VIА тобы: Халькогендер немесе Оттек тобы (Оттек, Күкірт, Селен, Теллур, Полоний)Сыртқы қабатында алты электрон бар, толық (сегіз) болуы үшін оларға тек екі электрон жетіспейді. Сондықтан олар – күшті тотықтырғыштар.
Оттек: Жер қыртысындағы ең көп таралған элемент. Ол судың, тау жыныстарының және көптеген органикалық заттардың құрамына кіреді. Жану процесін және тірі ағзалардың тыныс алуын қамтамасыз етеді. Оттектің тағы бір маңызды түрі – озон (O_3), ол Жерді Күннің зиянды ультракүлгін сәулелерінен қорғайтын қабат түзеді.
Күкірт: Сары түсті, морт сынғыш бейметалл. Өнеркәсіптегі ең маңызды өнім – күкірт қышқылын өндірудегі негізгі шикізат. Күкірт қышқылының өндіріс көлеміне қарап, кез келген мемлекеттің химия өнеркәсібінің даму деңгейін бағалауға болады.
Оттек: Жер қыртысындағы ең көп таралған элемент. Ол судың, тау жыныстарының және көптеген органикалық заттардың құрамына кіреді. Жану процесін және тірі ағзалардың тыныс алуын қамтамасыз етеді. Оттектің тағы бір маңызды түрі – озон (O_3), ол Жерді Күннің зиянды ультракүлгін сәулелерінен қорғайтын қабат түзеді.
Күкірт: Сары түсті, морт сынғыш бейметалл. Өнеркәсіптегі ең маңызды өнім – күкірт қышқылын өндірудегі негізгі шикізат. Күкірт қышқылының өндіріс көлеміне қарап, кез келген мемлекеттің химия өнеркәсібінің даму деңгейін бағалауға болады.
❤14
VIIА тобы: Галогендер (Фтор, Хлор, Бром, Йод, Астат) Сыртқы қабатында жеті электрон бар. Оларға идеал жағдайға жету үшін бар-жоғы бір электрон жетіспейді, сондықтан олар периодтық кестедегі ең күшті, ең агрессивті бейметалдар.
Қасиеттері мен агрегаттық күйлері: Топ бойынша төмен түскенде олардың физикалық күйі өзгереді: фтор мен хлор – улы газдар, бром – сасық иісті, буланып тұратын қызыл-қоңыр сұйықтық (бөлме температурасындағы жалғыз сұйық бейметалл), ал йод – қыздырғанда сұйық күйге айналмай, бірден күлгін газға айналатын (сублимация) қатты кристалды зат.
Химиялық белсенділігі: «Галоген» атауы «тұз тудырушы» дегенді білдіреді. Олар барлық дерлік металдармен шапшаң реакцияға түсіп, тұздар түзеді. Фтордың химиялық белсенділігі соншалық, оның атмосферасында судың өзі жанады.
Қасиеттері мен агрегаттық күйлері: Топ бойынша төмен түскенде олардың физикалық күйі өзгереді: фтор мен хлор – улы газдар, бром – сасық иісті, буланып тұратын қызыл-қоңыр сұйықтық (бөлме температурасындағы жалғыз сұйық бейметалл), ал йод – қыздырғанда сұйық күйге айналмай, бірден күлгін газға айналатын (сублимация) қатты кристалды зат.
Химиялық белсенділігі: «Галоген» атауы «тұз тудырушы» дегенді білдіреді. Олар барлық дерлік металдармен шапшаң реакцияға түсіп, тұздар түзеді. Фтордың химиялық белсенділігі соншалық, оның атмосферасында судың өзі жанады.
❤13
VIIIА тобы: Асыл (инертті) газдар (Гелий, Неон, Аргон, Криптон, Ксенон, Радон) Бұл элементтердің сыртқы энергетикалық деңгейі толығымен аяқталған (гелийде 2, қалғандарында 8 электроннан). Осы мінсіз құрылыстың арқасында олар химиялық тұрғыдан абсолютті дерлік тыныштықта болады.
Ерекшеліктері: Олардың атомдары бір-бірімен де, басқа элементтермен де байланыс түзбейді. Табиғатта тек бір атомды газдар түрінде кездеседі. Олардың иісі, түсі және дәмі жоқ.
Қолданылуы: Гелий – сутектен кейінгі екінші жеңіл газ, бірақ сутек сияқты жарылмайтындықтан, дирижабльдер мен әуе шарларын толтыруға қолданылады. Неон мен аргоннан ток өткізгенде ашық түспен жарқырайды, бұл қасиет көшедегі түрлі-түсті жарнама тақталарында кеңінен пайдаланылады. Аргон сонымен қатар металдарды пісіру (сварка) кезінде металды ауадағы оттектен қорғайтын инертті орта жасау үшін қолданылады.
Ерекшеліктері: Олардың атомдары бір-бірімен де, басқа элементтермен де байланыс түзбейді. Табиғатта тек бір атомды газдар түрінде кездеседі. Олардың иісі, түсі және дәмі жоқ.
Қолданылуы: Гелий – сутектен кейінгі екінші жеңіл газ, бірақ сутек сияқты жарылмайтындықтан, дирижабльдер мен әуе шарларын толтыруға қолданылады. Неон мен аргоннан ток өткізгенде ашық түспен жарқырайды, бұл қасиет көшедегі түрлі-түсті жарнама тақталарында кеңінен пайдаланылады. Аргон сонымен қатар металдарды пісіру (сварка) кезінде металды ауадағы оттектен қорғайтын инертті орта жасау үшін қолданылады.
❤16🔥1
Forwarded from Zhan_mendeleeva (Сансызбаева Жанар | ХИМИЯ ПӘНІ МҰҒАЛІМІ)
VIA топ. Күкірт.pdf
1 MB
Жаңартылған элементтер теориясы.
❤29
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❤31🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❤36👍2🥰1
Реакция аз ғой 🙂↔️
❤35🔥3❤🔥1
Бейбіт ағай бөліскен теориялық материалдармен толық танысып шықтық па?🧪
Танысып шыққан болсақ, қазір сол бойынша опрос аламын.Бәріміз белсенді қатысып, білімімізді көрсетейік. Жауап беруге дайын отырамыз, менің үздік химиктерім! ❤️🔥
Танысып шыққан болсақ, қазір сол бойынша опрос аламын.Бәріміз белсенді қатысып, білімімізді көрсетейік. Жауап беруге дайын отырамыз, менің үздік химиктерім! ❤️🔥
❤9
IА тобы металдарының химиялық белсенділігінің жоғары болуының негізгі себебі қандай?
Anonymous Quiz
10%
Сыртқы энергетикалық деңгейінде электрондар саны көп
69%
Сыртқы энергетикалық деңгейіндегі жалғыз электронды оңай беруі
15%
Олардың балқу температурасының төмен болуы
7%
Олардың күміс түсті жылтыры болуы
Үш заттың үлгілері берілген: X сумен әрекеттесіп сілті мен сутек түзеді; Y жалынды жасыл түске бояйды; Z амфотерлі металл. X, Y, Z қай қатарда дұрыс көрсетілген?
Anonymous Quiz
64%
Na, Ba, Al
17%
Ca, Sr, Si
8%
K, Ca, C
11%
Mg, Ba, B
Қай қатарда элемент пен оның мәтінде көрсетілген ерекше қасиеті дұрыс сәйкестендірілген?
Anonymous Quiz
23%
Кальций — жасыл жалын; барий — кірпіш түстес қызыл жалын
53%
Стронций — қызыл жалын; галлий — 29,7°C-та балқиды
16%
Кремний — табиғаттағы ең қатты зат; алмаз — жартылай өткізгіш
8%
Бор — металл; алюминий — таза бейметалл
Қай екі элементтің сыртқы қабатындағы электрон саны бірдей, бірақ мәтінде олардың бірі бейметалл, екіншісі металл ретінде сипатталған?
Anonymous Quiz
11%
Натрий мен магний
32%
Бор мен алюминий
22%
Кальций мен кремний
35%
Көміртек пен алюминий
IA және IIA топтарының сыртқы электрондары туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.
Anonymous Quiz
11%
IA тобында 2, IIA тобында 1 электрон болады
5%
Екі топта да 2 электрон болады
75%
IA тобында 1, IIA тобында 2 электрон болады
10%
IA тобында 1, IIA тобында 4 электрон болады