🇰🇿Казахстан и КНР приступили к разработке проекта расширения Шымкентского НПЗ до 12 млн тонн

Делегация Минэнерго РК во главе с Даулетом Арыкбаевым встретилась с Восточно-китайским проектным институтом в Циндао. Утверждена схема «6+6» — две технологические линии по 6 млн тонн каждая с полной интеграцией в действующие мощности, передает пресс-служба Министерства энергетики РК.

Проект переходит в фазу активной технической проработки. В рамках расширения всех трех НПЗ переработка нефти в Казахстане вырастет с 18 до 39 млн тонн в год. Параллельно ведется работа по привлечению инвесторов для строительства нового завода мощностью до 10 млн тонн.

Фото: Министерства энергетики РК

🔹 KazService

🔹Экс-глава «Атамекена» стал советником президента по бизнесу

Экс-глава «Атамекена» Раимбек Баталов назначен внештатным советником президента по вопросам развития предпринимательства.

Баталов покинул пост председателя президиума национальной палаты в январе 2026 года.

🔹 KazService

📌Что меняется в новой редакции Конституции Казахстана

Конституционная комиссия (около 130 человек — эксперты, депутаты, представители партий и регионов) подготовила проект новой редакции Конституции Республики Казахстан.

Ключевые изменения:

• Международные договоры сохраняются как часть права Республики Казахстан, однако порядок их применения определяется законом в целях обеспечения правовой определённости.

• Президентство: сохраняется однократный семилетний срок; норма о «перезапуске сроков» отсутствует.

• Баланс власти: усилены парламентские и судебные механизмы, конституционно закреплена роль адвокатуры и правозащитных институтов.

• Земля и природные ресурсы принадлежат народу; территориальная целостность и неотчуждаемость государства закреплены на конституционном уровне.

• Свобода слова сохраняется; при этом зафиксирован баланс с защитой чести и достоинства личности без введения запрета на журналистские расследования.

• Внешняя политика основывается на принципах мира, сотрудничества и нормах международного права в логике Устава ООН.

Проект Конституции Республики Казахстан опубликован и находится на стадии общественного обсуждения перед вынесением на референдум.

Фото: zakon.kz

🔹 KazService

🇨🇳Китайский инвестор планирует начать добычу трудноизвлекаемого газа в Казахстане

Китайская Geo-Jade Petroleum Corporation планирует вложить $7,8 млрд в добычу трудноизвлекаемого газа на месторождении Созак в Кызылординской области. Проект находится на стадии до разведки (расходы - около $250 млн), потенциальные запасы оцениваются до 1 трлн куб. м газа.

Добыча может стартовать после подтверждения запасов, срок реализации проекта до 2045 года. Ожидается создание 2 тыс. рабочих мест на первом этапе и 5-7 тыс. после запуска, при этом 90% персонала местные кадры.

Часть газа планируется направлять на внутренний рынок Казахстана, возможен вариант полной поставки внутри страны с строительством газохимического комплекса. Государство не финансирует проект, все риски несет инвестор. Проект реализуется консорциумом с участием китайской и катарской компаний.

Источник: LS
Фото: Kazinform

🔹 KazService

Қазақстан Республикасының Конституциясына енгізілген өзгерістер мен толықтырулар жөнінде

«Тұран ойпаты - Арал теңізі» ҚБ -і тапсырмасын орындаған заңгер Нұртуған Тұржанов пен «Тұран ойпаты-Арал теңізі» ҚБ төрайымы А.Рысбаева Қазақстан Республикасының Конституциясына енгізілген толықтырулар мен өзгерістерге қатысты өз ұсыныстарын білдірді.

I Бөлім

«Тұран ойпаты Арал теңізі» ҚБ-і арнайы заңға мамандандырылған ұйым емес екендігіміз анық.

Солай болса да барша халқымыздың тағдыры байланған Конституциямыздың өзгеруі не жаңасы қабылдануы мүмкін деген бастамаларды естіген соң, азаматтық позициямыз ретінде ұсыныстарымызды бергіміз келеді. Ең болмаса ой қозғар, елдің дауысы деп назарға алар деп үміттенеміз. Қоғамымызға үлес қосқымыз келген азаматтық позициямыз!

Біріншіден:

Ең алдымен Конституция преамбуласында өзгеріс болса екен.
Преамбулада «Бiз, ортақ тарихи тағдыр бiрiктiрген Қазақстан халқы, ...» -деп басталады. Осы жерде «ортақ тарихи тағдыр бiрiктiрген Қазақстан халқы» деген сөйлемді алып тастауды ұсынамыз.

Себебі, Казақстан халқы дегенде барлық ұлттарды мемлекет құрушы титулды халықпен тең құқық беріп тұр. Олай болуы мүмкін емес. Өйткені елдің де жердің де иесі қазақ халқы. Расында байырғы қазақ жерінде бірнеше рет мемлекеттік құрып, тәуелділікке түсіп, қайта құрылып жатқан байырғы қазақ халқы.

Конституция жалғандықты дәріптемеуі керек. Тікелей қазақ халқы деген сөзді жаза алмаса ең болмаса өзгелерге тең иелік бермеуі керек. Өйткені өзге ұлттардың өз ұлттық мемлекеттері бар. Олардың ұлтын, ұлттық мемлекетін ұмытуға мәжбүрлей алмаймыз, алдауға, алдануына жол беруге қақымыз жоқ.

Дұрысында «Біз, ортақ тарихи тағдыр біріктірген Алтын Орда мемлекетінің мұрагер халқы,» -деп бастау жөн. Бұл преамбулаға арнаған екі ұсынысымыз.

Екіншіден:

Біз де барша халқымыз сияқты жетпіс пайыздан аса титулды халық тұратын мемлекетте тұрғылықты халықтың тілімен қатар басқа тілдердің тең құзырлы болуын қаламаймыз.

Сондықтан мемлекеттік тіл -қазақ тілі болуын талап етеміз. Оған теңестірілген ресми, басқа астарлы тілдердің болғанына қарсымыз. «Орыс тіліне ондай мәртебе берілсе, басқа ұлттарға неге берілмейді» деген заңды талап туындайды. Бүгінгі күнге дәл сондай қажеттілік ағылшын тіліне де бар. Ресми қатынас тіл ретінде сұрану мүмкіндігі тұр.

Біз, «Мемлекеттік ұйымдарда және жергілікті өзін-өзі басқару органдарында орыс тілі ресми түрде қазақ тілімен тең қолданылады» деген 7-баптың екінші тармағын алып тастауды сұраймыз.

Үшіншіден:

Біз, 2-баптың 3-1-« Астана қаласының шегінде конституциялық заңға сәйкес қаржы саласында ерекше құқықтық режим белгіленуі мүмкін» деген тармағы алынып тастауға жатады деп санайды, себебі, осы баптың- 3-тармағындағы «Республиканың əкімшілік-аумақтық құрылысы, оның елордасының мəртебесі заңмен белгіленеді» деген ұғымы толық қамтиды.

Төртіншіден:

6-бапқа 4-тармақ қосып онда «Стратегиялық табиғи нысандарды жекеменшікке берілмейді, ұзақ мерзімді жалға беру референдум немесе арнайы қоғамдық бақылау арқылы берілуі мүмкін» деген сөзбен. Бұл ұстаным болашақта Ресейге берілген әскери сынақ алаңдары, Байқоңыр секілді жағдайларды болғызбау үшін қажет.

Бесіншіден:

29-баптың 1 -тармағын «Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулығын сақтауға құқығы бар» дегеннен кейін «Мемлекет Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулығын қорғайды. Азаматтардың мемлекеттік емдеу орындарында, ауруханаларда тегін ем алуына кепілдік беріледі» деген сөзбен толықтыруды сұраймыз. Себебі, зайырлы мемлекет өз азаматтарының денсаулығын қорғауға міндетті.

🔹 KazService

II Бөлім

Алтыншыдан:

31-бапты 3- тармақпен толтырып «Мемлекет табиғатты қорғау саласында шешімдер қабылдағанда болашақ ұрпақтың мүддесін ескеруге міндетті» деп жазуды сұраймыз. Мемлекет те жер де болашақтың - еншісі.

Жетіншіден:

37-бапты 2- тармақпен толықтырып «Мемлекет ұлттық құндылықтарды қорғауға міндетті» деп толықтыруды сұраймыз.
Ұлттық құндылықтар кез-келген мемлекеттің іргесі. Ұлт тарихсыз, тарихи өнерсіз, өткен жолын айқын бағалаусыз -мемлекет бола алмайды.

Сегізіншіден:

38-бапты 2- тармақпен толықтырып «Мемлекет су ресурстарын -жер асты сулары, жер үсті сулары және бұлт күйіндегі су көздері деп таниды және мемлекетаралық қатынастарда реттейді» деп жазуды сұраймыз. Себебі су ресурстарынсыз мемлекеттің болашағы жоқ.

Қазақстанның су ресурстары ретінде жерасты сулары, жерүсті сулары, сондай-ақ қар мен жаңбыр суларын кешенді түрде қарастыру қажет деп санаймыз. Осы бағытта су көздерін жүйелеу, жерасты су қорларын жан-жақты зерттеу, олардың картасын жасау және тиімді пайдалану шараларын қолға алу маңызды. Қазақстанның су ресурстары ретінде жерасты сулары, жерүсті сулары, сондай-ақ қар мен жаңбыр суларын кешенді түрде қарастыру қажет деп санаймыз. Осы бағытта су көздерін жүйелеу, жерасты су қорларын жан-жақты зерттеу, олардың картасын жасау және тиімді пайдалану шараларын қолға алу маңызды.

Сонымен қатар, жерүсті сулары — өзендер, көлдер мен теңіздердің қазіргі жағдайын бағалау, сондай-ақ бұлттардан жаңбыр мен қар алу технологияларын дамыту мәселелері де күн тәртібінде тұруы тиіс.

Сусыз болашақ жоқ. Климаттың жылынуы үдерісі күшейіп келеді. Арал теңізі, Балқаш көлі және Каспий теңізіне қатысты өзекті экологиялық проблемалар нақты әрі жүйелі шешімдерді талап етеді.

Тоғызыншы:

84-бапты қайтарып, оған адвокатура өкілеттілігін көрсетіп, «Мемлекет сот алдында адвокатура мен прокуратура іс-қимылдарының тең жарыспалылық қағидатын таниды. Сот, қылмыстық, әкімшілік өндірістер адвокат пен прокурордың теңдік , жарыспалылық қағидатының бұзылуы процестік әрекеттердің күшін жояды» деп жазуды сұраймыз. Себебі дау шешудегі жарыспалылық, теңдік принципінің сақталмауы әділетсіздікке, адам құқының өрескел бұзылуына әкеліп соғатыны ақиқат.

Оныншы:

85-бапты толықтырып, «Жергілікті басқару органдары азаматтардың өтініштеріне жазбаша жауап беруге міндетті» деген тармақ қосуды сұраймыз. Бұл жағдай азаматтардың билікке деген сенімін арттырады және де биліктің қызмет ету міндетін айқындайды.

«Тұран ойпаты - Арал теңізі» ҚБ -і тапсырмасын орындаған заңгер Нұртуған Тұржанов

«Тұран ойпаты -Арал теңізі» ҚБ
төрайымы А.Рысбаева

🔹 KazService

📉 Shell приостанавливает инвестиции в Казахстан после проигрыша арбитража по Карачаганаку - Bloomberg

Международная нефтегазовая компания Shell объявила о приостановке новых инвестиций в Казахстан на фоне правовых споров с республикой в энергетическом секторе. Это решение связано с тем, что в арбитражном процессе по Карачаганакскому газоконденсатному месторождению трибунал в Стокгольме вынес решение в пользу Казахстана, подтвердив аргументы властей о спорных затратах в проекте. В результате Shell и партнеры могут быть обязаны выплатить государству компенсацию от $2 млрд до $4 млрд и пересмотреть участие в проектах.

🛢️ Конфликт дополняется и другими судебными разбирательствами по крупным нефтегазовым активам в Казахстане, включая споры по Кашагану.

Фото: kpo.kz

🔹 KazService

📌Shell охладила инвестиционные планы в Казахстане из-за спора по Карачаганаку

Генеральный директор Shell Ваэль Саван заявил, что продолжающийся арбитражный спор вокруг проекта Карачаганак негативно влияет на инвестиционные планы компании в Казахстане.

По его словам, отсутствие согласия между партнёрами по консорциуму и правительством страны «сказывается на готовности Shell продолжать инвестировать», и компания внимательно следит за развитием ситуации.

Заявление прозвучало на фоне судебных разбирательств между Казахстаном и международными нефтяными компаниями по проекту Карачаганак.

Источник: Reuters

🔹 KazService

🛢 Chevron заинтересовалась зарубежными активами «Лукойла»

Несмотря на соглашение о продаже зарубежных активов «Лукойла» с фондом Carlyle, другие претенденты продолжают добиваться сделки, сообщает Reuters.

По данным источников, альтернативные заявки, включая консорциумы с участием Chevron и Xtellus Partners, всё ещё рассматриваются. Сделка с Carlyle не закрыта и требует одобрения регуляторов США и России.

Фото: Valera Golovniov / SOPA Images / ZUMA / TASS

🔹 KazService