2024 жылы Қазақстанда бөлшек электрондық коммерцияның үлесі - 14,1 пайызға жетті

🛒Электронды коммерция нарығының көлемі 3156,4 млрд теңгені құрады. Оның:
▪ 2679,8 млрд теңгесі (84,9%) – маркетплейстер арқылы жасалған сауда,
▪ 476,5 млрд теңгесі (15,1%) – компаниялардың өз сайттары арқылы сатылған.

Халықтың басым бөлігі маркетплейстерге сенеді – себебі оларда таңдау көп, бағалар бәсекелі, ал жеткізу жылдам. Ал дәстүрлі сауда (базарлар) нарығы тарылуда.

ҰЛТТЫҚ ҚОРҒА ТҮСКЕН ҚАРАЖАТ – 22 ЖЫЛДА $225 МЛРД

Бірінші бөлім (1/3)

🪙2002 жылдан бері Ұлттық қорға $225,2 млрд түсті. Бірақ жыл сайынғы динамикаға қарасақ, бұл сома тұрақты өсіп отырған жоқ. Қайта, кей жылдары күрт өсіп, кейін қатты төмендеген.

🔴Тек 2011-2013 жылдардың өзінде қорға $70 млрд доллар түскен. Бұл жылдары мұнай бағасының құны 100 доллардан жоғары болуы-қордың өсуіне алып келді.

🔵2015-2021 жылдар аралығында қорға түсетін қаржы 10 млрд доллардан аспаған.

Ұлттық қордың 24 жылдық кірістілігі қандай болды?

Екінші бөлім 2/3

2001 жылдан бері Ұлттық қор жыл сайын белгілі бір кіріс (кейде шығын) әкеліп отырды. Бұл кезеңде ең жоғары кіріс — 2023 жылы 11.38%, ал ең теріс нәтиже — 2022 жылы -10.35% тіркелді.

🪙Жалпы алғанда, 2001–2024 жылдар аралығындағы орташа кірістілік — небәрі 3.6%.

Бұл нені білдіреді?

🔴24 жыл ішінде кейбір жылдарда жақсы табыс (мысалы, 2007 — 9.92%, 2003 — 8.69%) болғанымен,
❗ басқа жылдардағы шығындар (2008, 2014, 2015, 2018, 2022) бұл табысты «жеп» қойды. Оған инфляцияны қоссақ жағдай мәз емес.

Құрбан айт: мал бағасы қандай?

Былтырмен салыстырғанда биыл мал бағасы 14,5 пайызға өскен.

Өңірлердегі максималды прайс
🐏 100 000 тг
🐄 700 000 тг
🐫 1 100 00 тг

Мамыр айында доллардың бағасы 509-518 теңге дәлізінде болды.

Айлық орташа бағам 🙃512,38 теңге. 🙃Мұнайдың 60 доллардан төмендеуі теңгені әлсіреткенімен, осы айдағы салық апталығы қайта нығайтты.
Ресейде рубль 1/77 бағамына дейін нығайды. Доллар индексі теңге үшін қолайлы болғанымен, қара алтынның бағасы құбылмалы болып тұр.

Мамыр мен маусым айы- теңге үшін әрқашан қолайлы айлардың бірі. Халықтың маусымдық демалыста саяхаттайтын уақыттарының бірі болғандықтан долларға сұраныс артады.

MAMYR: Инфляция 11,3%

Мамыр айынды жылдық инфляция 11,3%-ды құрады.

Коммуналдық тарифтер:
💧+97,6%
💡+11,2%
🔥🏠 +19,2% (жылыту)
🤩 +16,3%

Байланыс:
🤬🌐 +15,8%

Азық-түлік:
🥔 +66,9%
🧅 +76,3%
🥬 +67,5%
🥚 +2,2%


🚬 +13,0%

Айлық инфляция азайғанымен (0,9%). Жылдық инфляция 11,3 пайызға жетіп, Ұлттық банктің болжамды дәлізіне шықты. Ресейде қазір инфляция 10,2 пайыз, бұл өткен айдағы айлық инфляция ТБИ-ді азайтты. Өңірдегі ең жоғары инфляция әдеттегідей бізде

Мұнайдың төмен бағасына қарамастан ресей валютасы ☺️1$/78 руб дейін нығайды. Ресей үкіметі бюджетті толтыра алмай отыр. Сондықтан бюджетке өзгеріс енгізіп, шығынды 22 млрд долларға азайтуды көздеп отыр. Ресей үкіметіне рубльдің нығайғаны фиксалдық саясатты реттеуге керісінше кедергі келдіруде. Ал рубльдің артынан ілесетін біздің теңге бұл жолы нығайғысы келмейді. Байланыс әзірше үзілді.

Сонымен нарық болжағандай бас банк пайыздық мөлшерлемеге ПАУЗА қойды

📈 Инфляция 11,3%, ал халықтың инфляциялық күтулері 14,1%-ға жетті. Бұрынғы болжаммен салыстырғанда жоғарырақ диапазон белгіленді: бас банк жоғары инфляция алда екеніне сенімді
🙃Баға қысымы сақталуда: тарифтер, азық-түлік, сұраныс – бәрі қымбаттауда.

🙃Мұнай арзандауда, ал инфляцияның 5%-ға дейін баяулауы тек 2027-де ғана күтілуде. Экономикалық өсім инфляциямен қатар жүріп отыр, яғни "қызған" экономика деген сөз.

🙃Бас банк биыл 5-6 пайыздық ЖІӨ өсіміне сеніп отыр. Бұл қатаң саясат несие алуды, инвестицияны, бизнесті тежейді – бірақ инфляцияны бақылауда ұстайды.

📆 Келесі шешім – 11 шілдеде.

ҰБ қатаң ақша-кредит саясатын сақтап қалуға мәжбүр. Қысым жоғары, сенім төмен.Бұл факторлардың жиынтығы Ұлттық Банкті базалық мөлшерлемені төмендетпеуге, тіпті қажет болса көтеруге дайын болуға итермелеп отыр.

💰Жан басына шаққанда өңірлердің бюджеті

Төртінші бөлім
(Өңірлер бюджеті)

2025 жылға бекітілген өңірлердің бюджетін жергілікті тұрғындардың санына бөлсек 👤жан басына келетін бюджетті анықтауға болады