Трамп және ФРЖ: Орталық банктің тәуелсіздігіне қауіп төніп тұр ма?


Саясаткерлер әдетте инфляция үшін біреуді кінәлағысы келсе де, Американың Орталық банкі Федералды резерв жүйесіне (ФРЖ) соқтықпауға тырысатын. Бірақ 👤Дональд Трамп бұл дәстүрді бұзды. Ол пайыздық мөлшерлемелерді «тым жоғары» деп санап, ФРЖ басшысы Джером Пауэллді балағаттаумен келеді.

Не болып жатыр?
🔵ФРЖ қысымға қарамастан өз тәуелсіздігін қорғап қалуға тырысуда.
🔴Жоғарғы сот Трампқа ФРЖ басшыларын себепсіз жұмыстан шығаруға рұқсат бермеуі мүмкін.
🟣Нарық Трамптың бұл шабуылдарына көңіл бөлуді қойған.

Жаңа үміткер➡️Кевин Уорш

Ⓜ The Economist мәліметінше, Трамп Пауэллдің орнына Кевин Уоршты ұсынбақ. Уорш Орталық банкте «режимді ауыстыру» қажеттігін айтып, Трамптың көңілінен шығуға тырысып жүр. Тіпті Сенаттағы тыңдауда Трамп жақтастарының сеніміне кіру үшін 2020 жылғы сайлау нәтижесі туралы ашық жауаптан қашқан.

Уорш ФРЖ-ны түбегейлі өзгерте ала ма?

Сарапшылардың пікірінше, оның қолы байлаулы болуы мүмкін:

1️⃣Жалғыз шешім қабылдай алмайды: Кез келген маңызды қадам үшін басқарушылар кеңесінің көпшілік дауысы керек.

2️⃣Кедергілер көп: Пауэлл мен Байден тағайындаған мүшелер Трамптың еркіне тосқауыл қою үшін өз орындарында қала бермек.

3️⃣Идеялары ескірген: Ол ұсынып отырған реформалардың көбі не орындалып қойған, не Орталық банк басшысының құзыретіне кірмейді.

Негізгі қауіп неде?
Кевин Уорш мекемені толық өзгерте алмаса да, оның ішіндегі ахуалды қиындатуы мүмкін. Егер Трамптың қалауын орындай алмаса, кінәні әріптестеріне аударып, мекеме ішінде жік салуы ықтимал.


Кейбір мәлімеметтер бойынша жақын күндері ФРЖ төрағасы 👤Пауэлдің орнын Уорш басқарады деп отыр.

🔍QazStat бүгін өңірлердің экономикасын шығарды

Үш ірі қала, орталық/батыс/шығыс/оңтүстік/солтүстік бойынша түске боялған

🇰🇿 Алматының ЖӨӨ $71, млрд асты. 🇰🇿Астана екі есе кіші. Ал 🇰🇿Шымкент 6,5 есе аз.


Осы апта жан басына шаққанда ЖӨӨ және динамиканы талдаймыз, тағы инфографика болады

🌟Мұнай 115 доллар: Трамп мұнай алпауыттарымен шұғыл кездесу өткізді

Иранмен арадағы шиеленіс пен Таяу Шығыстағы жеткізілімнің іркілуі мұнай бағасын шарықтатып жіберді. Осыған байланысты Дональд Трамп Ақ үйде Chevron секілді ірі компания басшыларымен жабық жиын өткізді.

💧Баға рекорды: АҚШ-та бензин бағасы 2022 жылдан бергі ең жоғары деңгейге ($4,18) жетті. Трамп бұл жағдайдың саяси салдарынан қауіптенеді.

Ормуз бұғазы: Әлемдік мұнайдың 25%-ы өтетін бұл жолдың жабылу қаупі бағаны көпжылдық максимумға көтерді.

Еврооблигациялар айы


Тек сәуір айының ішінде қазақстандық эмитенттер жария капитал нарығы арқылы $2,04 млрд тартты.

Биылғы сәуір айында отандық ірі компаниялар халықаралық нарықтарда белсенділік танытып, қомақты қаражат тартты:

🏛️Kaspi.kz: Лондон мен Астанадан $600 млн Kaspi.kz LSE және 🕳🕳биржаларында $600 млн сомасына 5 жылдық еурооблигацияларын орналастырды. Купондық мөлшерлемесі жылдық 5,9%.

🚆ҚТЖ: Үш биржадағы $1 млрд көлеміндегі мәміле «Қазақстан темір жолы» LSE, 🕳🕳 және 📈📉 биржаларында жалпы сомасы $1 млрд болатын 5 және 10 жылдық еурооблигацияларын шығарды. Олардың кірістілігі тиісінше жылына 5,0% және 5,375% деңгейінде бекітілген болатын.

🇰🇿Самұрық-Қазына: Қытай нарығындағы тиімді «панда-облигациялар» «Самұрық-Қазына» CIBM (Қытай) және AIX алаңдарында 3 жылдық «панда-облигацияларын» орналастырды. 3 млрд юань (~$441,7 млн) көлеміндегі бұл қарыздың купондық мөлшерлемесі өте төмен – жылдық 2,18%.

🖊️Reuters:
Пәкістандағы дереккөздер АҚШ пен Иранның соғысты тоқтату туралы келісімге келуге өте жақын екенін айтты. Екі ел Парсы шығанағындағы қақтығысты доғару үшін арнайы құжатқа (меморандумға) қол қоюды жоспарлап отыр.

Бұл келісім 14 тармақтан тұрады. Оны дайындауға АҚШ тарапынан Стив Виткофф пен Джаред Кушнер қатысқан. Келісім бойынша Иран ядролық бағдарламасын (уран байытуды) тоқтатады, ал АҚШ оларға салынған санкцияларды алып тастап, бұғатталған миллиардтаған долларын қайтарып беруге тиіс. Сондай-ақ, екі жақ та Ормуз бұғазы арқылы кемелердің еркін өтуіне рұқсат береді.

АҚШ Президенті 👤Дональд Трамп бұған дейін басталған «Бостандық жобасы» атты әскери миссияны тоқтатты. Ол бұл қадамын келіссөздерде үлкен ілгерілеу болғанымен түсіндірді. Дональд Трамп әлеуметтік желіде

🛢️ bent $99,7

💵 теңге 460-465 дәлізінде қалқып жүр. Валюта нарығы 3 күндік үзіліске кетеді.

🏖Демалыс маусымында халықтың долларға деген сұранысы артады.

Сонымен қатар 🇰🇿бас банк осы айда 400-500 млн доллар сатпақ. Бұл осы жылдың ең ірі айырбасы.

🗓Тағы бір маңызды факторлардың бірі салық апталығы келе жатыр.

🤩Автомобиль импорты

Қытай біздің нарықты сенімді алды деп айтсақ та болады. 10 көліктің 7-сі көршіден (65,9%). Бұл алғашқы үш айдың қорытындысы. Жыл соңына дейін 7/10 болатын тәрізді.

🚗 чанганизация

🇰🇿Қазақстанда ең төменгі жалақы көлемін 150 мыңға арттыруда көздеп отыр. Соңғы рет 2024 жылдан бері орташа жалақы 2 жыл бойы көтерілмеді. Ол кезде төменгі жалақы 70 мыңнан 85 мың теңгеге дейін көтерілген еді.

🇰🇿Үкімет жалақы есептегенде көбіне бюджетке қарай көсілетін. Басты фактор инфляция мен МРП (АЕК) еді. Енді үкімет медиандық жалақының 45-50% есептеу арқылы төменгі жалақыны есептеу методикасын қарастырып жатыр. Мысалы елде медианалық жалақы 300 мың болса (50%) оның жартысы 150 мың болады.

Бірақ үкімет әлі де нақты методиканы бекіткен жоқ. Экономикалық блок келесі жылдың бюджетін жоспарлай бастады, күзге дейін анықталуы тиіс.

🔍Меніңше ЕТЖ мөлшерін 85 мыңнан 150 мыңға бірден көтермейді( бәлкім 100~130 мың аралығы)

🏛️ Каспиліктер І тоқсанның есебін жариялады

🤩Туу саны 20 жылдық минимумға жетті

Ⓜ The Economist-тің жаңа мұқабасы.

Осы жұмада Бейжіңде 👤👤 екеуі кездеседі. Трамп өзімен бірге үлкен делегация (әсіресе тех компаниялардың CEO) апармақ. Журналда негізгі талқыланатын сол баяғы сауда/бизнес/AI/Taiwan/Iran

Ертең АҚШ-тың Федералдық резерв жүйесіне жаңа басшы ретінде Трамптың адамы 🔍Уорш тағайындалуы мүмкін. (Республикалықтардың басым екенін ескерсек 100% )

Ол ұзақ жылдар бойы ФРЖ-ны басқарған және әлемдік қаржы нарықтарындағы ең ықпалды тұлғалардың біріне айналған 👤Джером Пауэллдің орнын басады.

🔍Уорштың келуі инвесторлар мен нарық қатысушыларының ерекше назарында. Себебі ФРЖ басшысының шешімдері доллар бағамына, пайыздық мөлшерлемелерге, инфляцияға және жаһандық экономикаға тікелей әсер етеді.

4⃣7⃣0⃣

Доллар күндізгі сессияда 470 теңгеге дейін жетті. Бірден 6,2 теңгеге қымбаттап, соңғы үш аптадағы максимум.

🏖Демалыс маусымы жақындады, демек халықтың долларға деген сұранысы артады.

Сонымен қатар 🇰🇿бас банк осы айда 400-500 млн доллар сатпақ. Бұл осы жылдың ең ірі айырбасы. Сонымен қатар 🇰🇿 БЖЗҚ-ғы теңгені валютаға айырбасы болуы мүмкін. Бас банк бір қолдан алып, екінші қолға сатпайтыны анық.

🗓Тағы бір маңызды факторлардың бірі салық апталығы келе жатыр. Осы айдың 25-не дейін ірі салықтар төленеді.

🪙Нақты жалақы теріс динамикадан шыға алмады.

🔍statgov бүгін І-ші тоқсанның жалақы мәліметін жариялады. Еліміздегі 20 өңірдің 19-да өсім жоқ. Табыс инфляциядан аса алмады.

👤Трамп қытайға шенеуліктен гөрі CEO көбірек алып келді

Apple басшысы Тим Кук, Goldman Sachs басшысы Давид Соломон және Tesla иесі Илон Маск сияқты 16 ірі бизнесменді қасына ертіп келді.

📌Түркі мемлекеттері ұйымына мүше және бақылаушы елдердің экономикалық салмағы біркелкі емес.

Ұйым ішіндегі алшақтық айтарлықтай үлкен: бір жағында триллиондық алып экономика тұрса, екінші жағында дамушы шағын нарықтар орналасқан.