کاغذ
5.77K subscribers
817 photos
34 videos
55 files
738 links
کاغذ، رسانۀ کتاب
دربارهٔ کتاب و خواندنی‌های دیگر

‌
«تنها توصیه‌ای که یک نفر می‌تواند دربارهٔ خواندن به دیگری بکند این است که به او بگوید هیچ توصیه‌ای نپذیرد.»/ ویرجینیا وولف

شبکه‌های اجتماعی:
Instagram.com/kaaqaz
Twitter.com/kaaqaz
ادمین:
@mehrdad_assil
Download Telegram
ایران همچون نان بربری

▪️«ایرانیان نان‌های متنوع فوق‌العاده‌ای دارند. یکی از مشهورترین آن‌ها نان برشته‌ای از گندم است که به آن نان بربری می‌گویند و، علاوه بر نمک، روی آن دانه‌های کنجد و خشخاش می‌پاشند و آن را با صبحانه صرف می‌کنند. نان بربری همیشه شکلی دراز و تقریباً بیضی با یک رویه دارد و چند خط موازی در درون آن از یک سر تا سر دیگر کشیده می‌شود. این نان معمولاً ناخواسته به کشور سازنده‌اش شبیه است.»

▪️تیم مارشال، تحلیلگر و روزنامه‌نگار، کتاب تازه‌ای دربارهٔ جغرافیای سیاسی نوشته و فصل دوم آن را به ایران اختصاص داده است. متن بالا پاراگراف اول کتاب است. او در ادامه اشاره می‌کند که کم‌آبی مهم‌ترین مانع رشد اقتصادی ایران است.

▪️نقشهٔ توپوگرافی ایران اثر میگل والنزوئلا است. تابلو آن را می‌توانید اینجا بخرید، البته اگر ساکن ایران نباشد.


▪️Original title:
The Power of Geography (2021), Tim Marshall

#بریده_کتاب #کاغذ_مصور #هنر_تصویرسازی

@kaaghaz
Forwarded from روزها
۳۰ ژوئیه #روز_کتاب_شومیز است. جلد #شومیز یا #جلد_کاغذی در قرن نوزدهم برای سبک‌تر و قابل حمل شدن کتاب، جایگزین جلدهای سخت و سنگین یا همان گالینگور شد
@Roozha365
چند شعر تازه دربارهٔ خوزستان


وقتی که نخل‌های خوزستان
به جای خرما، خون میوه داد
شعر مرا به یاد آر!
وقتی که چشمه‌های چشمِ کودکان
خشکید
و گریه‌ای نماند
که زرع و‌ نخیل لب تَر کنند
شعر مرا به یاد آر!
وقتی فرشته‌ای که وکیل است بر خزاین باد
تنها چراغِ شب‌زدگان را
خاموش کرد
وقتی که هر قطره‌ی خلیج فارس
دریای العطش بر دوش می‌کشید
شعر مرا به یاد آر!
وقتی کلام، بُغضی شد در گلو
و هر رگی تازیانه‌ای
بر اعصابِ خُشکِ شهر
شعر مرا به یاد آر!

– ضیاء موحد –


▪️توضیح مطلب: شعرهایی با حال‌وهوای این‌روزهای خوزستان، از شاعرانِ معاصر از چهار گوشهٔ ایران – ضیاء موحد، سیدعلی صالحی، هرمز علیپور، حافظ موسوی، محمود معتقدی، علیرضا آبیز، محمدصادق رئیسی، داوود مالکی، آریامن احمدی – که هرکدام به زبان خود آن را ثبت کرده‌اند.
این صفحه قرار بود در روزنامه‌ی آرمان ملی منتشر شود، اما به دلیل سانسور امکان انتشار نیافت. حالا می‌توانید در وبسایت خوابگرد بخوانید:
http://khabgard.com/8611

#شعر #سانسور

@kaaghaz
تخفیف تابستانهٔ کتاب از ۹ مرداد

▪️طرح تابستانهٔ کتاب از ۹ تا ۱۵ مرداد برگزار می‌شود.

▪️بر اساس این طرح می‌توانید از کتابفروشی‌های عضو طرح (تا سقف خرید هر نفر ۳۰۰,۰۰۰ تومان) با ۲۰٪ تخفیف (سقف یارانهٔ ۶۰,۰۰۰ تومان) کتاب بخرید.

▪️کتابفروشی‌های عضو را به تفکیک استان اینجا+ ببینید.

#خبر

@kaaghaz
کتاب هفته: ۱۱ مرداد ۱۴۰۰

▪️وضع کرونا تدوین فهرست را دشوار کرد و به تأخیر انداخت. مرور فهرست‌وار گزیده کتاب‌های منتشرشده در دو هفتهٔ اخیر. بدون ترتیب:

▪️فلسفهٔ شکسپیر: کشف معنای پنهان نمایشنامه‌ها/ کالین مک‌گین/ بهارک سهامی/ نشر همان/ ۲۸۸ص./ ۷۵۰۰۰
کتابی دربارهٔ درونمایه‌های فلسفی آثار شکسپیر. نویسنده شکسپیر را نه‌فقط یک هنرمند، که یک متفکر می‌داند.

▪️اصلاحات/ جاناتان فرنزن/ پیمان خاکسار/ نشر چشمه/ ۷۴۴ص. گ/ ۱۹۵,۰۰۰ تومان
از مهم‌ترین رمان‌های فرنزن که خود از معروف‌ترین نویسندگان معاصر امریکاست. کتاب جوایز متعددی، از جایزهٔ ملی کتاب تا پولیتزر، را برده و مترجم می‌گوید به سبک رمان‌های دانش‌نامه‌ای نوشته شده. احتمالاً از پرفروش‌ترین کتاب‌های امسال.

▪️خداپرستان سوسیالیست: از محفل‌ها تا جمعیت آزادی مردم ایران (۱۳۳۲-۱۳۲۳)/ محمدحسین خسروپناه/ نشر پیام امروز/ ۴۱۸ص./ ۸۰,۰۰۰ تومان
اثر دیگری از خسروپناه که گوشه‌های تاریک تاریخ معاصر را می‌کاود. این بار بررسی یکی از جریان‌های دینی که می‌کوشید پس از عصر رضاشاه «اسلام شیعی را با تجدد و سوسیالیسم پیوند دهد»، مخصوصاً تشکل شاخص این جریان با نام «نهضت خداپرستان سوسیالیست».

▪️تاریخ شنیدن: از موتسارت تا موسیقی الکترونیک/ پیتر زندی/ محمد سپاهی/ نشر دمان/ ۱۹۲ص./ ۵۸,۰۰۰ تومان
کتابی بدیع دربارهٔ موسیقی. پیتر زندی، فیلسوف و موسیقی‌شناس، به روایت «تاریخ شکل‌گیری شنوندهٔ مدرن» پرداخته، آن هم با بررسی پرونده‌های قضایی.

▪️لیبرالیسم/ لودویگ فون میزس/ مهدی تدینی/ نشر ثالث/ ۲۶۶ص./ ۵۵,۰۰۰ تومان
میزس منتقد لیبرالیسم اوایل قرن بیستم بود و آن را «سوسیالیسم میانه‌رو» نام داده بود. این کتاب چکیدهٔ آراء او دربارهٔ لیبرالیسم مدنظر اوست.

▪️گناه نابخشودنی، جدایی بحرین از ایران، رفراندوم دروغین/ احمد اقتداری/ مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی/ ۱۶۰ص. وزیری گ، مصور، رنگی / ۱۸۵,۰۰۰ تومان
احمد اقتداری، که عمر را در تحقیق پیرامون تاریخ خلیج فارس گذراند، این کتاب را دربارهٔ تاریخ بحرین، از پیش از هخامنشیان تا عصر پهلوی و جدایی آن از ایران، نوشت. او رفراندوم گیچیاردی را دروغین و جدایی بحرین را در سال ۱۳۵۰ خیانت محمدرضاشاه می‌داند.

▪️فرهنگ توصیفی عکاسی/ نیل کی گای/ رضانور بختیار، سپیده ارباب‌زاده/ فرهنگ معاصر/ ۳۷۲ص. خشتی گ، مصور، دورنگ/ ۲۴۰,۰۰۰ تومان
فرهنگی با ۳۵۰ مدخل دربارهٔ عکاسی– ذیل بخش‌های: تکنیک‌های مقدماتی، دیجیتال، فیلم، تجهیزات عکاسی، فنون، عکاسی خلاق و پیشرفته. حیف که تصاویر کتاب دورنگ چاپ شده‌اند.

▪️جنگ تهیدستان/ اریک ووئیار/ قاسم صنعوی/ ناهید/ ۶۸ص./ ۲۵,۰۰۰ تومان
داستانی بلند از نویسندهٔ مشهور فرانسوی که متأثر از جنبش جلیقه زردها نوشته شده. کتاب جایزه‌ای نبرده و مشخص نیست چرا روی جلد آن نوشته شده «برندهٔ جایزهٔ گنکور ۲۰۱۹».

▪️دروازهٔ خورشید/ الیاس خوری/ نرگس قندیل‌زاده/ نشر نی/ ۶۰۸ص./ ۹۸,۰۰۰ تومان
رمانی از نویسنده و روزنامه‌نگار لبنانی که مضمون آن تاریخ فلسطین است، از استقرار اسرائیل در ۱۹۴۸ تا پیمان اسلو در ۱۹۹۵. کتاب روایت‌های درهم‌تنیده‌ای است که دو خط اصلی آن‌ها را به هم می‌رساند. ترجمه از عربی.

▪️برش جنگل/ کارلو کاسولا/ م. طاهر نوکنده/ نشر نو/ ۱۴۲ص./ ۴۲,۰۰۰ تومان
ترجمهٔ تازه‌ای از نوکنده که ادبیات ایتالیایی را از زبان مبدأ ترجمه می‌کند. داستان آن دربارهٔ پنج مرد است که در جنگل توسکانا به کار بریدن درختان و فروش چوب آن مشغولند.

▪️بازرگانی و اصناف پیشرو در عهد صفوی/ مهدی کیوانی/ مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی/ ۷۰۴ص. وزیری گ/ ۲۸۵,۰۰۰ تومان
پژوهشی مفصل دربارهٔ تاریخ بازرگانی و اصناف در عهد صفوی.


▪️کتاب هفته صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد.

#کتاب_هفته

@kaaghaz
کتاب‌های استاد پاکسازی‌شده

▪️«‏جلال ستاری پاکسازی شده بود اما استادهای ما که بعد انقلاب فرهنگی استخدام شده بودند، کتابهای او را به عنوان منبع درسهاشان معرفی می‌کردند، چون خودشان کتابی ننوشته بودند و منبع دیگری هم نبود. هرگز هم نمی‌گفتند او که بوده یا میرچا الیاده‌ای که ستاری ترجمه‌اش می‌کرد که بوده.»

/ نقل از لیلا پاپلی یزدی


▪️جلال ستاری، پژوهشگر و مترجم و اسطوره‌شناس، روز شنبه ۹ مرداد درگذشت.


@kaaghaz
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
پیام بیضایی در دهمین سال حضورش در استنفورد

حضور بهرام بیضایی –ادیب، پژوهشگر، نویسنده و کارگردان شهیر ایرانی– در مرکز پژوهش‌های ایران‌شناسی دانشگاه استنفورد امریکا از ۱۰ سال گذشت. پرسش مهم و تأمل‌برانگیز بیضایی در پیامی به نشست مجازی ۱۰ سالگی حضورش در استنفورد این بود که «اگر این ۱۰ سال در کشورم بودم حاصلم چه بود و چه در دست داشتم؟»

از رادیو فردا

#کاغذ_مصور

@kaaghaz
نقد و بررسی قلندر و قلعه
▪️نوشتهٔ نوید شاه‌علی، منا شاطری


▪️کاغذ: نوشتن زندگی‌نامۀ داستانی مشاهیر تاریخ ایران کار خطرخیزی است. در سالیان اخیر، زندگی مولانا موضوع کتاب‌های بسیاری برای مخاطبان غیرمتخصص شده است و بعضاً باورهای نادقیقی را دربارۀ او در ذهن خوانندگان جاگیر کرده است.

▪️در سال ۱۳۸۰ هم کتاب قلندر و قلعه به قلم یحیی یثربی منتشر شد. نویسنده در این کتاب زندگی‌نامۀ شهاب‌الدین سهروردی را به قالب داستان درآورده و مدعی است که آن را «بر اساس آثار عربی و فارسی سهروردی» نوشته و «به‌اقتضای طبیعت داستان، خیال هم مجالی» یافته. با این همه منا شاطری و نوید شاه‌علی در مقالۀ زیر نشان داده‌اند که عمدۀ کتاب بر پایۀ خیال است و اطلاعات نادرستی دربارۀ اندیشه و سیر زندگی سهروردی به خواننده می‌دهد هیچ، از ظرافت‌های نویسندگی هم کمتر بهره برده است.

▪️اهمیت این موضوع وقتی افزوده می‌شود که می‌بینیم یثربی خود استاد فلسفۀ اسلامی است و کتابش با تحسین برخی متخصصان و خوانندگان عادی مواجه شده است (کتاب امروز به چاپ هجدهم رسیده). مخاطب ناآشنا لابد برای آشنایی با سهروردی به این کتاب اقبالی نشان داده است، اگرنه به سراغ داستان‌نویسان زبردست می‌رفت. این نکته نقد کتاب را به کاری ضروری بدل می‌کند که البته با تأخیری بیست‌ساله انجام پذیرفته است.

▪️پی‌دی‌اف نقد را اینجا دانلود کنید و بخوانید

▪️لینک ثابت مقاله در سیویلیکا:
https://civilica.com/doc/1245586/


#نقد_کتاب

@kaaghaz
▪️قول مشهوری است از مارک تواین که «کلاسیک به کتابی می‌گویند که همه لب به ستایش آن می‌گشایند اما هیچکس آن را نخوانده». حالا این نقل را کنار یکی از هزاران کامنت پادکست فردوسی‌خوانی بگذارید که می‌گوید «چه بسیار چوب‌ها که با صدای شما و رنج جناب فردوسی در کارگاه کوچک نجاری من بریده شد و شکل گرفت و چیزی ساخته شد، آمیخته با داستان‌های شاهنامه».

▪️چند روز پیش پادکست فردوسی‌خوانی کارش را به پایان رساند. در این پادکست امیر خادم، پژوهشگر سابق در دانشگاه تورنتو، یکایک ابیات شاهنامه را خواند و بخش‌بخش توضیحاتی به آن افزود تا این اثر کلاسیکِ دشوار درخور فهم هرکسی –آشنا یا ناآشنا با ادبیات– شود. خادم و همراهانش از اسفند ۱۳۹۶ خواندن شاهنامه را آغاز و هفته‌به‌هفته دنبال کردند و حالا هزاران نفر با هم آن را به پایان رسانده‌اند.

▪️چند ویژگی اصلی فردوسی‌خوانی:
–خواندن درست ابیات.
–استفاده از بهترین تصحیح موجود شاهنامه.
–ارائهٔ توضیحاتی که شنونده را از هر دانش ادبی پیشین بی‌نیاز می‌کند.
–آشنایی خادم با ادبیات جهان و ادبیات داستانی و درنتیجه، اتخاذ لحن دراماتیک درست و متناسب با شخصیت‌ها.
–اجتناب از درازگویی و ارائهٔ توضیحات اضافه.
–اجتناب از توضیحات غیرعلمی و غلط.
–رعایت اعتدال در شیوهٔ تلفظ واژگان کهن.
–تولید و انتشار قسمت‌های ویژه‌ای که در آن‌ها چکیده‌ای از برخی مطالب دانش معاصر شاهنامه‌پژوهی را به زبان ساده به دست می‌دهد. این قسمت‌ها موضوعاتی مثل زندگی فردوسی، تصحیح‌های شاهنامه، منابع شاهنامه و... را شامل می‌شود.
–انتشار رایگان تمام قسمت‌ها در اپلیکیشن‌های پادکست و تلگرام، و اجتناب از تبلیغات.
–دسترسی همیشگی فردوسی‌خوانی در وبسایت و اکانت‌های آن.

▪️چند سال پیش که ساختن و شنیدن پادکست رواج پیدا کرد، بسیاری آن را موج پوچی دانستند که به‌زودی از بین خواهد رفت. خوشبختانه پادکست‌هایی مثل فردوسی‌خوانی نشان دادند مدیوم پادکست موج بوده باشد یا نه، پوچ نبوده و نیست و، در مورد فردوسی‌خوانی، حکم صحنهٔ نقالی را داشته است.


▪️وبسایت فردوسی‌خوانی

▪️فردوسی‌خوانی را کجا بشنویم

▪️تلگرام فردوسی‌خوانی

▪️حمایت مالی از فردوسی‌خوانی


#پیشنهاد


@kaaghaz
آگهی رمان مرگ وزیر مختار، نوشتهٔ یوری تینیانوف و ترجمهٔ مهدی سحابی در روزنامهٔ کیهان، خرداد ۱۳۵۵.

منبع: چاپ عصر

#کاغذ_مصور

@kaaghaz
Forwarded from Vinesh.ir
📚پیدا شدن هزاران صفحه دست‌نویس از «سلین»!

چند وقت پیش یک داستان کوتاه از همینگوی کشف شد. قبل از آن یک طراحی روی پاکت از ون‌گوگ در سال‌های جوانی‌اش. گاهی یک نامه از نویسنده‌ای قدیمی پیدا می‌شود و گاهی بخشی از دست‌نوشته‌ای از او و همه این‌ها سندی جدید است که درست وقتی فکر می‌کنیم دیگر هیچ چیز جدیدی از یک چهره بزرگ ادبی نداریم سروکله‌شان پیدا می‌شود. اما اخیراً یک متر مکعب دست‌نوشته از لویی فردینان سلین نویسنده فرانسوی بعد از 67 سال پیدا شده است. خیلی ساده، یک منتقد تئاتر با ورثه سلین تماس گرفته و گفته من 4 کتاب منتشرنشده از جدتان دارم که سال‌ها قبل یکی از خوانندگان روزنامه به من داده و شرط کرده بود تا زمان مرگ بیوه سلین حق ندارم این کاغذها را آشکار کنم!
#وینش
#ویترین
#پیدا_شدن_هزاران_صفحه_دست‌نویس_از_سلین
لوور و انقلاب نگاه

▪️در سال ۱۷۹۳ در چنین روزی، درهای موزۀ لوور به روی مردم باز شد. اینستاگرام این موزه به همین مناسبت ویدیوی کوتاه زیر را منتشر کرده است. همچنین، در ادامه برشی از کتاب مبانی زیباشناسی را بخوانید که از نقش سالن‌های هنری (از جمله سالن لوور) در قرن هجدهم صحبت کرده و آن را سرآغاز داوری همگانی آثار هنری دانسته است:

▪️در اینجا باید اندکی به جزئیات بپردازیم و دربارۀ تولد نخستین «سالن»های هنری گشوده به روی عموم مردم سخن بگوییم. سالن در اصل نام بخشی از لوور بود که آثار هنری در آن به نمایش درمی‌آمد، اما از ۱۷۲۵ به نمایشگاه‌هایی اطلاق شد که در پاریس برای عموم برگزار می‌شد. سالن مربع‌شکل لوور در اصل برای نمایش آثار هنرمندانی در نظر گرفته شده بود که در قید حیات بودند و بدین طریق آن‌ها را از سایر بخش‌های موزه جدا می‌کردند. [...]

افتتاح سالن رویداد هنری و اشرافی بسیار مهمی در پاریس قرن هجدهم بود و هنرمندان در همین سالن‌ها با یکدیگر رقابت می‌کردند. منتقدان نیز با جانبداری از برخی هنرمندان به این رقابت دامن می‌زدند (برای مثال، دیدرو هوادار شاردَن و مخالف بوشه بود و در مورد او نوشت: «این آقا قلم‌مو را به دست می‌گیرد تا فقط تن برهنۀ زنان را به ما نشان دهد. من از دیدن تن برهنۀ زنان خوشم می‌آید اما دلم نمی‌خواهد کسی آن را برایم نقاشی کند.»). از این زمان بود که تابلوها از دایرۀ محدود سفارش‌دهندگانشان (صاحب‌منصبان، ثروتمندان، اولیای کلیسا) بیرون آمدند و در معرض دید عموم مردم (یا به بیان دقیق‌تر، طبقۀ بورژوا) قرار گرفتند و بدین‌ترتیب مخاطبان جدیدی یافتند. بنابراین، اهمیت تولد سالن‌ها را باید در مقایسه با سایر دوره‌های تاریخی در نظر گرفت. پیش از این دوران، هنر فقط در اختیار عدۀ بسیار معدودی قرار داشت و برای مثال در کلیساها، دیرهای قرون وسطا، دربار شاهزادگان دوران رنسانس و فقط در دسترس افراد اندکی بود. اما با گشایش سالن‌ها و طی چند سال، تابلوها تقریباً در معرض دید همگان قرار گرفت. بنابراین، مسئلۀ حکم ذوقی در قرن هجدهم با مقهوم فضای عمومی در ارتباط بود. [...] این انقلاب نگاه حقیقتاً بسیار مهم بود زیرا زمینۀ داوری همگانی –یا به‌اصطلاح امروز «دموکراتیک»– آثار هنری را فراهم آورد.

مبانی زیباشناسی | پیر سوانه | محمدرضا ابوالقاسمی | نشر ماهی | ۱۹۲ص. | ۳۰,۰۰۰ تومان


#بریده_کتاب #کاغذ_مصور #یادآوری

@kaaghaz
کتاب هفته: ۲۰ مرداد ۱۴۰۰

▪️مرور فهرست‌وار گزیده کتاب‌های منتشرشده در یک‌هفته-ده روز اخیر. بدون ترتیب:

▪️رضا قاسمی در گفت‌وگویی بلند با محمد عبدی/ گردآورنده: محمد عبدی/ نشر بیدگل/ ۱۳۸ص./ ۴۳,۰۰۰ تومان
گفت‌وگویی بلند با نویسندهٔ همنوایی شبانهٔ ارکستر چوب‌ها. عبدی ابتدا به قصد فیلم مستندی دربارهٔ قاسمی با او به گفت‌وگو نشست. در ساخت فیلم بخش زیادی از گفت‌وگو به کار نرفت و سرانجام به شکل کتاب درآمد. بحث‌ها گرد زندگی و هنر و داستان‌های قاسمی می‌گردد.

▪️جامعهٔ توده‌وار/ سی. رایت میلز/ حسین معصومی همدانی/ نشر همان/ ۷۰ص. / ۲۵,۰۰۰ تومان
جزوه‌ای که اول بار در سال ۱۳۵۸ در مجلهٔ اندیشهٔ اسلامی منتشر شد. درواقع فصلی است از کتاب نخبگان قدرتمند، یکی از دو کتاب مهم نویسنده است.

▪️احمد آرام؛ و سهم او در واژه‌گزینی و تاریخ‌نگاری علم به زبان فارسی/ غلامعلی حداد عادل/ نشر هرمس/ ۲۳۶ص./ ۸۰,۰۰۰ تومان
بررسی نقش احمد آرام در دو زمینهٔ واژه‌گزینی و تاریخ‌نگاری علم، و معرفی آثار او در این دو زمینه. نویسنده که ریاست فرهنگستان زبان فارسی را هم به عهده دارد، از سال ۱۳۵۱ از نزدیک با احمد آرام آشنا شد. علاوه بر دو بخش بالا، زندگی‌نامهٔ مختصر آرام هم در آغاز کتاب آمده.

▪️در جست‌وجوی یک پیوند/ کارسون مک‌کالرز/ حانیه پدرام/ نشر بیدگل/ ۳۰۸ص./ ۸۵,۰۰۰ تومان
چند صفحه نمونه از کتاب
رمان دیگری از نویسندهٔ قلب، شکارچی تنها و آواز کافهٔ غمبار. ریچارد کوک شخصیت اصلی داستان را با هولدن کالفیلد و هکلبری فین مقایسه کرده است– «به عنوان پرتره‌ای که تجسم نوجوانی است».

▪️کامران شیردل؛ تنها در قاب/ گردآورنده: علیرضا ارواحی/ نشر خوب/ ۳۹۲ص. رقعی گالینگور/ ۱۱۵,۰۰۰ تومان
مرجعی عالی دربارهٔ مستندساز بنام، کامران شیردل. بخش اول کتاب حسب حال شیردل است؛ بخش دوم مقالاتی متناظر با بخش‌های دوازده‌گانهٔ این حسب حال؛ بخش سوم گفتار تعدادی از فیلم‌های او.

▪️دیداری با زبان‌شناسان/ انتخاب و ترجمه: بابک شریف/ نشر کتاب بهار/ ۲۶۰ ص. وزیری/ ۸۵,۰۰۰ تومان
گفت‌وگوهایی با ده تن از برجسته‌ترین زبان‌شناسان جهان از آندره مارتینه و مایکل هلیدی تا احسان یارشاطر و نوام چامسکی. مترجم این گفت‌وگوها را از منابع مختلف جمع‌آوری کرده و درنتیجه کیفیت و الگوی یکسانی ندارند. گویا جلد دیگری از گفت‌وگوها در دست چاپ است.


▪️کتاب هفته صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد.

#کتاب_هفته

@kaaghaz
گریختن از غم، شرح غم


‏جایی که تخت و مسند جم می‌رود به باد
گر غم خوریم خوش نبود، بِه که مِی خوریم

▪️حافظ


می‌گوید گر غم خوریم خوش نبود، ولی همهٔ بیت سرود غم است، سرود غمِ بر باد رفتنِ تاج و تختِ جمشید است و دعوت به باده‌نوشی مانند آنچه بارها در شعر فردوسی و خیام آمده است، بهانه‌ای است برای گریختن از این غم، و در حقیقت بهانه‌ای برای شرح این غم است.

▪️جلال خالقی مطلق
از مقالهٔ «حافظ و حماسهٔ ملی ایران»

#شعر

@kaaghaz
Forwarded from فنّ ادبیّات
برداشتی دیگرگونه از بیتی از حافظ

بخش اول- امن و شراب بی‌غش «و» معشوق و جای خالی


مواجهه با ادب کهن با درک معاصر کار دست خیلی‌ها داده. تفاوت‌های ظریفی بین ذهنیّت و بافتار سنّتی با ذهنیت و بافتار امروزی هست که گاه در متنی که ظاهراً هیچ نکته‌ای ندارد خواننده را به‌کل به بیراهه می‌برد.

بیتی از حافظ امروزه در بین جوانان اهل ادب معروف است، البته که به دلایل صرفاً ادبی:
از چار چیز مگذر گر عاقلی و زیرک
امن و شراب بی‌غش معشوق و جای خالی
(تصحیح خانلری، ص۹۲۲/ب۶)

وزن دوری این شعر باعث می‌شود در خواندنش در میانهٔ هر مصرع مکثی کنیم. اغلب این مکث را «ویرگول» تصوّر می‌کنند و این ویرگول را هم نه فقط «درنگ‌آور» که «جداکننده». نتیجتاً برداشت رایج از این بیت چنین می‌شود که:

اگر عاقلی و زیرک، از امن و شراب بی‌غش مگذر، «همان‌طور که» از معشوق و جای خالی نباید گذشت

ولی منظور حافظ این نبوده. حافظ می‌خواهد بگوید اگر «امن و شراب بی‌غش و معشوق و جای خالی، "همه با هم" مهیّا شد، اگر عقل و زیرکی داشته‌باشی از آن نمی‌گذری»؛ یعنی همراهی «شراب» و «معشوق» معنی اصلی و مهم است که در خوانش معاصر از دست می‌رود. بر این نظر دو دلیل هست:
الف- ابیات دیگری از خود حافظ که نشان می‌دهد زیرکی و عقل را در همراهی می و معشوق می‌داند:

- من نگویم که کنون «با که نشین و چه بنوش» / که تو خود دانی اگر «زیرک و عاقل» باشی (۹۱۰/۳)
- «شراب بی‌غش و ساقی خوش» دو دام رهند / که «زیرکان» جهان از کمندشان نرهند (۴۰۸/۱)*

ب- سنّت شعری فارسی که هر موقع «چار چیز» را همراه کرده هر چهار تا را با هم خواسته. ابیات «چار چیز»ی و «هشت چیز»یِ قصاید معروف است؛ مثلاً قصیدهٔ معروف فرّخی «تا ببردی از دل و از چشم من آرام و خواب / گه ز دل در آتش تیزم گه از چشم اندر آب» بیش از ده بار چنین وصفی دارد. این آخرین آن‌ها:

چار چیزش را مبادا جاودانه چار چیز
این دعا نشگفت اگر گردد بساعت مستجاب
مدّت او را کران و لشکر او را عدد
ملکت او را زوال و نعمت او را حساب
(دیوان، ص۷)

این شگرد بیانی در تمام ادبیات فارسی هست و جالب است که تا همین قرن بیستم و آغاز انقطاع جامعه ما از سنّت و ادبیّات ادامه داشته، مثلاً بهار در هجو وحید دستگردی چنین می‌گوید:

بی‌توقّف چار چیزت باد اندر چار چیز
بی‌تعلّل هشت چیزت باد اندر هشت جا
(برای دیدن این که ملک چه چیزهایی را حوالهٔ چه جاهایی کرده، نک دیوان بهار، ص۱۱۵۱ و ۱۱۵۲. فعلاً از بنده بپذیرید که همه را با هم حواله کرده!)

به رغم رواج در قصیده، این سبک گفتار اختصاص به قصیده هم ندارد و مثلا در شاهنامه هم هست، آن هم در پادشاهی اسکندر که نشان می‌دهد شاید این شگرد از ژانری در ادب رومی و یونانی منشأ گرفته‌باشد**. در خواب دیدن کید هندی و تفسیرش، مثلاً:

ترا چار چیز است کاندر جهان
کسی آن ندید از کهان و مهران
یکی چون بهشت برین دخترت
کزو تابد اندر زمین افسرت
دگر فیلسوفی که داری نهان
بگوید همه با تو راز جهان
سدیگر بزشکی که هست ارجمند
بداند در سود و راه گزند
چهارم قدح کاندر او ریزی آب
نه زآتش شود گرم و نه‌‌ز آفتاب
(شاهنامه خالقی، ۶/۱۵)

بیتی از معزی هست که در اثبات فرض «چار چیز با هم» مفید است:

چار چیز از عرب و از عجمش میراث است
از عرب جود و شجاعت ز عجم فرّ و بها
(چاپ اقبال، ص۲۰)

می‌بینید که گرچه شاعر خود چار چیزی را که به ممدوح نسبت می‌دهد به دو بخش تقسیم می‌کند، باز هر چهار تا با هم در وجود ممدوح گرد آمده‌است.

خلاصه که این دو دلیل در کنار هم آن‌قدر قدرت دارد که تصوّری امروزین، زادهٔ یک ویرگول بی‌سند، نتواند جلوش را بگیرد. حافظ نمی‌توانست وسط مصرع «و» بیاورد، وگرنه اگر مثل خاقانی و انوری و چند شاعر دیگر می‌توانست (نک. مقالهٔ «میزان‌بندی و سکوت» از دوستان خوبم، مسعود راستی‌پور و بهراد بنایی) و می‌دانست ممکن است ما می و معشوقش را جدا کنیم حتماً یک «و» آن وسط می‌افزود.

- تا اینجا فهمیدیم که منظور حافظ از آنچه اگر عاقلیم و زیرک نباید ازش گذشت «می و معشوق در مکان امن» است. در بخش بعدی خواهیم‌دید که اصلاً نکتهٔ اساسی همراهی می و معشوق چیست. احتمالاً هیجان‌انگیزتر باشد.

t.me//fanneadab

*می‌دانیم که در شعر حافظ ساقی مقامی چون یار دارد و گاه خود یار است:
شراب لعل و جای امن و یار مهربان ساقی/ دلا کی به شود کارت اگر اکنون نخواهدشد (۳۳۸/۵)
این پدیده سابقه هم داشته:
به حلاوت بخورم زهر که شاهد ساقی است / به ارادت ببرم درد که درمان هم ازوست (کلیات سعدی فروغی، مواعظ، ۱۱۸)

**روایاتی از ماجراهای کالیستنس دروغین -که اسکندرنامه‌ای معروف است- به فارسی و عربی و بسیاری زبان‌های دیگر هست، حتی به زبان اتیوپیایی (در برخی زبان‌ها هم بیش از یک بار ترجمه و روایت شده). اتّصال «یونان باستان» به فردوسی و دربار غزنوی و سلجوقی تا شاعر مشروطه بسیار دل‌انگیز است و حیف که این زنجیره در نیم قرن اخیر کمابیش گسسته است.
کتاب تازه: برای عشق به میهن

▪️درست در یکی از سخت‌ترین برهه‌هایی که بسیاری –سوگوار و ناامید– از حب وطن دل کنده، و برخی دیگر به بهانه‌های ملی‌گرایانه چشم بر رنج آدمیان می‌بندند، کتابی در باب وطن‌پرستی و تمایز آن با ملی‌گرایی منتشر شده است.

▪️مائوریتسیو ویرولی، استاد فلسفهٔ سیاسی و تاریخ اندیشه‌های سیاسی در دانشگاه پرینستون، در این کتاب نشان می‌دهد که خلط کردن دو مفهوم وطن‌پرستی (patriotism) و ملی‌گرایی (nationalism) اثرات مهلکی دارد و اگر در فهم زبان این دو بکوشیم وطن‌پرستی می‌تواند نقش پادزهر ملی‌گرایی را ایفا کند. او معتقد است برای نشان دادن تمایزات این دو به جای نظریه‌های علمی به تفسیر تاریخی نیاز داریم. به همین دلیل هم در این جستار دگرگونی حب وطن و رتوریک آن را از عصر باستان تا دوران مدرن دنبال کرده است.

▪️ویرولی این دو مفهوم را از نظر اولویت و نقطهٔ تأکیدشان متمایز می‌کند: «برای وطن‌پرستان، ارزش اصلی جمهوری است و آن شیوهٔ آزاد زندگی که جمهوری بدان رخصت می‌دهد؛ برای ملی‌گرایان اما، ارزش اصلی عبارتند از وحدت معنوی و فرهنگی مردم. در نوشته‌های بنیانگذاران ملی‌گرایی مدرن، جمهوری یا رد می‌شود یا به‌عنوان موضوعی که واجد اهمیت ثانوی است تلقی می‌گردد.».

▪️او همچنین پیرامون «مواهب ستانده و تعهدات بایسته» در مورد وطن بحث کرده و ادعا می‌کند که «ملتزم بودن به آزادی مشترک مردممان یعنی اگر کشورمان اسیر باشد، بایستی در جهت آزاد کردنش بکوشیم، نه آنکه آن را برای جست‌وجوی آزادی در جایی دیگر ترک کنیم، و اگر هم مجبور به ترک موطن خود شدیم، باید به تلاش برای آنکه بتوانیم بازگردیم و در آزادی با سایر هم‌میهنانمان زندگی کنیم ادامه دهیم.».

▪️برای عشق به میهن: جستاری درباب وطن‌پرستی و ملی‌گرایی | مائوریتسیو ویرولی | مهدی نصراله‌زاده | نشر بیدگل | ۲۹۴ص. رقعی کوتاه | ۹۳,۰۰۰ تومان

▪️ Original title:
For love of country: an essay on patriotism and nationalism (1995), Maurizio Viroli

▪️پی‌دی‌اف چند صفحه از کتاب و پشت جلد آن


#معرفی_کتاب_تازه

@kaaghaz
صفدر تقی‌زاده درگذشت

▪️صفدر تقی‌زاده، نویسنده و مترجم، شامگاه شنبه (۲۳ مرداد) در سن و هشتادونه‌سالگی درگذشت.

مجتبی نریمان، نویسنده و سردبیر مجله نوپا، ضمن اعلام این خبر گفت: صفدر تقی‌زاده بعد از مدت کوتاهی در بستر بیماری امروز در آمریکا درگذشت. 

تقی‌زاده آثار متعددی را به فارسی ترجمه کرده است، از جمله: آنا کریستی (یوجین اونیل)، تاریخ تمدن رنسانس (ویل دورانت) و زائران غریب (گابریل گارسیا مارکز).

منبع: ایرنا

▪️تصویر: پست اینستاگرامی طناز تقی‌زاده (دختر صفدر تقی‌زاده) دراین‌باره.

▪️برخی مقالات و ترجمه‌های تقی‌زاده (عموماً دربارهٔ ادبیات داستانی) را می‌توانید در این لینک دانلود کنید و بخوانید.

@kaaghaz
آبی دوردست؛
برشی از مجموعه جستار خواندنی ربکا سولنیت



دنیا در کرانه‌ها و اعماقش آبی است. این آبی همان نورِ گمشده است. نور، در انتهای طیف آبی‌اش تمام مسیرِ از خورشید تا زمین را طی نمی‌کند. در میان مولکول‌های هوا می‌پاشد، در آب به هرسو پخش می‌شود. آب بی‌رنگ است، آبِ کم‌عمق رنگ چیزی را می‌گیرد که زیرش باشد اما آب عمیق پر است از این نور پراکنده؛ هرچه آب خالص‌تر، آبی پررنگ‌تر. آسمان هم به همین دلیل آبی است، اما آبی افق، آبی خطه‌ای که انگار با آسمان درمی‌آمیزد، آبی تیره‌تر، رؤیایی‌تر و ماتم‌زده است، آبیِ دورترین جایی که به چشم می‌بینی، آبیِ دوردست. نوری که به ما نمی‌رسد، نوری که کل مسیر را نمی‌پیماید و نوری که گم می‌شود زیبایی جهان را عرضه می‌کند، همان جهانی که بیشترش به رنگ آبی است.

سال‌های سال شیفتۀ آبی دورترین کرانۀ چیزهای چشم‌رس بوده‌ام، رنگ آفاق، رشته‌کوه‌های دور و هر چیز دوردست. آبی دوردست رنگِ یک حس است، رنگ تنهایی و رنگ حسرت، رنگ آن جایی که از اینجا پیداست، رنگ جایی که خودت آنجا نیستی و رنگ جایی که هیچ‌وقت نمی‌توانی بروی، چون این آبی کیلومترها دورتر بر لبۀ افق ننشسته، بلکه در فاصلۀ بین تو و آن کوه‌هاست. رابرت هس شاعر نامش را «حسرت» می‌گذارد، «چرا که اشتیاق پر است از فواصل بی‌پایان».آبیْ رنگِ حسرتِ دوردست‌هایی است که هیچ‌وقت به آن نمی‌رسی، حسرت دنیای آبی. [...]

ما میل و اشتیاق را مسئله‌ای می‌دانیم که باید حلش کنیم. عوض اینکه بر ماهیت و حس اشتیاق تمرکز کنیم، دنبال این هستیم که ببینیم مشتاق چه شده‌ایم و متمرکز می‌شویم بر آن چیز و نحوۀ به دست آوردنش. هرچند اغلب همین فاصلۀ بین ما و آنچه مشتاقش هستیم فضای مابین را با آبی حسرت پر می‌کند. گاهی از خودم می‌پرسم می‌شود با کمی تغییر دیدگاه این حس را هم همچون حسی مستقل پاس داشت یا نه، چون این حسرت همان‌قدر ذاتی وضعیت انسان است که آبی ذاتی دوردست‌ها. می‌توانی به دوردست نگاه کنی و نخواهی نزدیک‌ترش بیاوری؟ می‌توانی همان‌طور که زیبایی آن آبی تصاحب‌ناشدنی را از آن خود می‌کنی، حسرتت را هم از آن خود کنی؟ چون چیزی از این حسرت، مثل آبی دوردست، با حصول و رسیدن فروکش نمی‌کند، فقط جابه‌جا می‌شود، درست مثل کوه‌هایی که وقتی بهشان می‌رسی دیگر آبی نیستند و رنگ آبی دوردستِ دیگری را در بر گرفته. رمز زیباتر بودن تراژدی از کمدی و اینکه چرا از حزن برخی آهنگ‌ها و قصه‌ها حظ وافر می‌بریم در همین است. چیزی همیشه در دوردست است.

سیمون ویِ عارف‌مسلک به دوستی در قاره‌ای دیگر نوشت «بیا به این فاصله عشق بورزیم، فاصله‌ای که به تمام و کمال در تاروپود دوستی تنیده، چرا که آن‌هایی که یکدیگر را دوست ندارند فاصله‌ای بینشان نیست.» از نظر سیمون وی، عشق همان فضایی است که فاصلۀ او و دوستش را پر می‌کند و به آن رنگ می‌بخشد.


نقشه‌هایی برای گم شدن | ربکا سولنیت | نیما اشرفی | نشر اطراف | ۲۱۶ص. | ۴۳,۰۰۰ تومان

#بریده_کتاب

@kaaghaz
پخش فیلم‌تئاتر چهارراه اثر بهرام بیضایی

‏خبر خوب!
پخش آنلاین فیلم‌تئاتر چهارراه بهرام بیضایی.
۵، ۶ و ۷ شهریور
۹:۳۰ شب و ۵:۳۰ صبح به وقت ایران
(ساعت‌های پخش ده صبح و شش شب به‌وقتِ غرب امریکا، ۲۷ تا ۲۹ آگست)

‏تماشا در یوتیوب مرکز مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد:
https://youtube.com/c/StanfordIranianStudiesProgram


نقل از Risua


@kaaghaz
#خبرانتشارکتاب

حقوق متهم (کتاب اول از مجموعه حقوق به زبان ساده) / عبدالفتاح سلطانی، ژینوس سبحانی / نشر روزنه، ۱۶۲ صفحه، ۴۵۵۰۰ تومن

عبدالفتاح سلطانی که از معتبرترین وکلای حقوق بشری ایران است در این کتاب بخشی از حقوق اولیه متهم پیش و بعد از بازداشت را توضیح داده که به نظرم به کار خیلی‌ها می‌آید. فهرست و مقدمه کتاب را هم اینجا گذاشته‌ام که بهتر با محتوای کتاب و انگیزه نویسندگان از نوشتنش آشنا شوید.

سفارش به @bahmanbooks
.