🙃KASPI-ге шолу

Citi: Kaspi (KSPI.O) — 2025 жылдың 3-тоқсанына арналған болжам:
смартфон нарығындағы ахуал мен жоғары пайыздық мөлшерлемелер Қазақстанда тежеуші фактор болып қала береді, ал негізгі назар Түркиядағы ілгерілеуге аударылады.

Ұсыныс: сатып алу (buy), бірақ мақсатты баға $115-ке дейін төмендетілді (-5%).

Біз 3-тоқсандағы нәтижелер мен болжам салыстырмалы түрде әлсіз болады деп күтеміз. Бұған негізінен қысқа мерзімді макроэкономикалық факторлар әсер етеді, алайда олар Kaspi-дің ұзақ мерзімді әлеуетіне ықпал ете алмайды. Біздің ойымызша, компания екі негізгі кедергіге тап болуы мүмкін, олар 3-тоқсан нәтижелеріне қысым түсіреді:

🙃Смартфон импортына қатысты шектеулер және iPhone 17 жеткізілімдерінің кешігуі Қазақстандағы сату көлемінің (GMV) өсімін баяулатуы мүмкін.

🙃 Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемені 150 б.п.-қа, яғни 18%-ға дейін көтеруі инфляциямен күресуге бағытталғанымен, 2026 жылы Kaspi-дің финтех бағытының табыстылығына қысым түсіруі ықтимал.

Бұл екі факторды біз қысқа мерзімді тәуекелдер ретінде қарастырамыз, ұзақ мерзімді кедергілер емес. Бұдан бөлек, Kaspi-дің Түркиядағы инвестициялары алғашқы оң нәтижелерін бере бастады, бірақ инвесторлар әлі де жалпы инвестиция көлемі бойынша көбірек айқындық күтуде.

Біз Kaspi осы факторлардың сыртында да тұрақты серпін сақтап, негізгі бизнес бағыттарында күшті әрі инновациялық позициясын жалғастырады және 2026 жылы капиталды қайта бөлу (return of capital) бағдарламасын жүзеге асырады деп күтеміз.

Citi мәліметінше, смартфондар мен электроника Kaspi Marketplace айналымының шамамен 35–40% құрайды және комиссиялық табыстың басты көзі болып саналады. Сондықтан iPhone 17 жеткізілімінің кешігуі GMV өсімін уақытша 3–5 пайыздық пунктке төмендетіп, финтех-сегменттің рентабельділігін азайтуы мүмкін. iPhone — Қазақстандағы ең жоғары маржалы әрі ең сұранысқа ие өнім, сондықтан ол бүкіл электроника санатының өсуін айқындайды.

Кезінде АҚШ ресейлік банк секторына салған санкция - мәжбүрлі түрде біздегі алып Сбербанкті бірден сатып жіберген.

Сол кезде сбер біздің банк жүйеміздегі актив бойынша үштікке кіріп еді. Кейіннен Бәйтерек оны сатып алып, 🙃Береке болып шықты. Ал ол кейін Қатарлықтарға ұзатылды. Алып Сбер осылай жоқ болды, ал тағы бір ресейлік ВТБ банк өте ұсақ, локалды баннке айнала шықты.

Енді, 😃Трамп ресейдің мұнай секторына көз салды. Лукойл мен Роснефть-ке де дәл сондай (SDN) санкция салып, шетелдік үлесті сатуды міндеттеді. Қарашада компания Қазақстандағы проектерден өз үлесін азайтып/сатып, Control пакет болмауы керек делінген. Кейбір сарапшылар ҚазМұнайГаз көрші компанияның үлесін өзі жұтып (сатып алады) дейді. Бұл КМГ акцияларына оң әсер етеді.

Сонымен қатар USA ресей мұнайын (импорттаушы) сатып алушы Қытай мен Үнді компанияларына қысым жасауда.

👶Демографиялық құлдырау

Туу саны 17 жылдық анирекордтты жаңартпақ. 2024 жылы қаңтар-тамыз аралығында елімізде 248 021 бала өмірге келсе, 2025 жылы 8 айда туғандар саны бірден 11,3 пайызға қысқарып,  219 941 бала туылған. Егер қалған 4 ай осы динамика сақталса, 2025 жыл туғандар саны шамамен 324-325 мың болуы ықтимал. Демек, біз 2007 жылғы (321 963) көрсеткішке қайта ораламыз. Kursiv сарапшыларының есебінше бұл соңғы 17 жылдағы антирекорд.

Ертең Оңтүстік Кореяның Пусан қаласында АҚШ пен Қытайдың ең маңызды кездесуі өтеді. Бұл екі алып елдің көшбасшылары 😃Дональд Трамп пен 🙃Си Цзиньпин, ақ үйге қайта келгеннен бері алғаш рет жүздесетін болады. Осы кездесу АТЭС саммитінің қырында өтетін болғандықтан, оған әлемдік назар аударылады.

Бүгінгі күні бұл келіссөздер туралы сөз болғанда, күтулердің деңгейі тым жоғары. Нарықтағы жағдай өте қызықты. АҚШ әкімшілігі соңғы 1,5 апта бойы осы кездесудің айналасында белсенді түрде болжамдар жасап, осыған нарықтарды тартып жатты. Нәтижесінде, S&P 500 фьючерстері соңғы үш күнде тарихи максимумдарға жетті.

Polymarket саяси ставкалар платформасы бойынша, АҚШ пен Қытай арасындағы тарифтер туралы келісімнің жасалуы мүмкіндігі 90%-ды құрайды. Бірақ, бұл келісімнің нақты мазмұны әлі де белгісіз. Нарық «келісім болады» деген үмітпен күтіп отыр, бірақ бұл келісім не бермек?

АҚШ өкілдері бірнеше маңызды мәселелерді қозғауда: Қытайға соя бұршақтарының жеткізілуі, сирек жер қазбаларына экспорттық шектеулерді алып тастау, TikTok-ты АҚШ-та жұмыс істеуге рұқсат беру, фентанилге салынатын 25%-дық тарифтерді алып тастау және тағы басқа.

Бірақ осы мәселелердің жиынтығы тым біржақты көрінеді. АҚШ Қытайдан соя бұршақтары мен сирек жер қазбаларын алуға мүмкіндік алады, ал Қытай болса, негізінен жеңіліс табады. Немен жауап береді?

Бұл келісімдер шынымен тең болар ма? Қытай мүмкін, өз талаптарын қоюы мүмкін: Тайвань мәселесіне қатысты жаңа көзқарас, санкциялардан айналып өтіп Ресей мұнайын сатып алу құқығы, Иранға қатысты еркіндік немесе тағы басқа талаптар. АҚШ-қа тек экономикалық ұсыныстармен ғана емес, геосаяси қадамдармен де жауап беру керек болады.

😃Дональд Трамп бұл келісімге келмей қалуы мүмкін, ал Қытай принципті түрде қарсы тұруы ғажап емес. Пекин өткенде де «ойын ережелерін» өзгертіп, сәттілікке жеткен болатын. Трамптың жоғары деңгейдегі кездесулері кейде ештеңе бермей қалатынын білеміз — мысалы, Анкоридждегі жағдай.

Әлемдік нарықта айқын ассиметрия байқалады. Егер АҚШ пен Қытай келісімге келсе, ол тек келісімнің болуымен шектелмей, нарықтарды жаңа рекордтармен қуантады. Келісім болса -нарықтар көңілсіз болып, S&P 500 индексі өткен аптадағы деңгейге қайтып оралуы мүмкін ➡️бұл 2%-ға төмендеуді білдіреді.

🙃Мынау өңірлер бойынша

Федералдық резерв АҚШ экономикасын «қолдау үшін» ставканы тағы да төмендетті

АҚШ Федералдық резервтік жүйесі пайыздық ставканы 25 базистік пунктке төмендетті. Енді ол 3,75%-4% аралығында тұр. Бұл 2024 жылдың желтоқсанынан бері екінші рет төмендеу.

Инфляция жоғары, бірақ бақылауда. Мақсат - оны 2% деңгейіне дейін түсіру.

✅Кім қолдады?
Джером Пауэлл, Джон Уильямс, Майкл Барр, Лиза Кук, Филип Джефферсон... Қысқасы, экономикалық көшбасшылардың көбіі

❌Қарсы шыққандар: Трамптың адамы саналатын Стивен Миран (0,5 п.п. төмендеуді ұсынды) және Джеффри Шмид (ставканы өзгеріссіз қалдыруды жақтады).

😃Трамптың қысымы жұмыс істеп тұр.

🙃Halyk жақында Airba Fresh-ті жұтады (сатып алады). Форбс мәліметінше бұл келісім шамамен $40 млн долларға бағалап отыр.

🙃қызылдар кезінде Магнумды сатып алып, қазір сатылым бойынша тоқсан сайын рекордтарды жаңартуда. Онлайн магнум офлайнды ұтты.

🙃Фридом да Arbuz-дың биыл 100% қожайыны атанды.

Байқасаңыздар соңғы 5 жылда осы үштік ұсақтарды жұтып, өз экожүйесіне кіргізуде. Біз осы үштіктің экожүйесін (активтерін) инфографикаға салып, талдағанбыз.


E-grocery немесе онлайн азық-түлік саудасы соңғы жылдары қарқынды дамып келеді. Бұл тренд, әсіресе пандемия кезінде, көптеген тұтынушылардың үйден шықпай-ақ қажетті заттарын сатып алу қажеттілігіне байланысты айтарлықтай күшейді. Енді онлайн азық-түлік сатып алу әдеттегі дүкенге барудан кем түспейтін танымал қызметке айналды.

Ұлттық банк бес жыл болды банктерді біріңғай QR-ға өтуге мәжбүрлеп келді. Соңғы айларда бірнеше банк осы жүйеге өтті. Кейіннен заң арқылы міндеттеуге бекінді.

Әрине 🙃Kaspi үшін бұл жүйе тиімсіз, себебі жылдар бойы жинаған клиенттік база мен қызыл терминалдарын ортақ етуге (мейлі ақылы болсада) тиімсіз еді. Бүгінгі 👋Alaqan pay 🙃Kaspi-дің соңғы жылдардағы ең мықты өнімі. Себебі ол ортақ QR-дан бөлек, apple/google пэйлерге үлкееен жауабы болды.

Market cap
🚀ҚазАтомПром алғаш рет 🙃қызылдарды екінші орыннан сырғытып, ҚМГ-дан кейінгі екінші орынды алды

Азық-түлік бағасы шарықтады

Мына графикке қарасақ, азық түлік инфляция үлесі қаңтар айынан бері 2,5 есеге көбейген.
🙃Үкімет мораторий арқылы коммуналдық өсімді 5 айға тоқтатты, соның есебінен инфляцияға қысым азайған. Байланыс та сол жағдай. Келесі ай осы екі компонент инфляцияны ұстап тұруға көмектеседі (себебі база жоғары)

Алайда азық түлік бағасы қарқынды өсіп келеді. Желтоқсанда (айлық инфляция) арқасында 13 пайызбен жылды аяқтайтын түріміз бар. Өңірлер бойынша дәстүрлі түрде Шымкент қаласында төмен болушы еді, енді тіпті екі үлкен қаладан да көп (13,2%) болып шықты.

Осы айда 🙃бас банк базалық ставка бойынша жылдың соңғы шешімін қабылдайды. Қазір факт (18,00%)