🏛️Каспиліктер былтыр Technology & product development-ке $413 млн жұмсады.

Бұл технология мен өнімді әзірлеуге және бүкіл цифрлық инфрақұрылымды ұстап тұруға кеткен операциялық шығындардың үлкен тобы. Түркия нарығына да көп инвестиция құйып жатыр. Жалпы биыл TPD шығыны 500 млн доллардан асуы мүмкін.

🏛️KASPI-дің кешегі өсімі 📈📉 индексін тарихи максимумға шығарды.

Қазақстан банктерін кімдер басқарады?

Қазақстандағы 23 банктің қазіргі басшыларын жинап, олардың бұл қызметте қанша уақыт отырғанын салыстырдым.

Ең ұзақ отырған басшы — 🏦Halyk Bank төрайымы Үміт Шаяхметова. Ол банкті 2009 жылғы қаңтардан бері басқарады. Яғни қызметіне 17 жылдан асты.

54 жас

Туған жылы ашық дереккөздерде көрсетілген 11 басшыны есептегенде, олардың орташа жасы шамамен 54 жас болып шықты.

Банк басшыларының азаматтығы туралы мәлімет барлық ұйымда ашық жарияланбайды. Дегенмен Қазақстандағы бірқатар шетелдік банктерді Қытай, Оңтүстік Корея, Түркия және басқа елдердің банк жүйесінен келген менеджерлер басқарады.

Бес жылда доллар бағамы қалай өзгерді?

График соңғы бес жылда теңге бағамының жыл басынан 16 тамызға дейін қалай өзгергенін көрсетеді. Пайызбен жалпы трендті көруге болады. Қарапайым арифметика ➡️0% төмен болса 🇰🇿 теңгенің нығайғанын білдіреді.

🔵 2022 жылы доллар 9,53%-ға қымбаттады
🟣 2023 жылы 2,31%-ға арзандады
🟢 2024 жылы 5,20%-ға қымбаттады
🟠 2025 жылы 3,08%-ға қымбаттады
🔴 2026 жылы 8,53%-ға арзандады

Демек, биыл теңге кейінгі бес жылдағы ең мықты динамиканы көрсетіп отыр.

Салық кезеңінің әсері қандай?

Корреляция бар. Графиктен ақпан, мамыр және тамыз айларында теңгенің нығаюы немесе доллардың өсу қарқынының баяулауы жиірек байқалады. Бұл ірі компаниялардың тоқсандық салық төлемдеріне дайындалатын кезеңі. Ақпан айы теңге үшін комфорт.

Салық теңгемен төленетіндіктен, экспорттаушылар валюталық түсімінің бір бөлігін сатып, теңге алады. Нарықтағы доллар ұсынысы көбейіп, теңгеге сұраныс артады.

Бірақ бұл абсолютті заңдылық емес. Бағамға мұнай бағасы, carry trade, Ұлттық қордан валюта сату, импортшылардың долларға сұранысы және сыртқы нарықтағы жағдай да қатар ықпал етеді. Сондықтан график салық кезеңі мен теңгенің нығаюы арасында ең айқын ұқсастықты мамыр мен тамыз маңында көрсетуі мүмкін, алайда оны тікелей себеп-салдар емес, қайталанатын нарықтық фактор ретінде бағалаған дұрыс.

💵1$/461
маусымнан берігі минимум

220 мың ИП нарықтан кетті

🖊️2026 жылғы 1 қаңтарда елде 1,88 млн дара кәсіпкер тіркелсе, 1 тамыздағы жағдай бойынша олардың саны 1 660 468-ге дейін азайған. Яғни жеті айда көрсеткіш шамамен 220 мыңға немесе 11,7%-ға қысқарды.
Дегенмен бұл 220 мыңға жуық адамның кәсібін толық тоқтатты дегенді білдірмейді. Бюроның хабарлауынша, көрсеткіш жаңа Салық кодексі аясында өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы режимге көшу салдарынан төмендеген.

500 инфографика

Инфографика мен визуализация жасау күрделі әрі көп уақытты талап ететін жұмыс. Соңғы жылдары текст оқу бізден бөлек көптеген елдерде азайып келеді. Сандарды оқу тіпті қиын…

Инфографика жақсы құрал. Кейде бірнеше бет кестені бір график, ал ондаған көрсеткішті бір интерактив визуализация түсініктірек жеткізе алады.


Осы бағытта JaiSandar арнасында 12 түрлі бағдарлама мен құралды пайдалана отырып, дәл 500 инфографика жасалды.

Олардың арасында қарапайым диаграммалардан бастап, интерактив карталар, Sankey, Treemap, Voronoi, анимациялық рейтингтер және басқа да күрделі визуализациялар бар.

Қазақ тіліндегі ақпарат кеңістігінде деректерді осындай көлемде тұрақты түрде визуализациялау әзірге жиі кездесе бермейді. Тіпті бизнес пен экономика тақырыбын тұрақты жазатын отандық БАҚ-та да инфографика көбіне жекелеген материалдарды толықтыратын құрал ретінде қолданылады. Ал 🔍JaiSandar-да визуализация біртіндеп ақпарат жеткізудің негізгі форматтарының біріне айналды.

Өкінішке орай саусақпен басып, жылжытып немесе көрсеткіштің үстіне апарғанда ақпарат ашылатын интерактив инфографикаларды телеграмға салуға мүмкіндік жоқ.

Уақыт болып жатса, мүмкін авторлық сайт ашармын. Әзірге қызықты жобалар мен әріптестікке ашықпын

🇰🇿MarketCap

Қазақстан нарығындағы ең қымбат 20 жария компания

🏦 Halyk-та 38 шетелдік институционалды инвестор отыр. Шамамен олар 5,14 млн ГДР иелік етеді. 1 ГДР ол KASE-гі 40 акцияға тең.

Шілдедегі дерек бойынша 🔍🔍🔍 Halyk акцияларының 45 мың гдр алған.

Айтпақшы 🔍🔍🔍 отандық компаниялардың көбінде отыр. Мысалы:
🏦Halyk • 45 069
🚀KazAtomProm •24 009
🏛️ Kaspi • 20 526

JEMA ETF арқылы ұстап отыр.

🇰🇿🇰🇿🇰🇿🇰🇿

💵458,25 тг

Доллар бағасы 455.15🪙