#quyosh

🌞 Dastlab Quyosh halqa tizimiga ega edi.

Rays universiteti (AQSh) olimlari Quyosh tizimi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini qayta qurish maqsadida simulyatsiyalar o'tkazdilar. Kashfiyotlardan biri bizning yulduzimiz shakllanish bosqichida quyoshda halqalarning mavjudligini tasdiqlash edi.

Quyoshning Saturn halqalariga o'xshash halqalari borligi haqidagi taxmin koinotdagi boshqa yosh yulduzlarni o'rgangandan so'ng paydo bo'ldi. Ushbu halqalar yosh yulduzlarda ham mavjud va shuning uchun ular dastlab Quyosh atrofida ham paydo boʻlgan bo'lishi mumkin degan xulosaga kelishdi.

💠 @koinottilsimi

#kvant

Kvant boqiyligi 🤯

Everett talqiniga asoslangan kvant boqiyligi gipotezasi mavjud. Unga ko'ra, kvant zarralari bir vaqtning o'zida barcha mumkin bo'lgan natijalarni amalga oshiradi — lekin turli parallel koinotlarda.

Biror kishiga nisbatan bu quyidagilarni anglatadi: hayotiga tahdid soladigan har qanday hodisada, u omon qolgan koinotning versiyasi mavjud. Insonning o'zi uchun ong u tirik qolgan haqiqatga "o'tadi".

Tashqi tomondan,boshqalar uning o'limini ko'rishadi. Biroq, subyektiv ravishda, odam hech qachon o'lmaydi, balki dunyoning muqobil tarmog'ida mavjud bo'lib qoladi.

Shu bilan birga, gipotezaning to'g'ridan-to'g'ri dalillari yo'q va aksariyat fiziklar buni ilmiy nazariyadan ko'ra falsafiy tushuncha deb bilishadi. Shunga qaramay, u ehtimollik tabiati qanchalik g'ayrioddiy bo'lishi mumkinligini aniq namoyish etadi.‌‌

💠 @koinottilsimi

​​#taqvim

Bugun Yer kurrasining shimoliy yarimsharida eng uzun tun kuzatiladi - sutkaning qorong‘i qismi O‘zbekiston joylashgan kengliklarda 15 soatga yaqinlashadi. Qadimda O‘zbekiston hududida ham bu kun Yaldo kechasi sifatida bayram qilingan.
Astronomik nuqtayi nazardan qaralsa, Quyosh atrofida 365 sutka mobaynida to‘liq elleptik orbita bo‘ylab aylanuvchi Yer kurrasi qishda Quyoshga eng yaqin keladi. Ikki osmon jismi o‘rtasidagi masofa 147 mln kilometrgacha qisqaradi. Yerning Quyoshga eng yaqin keluvchi nuqtasi «perigeliy» deb ataladi.

Yer Quyoshga qanchalik yaqin kelar ekan, janubiy qutb shu qadar ko‘proq yoritiladi, janubiy yarimshar mamlakatlarida yoz boshlanadi.
Iyul oyida sayyoramiz Quyosh tizimining bosh yulduzidan maksimal darajada uzoqlashadi va masofaga 152 mln kilometrga yetadi. Quyoshdan eng uzoq nuqta «afeliy» deb ataladi. Shimoliy qismda yashovchi biz kabi davlatlarda yoz, Avstraliya va Janubiy Amerikada qish bo‘ladi.
Shuning uchun qishning oylari qisqaroq (fevral 28/29 kun), yoz oylari esa uzunroq (iyul va avgust 31 kundan).

Yozda biz yashaydigan kengliklarda eng uzoq kun turishi va qishda eng uzoq tun turishi hodisasi sodir bo‘ladi. Janubiy yarimsharda shuning teskarisi.

💠 @koinottilsimi

❗️Ilon Maskning raketasi deyarli yo‘lovchi samolyotlar falokatiga sabab bo‘lishga sal qoldi.

SpaceX kompaniyasining Starship raketasi uchirilgandan taxminan 8 daqiqa o‘tib portlab ketgan. Portlashdan keyin hosil bo‘lgan parchalar 50 daqiqa davomida Karib mintaqasi osmoniga tarqalib tushgan.

Aynan shu paytda havoda 3 ta yo‘lovchi samolyoti bo‘lib, ularda jami taxminan 450 nafar odam bo‘lgan. Omadli tasodif tufayli samolyotlar raketa parchalari bilan to‘qnashib ketishdan qutulib qolgan.SpaceX kompaniyasining Starship raketasi 2025-yil 16-yanvar kuni uchirilgan sinov parvozida havoda portlab ketgan va parchalar Karib mintaqasi ustida uchayotgan tijoriy samolyotlar yo‘nalishiga tushgan.
Bu hodisa FAA (AQSh Federal Aviatsiya Ma’muriyati) hujjatlariga ko‘ra Starshipning 7-sinov parvozi paytida — 16-yanvar 2025 kuni sodir bo‘lgan, raketa uchirilgandan so‘ng bir necha daqiqa o‘tib hududda xavfli parchalar tarqalgan.

💠 @koinottilsimi

#qiziq

🌌 Yulduzlar soni bo'yicha yulduz tizimlari qanchalik katta bo'lishi mumkin?

Uch, to'rt yoki undan ortiq bir xil yulduzlardan iborat uzoq umr ko'radigan tizimni yaratish qiyin. Umuman olganda, 100 ta yulduz tizimidan taxminan 30 tasi bitta, 47 tasi ikki, 23 tasida ikkitadan ortiq yulduz mavjud. Ko'rib turganingizdek, kosmosda asosan ikkilik tizimlar mavjud.

Bugungi kunda yulduz tizimida yulduz soni boʻyicha ikkita rekordchi mavjud. Ularning har birida 7 tadan yulduz bor: Nu Scorpii va AR Cassiopeia. Tasvirda tizimlardan birining sxematik modeli ko'rsatilgan.

💠 @koinottilsimi

❗️2026- yil uchun bashoratchi Vanganing bashoratlari:

— "Noma’lum sivilizatsiya" sport tadbiri paytida osmonda paydo bo‘lgan ob’yekt orqali Yer bilan aloqa o‘rnatadi.

— Bu insoniyat texnologiyada juda uzoqqa borganini anglagan katta o‘zgarishlar yili bo‘ladi.

— Odamlar telepatiya orqali muloqot qilishni o‘rganadilar.

— Laboratoriya sharoitida yetishtirilgan sun’iy organlar tufayli umr ko‘rish davomiyligi 120 yilgacha oshadi.

Maʼlumotlar internet materiallari asosida tayyorlandi

💠 @koinottilsimi

#news

⚡️O‘zbekiston ilk bora koinotga fazogir uchiradi

“Bugun sizlarga yana bir muhim yangilikni aytmoqchiman. Mustaqil O‘zbekiston tarixida ilk bor kosmik sohada sun’iy yo‘ldosh va mamlakatimiz fuqarosi bo‘lgan birinchi o‘zbek kosmonavtini fazoga uchirish bo‘yicha ishlarni boshladik”, dedi prezident Shavkat Mirziyoyev.

💠 @koinottilsimi

⚡️Maktab o‘quvchisi 1,5 millionta yangi kosmik obyektlarni topdi. Bu uchun endi u 250 000 dollar va NASA'da lavozim oladi.

Matteo Paz o‘zining sun’iy intellekt algoritmini yaratib, tugallangan NEOWISE missiyasi ma’lumotlarini qayta ko‘rib chiqdi. Natijada olimlar e’tiboridan chetda qolgan obyektlarni — uzoq kvazarlardan tortib yangi yulduzlar va qora tuynuklargacha aniqladi.

Bu tadqiqot uchun u ilmiy tanlovda 250 000 dollar miqdoridagi bosh sovrinni qo‘lga kiritdi. NASA rahbari esa uni ommaviy ravishda ishga taklif qilib, bonus sifatida reaktiv samolyotda uchirishga va'da berdi.

💠 @koinottilsimi

#qiziq

Kosmos hidi qanday?

Burun orqali nafas olish jarayonida hid bilish retseptorlari havodagi molekulalar bilan oʻzaro reaksiyaga kirishadi va inson hidni sezadi.

Ammo haqiqat shundaki, kosmik fazoda bu molekulalarni tashish uchun sharoitlar ham, odamga bu molekulalarni burun orqali o'ziga singdirish imkonini beradigan yetarli zichlikdagi gaz muhiti ham yo'q.

Nazariy jihatdan, agar siz odamning burniga molekulalar oqimi bilan bombardimon qilsangiz, ehtimol siz qandaydir hidni his qilishingiz mumkin, ammo odam nol bosim ostida yashay olmaydi. Kosmosdagi atomlar va molekulalarning uchish tezligi shunchalik tezki,ular reaksiyaga kirishishidan oldin hid bilish retseptorini shunchaki yo‘q qiladi 🧐

Demak, koinotning hidi yoʻq!

💠 @koinottilsimi

🌌 Yangi yil – Yangi koinot sirlar sari! 🚀✨
Aziz kanal obunachilari!
Yana bir yil vaqt fazo-zamonda ortda qoldi. Bu yil ham biz koinotning cheksiz sirlariga birga nazar tashladik: yulduzlar tug‘ilishi, qora tuynuklar, galaktikalar va aqlga sig‘mas kosmik hodisalar haqida birga o‘yladik.
🌠 Yangi yil sizga:
— yangi kashfiyotlar,
— cheksiz qiziqish,
— ilmga chanqoqlik,
— va orzularingiz tezligida parvoz qilish quvvatini olib kelsin!
🚀 Oldinda yana milliardlab savollar va milliardlab yulduzlar bor. Biz esa ularni birga o‘rganishda davom etamiz.