آن‌ها که کهن بُوَند و آن‌ها که نُوَند
هریک به مراد خویش لختی بدُوَند

این سفله جهان، به کس نمانَد باقی
رفتند و رویم و دیگر آیند و روَند


از جمله بیست رباعی که –بر اساس پژوهش سید علی میرافضلی– تقریباً بدون تردید سرودهٔ خیام است. «این رباعیات از لحاظ فرم و ساخت، زبان و نحوهٔ اجرای شعر، و درونمایه و هستی‌شناسی حاکم بر آن‌ها، از یک‌دستی و همگونی بالایی برخوردارند.»

«این رباعی، از معدود رباعیاتی است که سندی از روزگار خیام، تعلق آن را به زمان حیات این حکیم به اثبات می‌رساند.»

رباعی و نقل قول‌ها از:
رباعیات خیام و خیامانه‌های پارسی | پژوهش سید علی میرافضلی | نشر سخن | ۵۴۲ ص. رقعی، گالینگور | ۱۷۵,۰۰۰ تومان

توضیح مسعود راستی‌پور: قافیه‌های مصراع نخست را حرکت‌گذاری کرده‌اید، ظاهراً صورت صحیح حرکاتشان (آن‌طور که خیام یا هر کس دیگر که رباعی را سروده تلفظ می‌کرده‌است) "نَوَند" و "بدَوَند" باشد.

#شعر

@kaaghaz

از آن زمان می‌گویم که لبخند
ویژهٔ مردگان بود
به رضایت از آرامشِ بازیافته‌شان.
زمانی که لنینگراد زائده‌ای بود
برآویختهٔ زندان‌هایش.
زمانی که فوج‌فوجِ محکومان،
عقل‌باخته به رنج،
می‌رفتند،
و سرودِ کوتاهِ بدرودشان را
سوتِ قطار می‌خوانْد.
ستارگانِ مرگ بر آسمان بودند،
و روسِ بی‌گناه به خود می‌پیچید
زیر چکمه‌های خونین،
زیر چرخ ماروسای* سیاه.

*وسیلهٔ نقلیهٔ زندان


سوگ‌نامه | آنا آخماتووا | ترجمهٔ ایرج کابلی |
انتشارات بازتاب‌نگار | ۸۸ صفحه، رقعی

#شعر

@kaaghaz

معرفی کتاب تازه: روستاییان و مشروطیت ایران

نظام مشروطیت ایران بر بنیان زمینداری بزرگ نمی‌توانست به هدف‌های بزرگی مانند استقرار حکومت پارلمانی، برابری حقوق شهروندان، آزادی‌های فردی، گردش منظم نخبگان سیاسی و پیشرفت اقتصادی دست بیابد. ناکامی حرکت دهقانان ایرانی موجب شد که طبقهٔ متوسط نیز به قدرت سیاسی دست نیابد. اعیان و اشراف، زمینداران بزرگ و دیوانسالاران هم‌پیوند با این طیف‌ها قدرت سیاسی را قبضه کردند.


روستاییان و مشروطیت ایران اولین پژوهش پردامنه پیرامون وضعیت و نقش روستاییان ایران در جریان انقلاب مشروطه است. مشروطه جنبشی شهری بود، حال آنکه نیمی از جامعهٔ آن روزگار ایران را جامعهٔ روستایی تشکیل می‌داد. دکتر سهراب یزدانی می‌کوشد انقلاب مشروطه را این‌بار از دریچهٔ روستاییان و مسائل آن‌ها تحلیل کند.

اگرچه منابع محدودی دراین‌باره در دست است، یزدانی با ممارستی مثال‌زدنی از دل اسناد و گزارش‌های معدود، جنبش‌های متعدد دهقانی را استخراج و روایت و تحلیل کرده است.

او با بررسی خواست‌های روستاییان، علل نارضایتی‌شان، شیوهٔ مبارزه‌شان و برخورد مشروطه‌خواهان شهری با آن‌ها نشان می‌دهد که «در میان زمینه‌ها و علل ناتمام‌ماندن انقلاب مشروطیت ایران، هیچ‌یک به اندازهٔ بی‌ثمر ماندن جنبش دهقانی و برجاماندن زمینداری بزرگ اهمیت نداشت».


روستاییان و مشروطیت ایران | نوشتهٔ دکتر سهراب یزدانی | نشر ماهی | ۳۱۶ صفحه. رقعی | ۱۴۵,۰۰۰ تومان

#معرفی_کتاب_تازه

@kaaghaz

‏ابوالفضلِ خطیبی درگذشت.

تصحیح جلدِ هفتم شاهنامه (چاپ خالقی)، تصحیحِ فرامرزنامهٔ بزرگ‌ و فرامرزنامهٔ کوچک، تصحیحِ شبرنگ‌نامه، تصحیح هجونامهٔ منسوب به فردوسی از آثارِ اوست.

عهد کرده بود تا باقی است در احوالِ شاهنامه تفحص کند و بنویسید و چنین کرد. ایزد بر وی رحمت کُناد.

‏که کس در جهان جاودانه نماند
به گیتی به ما جز فسانه نماند
همان نام بهتر که ماند بلند
چو مرگ افگند سوی مابر کمند

منبع متن خبر

▪️پیام تصویری جلال خالقی مطلق
▪️یادداشت احمدرضا قائم‌مقامی به یاد دکتر خطیبی

#خبر

@kaaghaz

‏طالبان کتابخانهٔ پنچشیر را به آتش کشیدند.

این کتابخانه که توسط فضل احمد معنوی گردآوری شده بود، در رخه، مرکز استان پنچشیر قرار دارد.

Jafar al-Barmaki

#خبر

@kaaghaz

وقتی مبحث بنیادیِ تکامل (فرگشتِ) زیستی را از کتاب‌های زیست‌شناسیِ دبیرستان حذف می‌کنند، طبیعی است شاهد ترجمه‌ی چنین کتابی هم باشیم.
کتابی سراسر مغلطه که فقط می‌تواند برای کسانی جذاب باشد که هیچ پایه و مایه‌ی اولیه از زیست‌شناسی تکاملی نداشته باشند.

دنتون به‌نوعی جدِ اعلای شبه‌علمی است به‌نام "طراحیِ هوشمندانه" (intelligent design) که در محافل جدی زیست‌شناسی مطلقاً جایگاهی ندارد و البته نقدهای فراوان و ویرانگری نیز بر آن وارد کرده‌اند.

این نقدهای کوبنده سبب شدند نقاب علمی‌نماییِ که دنتون و پیروانش بر این شبه‌علم زده بودند فرو بیفتد، آفرینش‌گراییِ زیر آن عیان و این اسب تروا دستش رو شود.

این کتاب مسلماً برای تکامل‌گریزان و تکامل‌ستیزان جاذبه دارد و آن را علمی(!) می‌یابند، آن هم دقیقاً به این دلیل که دانشی حداقلی در زیست‌شناسی تکاملی ندارند.

در زمانه‌ای که در ایران به‌شدت نیاز داریم آگاهی درست علمی گسترش یابد، آن هم در اوج گرانی کاغذ و ملزومات چاپ، شاهد چاپ چنین کتاب علم‌ستیزی هستیم آن هم از سوی نشری مثل هرمس!
حیف کاغذ
حیف مرکب

- عبدالرضا شهبازی

@dirinenegar

برای دستیابی به شناختی درست و اولیه از تکامل (برای مخاطب عام)، خواندنِ کتاب‌های زیر را پیشنهاد می‌کنم:

◽️ "داروینیسم و تکامل"، نوشته‌ی دکتر محمود بهزاد.
این کتاب به‌صورت کاغذی نایاب است ولی نسخه‌ی پی‌دی‌اف آن را رایگان در اینترنت می‌توانید پیدا کنید.

◽️ "تکامل"، نوشته‌ی برایان و دبورا چارلز ورث، ترجمه‌ی عبدالمجید مهدوی دامغانی، نشر بصیرت.

◽️ "چیستی تکامل"، نوشته‌ی ارنست مایر، ترجمه‌ی مهدی صادقی، نشر نی.

◽️ "ماهی درونی شما"، نوشته‌ی نیل شوبین، ترجمه‌ی نیلوفر فشنگ‌ساز، انتشارات خانه زیست‌شناسی.

◽️ "ژن خودخواه"، نوشته‌ی ریچارد دوکینز، ترجمه‌ی جلال سلطانی، انتشارات مازیار.

◽️ "ساعت‌ساز نابینا"، نوشته‌ی ریچارد دوکینز، ترجمه‌ی محمود بهزاد و شهلا باقری، انتشارات مازیار.

◽️ "پیدایش انسان"، نوشته‌ی جورف رایش‌هلف، ترجمه‌ی سلامت رنجبر، نشر آگه.

زنده‌باد علم

- عبدالرضا شهبازی

@dirinenegar

بی‌خردی زادهٔ قدرت است. از تکرار مکرر گفتار لرد اکتن همه می‌دانیم که قدرت فاسد می‌کند. اما کمتر توجه داریم که قدرت بی‌خردی نیز می‌آورد، و قدرتِ آمرانه اغلب باعث نقص تفکر می‌شود؛ و هرچه اعمال قدرت افزایش یابد احساس مسئولیت در قبال آن بیشتر رنگ می‌بازد. احساس کلی مسئولیت در اعمال قدرت بدین معناست که باید تا حد امکان عاقلانه در جهت منافع کشور و شهروندان حکومت کرد.

تاریخ بی‌خردی، از تروا تا ویتنام | نوشتهٔ باربارا تاکمن | ترجمهٔ حسن کامشاد | نشر کارنامه | ۶۷۸ص. وزیری | گالینگور | ۴۳۵,۰۰۰ تومان

#بریده_کتاب

@kaaghaz

نامزدهای ششمین دوره‌‌ی جایزه‌‌ی نجفی

هیئت داوران جایزهٔ نجفی پس از بررسی ۸۳ اثر ارسالی به دبیرخانه، فهرست نامزدهای راه‌یافته به مرحله‌ نهایی ششمین دورهٔ این جایزه‌ را به این شرح اعلام کرد:

▪️دروازه‌ی خورشید، الیاس خوری، نرگس قندیل‌زاده، نشر نی

▪️پی‌نوشت: هنوز دوستت دارم، سیسیلیا آهرن، سارا پالیدی، نشر مون

▪️تاریخچهٔ تراکتورها به اوکراینی، مارینا لویتسکا، خاطره کردکریمی، نشر برج

▪️ژنرال دلاروره، ایندرو مونتانللی، وازریک درساهاکیان، نشر نو

▪️در جست‌وجوی یک پیوند، کارسون مکالرز، حانیه پدرام، نشر بیدگل

▪️ترز راکن، امیل زولا، محمد نجابتی، انتشارات فرهنگ‌ معاصر

▪️روز ملخ، ناتانیل وست، فرید دبیرمقدم، نشر ماهی

▪️انقلابی‌ها دوباره دست به کار می‌شوند، مائورو خاویر کاردناس، طهورا آیتی، نشر برج

▪️نقشه و قلمرو، میشل اوئلبک، ابوالفضل الله‌دادی، نشر نو


دبیر هیئت داوران: علی‌اصغر محمدخانی
اعضای هیئت داوران:
ضیاء موحد، مهستی بحرینی، عبدالله کوثری، حسین معصومی‌همدانی، موسی اسوار، امید طبیب‌زاده، آبتین گلکار

#خبر

@kaaghaz

دولت‌ها در طول قرن‌ها تکنیک‌های خود را هرچه ظریف‌تر کرده‌اند تا عمداً ایجاد درد کنند. یک زندانی در موقعیتی منحصربه‌فرد است که هیچ شباهتی به کسی ندارد که آسیب دیده یا بیمار شده است، زیرا درمانده است و کمکی هم در راه نیست.

احساس بی‌پناهی و درماندگی کردن از یک سو و مرگ که در دو قدمی ایستاده از سوی دیگر اعتمادبه‌نفس زندانی را به کلی سلب می‌کند. وحشتِ زیستن در این حالت به مراتب دردناک‌تر است از رنج کشیدن از خود درد.


درد، منشأ رنج و تلخکامی | نوشتهٔ پاتریک وال | ترجمهٔ محمدرضا باطنی و فاطمه محمدی | انتشارات فرهنگ معاصر

#بریده_کتاب

@kaaghaz

مصطفی مستور: تا چنین سانسوری هست، هرگز کتابی به وزارت ارشاد نخواهم فرستاد

مصطفی مستور با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به وزیر ارشاد، ضمن اشاره به مواردی از ابلاغیه‌های سانسور کتاب تازه‌اش، اعلام کرد به آن‌ها عمل نمی‌کند و تا چنین رویکردی بر فرهنگ و هنر حاکم است، «هرگز» کتابی برای گرفتن مجوز به وزارت ارشاد نخواهد فرستاد.

آقای مستور در این نامه که یکشنبه ۹ بهمن در روزنامه‌ی «شرق» منتشر شد، نوشت: «به ابلاغیه‌ها عمل نمی‌کنم و تا روزی که امکان انتشار بدونِ حتا یک کلمه سانسور آن فراهم شود، منتظر می‌مانم. به‌علاوه تا این دولت و چنین رویکردی بر فرهنگ و هنر حاکم است، هرگز کتابی برای گرفتن مجوز به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نخواهم فرستاد.»

ابلاغیه‌های متعدد و گوناگون در مورد سانسور کتابی است که تمام ۱۷ داستان‌ آن «درباره‌ٔ زنان و مسائل و مصائب آن‌هاست»، اما وزارت ارشاد «دستور به حذف چندین داستان و ده‌ها سطر از داستان‌های دیگر این مجموعه داده‌ است».

در یکی از موارد سانسوری به این نویسنده گفته شده که وقوع مزاحمت خیابانی برای شخصیت زنِ یکی از داستان‌ها که در ساعات آخر شب در خیابان قدم می‌زند «غیرواقعی» است و باید حذف شود.

در یک مورد دیگر، از مصطفی مستور «اشکال گرفته‌اند که چرا یادداشت دخترکی خردسال [در یکی از داستان‌ها] اغلاط املایی دارد و این غلط‌ها باید به رسم‌الخط معیار برگردد و درست شود».

#زن_زندگی_آزادی
@KhabGard
کاملِ نامه:
sharghdaily.com/fa/tiny/news-868518

صد سال و صد روز
نوشته‌ی دکتر سعید مدنی (قهفرّخی)

#کتاب_رایگان

@kaaghaz

اعتصاب غذا خصوصاً اعتصاب غذای نامحدود یا آن‌طور که گاندی می‌گفت «اعتصاب غذا تا سرحد مرگ»، یکی از صورت‌هایی است که این نوع چاره‌پردازیِ سفت‌وسخت می‌تواند در قالب آن بروز کند. اعتصاب غذا به عنوان بخشی از اقدام به قبولاندن در مرحله‌ی ۳ از یک منازعه‌ی خشونت‌پرهیز خصوصاً اگر محتمل باشد که به مرگ خود آن کس که پای در این راه می‌گذارد منجر شود، می‌تواند روشی قدرتمند برای بیدار کردن دیگران درباره‌ی ظالمانه بودن یک وضعیت باشد و نشانی باشد از رضای خاطر شما برای پذیرفتن هر رنجی جهت اصلاح آن وضعیت. هرچند این روش می‌تواند به جای ترغیب و راضی کردن طرف مقابل، او را از طریق اعمال فشار و زور به تغییر رویه وادار کند که چنین امری آن را در ضدیت با روح ساتیاگراها قرار می‌دهد. بنابراین اعتصاب غذا به عنوان کنشی ذیل ساتیاگراها (نه به عنوان عملی برای تزکیه‌ی نفس) فقط باید که درست به عنوان آخرین چاره اختیار شود.

بخشی از کتاب مبانی مبارزه‌ی خشونت‌پرهیز
اثر مایکل نیگلر
مترجم: #فرهاد_میثمی

@gadaboutmitsl

خدا، بوسیدن، خیابان ولیعصر؛ حذف

گیتا شمسی: «ارشاد اصلاحیه زده رو کتابم. به‌جز حذف تمام واژه‌های خدا، بوسیدن، خیابان ولیعصر(!) و امثالهم، سه تا شعر رو گفتن به طور کلی دو صفحه اولشون رو حذف کنم و جالبتر اینکه وقتی دو صفحه رو حذف کنم سه چهار خط فقط باقی میمونه. بله رسم روزگار این چنین است‌.»

#سانسور

@kaaghaz

اسمش عزيز بود. پنجاه‌وپنج سال در رباط مراکش کتابفروشی داشت. به زبان‌های فرانسه، ايتاليايی، آلمانی و اسپانيايی نیز مسلط بود و كتاب‌هايی به اين زبان‌ها، در كنار عربی و انگليسی، می‌فروخت. كتابفروشی‌اش در مراكش معروف و بين مردم شايع بود كه هيچ مراكشی‌ای به اندازهٔ عزيز نمی‌داند. عزيز امروز [دیروز] فوت كرد.

داوود پنهانی


چند عکس دیگر از او

#خبر #کتابندگان

@kaaghaz

برگزیدگان ششمین دورهٔ جایزهٔ نجفی معرفی شدند

در ششمین دورهٔ جایزهٔ نجفی، نرگس قندیل‌زاده برای ترجمهٔ کتاب دروازهٔ خورشید به عنوان برترین مترجم معرفی شد.

دروازهٔ خورشید رمانی است از نویسنده و روزنامه‌نگار لبنانی، الیاس خوری. مضمون این رمان تاریخ فلسطین است، از استقرار اسرائیل در ۱۹۴۸ تا پیمان اسلو در ۱۹۹۵. کتاب روایت‌های درهم‌تنیده‌ای است که دو خط اصلی آن‌ها را به هم می‌رساند.
نرگس‌قندیل‌زاده مترجم شناخته‌شدهٔ زبان و ادبیات عرب است. اخیراً هم مجموعه‌داستان کابوس‌های کارلوس فوئنتس به ترجمهٔ او منتشر شده.

از صفحهٔ نشر نی: دروازۀ خورشید از مهم‌ترین آثار الیاس خوری که کانون نویسندگان عرب آن را در رتبۀ ۴۲ از ۱۰۰ کتاب برتر عربی نهاده است. در سال ۲۰۰۶ که این رمان به انگلیسی ترجمه شد، نیویورک‌تایمز آن را در فهرست ۱۰۰ کتاب برتر سال قرار داد و نشریاتِ کریسچن ساینس مانیتور، دیلی تلگراف، ساندی تلگراف، لس‌آنجلس تایمز، ضمیمۀ جهان کتابِ واشینگتن پست و چندین نشریۀ دیگر انگلیسی‌زبان آن را بسیار ستودند.
در سال ۲۰۰۴، یُسری نصرالله، کارگردان مصری، فیلم دروازۀ خورشید را ساخت.

▪️دروازهٔ خورشید | نوشتهٔ الیاس خوری | ترجمهٔ نرگس قندیل‌زاده | نشر نی | ۶۰۸ص. رقعی | ۹۸,۰۰۰ تومان


▪️علاوه بر قندیل‌زاده، ترجمهٔ فرید دبیر مقدم از رمان روز ملخ (نشر ماهی) و ترجمهٔ حانیه پدرام از رمان در جست‌وجوی یک پیوند (نشر بیدگل) به عنوان ترجمه‌های تشویقی این دوره انتخاب شدند.

▪️فهرست نامزدهای راه‌یافته به مرحلهٔ نهایی

#خبر #معرفی_کتاب

@kaaghaz

و به‌راستی باید هم [راه به سوی خرسندی حقیقی] دشوار باشد، که به‌ندرت پیدا می‌شود. چه اگر رستگاری به‌آسانی و بی‌رنج و تعب به دست می‌آمد، چگونه ممکن بود که تقریباً همه از آن غافل بمانند؟ هر چیز عالی و نفیس به همان اندازه که کمیاب است به‌دشواری به دست می‌آید.
‌
– اخلاق، اسپینوزا

#بریده_کتاب

@kaaghaz