ochiq dostup bilan taqdim etishni ham o'ylab ko'ring. Ehtimol, o'sha ochiq dostupni kutib yurganlar keyinchalik sizning sodiq mijozingizga aylanishi yoki boshqa mahsulotlaringizni ham xarid qilishi mumkin.

👉 @Iqtisodplus

Yuqoridagi kabi holatlar o'zimda ham ko'p bo'lgan ekan. Ya'ni "qaroqchilik" bilan tarqalgan mahsulotga qiziqib, originalini ham sotib olganman.

Adashmasam 2018-yilda Asaxiy Books tomonidan jahonning mashhur bestselleri "1984" romani ilk bor o'zbek tilida chop etildi. Biroz vaqt o'tib, telegramdagi "Intellect" guruhiga kimdir kitobning skaner qilingan elektron variantini ham tashladi. Bundan nashriyot vakillari xabar topdi shekilli, kitob guruhdan darhol o'chirildi va uni joylagan odam o'z akkauntini ham o'chirib yubordi.

O'sha paytda kitobni yuklab olishga ulgurib qolgan chaqqonlardan biri men edim 😄 Skaner qilingan kitobni o'qish biroz qiyin bo'ladi, lekin boshlab qo'yganman. Syujet yoqyapti. Nashriyotga qo'ng'iroq qilib, kitobning originaliga buyurtma bergan edim. Agar o'sha "qaroqchi" kitobni tarqatmaganida, balki men uni sotib olmas edim.

Yana bir misol, "Baron" filmi premyerasigacha juda katta shov-shuvlarga sabab bo'lgan edi. Bir kuni ko'chada bitta akaxon baqirgancha "Baron"ning diskini sotyapti. Qiziqib sotib oldim. Kelib ko'rsam filmni kinoteatrdan yozib olishgan. Sifat rasvo. Ozroq o'tkazib ko'rdim, voqealar zo'rga o'xshadi. Bunaqa kamdan-kam ishlanadigan o'zbek filmlarini bunday formatda ko'rishni xohlamadim va deyarli ko'rmay, o'chirib qo'ydim. Va aynan shu voqea kinoning o'zini ko'rishga ishtiyoq uyg'otdi, originali sotuvga chiqqanida olib, ko'rdim.

Sizda ham shunaqa holatlar bo'lib turadimi? "Qaroqchilik" yo'li bilan tarqalgan mahsulotning originali sizni qanchalik o'ziga jalb qiladi? Fikrlaringizni yozib qoldiring

👉 @Iqtisodplus

​​Amerikalik tadqiqotchi Rendi Geyj "Qanday qilib boy, go'zal va sog'lom bo'lish mumkin" risolasida bir psixologik holatni aytib o'tadi:

Unga ko'ra tabiat qonunlarida hech qanday bo'shliq bo'sh turmaydi degan nazariya asoslab beriladi. Masalan, sizga yangi kiyim kerak, yangi kiyim uchun esa javonda joy ham bo'lishi kerak. Lekin sizning javoningiz kiyimlar bilan liq to'la! Demak, yangi kiyimga joy yo'q. Endi u kiyim o'z xojasi tomon harakatlanmaydi.

Xuddi shunday bizning istaklarimiz uchun ongimizda jiddiy bo'sh joy bo'lishi kerak. Yuragimizga kirmoqchi bo'lgan odam uchun bo'sh joy kerak.

Keling, qalbingizni, tafakkuringizni band qilib turgan keraksiz narsalardan tozalang. Biz uchun xayrli bo'lgan narsalarga joy bering.

© Namoz Rasulov

👉 @Iqtisodplus

Yaponlarda "AnpanMan"
Bollivudda "XanuMan"
Gollivudda "SpiderMan", "BatMan", "SuperMan"...

O'zbekKinoda "MendirMan..."! 🤟

👉 @Iqtisodplus

​​Quyidagi rasmni ko'rib bir narsani o'ylab qoldim, deb yozadi Valijon Turakulov.

Rasmda Amerikaga muhojir bo'lib kelgan insonlar yoki ularning farzandlari tomonidan asos solingan milliardlab dollarlik bizneslar aks etgan. Emishi (Tramp siyosatiga ko'ra) muhojirlar kelib, amerikaliklardan ishlarini tortib olib qo'yishyapti… ularni umuman kiritmasligimiz kerak, degan fikr ilg'or surilsa, bilingki, bu qaror qisqa istiqbol uchun ishlaydi, xolos. Uzoq istiqbolda esa o'zini oqlamaydi. Chunki, agar, aytaylik, Sergey Brin (Google'ning asoschilaridan biri) o'sha paytda mana shu vaj bilan AQSHga kiritilmaganda edi, hozir minglab ish o'rinlari yaratilmagan bo'larmidi?!

Bu narsani o'zimizning 'propiska' tizimiga ham tegishli. Maqsad Toshkent shahrida tartibsizlikni, narxlarning oshib ketishini oldini olish bo'lsada, aslida, bu tizim davlatga milliardlab zarar keltiradi. To'g'ri uy va iste'mol narxlari oshadi, lekin ayni paytda daromadlar ham oshadi. Ko'proq odamning kirib kelishi, ko'proq iqtisodiy aktivlikka yetaklaydi. Bu aktivlik esa ish o'rinlarini ko'paytiradi. Qachonki ishchiga bo'lgan talab oshib borsa, ish haqlari ham oshib boradi… Mamlakatda bir hududning rivojlanishi, albatta, boshqa hududlarga ham sekin-astalik bilan ("ripple effect" orqali) o'tib boradi.

Aqlli odamlar erkinlikni ham yaxshi ko'radigan odamlardir. O'z viloyatida infratuzilmaning u darajada rivojlanmaganligi (tezkor internet, markaziy boshqaruv kabilar) va Toshkent shahrida erkin yashay olmaslik o'ylari uni oxir-oqibat chet elga chiqib ketishga majbur qiladi. Endi uning aqli boshqa davlatlar rivoji uchun ishlaydi…

👉 @Iqtisodplus

​​Facebookda "Banksy street-art" nomli guruh bor. Graffiti usulida chizilgan bir-biridan qiziq suratlar berib boriladi. Titkilab o'tirib mana bu rasmni topib oldim.

"Kelajakka qaytib" filmiga ishlangan graffitida Dok Martyga shunday demoqda: "Marty, nima bo'lsa ham 2020-yilga bora ko'rma!"

2020-yil rostanam voqealari kattakon kitob bo'ladigan yil bo'ldida.

👉 @Iqtisodplus

​​​​Oldingisidan qolishmay deb bunisi ham o'z IQ sini sinab ko'rmoqda:

1 dollar bering, aks holda Trampga ovoz beraman!

👉 @Iqtisodplus

​​Kazaxgeyt nima? Eng yirik korrupsion mojaro haqida bilasizmi? 🇺🇸🇰🇿

Qozog‘istonning sobiq prezidenti Nursulton Nazarboyev hamda uning o'z vaqtida maslahatchisi bo'lgan amerikalik biznesmen Jeyms Giffen bilan bog‘liq korrupsion mojaro hisoblanadi.

2003 yil aprelda Amerika prokuraturasi Giffenni Qozog‘istonning Tengiz hududidagi neftlardan foydalanish uchun Nursulton Nazarboyevga va sobiq bosh-vazir Nurlan Balgimbayevga 84 mln dollar pora berganlikda ayblab, Nyu-Yorkdagi aeroportda hibsga oladi. Uning yonida Qozog‘istonning diplomatik pasporti ham bor edi, lekin Qozog‘istonda ikki fuqarolik qonunan mumkin emas!

Mojaro ancha kuchli tus oldi va sud jarayoni uzoq davom etdi. Hatto bu ishda yirik neft kompaniyasi Mobil ning sobiq rahbari Brayan Uilyams III ham ayblandi va Qozog‘iston neft kompaniyalari bilan kelishgan holda, soliq to‘lashdan qochganlikda gumon qilindi.

Eng qizig‘i, 2010 yilda Amerika sudi Giffenni "o‘z vatanining patrioti" deb atab, unga atigi 25 dollar jarima soldi va ishni yopib yubordi. Bu voqea mashhur "Uotergeyt mojarosi"ga allyuziya sifatida "Kazaxgeyt mojarosi" nomini oldi

P/s: Rasmda Jeyms Giffen, Nursulton Nazarboyev va uning rafiqasi Sara Nazarboyeva

👉 @Iqtisodplus

​​Ko'pchilikning oldida bir akaxon nutq so'zlayapti ekan:
- O'rtoqlar biz oldin yaxshi yashaganmiz, biz hozir ham yaxshi yashayapmiz, biz bundan keyin ham yaxshi yashaymiz,
desa bir kambag'alroq odam o'rnidan turib:
- Bizchi? degan ekan.

Rahmatli Hojiboy Tojiboyevning ushbu hazilini oramizda ko'pchilik eshitgan albatta. Ushbu rasmni ko'rib shu hazil esimga tushdi.

Rasmni tvitterdan oldim. Bironta kreativ fotoshopchining ijod mahsuli. Qisqaroq qilib nima deb izoh berishni bilmadim, izoh sizlardan...

👉 @Iqtisodplus

​​Lirik chekinish

Metallica guruhining ashulasi boshida quyidagi she'rni o'qidim:

Charchadim va lekin qaydan kuch topay,
Qaydan olay tolg‘in vujudga mador?
Kunduzgi charchog‘im hali tark etmay,
Tuni bilan yana tafakkur bedor.

Kunduz bilan kecha — bamisli g‘anim,
Ikkovi do‘stlashar menga kelganda —
Kuni bilan orom topmaydi tanim,
Sog‘inchlar uxlashga qo‘ymaydi tunda.

Rahm qilar deya aldayman kunni,
Bolang go‘zal,deya tongni quchaman.
Zulmat chog‘i esa aldayman tunni,
Aytaman: «Seni deb tongdan kechaman!»

Ammo tong keltirmas dilimga orom,
Ammo qayg‘u bilan kelar yana shom.

© Uilyam Shekspir, 28-sonet

P/s: Ko'plab kamchiliklarni aytishlaring uchun lichkam va kommentlar muntazir) Shunchaki ulashgim keldi. Qiziqish kuchli, nasib qilsa professional shug'ullanib ko'raman!

👉 @Iqtisodplus

​​Agar ota-onalar mehnat qilayotgan bir paytda, farzandlar kayf-u safo bilan band bo'lsa, bilib qo'yingki, ularning nabiralari tilanchilik qiladi.

Yapon maqoli.

👉 @Iqtisodplus