20-oktyabr Alish Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi, Navoiy poyida she’riy yig‘in bo‘ldi. Bir dunyo odam. Na yo‘l shovqini, na yonmay qolgan chiroqlar, na salqin havo halal berdi bizga.
Qon qaynoq edi. Nima uchun yig‘ilganimizni bilardik.
O‘z so‘zimizni aytayotgan edik! Navoiy guvoh.

Sovg‘a uchun kitoblarimdan olib borgandim. Esimdan chiqibdi. Tugar chog‘i, odam siyraklashib qolganda yodga tushdi. Kitobni yutib olish uchun shartlardan biri mani biror she’rimni yoddan o‘qish edi. O‘zim chekkada. Gaplashib turgandim birov bilan.
Bir payt qaysi she’rini o‘qib beray Jontemir akani deb qoldi bir qiz. (ismi Mumtoza ekan) Hamma "Oshiqona" dedi. Keyin boshladi-ku! Kitobchamni yodlab olganga o‘xshadi. Yurakdan o‘qishini ko‘rib chidab turolmadim, shart mikrafonni olib qo‘shilib ayta ketdim...

@Jontemir_t

Obunachilar 3300 bo‘lgani sharafiga jonli efir qvoraymi?

Kechki 20:00 da

Adabiyot uyushmada, minbarlarda, tadbirlarda, mansabda deb o‘ylamang!
Birorta unvonda adabiyot yoʻq! Xalq shoiri unvoni sizni shoir qilib qoʻyoladi deb oʻylaysizmi? Zulfiya mukofoti buyuk ijodkorga aylantiradimi? Yoʻq!
Ayniqsa hali poytaxtga kelmagan yosh, havaskorlar shunday o‘ylashadi. Chiroyli kiyinib, telvizordan chiroyli gapiradigan hammaga ishonishadi. Hamma yozadiganlarni shoir deb o‘ylashadi. Chunki beg‘ubor qalblari.
Ularni adabiyotga emas, binoga tayyorlaydi ustozlari. Munday qilsang kitobing chiqadi, unday qilsang ishing o‘xshaydi, falonchani maqta, pistonchiga yaqin bo‘l... Chunki adabiyot bino emasligini biladigan ustozlaram qolmadi...
Adabiyot desa uyushmani tushunishadi. U yerda kim bo‘lsa, hammasini buyuk deb bilishadi.
Uyushma oddiy bino. Haqiqiy, qolipga sig‘mas ijodkorlarsiz hech narsa emas u yer.

Adabiyot hech bir binoda emas!
Biror mansabdorda ham emas.

Adabiyot kastyum shimda emas!
Adabiyot bo‘yinbog‘da emas!
Televizorda muloyiim gapirishda emas!
Unvonda emas!

Adabiyot erkin, shartaki, devonavor, isyonkor yurakda!

Adabiyot — odam! Bino emas! Mansab emas! Kiyim emas!

Bir kuchli shoir adabiyot masalan.
U o‘zi bilan olib yuradi adabiyotni.
Rasmiy davralarda yo‘q u.

Nimaga, qayerga, kimga talpinayotganingizni aniqlab oling.

***
Dalli ruhim firib ohang
Tosh ko‘zaga solib qo‘yding.
Qayda vodiy?
Qayda voha?
Mani mandan olib qo‘yding.

Ichkari keng, tashqari tor,
Sumambarim chalib chiltor,
Ozor bermay turib dildor,
Mani mandan olib qo‘yding.

Gʻilmon aksi husningda jam,
Jazavaga tushdim, ajab,
Dog‘da qoldi hazrat Ajal,
Mani mandan olib qo‘yding.

Sumbullaring Norin daryo,
Gʻarq bo‘ladi yoysang har yoq,
Na kerakdir endi nar yoq*,
Mani mandan olib qo‘yding.

Yuzga soldim darvesh rasmin,
Tilda noming, qo‘lda tasbeh,
Junun nadir?
Nadir tashbeh?
Mani mandan olib qo‘yding.

Ko‘zimni ishq ko‘rlamishdir,
Ichimga o‘t o‘rlamishdir,
Oshiqni Haq xo‘rlamishdir,
Mani mandan olib qo‘yding.

Kilkib turar bo‘g‘zimda cho‘g‘,
Azobinga qulluq-qulluq,
O‘lar bo‘lsam do‘zaxim yo‘q,
Mani mandan olib qo‘yding.

*jannat

Jontemir
@Jontemir_t

Janubiy Afrikalik yozuvchi Koral Hart sunʼiy intellekt yordamida 370 dan ortiq kitob yozib, sotib boyib ham ketibdi!

Endi bag‘i janjal!

Yozuvchilar unga qarshi. U esa buni oqlayabdi.

Xush kelibsiz texno olamga!

Mani hayron qoldirgani, tabiiy, tirik matn bilan sunʼiy matnni fatqiga bormay qolyapti odamlar.
Undanam qizig‘i, sunʼiyligini bilsa ham o‘qishyapti. Yaʼni demak shuni qabul qiladigan, sunʼiy matndan ham taʼsirlanadigan auditoriya shakllandi.

Sumʼiy ozuqa bilan o‘sgan, yashayotgan odam uchun albatta sunʼiy ijod tabiiy ko‘rinadi. Sunʼiy odamni sunʼiy ijodkor tushunadi.
Lekin umri qisqa. Masturbatsiya kabi. O‘sha lahzada qisqa lazzat beradi xolos manimcha. Keyinroq esa unutiladi.

Buni sunʼiy intellekt yaratgan qo‘shiqlar ommalashganida ham ko‘rsa bo‘ladi. Biir ko‘tariladi. Saldan so‘g‘in yo‘qoladi. Chunki joni yo‘q. U yashashi ichun tabiiy tug‘ulishi kerak.



@Jontemir_t

#Nihohat

Yaxshi yangilik. Sheʼriy kecha uchun yangi joy ko‘rib keldim.
Toshkentda. Alisher Navoiy universitetidagilar piyoda kelishi mumkin. Rakat mahallada chunki.

Hovli. Eski hovli. Muzeyga aylantirilgan. Ajoyib joy. O‘zimga juda maʼqul. Keluvchilarga yoqishi aniq. Nega sizga ham yoqadi deyapman, chunki o‘quvchilarim didini biroz bilan.

Xullas hovli. Ochiq osmon osti. Muzey kamiga.
Tomosha ham qilish mumkin.
Xullas estetik makon!

Biroz salqin tushadi. Balki kechga qolmay qilarmiz vaqtini. Yoki issiqroq kiyinib kelarsiz

O‘zini oshxonasi ham bor. Qo‘lbola ichimliklar tayyorlashadi. O‘choqda ovqat. May-sharob ham. Istovchilar ho‘plaaab tinglashi mumkin. Chekish ham mumkin. Halal bermasdan boshqalarga.

Kecha juda oddiy bo‘ladi. Suhbat. Sheʼr. Taʼbga ko‘ra biroz musiqa. Balki raqs ham. Imkon qadar sodda lekin...

Xo‘sh, u joy bilan narxi, vaqtini kelishib olgacha, qachon bo‘lishi, chiptalar, hammasini aniq eʼlon qilaman.

@Jontemir_t

Zulfiya yana bir nima tanlovlarga tavsiyanoma yozib bering deguvchilar ko‘paydi. Mani tavsiyam unaqa rasmiy narsalarga o‘tmaydi. Unaqa hujjatlarni rasmiy odamlardan olsangiz ishingiz besh bo‘ladi.

Keyin hali yosh bolaman. Tavsiyalarni oqsollar yozadi.

Kamiga mukofot, unvonlarga jiddiy qaramayman!

Mukofot uchun hujjat taxlashdan kulgili ish yo‘q!
Mukofot, unvonni beruvchilar kuzatib, tanlab berishi kerak o‘zi.

Sizga sheʼr kerakmi yo unvon?! Unvon kerak bo‘lsa, adabiyotda balo bormi?

Manaman degan unvon, mukofotu mansab ham seni zo‘r shoirga aylantirib qo‘yolmaydi!

Shoirmisiz? Xudodan o‘lmas, go‘zal, toza sheʼrlar so‘rang. Qolgan narsalarni o‘z obro‘larini ko‘tarish uchun sizga berishsin.

Unvon olgani uchun shoir emas,
Shoirga berilgani uchun o‘sha unvonning obro‘si oshsin!

Xafa qilishsa, janjallashsam, haqoratlashsa, foydalanishsa... tez unutaman. Juda tez! Ichimda olib yurmayman. Lekin bu takrorlangan sari ozgina charcharkansan. Hammasidan, hammadan qo‘lni yuvib, qo‘ltiqqa urar lahza tomon shoshyapmiz.
Foydasi yo‘q. Baribir o‘zini o‘ylaydi hamma. Sanga ishsiz paytim kerakman, unga boy paytim, bu yolg‘iz payti, anavi uysiz payti eslaydi... Xullas karvonsaroy! Axlatquti! Seni bo‘lsa bag‘ring, eshiging doim ochiq! Senga kerak bo‘lganda sichqonni ini ming dollir!
Hammaga yordam berishga urungan odam — qadrsizlantiriladi.
Menda shunday kasallik bor. Hammaga, pryam hammaga yordam qib keturaman...

Tupuramiz va g‘oyib bo‘lamiz nasib. Yana biroz jinnilik qilib turaylik. Yana biroz ahmoq qilib turinglar.

***
Uyg‘ondingmi, sahar muborak!
Demak hayot – o‘limla kurash.
...Yuragingni to‘kib yuborar,
Avtobusda bir o‘tli qarash.

Qizil chiroq. To‘xtaydi qatnov,
Yo‘lni kesib o‘ta boshlaysan.
Bilib-bilmay bir qizga nogoh,
Mehr to‘la nigoh tashlaysan.

Kutib olar ishxonang seni,
Takroriy kun qo‘zg‘aydi g‘ashing.
Jaranglatib soxta kulguni,
Kirishasan ishga bosh qashib.

Tarqoqlashib boraverar o‘y,
Xona, stol ortiq yarashmas.
Radiodan yangrar sohir kuy:
"Avtobus, yo‘l, o‘tli qarashlar..."

"Jonga tegdi qolipda yashash!"
...Boshliq sezmas eshik yopganing.
A-asta chiqib ketasan, otash
Nigohlarni izlab topgani...

19.07.2017

Jontemir

@Jontemir_t

Adabiyotga, tarixga, tasviriy sanʼat, qadimiy hujjat, din, qo‘lyozmalarga aloqador universitetlar va aloqasi yo‘qlari ham. Talabalar, Alisher Navoiy metrodagi, Alisher Navoiy nomidagi adabiyot mo‘zeyiga boringlar ko‘payishib.
City mall, suv bo‘yi, magic city, toshkent city ga borganday bir boring.

Muzey omonat. Ko‘rib qoling uni. Boyligini. Devorlaridagi Chingiz Axmarov suratlarini...

Guras-guras boring!
To‘p-to‘p boring!
Videolarga oling. Suratlarga oling.

Zora siz sabab muzey umrni uzaysa.
Siz sabab Navoiy og‘ishidagi adabiyot ko‘chmasdan, o‘z o‘rnida gullab yashnasa!

20-oktyabr sheʼriy kechaga borganlar bo‘lsa, o‘sha Navoiy haykali orqasidagi bino adabiyot muzeyi bo‘ladi.