Қазақтың жазылмаған дала заңын біле жүрейік!
БЕРУ КЕРЕК:
Үлкенге – сәлем.
Қуантқанға – сүйінші.
Тойға – шашу.
Соғымнан – сыбаға.
Егіннен – кеусен.
Малдан – көгендік.
Балаға – базарлық.
Киімге – байғазы.
Сәбиге – көрімдік.
Төркіндеген қызға – қалауын.
Жаңа көршіге – ерулік.
Досқа – естелік.
Жетімге – қолқайыр.
Мүсәпірге – садақа.
Байлықтан – шүлен үлестіру.
Тойға – сияпат.
Жас үйленгендерді – асқа шақыру.
Жас босанған анаға – қалжа.
СҰРАУ КЕРЕК:
Алладан – денсаулық.
Пайғамбардан – шапағат.
Аңшыдан – сыралғы.
Сырқат жанның – көңілін.
Қарттың – қал-жағдайын.
Жетімнің – жай-күйін.
Саудың – амандығын.
Ағайынның – бүтіндігін.
Олжаның – тәбәрігін.
Қонақтың – бұйымтайын.
ТІЛЕУ КЕРЕК:
Барға – тәуба.
Жоққа – сабыр.
Ауырға – төзім.
Жақсылыққа – алғыс.
Болашаққа – сенім.
Жетістікке – шүкір.
Өткенге – Салауат.
Қалғанға – береке.
Басқа – амандық.
Денге – саулық.
БЕРУ КЕРЕК:
Үлкенге – сәлем.
Қуантқанға – сүйінші.
Тойға – шашу.
Соғымнан – сыбаға.
Егіннен – кеусен.
Малдан – көгендік.
Балаға – базарлық.
Киімге – байғазы.
Сәбиге – көрімдік.
Төркіндеген қызға – қалауын.
Жаңа көршіге – ерулік.
Досқа – естелік.
Жетімге – қолқайыр.
Мүсәпірге – садақа.
Байлықтан – шүлен үлестіру.
Тойға – сияпат.
Жас үйленгендерді – асқа шақыру.
Жас босанған анаға – қалжа.
СҰРАУ КЕРЕК:
Алладан – денсаулық.
Пайғамбардан – шапағат.
Аңшыдан – сыралғы.
Сырқат жанның – көңілін.
Қарттың – қал-жағдайын.
Жетімнің – жай-күйін.
Саудың – амандығын.
Ағайынның – бүтіндігін.
Олжаның – тәбәрігін.
Қонақтың – бұйымтайын.
ТІЛЕУ КЕРЕК:
Барға – тәуба.
Жоққа – сабыр.
Ауырға – төзім.
Жақсылыққа – алғыс.
Болашаққа – сенім.
Жетістікке – шүкір.
Өткенге – Салауат.
Қалғанға – береке.
Басқа – амандық.
Денге – саулық.
👍47❤20😍8💯5👏3
Бір досым болса, шіркін!
Дос қайда, бауыр қайда алып-ұшақан?
Көбінің тәні - пенде, жаны - мыстан!
Туған күнім болғанда барлығы дос,
Басыма күн туғанда бәрі дұшпан.
Шекпен киіп, шен таққан досым қайда,
Қиналғанда басымыз қосылмай ма?
“Атқа мінсе атасын танымайды”
Дегенді айтты-ау бабам осындайда!
Өзімнен де бар шығар, өзімнен де,
Тастадым ба біреудің сөзін жерге?!
Сырласатын дос таппай аласұрам,
Дүниеден баз кешіп, безінгенде.
Кез келген адамдарға кез келмейтін,
Бір досым болса, шіркін, өзгермейтін.
Жаза бассам жазғырып, беттен алмай,
Қабағымен ықтырып, көзбен жейтін!
Мен дегенде қалмайтын жанын аяп,
Өтемін бе бір досқа жарымай-ақ?
Досқа зәру, жүрегім, қиналдың-ау,
Асқа жерік қатындай ауыраяқ!
Ершат Қайболдин
Дос қайда, бауыр қайда алып-ұшақан?
Көбінің тәні - пенде, жаны - мыстан!
Туған күнім болғанда барлығы дос,
Басыма күн туғанда бәрі дұшпан.
Шекпен киіп, шен таққан досым қайда,
Қиналғанда басымыз қосылмай ма?
“Атқа мінсе атасын танымайды”
Дегенді айтты-ау бабам осындайда!
Өзімнен де бар шығар, өзімнен де,
Тастадым ба біреудің сөзін жерге?!
Сырласатын дос таппай аласұрам,
Дүниеден баз кешіп, безінгенде.
Кез келген адамдарға кез келмейтін,
Бір досым болса, шіркін, өзгермейтін.
Жаза бассам жазғырып, беттен алмай,
Қабағымен ықтырып, көзбен жейтін!
Мен дегенде қалмайтын жанын аяп,
Өтемін бе бір досқа жарымай-ақ?
Досқа зәру, жүрегім, қиналдың-ау,
Асқа жерік қатындай ауыраяқ!
Ершат Қайболдин
❤35👍9🔥3
Кешегі Сарыағаштағы қайғылы оқиғаны естіп, жүрек сыздады, денем тітіркенді. М.Әуезовтің "Қорғансыздың күні" шығармасы еріксіз еске түсті. "Жауыздықтың әр кезде де үлесі бірдей" деген осы шығар.
Ол туралы тарап жатқан видеоларды да мәтіндерді де соңына дейін қарауға да дәтім бармады. Сұрақ көп. Жауап жоқ. Десе де періште ғой жайы жәннатта болсыншы. Ата анасына, бүкіл жақын жуықтарына қайғыра көңіл айтамыз. 💔
Ол туралы тарап жатқан видеоларды да мәтіндерді де соңына дейін қарауға да дәтім бармады. Сұрақ көп. Жауап жоқ. Десе де періште ғой жайы жәннатта болсыншы. Ата анасына, бүкіл жақын жуықтарына қайғыра көңіл айтамыз. 💔
💔49😢8❤5👍2
Өлімнің хақ екенін көрсең де,
Өлместей омыраулап шатасың.
Доздақтың барын біліп жүрсең де,
Күнәға, әлің келсе, батасың.
Сауап көп ғибадатта десең де,
Жалығып, жалқауланып жатасың.
Алланың адал ризығын жесең де,
Арамды әдейі іздеп татасың.
Сыртыңды сыланасың өң беріп,
Ішіңнің түзетпейсін қатасын.
Айламен алдағанды жөн көріп,
Адамды аң орнына атасың.
Жалғанның бір пайдасын көргенде,
Арланбай, арыңды да сатасың.
Алланың ақ өлімі келгенде,
Амалсыз қара тастай қатасың.
©️ Шәкәрім Құдайбердіұлы
Өлместей омыраулап шатасың.
Доздақтың барын біліп жүрсең де,
Күнәға, әлің келсе, батасың.
Сауап көп ғибадатта десең де,
Жалығып, жалқауланып жатасың.
Алланың адал ризығын жесең де,
Арамды әдейі іздеп татасың.
Сыртыңды сыланасың өң беріп,
Ішіңнің түзетпейсін қатасын.
Айламен алдағанды жөн көріп,
Адамды аң орнына атасың.
Жалғанның бір пайдасын көргенде,
Арланбай, арыңды да сатасың.
Алланың ақ өлімі келгенде,
Амалсыз қара тастай қатасың.
©️ Шәкәрім Құдайбердіұлы
💯35👍18❤7👏5💔4
Әдебиет жанры деген өте кең көлемді ұғым, қысқаша тізмдеріне тоқтала кетсек, былай қылып топтастыруға болады:
1.Формасына байланысты:
новелла
ода
мақала
повесть
пьеса, драмалық
әңгіме
роман
эпопея
жыр
эссе
2. Мазмұнына байланысты
лирика
комедия
фарс
пародия
трагедия
драма
3. Тегіне байланысты
эпикалық
лирикалық
драмалық
Негізінен былай топтастыруды үш түрлі критерилермен бөліп классификациялайды, бұл үшеуінің бір біріне еш қатысы жоқ, мысалы, "трагедиялық драмалық роман" деп айтсақ үшеуі үші түрлі яғни мазмұнына, формасы, тегіне байланысты үшеуіне де жатады..
Ал сізге қандай жанрдағы кітаптар ұнайды? )
1.Формасына байланысты:
новелла
ода
мақала
повесть
пьеса, драмалық
әңгіме
роман
эпопея
жыр
эссе
2. Мазмұнына байланысты
лирика
комедия
фарс
пародия
трагедия
драма
3. Тегіне байланысты
эпикалық
лирикалық
драмалық
Негізінен былай топтастыруды үш түрлі критерилермен бөліп классификациялайды, бұл үшеуінің бір біріне еш қатысы жоқ, мысалы, "трагедиялық драмалық роман" деп айтсақ үшеуі үші түрлі яғни мазмұнына, формасы, тегіне байланысты үшеуіне де жатады..
Ал сізге қандай жанрдағы кітаптар ұнайды? )
❤18👍6🔥1
Дүние шексіз-шетсіз кең, бірақ сол кең дүниеде шын мәнінде қымбатты тек өмір, тіршілік...
Сіз ең қымбат дүние жиһазы бар үйге бір шумақ гүл қойсаңыз, бөлме қандай құлпырып кететінін байқағаныңыз бар ма? Неге олай? Бар болғаны гүлдердің жаны бар, олар біздің айналамыздағы өмірді еске салады... Ал жан-жағыңызға қараңызшы. Өзіңіз тұрған осынау дала қандай сұлу...
Ілияс Есенберлин
Сіз ең қымбат дүние жиһазы бар үйге бір шумақ гүл қойсаңыз, бөлме қандай құлпырып кететінін байқағаныңыз бар ма? Неге олай? Бар болғаны гүлдердің жаны бар, олар біздің айналамыздағы өмірді еске салады... Ал жан-жағыңызға қараңызшы. Өзіңіз тұрған осынау дала қандай сұлу...
Ілияс Есенберлин
❤27👍8😍3
ӨМІР МЕН ӘДІЛДІК
Өмір деген үлкен той. Адам өкінішін той үстінде емес, той өткен соң айтады. Өкініш кімді болса да қайғы-азапқа апарып соғады. Ал ондай жанды күйзелтер өмір, қараңғы үйде сықсиған білте шам тәрізді, тек еміс-еміс сәулесі бар, жарқыраған жарығы жоқ. Мұндай күйге ұшыраған кісінің тек арманы ғана жолын көрсетер нұрлы шырағы.
Бірақ арман қанша қусаң да жеткізбейтін бір қиял, түнгі от тәрізді, жақындаған сайын алыстай береді.
Демек, өмір кейде сырын білмес тентек жылқы секілді, теуіп жібермес үшін қай жағынан келеріңді білмейсің.
Аспанда жұлдыз, жерде құндыз көп, бірақ кайсы оның қолға жеңіл түсіп жатыр? Ия, жақсылық істеу қиын, жамандық оңай. Әркімнің-ақ қолынан келеді. Дүние неге бұлай жаратылған? Ал адам баласы дүниеге бір-біріне тек жақсылық істеу үшін ғана келеді емес пе? Неге адал жолынан таяды?
Кей кісілер өмір қызығына аш қасқырдай қомағай, бүлдіргіш жаратылатыны несі? Өмірді неге аямайды, неге мәпелеп құрметтемейді? Бұл шіркін бірақ рет беріледі ғой. Ал түлкі тәрізді
өзгелерді алдап-арбап, үнемі рахатта өткісі келетіндер де көп. Бұлар тіпті адалдықтың не екенін де білмейді.
Ілияс Есенберлин
Өмір деген үлкен той. Адам өкінішін той үстінде емес, той өткен соң айтады. Өкініш кімді болса да қайғы-азапқа апарып соғады. Ал ондай жанды күйзелтер өмір, қараңғы үйде сықсиған білте шам тәрізді, тек еміс-еміс сәулесі бар, жарқыраған жарығы жоқ. Мұндай күйге ұшыраған кісінің тек арманы ғана жолын көрсетер нұрлы шырағы.
Бірақ арман қанша қусаң да жеткізбейтін бір қиял, түнгі от тәрізді, жақындаған сайын алыстай береді.
Демек, өмір кейде сырын білмес тентек жылқы секілді, теуіп жібермес үшін қай жағынан келеріңді білмейсің.
Аспанда жұлдыз, жерде құндыз көп, бірақ кайсы оның қолға жеңіл түсіп жатыр? Ия, жақсылық істеу қиын, жамандық оңай. Әркімнің-ақ қолынан келеді. Дүние неге бұлай жаратылған? Ал адам баласы дүниеге бір-біріне тек жақсылық істеу үшін ғана келеді емес пе? Неге адал жолынан таяды?
Кей кісілер өмір қызығына аш қасқырдай қомағай, бүлдіргіш жаратылатыны несі? Өмірді неге аямайды, неге мәпелеп құрметтемейді? Бұл шіркін бірақ рет беріледі ғой. Ал түлкі тәрізді
өзгелерді алдап-арбап, үнемі рахатта өткісі келетіндер де көп. Бұлар тіпті адалдықтың не екенін де білмейді.
Ілияс Есенберлин
👍21❤10💔4
Күні кеше, әйгілі Шерхан Мұртазаның жалғыз ұлы Батылжан Шерханұлы қайтыс болды.
Айта кетейік, Қазақстанның халық жазушысы Шерхан Мұртазаның бір ұл, бір қызы бар еді. Ұлы - Батылжан Шерханұлы, қызы - Алма Шерханқызы.
⠀
"Ағам Батылжан Шерханұлы журналистика факультетін қызыл дипломмен тамамдаған. Баспада жұмыс істеп, Бақытжан Момышұлы екеуі әкемнің "Қызыл жебесін" аударды. Кейіннен ағам жеке кәсіппен айналысып кетті. Әкем бізге өз шығармаларын оқуға үгіттемейтін.
⠀
Әкем жұмыс бөлмесінде жазу жазып отырғанда үйге қонақ келіп қалса, анамыз "Тссс, жай жүріңіздер, ақырын сөйлеңіздер" деп жүретін. Ондайда әкем "Емін-еркін отыра беріңіздер" деп жымиюшы еді. Барлық ақын-жазушылар сияқты үй шаруасына икемсіз болды. Бірақ бала тәрбиесіне қатты көңіл бөлетін. Ағамды спортқа берді. Оны хоккейге өзі апарып, өзі алып келетін.", - деп жазған Алма Шерханқызы естеліктерінде.
Айта кетейік, Қазақстанның халық жазушысы Шерхан Мұртазаның бір ұл, бір қызы бар еді. Ұлы - Батылжан Шерханұлы, қызы - Алма Шерханқызы.
⠀
"Ағам Батылжан Шерханұлы журналистика факультетін қызыл дипломмен тамамдаған. Баспада жұмыс істеп, Бақытжан Момышұлы екеуі әкемнің "Қызыл жебесін" аударды. Кейіннен ағам жеке кәсіппен айналысып кетті. Әкем бізге өз шығармаларын оқуға үгіттемейтін.
⠀
Әкем жұмыс бөлмесінде жазу жазып отырғанда үйге қонақ келіп қалса, анамыз "Тссс, жай жүріңіздер, ақырын сөйлеңіздер" деп жүретін. Ондайда әкем "Емін-еркін отыра беріңіздер" деп жымиюшы еді. Барлық ақын-жазушылар сияқты үй шаруасына икемсіз болды. Бірақ бала тәрбиесіне қатты көңіл бөлетін. Ағамды спортқа берді. Оны хоккейге өзі апарып, өзі алып келетін.", - деп жазған Алма Шерханқызы естеліктерінде.
❤19💔10😢7👍3
– Балапан, – деді Тұрардың басын мүйізгек алақанымен сыйпап. – Қанаты қатаймаған балапаным, қара дауылға қарсы ұша алармысың сен? Ығы жоқ, селдір бұтаның басында жалғыз қалдың-ау, сен! Атасына нәлет! Күңей-күйрек болма, бірақ.
Өлмейсің! Сұп-суық сұрғылт күлдің арасында сөнбей жатқан бір түйір шоқтай болып, қалың қара бұлттың арасынан жылт етіп, анда-санда күн де көрінер. Жүдеме! Жарлының жан серігі – жасымау. Жасыма!
Шерхан Мұртаза
Өлмейсің! Сұп-суық сұрғылт күлдің арасында сөнбей жатқан бір түйір шоқтай болып, қалың қара бұлттың арасынан жылт етіп, анда-санда күн де көрінер. Жүдеме! Жарлының жан серігі – жасымау. Жасыма!
Шерхан Мұртаза
❤22👍8💔4
Жан дүниеңді ретке келтір
1. Жан дүниеңді ретке келтір. Өмір су секілді, ыстығының да, суығының да пайдасы бар.
2. Жан дүниеңді ретке келтір. Бай емеспін деп ренжіме. Есесіне қарақшыдан, ұры-қарыдан алаңсызсың.
3. Жан дүниеңді ретке келтір. Мансапты емеспін деп ренжіме. Есесіне басқалардың ренішін арқаламайсың.
4. Жан дүниеңді ретке келтір. Марапатқа іңкәр болма. Қатар тұрған ағаштың біреуіне орден іліп қойса, екіншісінен тез өсіп кетпейді... Жаратылыстың сабағын оқи жүр.
5. Жан дүниеңді ретке келтір. Жердегі ретсіз заттарға шалынып құлағандай, жан дүниеңдегі ретсіздікке де шалынып құлайсың.
Мұратхан ШОҚАН
1. Жан дүниеңді ретке келтір. Өмір су секілді, ыстығының да, суығының да пайдасы бар.
2. Жан дүниеңді ретке келтір. Бай емеспін деп ренжіме. Есесіне қарақшыдан, ұры-қарыдан алаңсызсың.
3. Жан дүниеңді ретке келтір. Мансапты емеспін деп ренжіме. Есесіне басқалардың ренішін арқаламайсың.
4. Жан дүниеңді ретке келтір. Марапатқа іңкәр болма. Қатар тұрған ағаштың біреуіне орден іліп қойса, екіншісінен тез өсіп кетпейді... Жаратылыстың сабағын оқи жүр.
5. Жан дүниеңді ретке келтір. Жердегі ретсіз заттарға шалынып құлағандай, жан дүниеңдегі ретсіздікке де шалынып құлайсың.
Мұратхан ШОҚАН
❤27👍6🔥3