Трамптың "сауда соғысы": АҚШ нарығы екі күн қатарынан құлдырады

АҚШ-та биржалық апта көңілсіз басталды. 🙃Трамптың жаппай кедендік баж салығын енгізетіні жайлы мәлімдемесінен кейін, нарықтар қатарынан екінші күн төмен сырғыды. Жұмада S&P 500 индексі 6%-ға құлады (ал ақпан айындағы шегінен бері қарай 20%-ға төмендеді), 🙃Dow Jones 5,5%-ға, ал 🙃Nasdaq Composite – 5,8%-ға түсті. Қор нарығы жалпы осы құлдыраудан 3 трлн доллар жоғалтты.😬

🇨🇳Бұл құлдырауға тек Трамптың өзі ғана емес, Қытайдың жауап соққысы (ответка) да себеп болды. Бейжің АҚШ-тан келетін тауарларға 34% көлемінде кедендік баж салып қана қоймай, америкалық 11 компанияның жұмысын тоқтатты, сирек кездесетін металлдардың экспортына тыйым салды және АҚШ-тың тауық етін кіргізуге тосқауыл қойды.

Мұның бәрі аздай, АҚШ Федералдық резерв жүйесінің төрағасы 🙃Джером Пауэлл де жағдайды “жұбата” алмады. Ол кедендік баждардың салдары экономикалық өсімді тежеп, инфляцияны үдетуі мүмкін екенін айтты. Оның айтуынша, бұл қысқа мерзімді емес, тұрақты трендке айналуы ықтимал.

Ал осы мәлімдеменің алдында Трамп өзінің “TUTH” әлеуметтік желісінде Пауэллді пайыздық мөлшерлемені шұғыл түрде төмендетуге шақырған еді. Трамп осылайша ФРЖ-нің басшысына қысымды арттыруда.

Күннің соңына қарай инвесторларға тағы бір "сый" дайын тұрды. 🙂 JP Morgan банкінің бас экономисі Майкл Фероли жаңа болжамымен бөлісті. Бірнеше күн бұрын ғана банк АҚШ-та рецессия ықтималдығын 40%-дан 60%-ға көтерсе, енді Фероли рецессиямен қатар стагфляция болатынын да болжады.

Теңге сағат 10:22 де USD/KZT 1/519,9 дейін құнсызданды.

🙃Мұнай бағасы 63.46 долларға дейін арзандады.
💰Ресей рублі де (-2,05%) құнсызданды.

Екі сағатта валюта нарығында 180 млн доллардың саудасы жүрді. Қазіргі бағам 1/515

Соңғы ескерту: Трамп Қытайға 24 сағат берді

Егер Қытай билігі америкалық тауарларға 34% жауаптық баж салығын енгізсе, Дональд Трамп Қытайдан келетін барлық импортқа 50% қосымша баж салығын енгіземін деп сес көрсетті

Қысқаша тарих:
(Не болып еді?)

1️⃣Ақпанда Трамп Қытайға 10% баж салып, кейін оны 20%-ға дейін көтерді.

2️⃣Қытай да қарап қалмай, америкалық ауыл шаруашылығы өнімдеріне баж салып, 10 америкалық компанияны сенімсіздер тізіміне қосты.

3️⃣2 сәуірде Трамп тағы да шабуылға шығып, Қытай импортына қосымша 10% баж жариялады. Ал 9 сәуірден бастап ол 34%-ға өседі.

Қытай да зеркалдық (ответка) 34% баж енгізді. Енді Трамп осы салықты Қытай кері қайтармаса, 9 сәуірден бастап +50% баж салығын салады…

2024 жылғы ЖІӨ-нің өңірлік үлестері бойынша ТОП-өңірлер тізімі шықты! Қарапайым тілмен түсіндіріп өтейік👇

🙃ЖІӨ-ге ең көп үлес қосып отырған өңірлер:

🙃Алматы қаласы — 19,3%
Бизнес пен қаржының жүрегі әлі де мегаполисте соғып тұр. Еліміздегі әр бесінші теңге Алматыда жасалады.

🙃Атырау облысы — 11,6%
🛢"Қара алтын" астанасында табыс азаймай тұр. Мұнайлы өңір өз орнын бермей келеді.

🙃Астана қаласы — 10,8%
Саяси орталық болғанымен, экономикалық белсенділігі де жоғары.

🙃Үкімет жаңа салық кодекс жобасын мәжіліске таныстырды


Қандай өзгерістер ұсынылуда?

🙃Табыс салығы
Егер жылдық жалақы 8500 АЕК-тен асса, (33,4 млн теңге) табыс салығы 10%➡️15%

🙃Қосымша құн салығы

1️⃣ ҚҚС салығы 14% ➡️16%
2️⃣ Шекті мөлшер 78,6 млн ➡️ 40 млн

💸 16% жалпыға бірдей ҚҚС салығы
💊 10% Медициналық ақылы қызмет пен дәрі-дәрмекке (біртіндеп көтеру)
🐄 0% ауыл шаруашылық өнімдеріне

✅Банк секторы мен ойын-бизнес саласына корпоративтік табыс салығы 20%➡️25% арттыру көзделіп отыр.

Арнаулы салық режимдері (ИП)

қазір олардың 7 түрі болса енді тек 3 түрі ғана қалады:
1️⃣ өз-өзін жұмыспен қамтығандар
2️⃣ оңайтылған декларация негізінде (ИП)
3️⃣ шаруа және фермерлер


🙃 Жұманғарин вице-премьер

Арнаулы салық режимі кіріс лимиті 600 АЕК (2,4 млрд), қызметкерлер саны бойынша шектеулер алынып тасталады. Мөлшерлеме 4%.

Трамп уәде еткендей Қытайға баж салығын көтерді. Еуропа АҚШ-қа қарсы тариф салуды жоспарлап отыр.

Бүгін мұнай бағасы 🛢$60 доллардан төмен сырғыды. Бұл 2021 жылдың ақпан айынан бергі ең төменгі прайс. Теңге 🙃515-520 дәлізінде. Төмен мұнай ұлттық валютаның құнсыздануына алып келеді. Теңгеге қысым көбейіп келеді

Бірінші тоқсанда ЖІӨ 5,8 пайызға өсті

Салалар:
⚙️өнеркәсіп +6,6%
🏭 өңдеу +8,7%
🏗 құрылыс +16,9%
🛒 сауда +6,3%
🚛Көлік +21,0%
🐄 Ауыл шаруашылығы +3,7%

Өңдеу өнеркәсібінде жақсы өсім тіркелді. Мұндай өсімнің локомотивтері
✅машина жасау (+17,7%)
✅тамақ өндірісі (+13,2%)
✅металл бұйымдары (+28,7%)

Құрылыс
Тұрғын үйден бөлек жолдар мен мектеп құрлысы салаға айтарлықтай өсім алып келуде. Құрылыс тоқсандық өсімді 16,9 пайызбен жапты.

Көбісі 🇨🇳 мен 🇺🇸 арасындағы тарифтік сауда соғысынан шатасып кетсе -мінекей. Барлығы рет-ретімен.

🆗Енді Қытай тауары АҚШ халқы үшін 2,5 есеге қымбаттайды.
🆗Қытайлықтар үшін АҚШ тауары 1,8 есеге шарықтайды.

Экономикалық өсім 🙃 бойынша 🇰🇿Қазақстан 2011 жылдан бері 🇺🇿Өзбекстаннан қалып келеді.

Ең қызығы көрші ел бұрыңғыдай бізге жеміс-жидек, көкеніс, мата, мақта сияқты өнімдері азайып басты экспорттық тауары- 🤩автомобиль шанақтары мен поршендер...

Сауда байланыс бойынша 🙃 kursiv-пен бірге талдадық.

Сонымен 🙃бас банк пайыздық ставканы өзгеріссіз қалдырды. Pause 16,50🔤. Келесі шешім екі айдан кейін.

🐉 Қытай көп ойланбай АҚШ-қа қарсы баж салығын тағы да 41%-ға көтерді. Жаңа тариф ертеңнен бастап күшіне енеді.

Есеп: 🇨🇳125—145🇺🇸. Сауда соғысы жалғасуда!

Доллармен санағанда Қазақстанның мемлекеттік борышы — 🪙$65,4 млрд. Бұл елдің жалпы ішкі өніміне 🙃(ЖІӨ) шаққанда 23,7%.

📌 Оның ішінде: • Үкіметтің борышы — $57,4 млрд (жалпының 87,7%)
  📊Ішкі борыш — $41,6 млрд (72,4%)
  🔴Сыртқы борыш — $15,9 млрд (27,6%)

✅Жергілікті атқарушы органдардың борышы — $4,4 млрд
💸ҚР Ұлттық банкінің борышы — $867,4 млн
✅Мемлекет кепілдік берген борыш — $3,6 млрд

💵Доллардың әлсіреуі

Доллар индексінің (DXY) 100-ден төмен түсуі – АҚШ долларының басқа негізгі валюталарға (евро, иена, фунт, франк, канадалық доллар, швед кронасы) қатысты әлсірегенін білдіреді. Әрине DXY индекснің 98 болуы әлі де normal, дегенмен де жыл басынандағы 109,7 потологымен салыстарғанда бас валюта айтарлықтай әлсіреген. Инвесторлар басқа валюталарға немесе активтерге (алтын) көшіп жатыр. Бұл дамушы елдердің валюталарына 🙃 үшін жақсы.

😃Қазақтелеком телекоммуникация нарығындағы гигант. Монополист. Оның қол астында бірнеше операторлар бар: Kcell (Activ), Altel, Tele2

Қазақтелкомның тек ұялы байланыс операторларындағы клиенттік база -14,8 млн қолданушы. TV мен кең жолақты интернет бойынша нарықта үлесі де көөөөп.

😃Қазақтелеком Altel мен Tele2 катарлықтарға жақында $1,1 млрд долларға сатты.


Енді компанияда тек 😄 операторы қалды. Kcell-де шамамен 8 млн мобильді абономент бар. Біздің ойымызша Қазақтелеком монополист таңбасы алынғаннан кейін өзінің экожүйесін құрады. 😄 Kcell соңғы жылдары тек оператордан бөлек моно банк болып алды деуге де болады. Kcell-дің ого картасын қолдануышлар саны 300 мыңнан асты (мини банк). Қазақтелкомда жақсы дамып келе жатқан қолданушылар саны 1,5 милионнан асқан TV+ бар. Болашақта мобильді оператор+контент мейкер+банк+маркетплейс=экожүйесін көріп қалуымыз мүмкін.

Енді бізде ұзақ уақыт жалғыз болған- Билайн, катарлық Теле2/Алтел және Қазақтелкомдық Kcell/Activ жубы нарықты бөліседі. Алдағы жылдары ірі ойыншылар қатарына Фридом да қосылуы мүмкін. Бәсекелестік қолданушыларға жақсы

🙃Таза табыс
Отандық компаниялар 2024 жылды қортындылап жатыр. Қор нарығындағы ірі 11 компанияның таза табысы жоғарыдағы инфографикада.

Былтыр ҚазАтомПром, Каспи, ҚазмұнайГаз үштігі шамамен әрқайсысы $2 млрд доллардан астам таза табыс алды.

Теңге мен рубльдің арасы алшақтады: нарықтағы жаңа тренд

2025 жылдың басынан бері ресейлік рубль мен қазақстандық теңге арасындағы тарихи байланыс үзілуге шақ тұр. Рубль долларға қатысты 🙃27,16%-ға нығайса, теңге небәрі 🙃0,11%-ға ғана өскен. Әдетте екі валюта арасындағы қозғалыс белгілі бір деңгейде бірге жүретін, алайда қазіргі геоэкономикалық жағдайда теңге рубльге ілесе алмай отыр. Осылайша екі валюта арасындағы байланыс әзірше жоқ және қай уақытқа дейін созылатынын көрейік.

Қазір 🙃 1/524 болса, доллар мен рубль жубы 1/82,4. Жалпы рубль 80-85 дәлізінде сенімді тұр.