Жоғарғы Сотта электронды дәлелдемелерді бағалау стандарттары талқыланды

▪️Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы Нұрсерік Шәріпов электрондық дәлелдемелерді соттық бағалауға арналған халықаралық дөңгелек үстел өткізді.

▪️Осы саладағы халықаралық диалогтың маңыздылығы туралы ЕҚЫҰ Бағдарламалар кеңсесінің басшысы Алексей Рогов, IRZ жобалары басшысының орынбасары Ната Эккер, ҚР Әділет вице-министрі Ботагөз Жақселекова және Республикалық нотариаттық палатаның төрағасы Олег Полумордвинов сөз сөйледі.

▪️Н.Шәріпов цифрлық іздер сот дауларының 80%-дан астамында пайда болатынын атап өтті, бұл олардың процестік заңнамасында рұқсат етілу өлшемдерін бекіту қажеттілігін талап етеді.

▪️Жоғарғы Соттың судьясы Елена Максюта біржақты скриншоттарды бағалау тәуекелдеріне, тез жойылатын деректерді (мессенджерлерде) тіркеу мерзімдерінің проблемаларына және нотариаттық хаттамаларға дау айтудың процестік күрделілігіне назар аударды.

▪️Іс-шарада соттардың халықаралық практикасы талқыланды: судьялар Эльшад Шамаев (Әзербайжан), Ровшан Сағатов (Өзбекстан), Гельмут Лайтхойзер (Германия), Бақтыбек Сыдығалиев (Қырғызстан), сондай-ақ нотариус Юлия Божко (Беларусь) өз елдеріндегі электрондық дәлелдемелерді куәландыру практикасымен бөлісті. 

▪️Сот актілерінің күшін жоюға әкеп соқтыратын нотариустардың типтік қателіктерін жергілікті соттардың судьялары Жанар Жайлебаева мен Айгүл Тағажаева атап өтті.

▪️Криптобирж жұмысының құқықтық ерекшеліктерін ЖИ және цифрлық даму министрлігі комитеті төрағасының орынбасары Нөдірбек Нәзірқұлов ашты.

▪️Халықаралық сарапшы Ион Гайна нотариаттық әрекеттер мен техникалық сараптама арасындағы тепе-теңдікті көрсетті, ал Maqsut Narikbayev University профессоры Сеул Хон ЖИ жасаған мазмұнды бағалау бойынша ұсыныстар берді.

▪️Іс жүзінде цифрлық тасымалдаушылармен жұмыс істеу әдістерін Алматының Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің бөлім басшысы Асқар Қалиев пен нотариус Алтынай Макешева ұсынды.

▪️Құқықтарды қорғау үшін дәлелдемелерді қамтамасыз ету құралдарын Олжас Әлімов (Құқықтық қорғау және заңды қызмет көрсету орталығы) мен Светлана Куликова (Республикалық адвокаттар алқасы) атап өтті.

▪️Дөңгелек үстел отырысын аяқтай отырып, Н.Шәріпов принципті шекараны атап өтті: нотариаттық хаттама ақпараттың болу фактісін (веб-беттің немесе хат алмасудың мазмұны) ғана тіркейді, ал метадеректерді монтаждау немесе қолдан жасау белгілерін анықтау толыққанды техникалық сараптаманы қажет етеді.

▪️Соттар цифрлық материалдардың шығу тегін тексеруді талап етуге және скриншоттарға ресми сенімнен бас тартуға міндетті.

▪️Сындарлы диалогтың нәтижесі процестік нормаларын дамытуға және біркелкі сот практикасын қалыптастыруға негіз болатын ұсыныстар болды.

В Верховном Суде обсудили стандарты оценки электронных доказательств
 
▪️Председатель судебной коллегии по гражданским делам Верховного Суда Нурсерик Шарипов провел международный круглый стол, посвященный судебной оценке электронных доказательств.

▪️О значимости международного диалога в этой сфере высказались Глава Офиса программ ОБСЕ Алексей Рогов, заместитель руководителя проектов IRZ Ната Эккер, вице-министр юстиции РК Ботагоз Жакселекова и председатель Республиканской нотариальной палаты Олег Полумордвинов.

▪️Как отметили эксперты на фоне проходящего в стране масштабного AI MONTH 2026, технологическая трансформация охватывает все сферы жизни.

▪️Н.Шарипов отметил, что цифровые следы фигурируют более чем в 80% судебных споров, что диктует необходимость закрепления критериев их допустимости в процессуальном законодательстве.

▪️Судья Верховного Суда Елена Максюта указала на риски оценки односторонних скриншотов, проблемы сроков фиксации быстро удаляемых данных (в мессенджерах) и процессуальные сложности оспаривания нотариальных протоколов.

▪️На мероприятии обсужден международный опыт судов: практикой удостоверения электронных доказательств в своих странах поделились судьи Эльшад Шамаев (Азербайджан), Ровшан Сагатов(Узбекистан), Гельмут Ляйтхойзер (Германия), Бактыбек Сыдыгалиев (Кыргызстан) и нотариус Юлия Божко (Беларусь).

▪️Типичные ошибки нотариусов, влекущих отмену судебных актов, отметили судьи местных судов Жанар Жайлебаева и Айгуль Тагажаева.

▪️Правовые нюансы работы криптобирж раскрыл заместитель Председателя Комитета Министерства ИИ и цифрового развития Нодирбек Назиркулов.

▪️Международный эксперт Ион Гайна продемонстрировал баланс между нотариальными действиями и технической экспертизой, а профессор Maqsut Narikbayev University Сеул Хон дал рекомендации по оценке контента, сгенерированного ИИ.

▪️Методы работы с цифровыми носителями на практике представили руководитель отдела ДЭР Алматы Аскар Калиев и нотариус Алтынай Макешева. Инструменты обеспечения доказательств для защиты прав осветили Олжас Алимов (Центр правовой защиты) и Светлана Куликова (Республиканская коллегия адвокатов).

▪️Завершая работу, Н.Шарипов подчеркнул принципиальную границу: нотариальный протокол фиксирует лишь факт наличия информации (содержание веб-страницы или переписки), тогда как выявление признаков монтажа или подделки метаданных требует полноценной технической экспертизы.

▪️Суды обязаны требовать верификации происхождения цифровых материалов и отказываться от формального доверия скриншотам.

▪️Итогом конструктивного диалога стали рекомендации, которые послужит основой для развития процессуальных норм и формирования единообразной судебной практики.

🎥 Жоғарғы Сотта электронды дәлелдемелерді бағалау стандарттары талқыланды

🎥 В Верховном Суде обсудили стандарты оценки электронных доказательств

Әкімшілік істер жөніндегі кассациялық сотта сот практикасының өзекті мәселелері бойынша семинар өтті

🔹 Әкімшілік істер жөніндегі кассациялық сотта Кассациялық соттың судьялары, сондай-ақ өңірлердегі мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттардың судьяларының қатысуымен семинар өтті.

🔹 Іс-шараға Әкімшілік істер жөніндегі кассациялық соттың төрағасы Б.Т. Нәжімиденов төрағалық етті.

🔹 Семинар барысында әкімшілік істер бойынша сот практикасы мен сот төрелігін жүзеге асыру сапасының өзекті мәселелері қаралды.

🔹 Қатысушылар Алматы облысы мен Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттары мен әкімшілік істер жөніндегі сот алқаларының 2025 жылғы және 2026 жылдың бірінші тоқсанындағы сот төрелігін жүзеге асыру сапасына жүргізілген талдау нәтижелерін талқылады.

🔹 2025 жылдың екінші жартыжылдығындағы талап қою арыздарын қайтару туралы сот ұйғарымдарының күшін жою және өзгерту жағдайларын, оның ішінде медиативтік келісімдерді бекітуге байланысты мәселелерді талдауға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 136-бабын 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында қолдану практикасына ерекше назар аударылды.

🔹 Сонымен қатар, практиканы қалыптастыратын істер бойынша Кассациялық соттың сот актілері талқыланды. Талқылау барысында Кассациялық соттың судьялары М.А. Туганбаев, А.Ю. Мухамедов Нурлыбаева Д.Н., және А.Ж. Назарова тиісті баяндамалар жасап, кассациялық саты қалыптастырған тәсілдерге түсініктеме берді.

🔹 Мұндай семинарларды өткізу сот практикасын одан әрі жетілдіруге, әкімшілік заңнаманы қолданудың өзекті мәселелерін талқылауға және әкімшілік істерді қарау кезінде бірыңғай тәсілдерді қалыптастыруға ықпал етеді.

Әкімшілік істер жөніндегі кассациялық соты