📚 #معرفی_کتاب

🔺خوان د سگوویا و تکاپو برای صلح: مسیحیان و مسلمانان در سده‌ی پانزدهم

🔺 Juan de Segovia and the Fight for Peace: Christians and Muslims in the Fifteenth Century

👈🏻 نویسنده: Anne Marie Wolf
👈🏻 ناشر:  University of Notre Dame Press
👈🏻 سال انتشار : (2014)
👈🏻شابک: 9780268044251

معرفی ناشر

خوان د سگوویا (درگذشته ۱۴۵۸ میلادی)، متکلم، مترجم قرآن و مدافع خستگی‌ناپذیرِ پی‌ریزی مناسبات مسالمت‌آمیز میان مسیحیان و مسلمانان، از زمره‌ی برجسته‌ترین روشنفکران اروپا به شمار می‌رفت. با این حال، امروزه پژوهشگران معدودی با این چهره‌ی شاخص سده‌ی پانزدهم آشنایی دارند. نویسنده در این پژوهش متقن و مستند، روایتی روشن و مبتنی بر سیر زمانی به دست می‌دهد که تطور اندیشه و حیات حرفه‌ای سگوویا را پی می‌گیرد؛ شخصیتی که در دانشگاه سالامانکا به تدریس اشتغال داشت، نماینده‌ی این نهاد علمی در شورای بازل (۱۴۳۱-۱۴۴۹) بود، و واپسین سال‌های عمر خویش را وقف دفاعی پرحرارت از این دغدغه کرد که اروپا باید از رویارویی نظامی با ترکان عثمانی نوظهور اجتناب ورزد و در عوض، در راستای دعوت مسالمت‌آمیز آنان به آیین مسیحیت گام بردارد.

چه عاملی می‌توانست یک اندیشمند برجسته، آن هم فردی که در کانون‌های قدرت حضور داشت، را وادارد که این‌چنین از دیدگاه‌های مسلط عصر خویش فاصله بگیرد و استدلال‌هایی را پیش کشد که می‌دانست وی را آماج انتقاد و حتی تخطئه قرار خواهد داد؟ هرچند پاره‌ای از مورخان بر این باورند که میراث کثرت‌گرایانه و چنددینی زادگاه او (اسپانیا)، تبیین‌کننده این باور نامتعارف وی مبنی بر امکان‌پذیری گفتگوی مسالمت‌آمیز با مسلمانان است، اما نویسنده‌ی اثر حاضر استدلال می‌کند که ابعاد دیگری از زیست و اندیشه‌ی او نیز از اهمیتی هم‌سنگ برخوردار بوده‌‌اند. برای نمونه، تجارب وی در شورای بازل و دفاع او از آرمان «شورا-گرایی» در برابر جریان‌های مخالف که بر توانمندی‌اش در دفاع از مواضع نامقبول افزود و پافشاری وی بر تغییر کیش از مجاری مسالمت‌آمیز به واسطه مباحثات بر سر شیوه‌ی صحیح مواجهه با پیروان فرقه هوس (هوسی‌ها) تقویت شد، استدلال‌های او را مبنی بر ارجحیت دعوت مسالمت‌آمیز بر جنگ، صیقل داد. در نهایت، نویسنده مبرهن می‌سازد که آرا و اندیشه‌های سگوویا درباره‌ی اسلام و موضع شایسته مسیحیان در قبال جهان اسلام، با رویکرد وی در سایر عرصه‌ها و همچنین با جنبش‌های فرهنگی و اندیشگانی فعال در سراسر دوران حیات حرفه‌ای او همخوانی و انسجام داشته است.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) سال‌های حضور در دانشگاه سالامانکا
۲) مواجهه، مباحثات و تغییر کیش: اندیشه‌های متقدم پیرامون اسلام
۳) سال‌های حضور در بازل
۴) تغییر کیش هم‌کیشان مسیحی
۵) تغییر کیش مسلمانان
مؤخره

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺مسیحیان و تفسیر: خوانش‌های بین‌الادیانی از منابع تفسیری مسلمانان؛ از سده‌های میانه تا اوایل دوران مدرن

🔺 Christians and Tafsīr: Interreligious Readings of Muslim Exegetical Sources from the Middle Ages to Early-Modern Times

👈🏻 ویراستار: Ulisse Cecini
👈🏻 ناشر:  De Gruyter
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9783111442037

معرفی ناشر

بخش عمده‌ای از پژوهش‌های دانشگاهی درباره‌ی مکتوبات مسیحی که در سده‌های میانه و اوایل دوران مدرن به مواجهه با اسلام پرداخته‌اند، بر جایگاه و کارکرد متن قرآن در چنین آثاری تمرکز یافته است. نقش «تفسیر» در این متون، تاکنون به‌طور مستقیم و نظام‌مند در کانون پژوهش‌ها قرار نگرفته است. این مجلد، مقالاتی از پژوهشگران بین‌المللی را گرد هم می‌آورد که به واکاوی حضور «تفسیر» در متون طیف وسیعی از نویسندگان می‌پردازند؛ از مسیحیان سریانی و قبطی در سده‌های هشتم و یازدهم میلادی (نظیر یوحنای دمشقی و بولس بن رجاء) تا اندیشمندان لاتین‌زبان در شبه‌جزیره ایبری طی قرون وسطای میانه (رابرت کتون و رامون مارتی) و دربار رنسانس دوکِ اوربینو (فلاویوس مهرداد). این اثر در نهایت به چگونگی بهره‌گیری روشنفکران اوایل دوران مدرن در اروپای شرقی و غربی از متون تفسیری در ساحت‌های فقه‌اللغه، مجادلات میان‌ادیانی، زبان‌شناسی و مطالعات تاریخی می‌پردازد. این رویکرد، اهمیت تفسیر را در تکوین مکتوبات مسیحی نشان می‌دهد و خلاء موجود در این وجه بنیادین از مناسبات مسیحیان و مسلمانان را پر می‌کند.
 
فهرست مطالب
مقدمه (اولیسه چچینی)
۱) تفاسیر قرآنی در متون مسیحی-عربی سده‌های میانه (دیوید برتاینا)
۲) گامی در جهت شناسایی منابع تفسیریِ به‌کاررفته توسط رابرت کتون در ترجمه لاتین قرآن (۵۳۶-۳۷ ه.ق / ۱۱۴۲-۴۳ م.) (جی. ال. الکسیس ریورا لوکه)
۳) رامون مارتی و تفسیر (توماس ای. برمن)
۴) خوانش قرآن و تفسیر از چشم‌اندازی عبری؟ ملاحظاتی پیرامون ترجمه‌ها و تفاسیر فلاویوس مهرداد در نسخ خطی Urb. Lat. 1384 و Vat. Ebr. 357 (بنوا گروین و کاتارژینا ک. استارچفسکا)
۵) ترجمه لاتین از تفاسیر اسلامی در حواشی «قرآن فلاویوس مهرداد» (نسخه خطی Vat. Ebr. 357، برگ‌های ۵۱ الف - ۱۵۶ الف): محتوا، تحلیل مقدماتی و پرسش‌ها (بنوا گروین)
۶) رویکرد لودویکو ماراتچی به تفسیر و خوانش او از وفات عیسی در کتب سربیِ ساکرومونته (جرارد ویگرز)
۷) در میانه تفسیر و زبان‌شناسی: ترجمه لاتین قرآن به قلم لودویکو ماراتچی (لوریانا سالیرنو)
۸) واکاوی کاربست تفسیر در اثرِ Interpretatio Alcorani Litteralis نوشته دومینیکوس ژرمانوس سیلزیایی (حدود ۱۶۵۲-۱۶۷۰ م.) (اولیسه چچینی)
۹) اساطیر محمد: اثری متأخر در ادبیات ضدقرآنی به قلم پدرو د آلکانتارا، راهب فرانسیسکنی در مراکش (سده هفدهم) (ایرنه ویسنته لوپز د آرنوسا)
۱۰) تکوین واژگان مسیحی-عربی از رهگذر شرق‌شناسی اروپایی در سده‌های شانزدهم و هفدهم میلادی (پاتریسیا سانچز-گارسیا)
۱۱) چرخش شرق‌شناسانه به سوی تفسیر: قرآنِ آبراهام ویلوک (پل بابینسکی)
۱۲) در کارگاه یک شرق‌شناس مسیحیِ شرقی: دیمیتری کانتمیر (م. ۱۷۲۳) و منابع اسلامی در اثرِ «نظام یا ساختار دین محمدی» (اوکتاویان-آدریان نگوئیتا)

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺الهیات سیاسی و اسلام: از آغاز امپراتوری تا دولت مدرن

🔺 Political Theology and Islam: From the Birth of Empire to the Modern State

👈🏻 نویسنده: Paul L. Heck
👈🏻 ناشر:  University of Notre Dame Press
👈🏻 سال انتشار : (2023)
👈🏻شابک: 9780268207359

معرفی ناشر

این پژوهش فراگیر با هدف پاسخ‌گویی به پرسشی ظاهرا پیچیده سامان یافته است: سیاست در اسلام چیست؟ پاسخ نویسنده در قالب تحلیلی موشکافانه از مفهوم حاکمیت در گذر تاریخ اسلام و با رویکردی مبتنی بر الهیات سیاسی ارائه می‌شود. همان‌گونه که وی تبیین می‌کند، تاریخ سیاست در اسلام را می‌توان به رساترین شکل به مثابه کشمکشی مستمر برای استقرار نظمی اخلاقی درک کرد؛ کشمکشی بین صاحبان مناصب حکومتی از یک سو، و تریبون‌های دینی که اخلاقیات اسلامی را ترویج کرده و عامه مردم را در مسیر تکالیف دینی و اخلاقی‌شان آموزش می‌دهند، از سوی دیگر. در این مفهوم، حاکمیت در اسلام بین قدرت‌های حاکم و جوامع دین‌دار توزیع شده است و تعاملات میان آن‌ها طیفی از همکاری تنگاتنگ تا رقابت تمام‌عیار را در بر می‌گیرد. نویسنده نشان می‌دهد که مفاهیم اسلامی حاکمیت، دقیقا از رهگذر همین تعاملات برساخته شده و در معرض چانه‌زنی قرار می‌گیرد.

بخش نخست کتاب، مفاهیم و روش‌شناسی مطالعه سیاست در اسلام را به مثابه تکاپویی برای نظم اخلاقی تبیین می‌کند؛ تکاپویی که نه تنها دربردارنده‌ی ادعاهای متکثر بر سر حاکمیت است، بلکه عزمی راسخ برای تحقق حقانیت اسلامی را نیز شامل می‌شود که در کانون پیامی جای دارد که پیامبر اسلام در عربستان سده هفتم به جامعه خویش ابلاغ نمود. بخش‌های آتی، با بهره‌گیری از نمونه‌هایی برگرفته از گذشته و همچنین جامعه جهانی امروز مسلمانان، مسیرهای متنوعی را به تصویر می‌کشند که امت اسلامی در راستای دستیابی به نظمی اخلاقی (که تداعی‌گر پیام نبوی آن است) پیموده و برای آن مبارزه کرده است. کتاب با گذر ماهرانه از میان عرصه‌های گوناگون سیاسی و طیف وسیعی از سنت‌های اندیشگانی، به مثابه معیاری بنیادین و سنگ‌محکی در عرصه پژوهش‌های سیاست و اندیشه اسلامی جلوه خواهد کرد.
 
فهرست مطالب
بخش اول. مقدمه - مطالعه سیاست در اسلام
۱) تاریخی اخلاقی
۲) بازخوانی الهیات سیاسی
بخش دوم. مقدمه - عصر امویان
۳) سیطره بر حق
۴) موهبت امپراتوری و حقانیت نبوی
بخش سوم. مقدمه - عصر عباسیان
۵) رهبری بر مدار یقین
۶) سیاست یقین
بخش چهارم. مقدمه - عصر سلجوقیان
۷) پیکره‌های حاکم پادشاهان و عالمان
۸) پیکره‌های حاکم اولیا
بخش پنجم. مقدمه - عصر حاکمیت پسااستعماری
۹) آزادی به مثابه نظم اسلام
۱۰) تکاپو برای فرهنگ دموکراتیک
نتیجه‌گیری: بازخوانی سیاست در اسلام

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺رویاهای در هم‌شکسته انقلاب: از آزادی تا خشونت در اواخر امپراتوری عثمانی

🔺 Shattered Dreams of Revolution: From Liberty to Violence in the Late Ottoman Empire

👈🏻 نویسنده: Bedross Der Matossian
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2014)
👈🏻شابک: 9780804792639

معرفی ناشر

انقلاب ۱۹۰۸ عثمانی، نمایشگاهی در باب تناقضات است؛ جلوه‌ای مثبت از مدرنیته با هدف احیای حاکمیت مشروطه که در نهایت، به رویدادی مخرب بدل شد و با لرزاندن بنیان‌های امپراتوری، راه را برای منازعات قومی، مذهبی و سیاسی هموار ساخت. اثر حاضر با تمرکز بر این رویداد انقلابی، به روایت سرگذشت سه گروه حائز اهمیت می‌پردازد: اعراب، ارامنه و یهودیان. این انقلاب، سطح انتظارات گروه‌های یادشده را برای دستیابی به فرصت‌های جدید مشارکت و حقوق شهروندی ارتقا داد. با این وصف، به موازات پایان یافتن جشن‌ها و پایکوبی‌های پساانقلابی، این شور و سرمستی به سرعت جای خود را به بدبینی و تشدید فزاینده تنش‌های قومی داد.

ریشه‌های فروپاشی رویاهای انقلابی را می‌بایست در همان شالوده‌های بنیادین انقلاب جستجو کرد. ابهامات و تناقضات نهفته در اهداف انقلاب از یک سو، و بی‌میلی توامان بانیان انقلاب و گروه‌های قومی امپراتوری برای دستیابی به مصالحه‌ای بر سر چارچوب سیاسی جدید از سوی دیگر، در نهایت وضعیتی ناپایدار و دوام‌ناپذیر را رقم زد. انقلابیون هیچ‌گاه تعهدی قلبی و تمام‌عیار به مشروطه‌خواهی نداشتند؛ از این رو، مشروطیت در تکوین خوانشی نو از شهروندی عثمانی، اعطای حقوق برابر به آحاد شهروندان، و گردهم‌آوردن آنان زیر سقف واحد یک مجلس قانون‌‌گذاری ناکام ماند. امروزه، در شرایطی که خاورمیانه در حال تجربه موج دیگری از انقلاب‌هاست، این آموزه‌های تاریخی از امپراتوری عثمانی - یعنی انتظارات برآورده‌نشده و نارضایتی‌های متعاقب آن - همچنان بینش‌های ژرفی را درباره‌ی تناقضات بین امید و سرخوردگی درهم‌تنیده با ذات انقلاب‌ها، به دست می‌دهند.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) شور و سرمستی انقلاب
۲) مباحثات بر سر آینده امپراتوری
۳) «دوره تاریخی» و پیامدهای آن بر گروه‌های قومی
۴) از خیابان‌ها تا صندوق‌های رای
۵) از صندوق‌های رای تا پارلمان
۶) ضدانقلاب و «انقلاب دوم»
نتیجه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📌 کانال «مطالعات اسلامی» وابسته به مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

پایگاه تخصصی «مطالعات اسلامی» با رصد مستمر دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی اروپا و آمریکا، تلاش می‌کند فضایی روزآمد و مستند برای اطلاع‌رسانی آخرین تحولات مطالعات اسلامی، انسان‌شناسی جوامع مسلمان، ایران‌پژوهی، و مطالعات سیاسی خاورمیانه در دسترس مخاطبان فارسی‌زبان قرار دهد.

📚 رصد تازه‌های نشر، کتاب‌ها و مجلات علمی-پژوهشی به زبان‌های انگلیسی، آلمانی و فرانسوی

🎓 اطلاع‌رسانی فراخوان‌های بین‌المللی مقالات، رویدادهای علمی و فرصت‌های تحصیلی

🏫 معرفی مراکز و نهادهای تخصصی حوزه‌ی مطالعات اسلامی و فرهنگ و هنر خاورمیانه

🗂 اطلاع‌رسانی پایگاه‌های داده بین‌المللی، بایگانی‌های نسخ خطی، و ابزارهای نو در علوم انسانی دیجیتال

👤 معرفی دانشوران و پژوهش‌گران غربی در اسلام‌پژوهی و شرق‌شناسی قدیم و جدید

📜 مرور و بازخوانی گزیده‌هایی از نسخه‌های خطی کهن، عکس‌های تاریخی، قطعه‌فیلم‌ها، و آثار هنری در موزه‌ها، حراجی‌های بین‌المللی و سفرنامه‌های غربی

✨ با ما همراه شوید:

🌐https://clisel.com
🆔 @islamicstudies

📌

📣 #معرفی_مقاله #اختصاصی

🔺در جستجوی مهندس: بازنمایی‌های بصری از معمار و تاریخ‌نگاری معماری 🔺

🔺 Chasing after the Muhandis: Visual Articulations of the Architect and Architectural Historiography 🔺

✍🏻 Sussan Babaie

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: تاریخ‌نگاری معماری در جهان اسلام مدت‌ها تحت تأثیر برداشت‌های اروپامحور بوده است که معماران پیشامدرن جوامع اسلامی را فاقد «فردیت» یا «فاعلیت آگاهانه» به معنای متداول در رنسانس اروپا می‌دانستند. در این نگرش‌های مقایسه‌ای، غیاب یا ندرت امضای معماران بر روی بناها، یا به‌کارگیری تعابیر متواضعانه و خودزداینده مانند «الفقیر» یا «العبد»، به عنوان نشانه‌ای از منزلت نازل اجتماعی معمار و تقلیل او به یک صنعتگر یا عمله ساده تعبیر شده است.

سوسن بابایی (مورخ هنر و استاد مؤسسه هنر کورتولد) در فصلی با عنوان «در جستجوی مهندس: بازنمایی‌های بصری از معمار و تاریخ‌نگاری معماری» که برای کتاب عاطفه، احساس و سوبژکتیویته در امپراتوری‌های اسلامی اوایل دوران مدرن: جستارهایی نو در هنر و فرهنگ عثمانی، صفوی و گورکانی (بریل، ۲۰۱۸) نوشته است این فرضیات را به پرسش می‌گیرد و نشان می‌دهد که تحلیل جایگاه معمار نباید بر اساس الگوهای مفهوم فردیت در غرب صورت گیرد، بلکه باید در چارچوب «موقعیت‌مندی ‌سوژه‌» و در شبکه روابط اجتماعی، دینی و درباری خاورمیانه‌ی پیشامدرن فهمیده شود. در این فرهنگ‌ها، «وجود» و «تشخص» فردی نه در انزوای خودسرانه، بلکه در موقعیت شخص در یک «سلسله» یا زنجیره‌ای از روابط استاد-شاگردی، مخدوم-خادم و گذشته-حال تعریف می‌شده است. در این الگوی پیچیده، تواضع و خودزدایی صوری در برابر استاد، بانی سلطنتی یا امر قدسی، نه نشانه‌ای از فرودستی طبقاتی، بلکه فضیلتی اخلاقی و اجتماعی برای ورود مشروع و تثبیت‌شده به عرصه آفرینش هنری محسوب می‌شد.

برای مطالعه خلاصه‌ای از این مقاله اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@islamicstudies

📣 #معرفی_مقاله #اختصاصی

🔺در جستجوی مهندس: بازنمایی‌های بصری از معمار و تاریخ‌نگاری معماری 🔺

🔺 Chasing after the Muhandis: Visual Articulations of the Architect and Architectural Historiography 🔺

✍🏻 Sussan Babaie

بقعه هارون ولایت در سال ۹۱۸ هجری قمری (۱۵۱۳ میلادی) در ابتدای حکومت شاه اسماعیل اول صفوی به دستور دورمیش خان شاملو (حاکم اصفهان) و توسط نایب و معمار او، میرزا شاه حسین اصفهانی ساخته شد. بابایی تحلیل می‌کند که برنامه کتیبه‌نگاری این سردر ساختاری مثلثی را شکل می‌دهد: در قاعده این مثلث، نام دورمیش خان (بانی) و میرزا شاه حسین (معمار) قرار گرفته و در رأس مثلث، نام شاه اسماعیل اول درج شده که پادشاه را به عرصه مقدس حضرت علی و چهارده معصوم پیوند می‌دهد. نکته استثنایی در این بنا، حضور پررنگ نام معمار در کتیبه اصلی سردر، بدون ذکر نام خطاط است. میرزا شاه حسین که فعالیت خود را به عنوان معمار-بنّا آغاز کرد، به دلیل شایستگی بالایش به مقام وزیری، داروغگی اصفهان و لَلـه (سرپرست) شاه طهماسب رسید. این نمونه تجلی بارزی از تحرک اجتماعی و ارتقای موقعیت معماران در ساختار سیاسی و شهری اوایل عصر صفوی است.

📚 #معرفی_کتاب

🔺مدارهای دیانت: مهاجرت، آموزش و رسالت وهابی

🔺 Circuits of Faith: Migration, Education, and the Wahhabi Mission

👈🏻 نویسنده: Michael Farquhar
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2016)
👈🏻شابک: 9780804798358

معرفی ناشر

دانشگاه اسلامی مدینه در سال ۱۹۶۱ میلادی از سوی حکومت سعودی پایه‌گذاری شد تا رسالت آموزش دینی را اساساً برای دانشجویان خارجی بر عهده گیرد. بر این بنیاد، دانشجویان جهت فراگیری علوم دینی رهسپار مدینه می‌شدند و سپس انتظار می‌رفت در مقام مبلغان مذهبی ظاهر شده و فهمی از اسلام را ترویج نمایند که با اصول و شالوده‌های بنیادین وهابیت همسو و هم‌پوشان باشد. تا اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، افزون بر ۱۱ هزار مرد جوان از سراسر گیتی از این نهاد دانشگاهی دانش‌آموخته شده بودند.

کتاب حاضر نخستین واکاوی از دانشگاه اسلامی مدینه را به دست می‌دهد و تکاپوی کارگزاران و نهادهای سعودی را برای اعمال نفوذ دینی در فراسوی مرزهای این پادشاهی به سنجش می‌گذارد. نویسنده با اتکا بر منابع عربی (شامل متون زندگی‌نامه‌ای، خاطرات، سرفصل‌های دروس و شماره‌های پیشین نشریه دانشگاه اسلامی) و همچنین مصاحبه با کارکنان و دانشجویان پیشین، به کاوش در تاریخچه و هیئت علمی این نهاد، محتوا و سبک آموزش، و مسیرها و تجربیات دانشجویان آن می‌پردازد. نویسنده در تقابل با مفروضات رایج، استدلال می‌کند که پروژه پیش‌برده‌شده از مجرای دانشگاه اسلامی، امری بس پیچیده‌تر از صرفاً «صادراتِ» یک‌سویه‌ی وهابیت است. این رسالت دینی که از حمایت مالی دولت سعودی برخوردار است، از رهگذر شبکه‌های فراملی دانشجویان و استادان، بر چرخش گسترده و دامنه‌دار افراد و اندیشه‌ها نیز اتکا دارد و به نوبه خود از آن‌ها تاثیر پذیرفته است.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) دگرگونی‌ها در حجاز اواخر عصر عثمانی
۲) بسط وهابیت در مکه تحت تصرف سعودی
۳) سیاست ملی و رسالت جهانی
۴) مهاجرت و تکوین یک جامعه علمی
۵) بازاندیشی در آموزش دینی
۶) پیکره‌ی متون وهابی در پویایی و حرکت
۷) ترک مدینه
نتیجه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺اسلامِ چه کسی؟: دانشگاه غربی و اندیشه اسلامی مدرن در اندونزی

🔺 Whose Islam?: The Western University and Modern Islamic Thought in Indonesia

👈🏻 نویسنده: Megan Brankley Abbas
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9781503627932

معرفی ناشر

نویسنده در این کتاب بدیع و موشکافانه، بر این باور است که دانشگاه‌های غربی به مثابه فضایی حائز اهمیت برای تولید دانش اسلامی و مرجعیت دینی مسلمانان رخ نموده‌اند. طی نسل‌های متمادی، برجسته‌ترین رهبران مسلمان اندونزی تحصیلات خود را در مدارس دینی خاورمیانه یا حوزه‌های اسلامی بومی همین مجمع‌الجزایر به انجام می‌رساندند. با این حال، از اواسط سده بیستم میلادی، شمار فزاینده‌ای از آنان برای تحصیل در حوزه اسلام‌شناسی راهی غرب شدند تا پس از بازگشت به وطن، در مناصب مهم سیاسی و دینی ایفای نقش کنند. کتاب حاضر پیامدهای دامنه‌دار و فراگیر این تحول را بر وضعیت گسترده‌تر جوامع اسلامی و همچنین بر مطالعات اسلامی به عنوان یک رشته‌ی دانشگاهی واکاوی می‌کند.

همان‌گونه که عباس به تفصیل شرح می‌دهد، این درهم‌تنیدگی بین فضای آکادمیک غرب و اسلام اندونزیایی، نه تنها به تکوین شبکه‌های فراملی قدرتمند و جدید انجامیده، بلکه الگوهای مسلط مرجعیت در هر دو ساحت را نیز دگرگون ساخته است. تحصیل اسلام در دانشگاه‌های غربی، برای روشنفکران مسلمان فرصت‌هایی را جهت آزمودن رشته‌های آکادمیک و بازاندیشی در باب دین فراهم می‌آورد؛ اما همزمان، پرسش‌هایی چالش‌برانگیز درباره‌ی چگونگی و لزوم صیانت از سنت اسلامی در برابر دست‌اندازی‌های غرب پیش می‌کشد. برای دانشگاهیان غربی نیز، این پیوندها پرسش‌های اخلاقی خطیری را در خصوص نقش و جایگاهشان در سیاست جهانی توسعه و اصلاحات دینی اسلامی مطرح می‌سازد. این کتاب با اتکا بر پژوهش‌های بایگانی گسترده در سطح بین‌المللی، چشم‌اندازی بدیع از تنش‌های دیرینه بین کنشگران درون‌دینی و برون‌دینی در عرصه دین‌پژوهی به دست می‌دهد.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) تاسیس یک کالج اسلامی مدرن
۲) دانشگاه مک‌‌گیل به مثابه «مامای اصلاحات اسلامی»
۳) دگرگونی تلفیق‌گرایانه در وزارت امور دینی
۴) اسلام و توسعه، به سبک شیکاگو
۵) شبح امپریالیسم آکادمیک
نتیجه‌گیری: آینده مطالعات اسلامی

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺منشور هندی: خوشنویسی‌ها و نسخ خطی در هند عصر سلاطین

🔺 Prisme indien : calligraphies et manuscrits dans l’Inde des sultanats

👈🏻 نویسنده: Éloïse Brac de la Perrière
👈🏻 ناشر:  Brill
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9789004757585

معرفی ناشر

کتاب حاضر، نخستین اثر در حوزه تاریخ هنر به شمار می‌رود که منحصراً به نسخه‌های خطی قرآن در شبه‌قاره هند اختصاص یافته است. این پژوهش پیشگامانه، بر پیکره‌ای از آثار تمرکز دارد که دیری است از چشم دور مانده‌اند؛ مجموعه‌ای که به واسطه‌ی گستردگی و تداوم تولید از عصر سلاطین تا دوران مدرن، استثنایی و کم‌نظیر است. این مطالعه‌ی بدیع با اتخاذ رویکردی نوآورانه و مبتنی بر تحلیل فرم‌های تزئین‌یافته نوشتار - و به طور اخص خط «بهاری» - به واکاوی نظام‌های اندیشگانی، پویایی‌های اجتماعی و شبکه‌های تعاملات انسانی می‌پردازد که بر روند آفرینش چنین آثاری حاکم بوده‌ است. کتاب پیش‌ رو، دستاوردی بنیادین در عرصه‌ی تاریخ مادی و فرهنگی هنرهای هند در سده‌های میانه و دوران مدرن محسوب می‌شود.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) خوشنویسی بهاری
۲) پیکره آثار و شاخصه‌های نسخه‌شناسی
۳) آرایه‌پردازی متن قدسی: تذهیب در قرآن‌های بهاری
۴) نظام‌های هرمنوتیکی در قرآن‌های بهاری: هنر فرم و تفسیر
۵) طریقت‌های باطنی
۶) معنویت، طریقت‌های صوفیانه و کارکردهای اجتماعی
مؤخره

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺جنگی که خاورمیانه را برساخت: جنگ جهانی اول و فرجام امپراتوری عثمانی

🔺 The War That Made the Middle East: World War I and the End of the Ottoman Empire

👈🏻 نویسنده: Mustafa Aksakal
👈🏻 ناشر:  Princeton University Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9780691262499

معرفی ناشر

فروپاشی امپراتوری عثمانی در پایان جنگ جهانی اول، غالباً پیامدی محتوم و از پیش‌مقدر انگاشته می‌شود. بر اساس این روایت، مسئله فقط این بود که چقدر طول می‌کشد تا «مرد بیمار اروپا» زیر فشار عوارض خویش - یعنی سوءمدیریت، ناسیونالیسم و منازعات قومی و مذهبی - از پا درآید و تسلیم شود. نویسنده در اثر حاضر، این روایت متعارف را واژگون می‌سازد. وی تبیین می‌کند که چگونه جاه‌طلبی‌های امپریالیستی اروپا و عزم راسخ عثمانی‌ها برای حفظ امپراتوری به هر بهای ممکن - از جمله نابودی جامعه ارامنه و جان باختن بالغ بر یک میلیون تن از سربازان عثمانی و سایر غیرنظامیان - به تجزیه‌ی خشونت‌بار این امپراتوری انجامید و خاورمیانه‌ای بی‌ثبات از منظر سیاسی را پدید آورد.

این کتاب نشان می‌دهد که امپراتوری عثمانی تا سال ۱۹۱۴ میلادی، دولتی چندقومیتی و چنددینی و تاب‌آور بود و مناسبات میان اعراب، یهودیان، مسلمانان و مسیحیان فلسطین از ثباتی نسبی برخوردار بود. با شعله‌ور شدن آتش جنگ، دولت عثمانی در پی اتحاد با متفقین (تفاهم سه‌گانه) برآمد، اما به واسطه مطامع بریتانیا و فرانسه در شرق مدیترانه با دست رد مواجه شد. پس از آنکه عثمانی‌ها در صف متحدین (آلمان) وارد کارزار شده و طعم شکست را چشیدند، بریتانیا و فرانسه سرزمین‌های عثمانی را به تصرف خویش درآوردند و سرکردگان ملی نوظهور در قلمروهای پیشین عثمانی، ادعای تاسیس دولت‌های مستقل خود را مطرح ساختند. این منطقه به «خاورمیانه» تغییر نام یافت؛ رویدادی که به معنای محو یک امپراتوری ۶۰۰ ساله استوار و در مسیر نوسازی بود.

اثر حاضر با ارائه روایتی فراگیر از جنگ، سیاست قدرت‌های بزرگ و مردمان عادی گرفتار در چنبره ویرانی‌ها، بینش‌هایی بدیع درباره‌ی «جنگ بزرگ» و پیامدهای ژرف و دیرپای آن به دست می‌دهد.

فهرست مطالب
مقدمه: تاریخ به مثابه میدان مین
۱) جنگ انقلابی یک امپراتوری
۲) انقلاب داخلی یک امپراتوری
۳) جنگ خونین یک امپراتوری: ساری‌قمیش، سوئز، گالیپولی
۴) امپراتوری گرسنگی
۵) امپراتوری قساوت
۶) مقاومت، شورش و انقلاب: فرجام امپراتوری عثمانی
نتیجه‌گیری: امپراتوری تجزیه‌شده، گذشته‌ی به‌یادمانده

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺جنگی که خاورمیانه را برساخت: جنگ جهانی اول و فرجام امپراتوری عثمانی

🔺 The War That Made the Middle East: World War I and the End of the Ottoman Empire

👈🏻 نویسنده: Mustafa Aksakal
👈🏻 ناشر:  Princeton University Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9780691262499

#گزیده

جنگ جهانی اول شاهد ارتکاب قساوت‌هایی در مقیاسی گسترده علیه غیرنظامیان بود. اشغال بلژیک به دست آلمان و اشغال صربستان از سوی اتریش-مجارستان به بروز خشونت‌های دهشتناکی انجامید؛ همان‌گونه که رفتار روسیه با جمعیت‌های یهودی، مسلمان، آلمانی و دیگر جوامع غیرروس و غیرارتدکس ساکن در قلمرو خود این‌گونه بود. افزون بر این، محاصره دریایی سواحل سوریه از سوی بریتانیا و فرانسه، کاملا با هدف گرسنگی دادن به جمعیت غیرنظامی صورت گرفت. راه‌اندازی «جنگ تمام‌عیار» علاوه بر سابقه‌ای که در جنگ داخلی آمریکا، و سیاست‌های «زمین سوخته» در جنگ‌های بوئر در آفریقای جنوبی و جنگ‌های بالکان داشت، از توحش جنگ‌های استعماری دهه‌های پیش از جنگ جهانی اول در آفریقا، آسیا و قاره آمریکا نیز الگوبرداری شده بود.

وینستون چرچیل، افسر جوان بریتانیایی، یک کارزار نظامی در شمال غربی هند در اواخر سده نوزدهم را با لحنی کاملا خون‌سرد و واقع‌گرا چنین توصیف می‌کند: «ما به‌صورت منظم و روستا به روستا پیشروی می‌کردیم، خانه‌ها را ویران می‌ساختیم، چاه‌ها را پر می‌کردیم، برج‌ها را منفجر می‌کردیم، درختان بزرگ سایه‌دار را قطع می‌کردیم، محصولات کشاورزی را می‌سوزاندیم و آب‌انبارها را در هم می‌شکستیم... در پایان یک دوره‌ی دو هفته‌ای، آن دره به بیابانی بدل شده بود و حس شرافتمان ارضا گردید.»

این نگرش به هیچ روی رخدادی مقطعی، تصادفی یا گذرا نبود و میزان ویرانگری‌اش در دهه‌های بعدی به واسطه‌ی فناوری‌های نو تشدید شد. دو سال پس از پایان جنگ [جهانی اول]، گزارش‌های مربوط به استفاده‌ی بریتانیا از نیروی هوایی در عراق در چارچوب آنچه «عملیات پلیسی» نامیده می‌شد، کماکان طنینی مشابه توصیفات چرچیل داشت: «روستای محل اقامت شخص شورشی ویران خواهد شد؛ از طریق قطع آب و برق و پاکسازی منطقه از ضروریات اولیه زندگی، بر ساکنان فشار وارد خواهد آمد... سوزاندن اصولی یک روستا به زمان زیادی نیاز دارد که بسته به وسعت آن یک ساعت یا بیشتر طول می‌کشد.»

Pp. 122-123.

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺سپاه کار مصر: نژاد، فضا و مکان در جنگ جهانی اول

🔺 The Egyptian Labor Corps: Race, Space, and Place in the First World War

👈🏻 نویسنده: Kyle J. Anderson
👈🏻 ناشر:  University of Texas Press
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9781477333624

معرفی ناشر

در خلال جنگ جهانی اول، امپراتوری بریتانیا نیم میلیون مرد جوان را - که عمدتا از مناطق روستایی مصر بودند - در «سپاه کار مصر» (ELC) به خدمت گرفت و آنان را به انجام امور پشتیبانی و لجستیک نظامی در اروپا و خاورمیانه گمارد. مقامات بریتانیا عهد خویش مبنی بر عدم مداخله دادن مصریان در جنگ را نقض کردند؛ و همان‌گونه که نویسنده‌ی این کتاب نشان می‌دهد، بسیاری از مردم مصر این سپاه کار را به مثابه نوعی برده‌داری تلقی می‌کردند. اثر حاضر راوی سرگذشت فراموش‌شده‌ی این مردان جوان است؛ روایتی که نقطه اوج آن، نقش بنیادین و تعیین‌کننده آنان در انقلاب ۱۹۱۹ مصر است.

نویسنده با تلفیق منابع بایگانی از چهار کشور مختلف، به واکاوی نقش بریتانیا در مصر طی این دوره و چگونگی تکوین سپاه کار مصر پرداخته و همچنین تجربیات و مصائبی را که این مردان متحمل شدند، واکاوی می‌کند. وی همزمان با کاوش در نحوه‌ی رویارویی این کارگران با شرایط موجود - از رهگذر موسیقی، تئاتر، مواد مخدر، مذهب، اعتصاب و تمرد - مبرهن می‌سازد که چگونه ناسیونالیست‌های مصری با مشاهده‌ی هم‌وطنان خود در وضعیتی شبه‌برده‌داری، به این درک نائل آمدند که در قالب «رنگین‌پوستان» دستخوش نژادسازی شده‌اند. این کتاب ضمن مستندسازی تاریخچه‌ی این سپاه و فعالیت‌های آن در جریان جنگ جهانی اول، بازخوانی شگرف و تامل‌برانگیزی از انقلاب ۱۹۱۹ از منظر نظریه انتقادی نژاد به دست می‌دهد.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) پیمانی نقض‌شده
۲) بیگاری مدرن
۳) از خانه تا خط مقدم
۴) «اگر این سرزمینِ مقدس است، پس جهنم چگونه باید باشد؟»
۵) نژاد و فضا در اردوگاه‌های سپاه کار مصر
۶) شنود سپاه کار مصر
۷) مردان سپاه کار مصر دست به کار می‌شوند
۸) «زیر بار برده‌داری نخواهم رفت!»
۹) سپاه کار مصر و انقلاب ۱۹۱۹
نتیجه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺نیروی کار سرکش: تاریخ نفت در دریای عرب

🔺 Unruly Labor: A History of Oil in the Arabian Sea

👈🏻 نویسنده: Andrea Wright
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2024)
👈🏻شابک: 9781503639423

معرفی ناشر

در اواسط سده بیستم میلادی، شبه‌جزیره عربستان به مثابه کانونی اصلی برای تولید نفت پدیدار شد. شرکت‌های بین‌المللی به منظور تامین نیروی انسانی پروژه‌های نفتی رو به گسترش خویش، کارگرانی را از سراسر خاورمیانه و آسیا به خدمت گرفتند. کتاب حاضر به واکاوی شرایط کار، روال‌های استخدام و مهم‌تر از همه، کنش‌ها و اعتصابات کارگری در این پروژه‌های نفتی می‌پردازد. این اثر نشان می‌دهد که کارگران به شیوه‌های مختلفی همبستگی‌هایی فراملی را برای مطالبه شرایط کاری بهتر پی‌ریزی کردند؛ و همچنین نشان می‌دهد که چگونه کنش‌های کارگری بر تحول خوانش‌ها از حقوق، شهروندی و امنیت ملی تاثیر گذاشت.

نویسنده با تمرکز بر پیوندهای فزاینده میان نفت، حکمرانی و روال‌های مدیریتیِ نژادمحور، روند سیاست‌زدایی روزافزون از نیروی کار را ترسیم می‌کند. از دهه ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۱ میلادی - دورانی که پایان امپریالیسم رسمی بریتانیا در دریای عرب و تکوین دولت‌های نو را در بر می‌گیرد - مسئله‌ی شهروندی همزمان به محملی برای احقاق حقوق کارگران و سازوکاری برای محدودسازی سایر اشکال همبستگی بدل شد. نویسنده با بررسی هم‌زمانِ منافع کارگران، مقامات دولتی و مدیران شرکت‌های نفتی، روایتی نو از تاریخ نفت خاورمیانه و سرمایه‌داری سده بیستم به دست می‌دهد؛ روایتی که روشن می‌سازد چگونه مدیریت نیروی کار و دغدغه‌های امنیت ملی، به حکمرانی دولتی و اولویت‌های سیاست‌گذاری اقتصادی جهت بخشیده‌ است.

فهرست مطالب
مقدمه: تکوین سلسله‌مراتب نیروی کار
۱) پی‌ریزی همبستگی‌ها
۲) به چالش کشیدن حاکمیت
۳) مطالبه حقوق
۴) شکل‌دهی به ناسیونالیسم در ورای مرزهای دولت-ملت
۵) تدوین قوانین کار
۶) تحدید همکاری‌ها
۷) تامین امنیت پروژه‌های نفتی
نتیجه‌گیری: سیاست‌زدایی از نیروی کار

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺بین رویاها و شبح‌ها: مهاجرت هندیان و نفت خاورمیانه

🔺 Between Dreams and Ghosts: Indian Migration and Middle Eastern Oil

👈🏻 نویسنده: Andrea Wright
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9781503630109

معرفی ناشر

سالانه بالغ بر یک میلیون هندی به منظور اشتغال در پروژه‌های نفتی خلیج فارس عازم سفر می‌شوند؛ چرا که در میان کشورهای جهان از انگشت‌شمار مقصدهایی است که برای مردان بدون تحصیلات رسمی نیز در آن مشاغلی پرسود فراهم می‌کند. این کتاب روند مهاجرت آنان را پی می‌گیرد و خوانندگان را به مکان‌های گوناگونی در هند، امارات متحده عربی و کویت، از روستاها تا میادین نفتی و بالعکس، رهنمون می‌‌شود. نویسنده با نگاهی که تمام کنش‌گران این عرصه را در بر می‌گیرد، از مهاجران گرفته تا موسسات کاریابی متولی اعزام آنان، دیوان‌سالاران دولتی تنظیم‌گر امور مهاجرت، و ابرشرکت‌های استخدام‌کننده، مهاجرت کاری را همچون فرایندی اجتماعی می‌کاود که سرمایه‌داری جهانی را بازآفرینی می‌کند.

نویسنده در این کتاب مبرهن نشان می‌دهد که پدیده‌ی مهاجرت تا چه حد عمیقا هم از رویاهای کارگران برای آینده و هم از شبح‌های سرگردان تاریخ، از جمله مواریث دیرپای سرمایه‌داری استعماری، خط می‌گیرد. کارگران در همان حال که با موانع بوروکراتیک مهاجرت و شرایط کار در خلیج فارس دست‌وپنجه نرم می‌کنند، به نوبه خود بر سیاست‌گذاری‌های دولتی و روال‌های شرکتی تاثیر نهاده و به آن‌ها جهت می‌بخشند. نویسنده با نشاندن مهاجران در کانون سرمایه جهانی و نه در حاشیه آن، نشان می‌دهد که مهاجران صرفا پیکره‌هایی منفعل و اسیر دست نیروهای انتزاعی نیستند؛ و از رهگذر تجربیات آنان، خوانش و درکی نو از استخراج منابع، حکمرانی و نیروی کار جهانی در عصر حاضر را آشکار می‌سازد.
 
فهرست مطالب
مقدمه: فراتر از کمیابی و مازاد
بخش اول: از انبه‌ها و انسان‌ها
۱) صیانت از شهروندان آسیب‌پذیر
۲) پرورش کارآفرینان
۳) تکوین شبکه‌های نفوذ
بخش دوم: عناصر پیوندبخش
۴) خویشاوندی با طلا
۵) دکل و معبد
بخش سوم: وزنه سنت
۶) وزش ماسه
۷) اهریمن اقدامات ناایمن
نتیجه‌گیری: دیون دیرپا
مؤخره: نگارش در بحبوحه همه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺نورمن اندرسون و رسالت مسیحی برای مدرن‌سازی اسلام

🔺 Norman Anderson and the Christian Mission to Modernise Islam

👈🏻 نویسنده: Todd Thompson
👈🏻 ناشر:  Hurst Publishers
👈🏻 سال انتشار : (2017)
👈🏻شابک: 9781849047036

معرفی ناشر

مسیحیان غربی در سده بیستم میلادی، اسلام را از منظر دغدغه‌هایی اجتماعی و سیاسی می‌نگریستند که بی‌تردید برای اسلافشان در سده‌های میانه و اوایل دوران مدرن، بدیع و نامانوس جلوه می‌کرد. نگرانی‌ها پیرامون معضلات «مدرنیته»‌ی سکولار، گفتمان مسیحی را با مفروضاتی متمایز درآمیخت که شیوه مواجهه و تعامل با اسلام را به طرزی بنیادین دگرگون ساخت.

جی. ان. دی. (نورمن) اندرسون (۱۹۰۸-۱۹۹۴ م.)، اسلام‌پژوه مسیحی و بریتانیایی بس پرنفوذ، این رویکرد نو را در تعهد خویش به «مدرن‌سازی» اسلام تجسم بخشید. تعاملات اندرسون با جهان اسلام در قامت یک مبلغ مذهبی، مامور اطلاعاتی، پژوهشگر حقوق اسلامی و مشاور دولت‌های گوناگون مسلمان، گستره‌ای به وسعت چندین دهه و چندین قاره را در بر می‌گرفت. وی افزون بر جهت‌دهی به خوانش غربی‌ها از فقه اسلامی و کاربست‌های آن، در مباحثات مرتبط با فروپاشی امپراتوری بریتانیا و دگردیسی میسیون‌های مسیحی در پی استعمارزدایی رسمی نیز مشارکتی فعال داشت.

از آنجا که اندرسون در نقطه تلاقی مباحثات متکثر و متنوعی در رابطه با اسلام جای داشت، حیات او بینش‌هایی بی‌بدیل را در باب شیوه‌های بازآفرینی واکنش مسیحیان به اسلام در سده گذشته به دست می‌دهد. با عنایت به تاثیر مستمر مسیحیت بر نگرش‌های بریتانیایی و آمریکایی نسبت به اسلام، پژوهش حاضر شناخت و بینشی حیاتی را درباره‌ی پافشاری و تمرکز مداوم بر «مدرن‌سازی» و «سکولار کردن» اسلام در جهان امروز فراهم می‌آورد.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) مطالعات حقوقی کمبریج و تلقی اندرسون از مفهوم «مدرن»
۲) تبشیرگرایی در سال‌های میان دو جنگ، شور تبلیغی دانشجویان کمبریج و رسالت اندرسون برای مسیحی‌سازی مصر
۳) عملیات پنهان و ملت‌سازی در شمال آفریقا طی جنگ جهانی دوم
۴) ناسیونالیسم، «مدرنیته» پروتستان و اصلاح حقوق اسلامی
۵) میسیون‌های مسیحی و اسلام در دهه ۱۹۵۰
۶) پژوهش‌های «فارغ از غرض»، ناسیونالیسم عربی و مطالعه حقوق اسلامی در بریتانیا
۷) ناسیونالیسم و اصلاح حقوق اسلامی در آفریقای جنوب صحرا
۸) ناسیونالیسم و اصلاح حقوق اسلامی در آسیا و شرق آفریقا
۹) میسیون‌های مسیحی و اسلام در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰
۱۰) افول ناسیونالیسم «سکولار» در آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا
نتیجه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺در باب سلفی‌گری: مفاهیم و بسترها

🔺 On Salafism: Concepts and Contexts

👈🏻 نویسنده: Azmi Bishara
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2022)
👈🏻شابک: 9781503630352

معرفی ناشر

این کتاب خوانشی نو و متقاعدکننده از این پدیده، چه در سیر تطور و چه در تجلیات معاصر آن به دست می‌دهد. پیوند سلفی‌گرایی با بنیادگرایی از زمانی آغاز شد که کمیسیون ۱۱ سپتامبر آن را برای تبیین حملات تروریستی به کار برد و از آن پس، این مفهوم با خشونت‌های گروه موسوم به «دولت اسلامی» درهم‌آمیخته است. نویسنده در این کتاب، ادعاهای ناظر بر پیوستگی میان اسلام اولیه و ستیزه‌جویی مدرن را با رویکردی انتقادی شالوده‌شکنی کرده و استدلالی بدیل مطرح می‌سازد: سلفی‌گری برساختی تماما مدرن است که از بسترهای خاص اجتماعی-سیاسی نشئت می‌گیرد.

نویسنده شرحی موشکافانه از جنبش‌های گوناگون نظیر وهابیت و حنبلی‌گری ارائه می‌کند؛ جنبش‌هایی که غالبا در خوانش‌های تقلیل‌گرایانه از سلفی‌گری با یکدیگر خلط می‌شوند. وی میان سلفی‌گری اصلاح‌طلب و سلفی‌گری واپس‌گرا تمایز قائل می‌شود و الگوهای مدرن‌سازی را در روند شکل‌گیری انجمن‌ها و جنبش‌های سیاسی اسلامی در دوران معاصر بررسی می‌کند. مولف کتاب با واسازی پیش‌فرض‌های ناظر بر پیوستگی خطی میان جنبش‌های سنتی و معاصر، افتراق‌های گوناگون در هر دو ساحت دکترین و بستر «سلفی‌گری‌های» مدرن (در قالب جمع) را به تفصیل شرح می‌دهد. این کتاب اثری ره‌گشا و خواندنی برای علاقه‌مندان به اسلام‌گرایی، جهادگرایی و تاریخ و سیاست خاورمیانه به شمار می‌رود.

فهرست مطالب
۱) سلفی‌گری چیست؟
۲) در باب ارتداد
۳) انجمن‌های مذهبی و جنبش‌های سیاسی
۴) وهابیت در بستر آن
نتیجه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺بازآفرینی کاست: اسلام و سلسله‌مراتب در هند اواخر دوران استعماری

🔺 Reinventing Caste: Islam and Hierarchy in Late Colonial India

👈🏻 نویسنده: Ashish Koul
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781503646711

معرفی ناشر

این کتاب نشان می‌دهد که نظام کاست، که غالبا خصیصه‌ای مختص به جامعه هندو انگاشته می‌شود، در واقعیت هند استعماری پدیده‌ای فرا-دینی بوده است؛ وضعیتی که تا به امروز نیز تداوم دارد. حتی در بستر دینی اسلام که گمان می‌رفت در قیاس با هندوییسم سلسله‌مراتبی بسیار برابری‌طلبانه‌تر باشد، اتباع هندی تحت استعمار از منظر نظام کاست می‌اندیشیدند و عمل می‌کردند. نویسنده با تمرکز بر یک کاست کشاورز مسلمان موسوم به «ارائین‌ها»، نشان می‌دهد که چگونه گروهی از مسلمانان هند مفهوم کاست را دگرگون ساخته و آن را در ساحت خوانش خویش از اسلام جای دادند. در این برهه تاریخی، مسلمانان ارائین به جای آنکه آن‌گونه که خود می‌پنداشتند در مقام زمین‌دارانی محترم نگریسته شوند، با لحنی تحقیرآمیز «مالی» (باغبان) خطاب می‌شدند. گروهی از نخبگان ارائین در تکاپو برای ابطال این بازنمایی‌های منفی، گرد هم آمدند تا واژگان اسلامی جدیدی برای مفهوم کاست تدوین نمایند.

نویسنده با اتکا بر منابع دست اول به زبان‌های انگلیسی و اردو، پیچیدگی‌های درهم‌تنیده‌ی کاست، دین و سیاست را در میان مسلمانان هند استعماری تحلیل می‌کند. نخبگان ارائین با طرح این ادعا که ارائین بودن طریقی برای تجلی یک مسلمان راستین است، توانستند در مباحثات کلان بر سر هویت اسلامی، حقوق استعماری و نمایندگی سیاسی مداخله و اعمال نفوذ کنند. اثر حاضر نشان می‌دهد که برای درک چرایی بقا و استمرار نظام کاست در میان مردمان جنوب آسیا، ناگزیر باید چگونگی نهادینه شدن آگاهی کاستی را در بطن سنت‌های متکثر دینی به سنجش گذاریم.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) اعراب مسلمان
۲) باغبانان تجاری در ظاهر مسلمان
۳) انجمن کاست و سیاست اسلامی
۴) کاست در میانه حقوق استعماری و قوانین قرآنی
۵) کاست در خدمت اتحاد مسلمانان
نتیجه‌گیری

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺غارتگر امپریالیست: بریتانیا و فروپاشی امپراتوری عثمانی

🔺 Imperial Predator: Britain and the Destruction of the Ottoman Empire

👈🏻 نویسنده: David S. Tonge
👈🏻 ناشر:  Hurst Publishers
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781805266754

معرفی ناشر

غارت امپراتوری عثمانی به دست بریتانیا، یکی از عظیم‌ترین غصب‌های سرزمینی در طول تاریخ به شمار می‌رود. در سال ۱۸۷۶ میلادی، عثمانی‌ها بر قلمرویی به وسعت چین کنونی حکمرانی می‌کردند. با این حال تا سال ۱۹۲۳، نه‌دهم از این میراث شگرف بر باد رفت که نیمی از آن به کنترل بریتانیا درآمد.

از «رسالت تمدن‌سازی» لرد سالزبری تا موافقت‌نامه سایکس-پیکو، این اثر روایتی مسحورکننده از نابودی نظام‌مند امپراتوری عثمانی به دست بریتانیا عرضه می‌کند. دیپلماسی سده نوزدهم عرصه‌ای بی‌رحم بود که در آن معاهدات نقض و وعده‌ها زیر پا گذاشته می‌شدند. عثمانی‌ها در پی موازنه قدرت میان دولت‌های اروپایی بودند؛ اما بریتانیا از نیروی دریایی بی‌بدیل و دریاسالارانی به همان اندازه بی‌باک و تکانشی چون نلسون برخوردار بود. بریتانیا با ائتلاف با روسیه در سال ۱۹۱۴، ترکان جوان را طرد کرد و آنان را به دامان آلمان سوق داد؛ اقدامی که دامنه جنگ جهانی اول را به آسیا کشاند و هزینه‌های بریتانیا را تا پنجاه درصد افزایش داد. هرچند مقاومت عثمانی‌ها بسیار سرسختانه‌تر از آن چیزی بود که غالبا در تاریخ ثبت شده است، شکست محتوم آنان در جنگ، آینده سراسر خاورمیانه را تیره و تار ساخت.

نویسنده‌ی کتاب با اتکا بر تازه‌ترین پژوهش‌های بایگانی، نشان می‌دهد که فرجام عثمانی‌ها چیزی بس فراتر از یک فروپاشی ساده بود: این رویداد در واقع سلب دارایی‌های یک امپراتوری به دست غارتگری در اوج اقتدار خویش بود. این سرگذشت که در حافظه‌ی تاریخی هر فرد ترک و عرب نقش بسته، شالوده جهان امروز را پی‌ریزی کرده است.
 
فهرست مطالب
پیشگفتار
بخش اول: سلطان عبدالحمید دوم، ۱۸۷۶-۱۹۰۸/۹
۱) «ابتکار جسورانه» سالزبری برای تجزیه، ۱۸۷۸-۱۸۸۰
۲) سلطان و سفیر
۳) گلدستون و رئال‌پولیتیک
۴) مصر برای دارندگان اوراق قرضه
۵) چنگ‌اندازی بر مصر
۶) بحران‌های بالکان در دهه ۱۸۸۰
۷) سال‌های استیلای بریتانیا
۸) چرخش لیبرال‌ها به سوی روسیه
بخش دوم: ترکان جوان، ۱۹۰۸/۹-۱۹۱۸
۹) جنگ‌های پیش از جنگ جهانی اول
۱۰) ورود عثمانی‌ها به جنگ
۱۱) دفاع، ۱۹۱۴ تا میانه ۱۹۱۶
۱۲) عقب‌نشینی، میانه ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۷
۱۳) شکست، ۱۹۱۸
بخش سوم: مصطفی کمال، ۱۹۱۸-۱۹۲۳
۱۴) صلح، جنگ و صلح، ۱۹۱۸-۱۹۲۳
۱۵) رویارویی با بریتانیایی‌ها
مؤخره

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺اسلام‌ آوردن‌های مناقشه‌برانگیز: روایت‌های دگردیسی دینی در امپراتوری عثمانیِ اوایل دوران مدرن

🔺 Contested Conversions to Islam: Narratives of Religious Change in the Early Modern Ottoman Empire

👈🏻 نویسنده: Tijana Krstić
👈🏻 ناشر:  Stanford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2011)
👈🏻شابک: 9780804793322

معرفی ناشر

این اثر به واکاوی این مهم می‌پردازد که چگونه مسلمانان و مسیحیان عثمانی در حد فاصل سده‌های پانزدهم تا هفدهم میلادی، پدیده تغییر کیش به اسلام را ادراک می‌کردند. عثمانی‌ها بر جمعیت کثیری از غیرمسلمانان حکمرانی می‌کردند و تغییر کیش به اسلام برای تمامی جوامع، به ویژه خود مسلمانان، مقوله‌ای مناقشه‌برانگیز به شمار می‌رفت. نویسندگان مسلمان و مسیحی عثمانی در پی آن بودند که ضمن پیشبرد اهداف سیاسی و دینی خود، مرزها و چارچوب‌های عضویت در جوامع خود را تبیین نمایند. نویسنده استدلال می‌کند که تولید و ترویج روایت‌های مرتبط با تغییر کیش به اسلام، نقشی بنیادین در مفصل‌بندی هویت امپراتوری عثمانی و «راست‌کیشی» اهل سنت در طول سده شانزدهم ایفا نمود.

اثر حاضر با جانمایی سیر تطور نگرش‌های عثمانی نسبت به پدیده تغییر کیش و نوکیشان در بستر فراخ‌تر جریان‌های دینی حوزه مدیترانه و رقابت عثمانی‌ها با خاندان هابسبورگ و صفویان، از منابع متنوعی (شامل روایت‌های دست اول از تغییر کیش و متون مرتبط با نوشهدای مسیحی ارتدکس) بهره می‌گیرد تا تعاملات و درهم‌تنیدگی کنش‌های فردی، (بین)گروهی، محلی و امپریالیستیِ اثرگذار بر روند تغییر کیش را آشکار سازد.

فهرست مطالب
مقدمه: رومی شدن: تغییر کیش به اسلام، تکوین ایدئولوژی امپراتوری عثمانی و مناسبات بینامذهبی در بستر مدیترانه در اوایل دوران مدرن
۱) مسلمانان از دریچه روایت‌ها: گنجینه‌های متنی اسلام عثمانی در سده پانزدهم و شکل‌گیری جوامع تفسیری عثمانی
۲) به سوی یک هویت رومی عثمانی: عرصه جدلی تلفیق‌گرایی و مباحثه بر سر جایگاه نوکیشان در نظام سیاسی عثمانی در سده پانزدهم
۳) در انتظار مسیحا: رقابت بیناامپراتوری، آخرالزمان و تغییر کیش در روایت‌های جدلی مسلمانان در سده شانزدهم
۴) منور به نور اسلام و شکوه سلطنت عثمانی: خودروایت‌های تغییر کیش به اسلام در عصر فرقه‌گرایی
۵) در میانه عمامه و تاج پاپ: نوشهدای مسیحی ارتدکس و مروجان آنان در عصر فرقه‌گرایی
۶) سیاست‌های جمعیِ روزمره در همزیستی و شهادت مسیحیان ارتدکس: گفتگوی منابع و نظام‌های جنسیتی در عصر فرقه‌گرایی
نتیجه‌گیری: تغییر کیش و فرقه‌گرایی در امپراتوری عثمانی: ملاحظاتی برای پژوهش‌های آینده

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies