🇰🇿Карта населения Алматы изменилась: Алатау и Наурызбай вышли вперед

За 17 лет население Алматы выросло с 1,45 млн до 2,35 млн человек. Прирост составил 900,6 тыс. человек, или 62,2%.
Но главное изменение - не только в общем росте. Население внутри города стало распределяться иначе.

В 2009 году крупнейшая доля приходилась на Ауэзовский и Бостандыкский районы. Сейчас на первое место вышел Алатауский район 400 953 человека, или 17,1% населения города.
Самый быстрый рост показал Наурызбайский район. Его население увеличилось с 43 333 до 240 049 человек. Доля района выросла с 3,0% до 10,2%.
Это показывает, что демографический центр Алматы постепенно смещается к новым районам. Там активно строится жилье, растет спрос на школы, детсады, поликлиники, общественный транспорт и бизнес-сервисы.

При этом доля старых лидеров снизилась. У Ауэзовского района она упала с 19,8% до 15,3%, у Бостандыкского с 19,3% до 14,8%. Это не значит, что людей там стало меньше. Просто Алатау и Наурызбай росли быстрее.
Главный вывод: Алматы продолжает расти, но основной прирост уходит в периферийные районы. Если инфраструктура не будет успевать за этим ростом, именно там сильнее всего почувствуются пробки, дефицит школ и нагрузка на социальные объекты

Депутаттар жақында демалысқа шығады.

Part I

🇰🇿Депутаттық сауал бойынша рейтинг жасадық.
2023 жылдан бері ең белсенді және “үндемес” депутаттар. Толығырақ

АҚШ Федералды резерв жүйесінің отырысы бүгін. Бұл 🔍Кевин Уорштың ФРЖ төрағасы ретіндегі алғашқы отырысы. Нарық мөлшерлеме қазіргі 3,5-3,75% деңгейінде сақталады деп күтіп отыр. Басты назар шешімнің өзіне емес, ФРЖ-ның алдағы риторикасына ауып тұр

Қазақ мұнайы (CPC blend) бағасы 90 доллардан төмен сырғыды.

Сәуірдің аяғында мұнай бағасы максимумға жетіп, 136 доллардан сатылған еді.

🖊️Reuters Швейцариядағы Иран-АҚШ келісімінің бірінші раунды сәтті аяқталды деп жазуда.

Брент маркалы мұнай қазір 79 доллар. CPC blend әлі де (+10 долл) дисконттық бағаны ұстап тұр.

🖊️Банктер депозит ставкаларын біртіндеп түсіре бастады

Ресей қор нарығы тағы құлдырады

22 маусымда МосБиржа индексі 5%-ға түсіп, 2023 жылғы наурыздан бергі ең төменгі деңгейге жақындады. Нарық төртінші ай қатарынан қызыл аймақта.

Экономист 🔍Арман Батаевтың пікірінше, Ресей акцияларына бірнеше фактор қатар қысым жасап отыр:

• геосаяси ахуалдың нашарлауы;
• отын инфрақұрылымына соққылар;
• жаңа санкциялар;
• Ресей Банкінің нарық күткеннен сақ шешімі.

19 маусымда Ресей Орталық банкі негізгі мөлшерлемені тек 0,25 п.п. төмендетіп, 14,25%-ға түсірді. Инвесторлар бұдан батылырақ қадам күткен еді.

Тағы бір мәселе - бюджет тапшылығы. 2026 жылдың алғашқы бес айында Ресейдің федералды бюджет тапшылығы 6 трлн рубльге жетті.

🇰🇿 Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?

Ресей - Қазақстанға тауар жеткізетін ең ірі елдердің бірі. Сондықтан көрші елдегі экономикалық қысым біздегі бағаға, логистикаға және ішкі нарықтағы бәсекеге әсер етуі мүмкін.

Рубль әлсіресе, ресейлік импорт арзандайды. Бұл қазақстандық өндірушілерге қысым түсіреді. Ал Ресейдегі отын, санкция және бюджет мәселелері керісінше шығындарды өсіріп, өңірдегі инфляциялық тәуекелді күшейтуі ықтимал.

Яғни Ресей нарығындағы қызыл түс Қазақстан үшін де жай фон емес.

💵 🇰🇿🇰🇿🇰🇿🇰🇿

Доллар қымбаттағаннан кейін теңге 486-489 теңге маңында консолидацияға өтті. Нарықта айқын бағыт жоқ, USD/KZT жұбы бүйір трендте (боковик) саудаланып тұр. Сауда көлемі де айтарлықтай төмендеп қалды.

Кейбір жабық арналарда теңге үшін 485-495 комфорт дәліз деп айтыла бастады. Ал кейбір сарапшылар 500 ден жоғары баға алдындағы тұрақтылық (тыныштық) дейді. Ал сіз қалай ойлайсыз? Тамызда қандай бағам күтесіз

🖊️Reuters: Ресейде бензин бағасы рекордтық қарқынмен қымбаттады

Ресейде жанармай бағасы тағы да күрт көтерілді. Reuters мәліметінше, 16-22 маусым аралығында Ресейдегі жанармай құю бекеттерінде автобензиннің орташа бағасы бір апта ішінде 3,0%-ға өскен. Бұл – биылғы ең жоғары апталық өсім. Бір апта бұрын, яғни 9-15 маусымда бензин 1,0%-ға қымбаттаған еді.

АИ-92 шамамен 434-440 теңге

🔍Наурызда 5 мың доллардан асқан алтын бағасы бүгін 4000 доллардан төмен сырғыды.
Ұлттық банк 1гр таза алтынды – 63 721 тг сатуда.

🛢️ $72 Brent

🛢️🛢️Қазақ мұнайы да төмендеді

🖊️RTRS:
Нарықтағы негізгі себеп – Таяу Шығыстан мұнай жеткізуге қатысты қауіптің азаюы. АҚШ энергетика министрі Крис Райт Ормұз бұғазы арқылы өтетін мұнай ағыны соғысқа дейінгі деңгейге жақындағанын, соңғы тәулікте бұғаздан кемінде 20 млн баррель мұнай шыққанын айтты

🏛️ Қызылдар Apple Pay 💳 қосылды. Енді екі аптадан кейін біріңғай QR-ға қосылуы керек. Каспи бұл өзгерістен миллиардтаған ақша жоғалтады деп күтілуде.

2025 жылы ірі 50 компания бюджетке шамамен 11,1 трлн теңге салық төлеген.
Бірақ бұл ақшаның басым бөлігі бір ғана бағытқа тиесілі.

🛢️Мұнай-газ және мұнай өңдеу — басты салық көзі.
Бұл саладағы компаниялар шамамен 7,1 трлн теңге төлеген. Яғни ірі 50 компания салығының 64%-дан астамы осы сектордан түскен.
Ең ірі төлеуші — 🛢️Теңізшевройл. Компанияның 2025 жылғы салық төлемі 3,6 трлн теңге шамасында.
Одан кейін Қарашығанақ тұр — 1 трлн теңгеден астам.
⛏Тау-кен, металлургия және уран да үлкен рөл ойнайды.
Бұл сектордағы компаниялар шамамен 2,1 трлн теңге салық төлеген. Мұнда KAZ Minerals, Қазақмыс, Қазхром, Инкай, Катко, Turanium сияқты компаниялар бар.
🪙Банктер мен цифрлық экожүйелердің үлесі — шамамен 765 млрд теңге.
Бұл топта Halyk Bank, Kaspi Bank, Kaspi Магазин, Банк ЦентрКредит және ЕНПФ бар.

🇰🇿Өңірлер бойынша кім алда?
1⃣Бірінші орында — 🇰🇿Атырау облысы.
Онда тіркелген ірі компаниялар 4,1 трлн теңгеден астам салық төлеген. Негізгі себеп — Теңізшевройл, NCOC, Атырау МӨЗ және Ембімұнайгаз.

2⃣Екінші орында — 🇰🇿Батыс Қазақстан облысы.
Мұнда негізгі салмақ Қарашығанақ жобасына түседі. Жалпы төлем — шамамен 1,3 трлн теңге.

3⃣Үшінші орында — 🇰🇿Алматы қаласы.
Алматыда мұнай емес, банк, финтех, сауда және тұтыну нарығы көп салық әкеліп отыр. Жалпы төлем — 1,1 трлн теңгеден астам.

Қысқасы, Қазақстандағы ірі салық картасы әлі де шикізат секторына қатты байланған. Бірақ банк, финтех, байланыс және тұтыну нарығы да біртіндеп салмақ жинап келеді.

🔍: Көптеген ірі компаниялар бөлшектенгенін көруге болады. Мысалы еліміздегі алып құрылыс компаниялар тізімде жоқ. Салық кодексіне өзгертуден кейін биыл топ-50 де кем дегенде 10 жаңа компанияны көруіміз мүмкін.