#мақола

ЭҲСОН — ҚАЛБ САХОВАТИ ВА АЛЛОҲ РОЗИЛИГИГА ЭЛТУВЧИ АМАЛ

Эҳсон — инсон қалбидаги иймон, меҳр-шафқат ва саховатнинг амалий ифодасидир. Эҳсон фақат бойликдан бир қисмини муҳтожларга бериш эмас, балки бир инсоннинг оғирини енгил қилиш, етимнинг бошини силаш, кексалардан хабар олиш, беморнинг кўнглини кўтариш ва ҳеч кимга озор бермасликни ҳам ўз ичига олади.

Ислом дини инсонларни яхшилик қилишга, бир-бирига меҳр кўрсатишга ва Аллоҳ берган неъматларни хайрли йўлларда сарфлашга чорлайди.

1. ЭҲСОН — АЛЛОҲНИНГ БУЙРУҒИ

Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади:

«Албатта, Аллоҳ адолатга, эҳсонга ва қариндошларга яхшилик қилишга буюради».
(Наҳл сураси, 90-оят.)

Ушбу оятда эҳсон адолат ва қариндошларга яхшилик билан бир қаторда зикр қилинган. Демак, эҳсон мўминнинг ҳаётида муҳим ўрин тутадиган улуғ амалдир.

Эҳсон қилувчи инсон яхшиликни одамлар мақтасин, номи тилга олинсин ёки манфаат қайтсин, деган мақсадда эмас, балки Аллоҳнинг розилиги учун қилиши керак. Чунки холис ният билан қилинган кичик яхшилик ҳам Аллоҳ ҳузурида қадрлидир.

2. ЭҲСОН ҚИЛИШ МОЛ-ДУНЁНИ КАМАЙТИРМАЙДИ

Баъзи инсонлар қўлидаги мол-дунёни беришдан қўрқади. «Эҳсон қилсам, ўзимга кам қолади», деб ўйлайди. Аммо мўмин киши ризқнинг ҳақиқий Эгаси Аллоҳ таоло эканини унутмаслиги лозим.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Сизлар нимани инфоқ қилсангиз, У зот унинг ўрнини тўлдирур. У ризқ берувчиларнинг энг яхшисидир».
(Сабаъ сураси, 39-оят.)

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:

«Садақа молни камайтирмайди».
(Имом Муслим ривояти.)

Эҳсон инсоннинг молини маънан баракали қилади, қалбини хасисликдан поклайди ва жамиятда меҳр-оқибатни мустаҳкамлайди. Бироқ эҳсонни бойишнинг кафолатланган воситаси деб эмас, Аллоҳ розилиги учун қилинадиган ибодат деб билиш лозим.

3. ЭҲСОН ФАҚАТ БОЙЛАРГА ХОС ЭМАС

Эҳсон қилиш учун катта бойлик эгаси бўлиш шарт эмас. Ҳар ким ўз имконияти даражасида яхшилик қилиши мумкин. Бир муҳтожга озиқ-овқат олиб бериш, қарздорга ёрдамлашиш, беморнинг даволанишига ҳисса қўшиш ёки йўлда қийналган кишига кўмаклашиш ҳам эҳсоннинг кўринишларидир.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:

«Яхшиликнинг ҳеч бирини кичик санама, ҳатто биродарингни очиқ юз билан қарши олишни ҳам».
(Имом Муслим ривояти, ҳадис маъноси.)

Демак, эҳсон фақат пул билан ўлчанмайди. Ширин сўз, самимий табассум, фойдали маслаҳат ва бировнинг дардига қулоқ тутиш ҳам яхшиликдир.

4. ЭҲСОННИ МИННАТ ВА РИЁДАН САҚЛАШ КЕРАК

Эҳсоннинг қадри унинг миқдори билангина эмас, ният ва одоб билан ҳам белгиланади. Кимгадир ёрдам бериб, кейин унинг юзига солиш, камситиш ёки одамлар орасида шарманда қилиш яхшиликнинг савобини йўқотиши мумкин.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан ботил қилманг».
(Бақара сураси, 264-оят.)

Шунинг учун эҳсонни ихлос билан қилиш, муҳтожнинг шаънини асраш ва унинг ҳолатини бошқаларга ошкор қилмасликка ҳаракат қилиш лозим. Яхшилик қилган инсон ўзини устун кўрмасин, балки Аллоҳ унга ёрдам бериш имконини бергани учун шукр қилсин.

5. ЭҲСОН — ОХИРАТ УЧУН САРМОЯ

Инсон бу дунёдан мол-дунёсини олиб кетмайди. Аммо Аллоҳ розилиги учун қилган солиҳ амаллари унга охиратда манфаат келтиради. Шу боис имконият бор пайтда хайрли ишларга шошилиш, муҳтожларнинг ҳолидан хабар олиш ва жамият манфаати учун ҳисса қўшиш керак.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Эй иймон келтирганлар! Биз сизларга ризқ қилиб берган нарсалардан инфоқ қилинглар».
(Бақара сураси, 254-оят.)

Баъзан бир инсонга берилган ёрдам унинг оғир кунида нажот бўлади. Бир оиланинг озиқ-овқати, бир беморнинг дориси ёки бир етимнинг эҳтиёжи учун қилинган эҳсон инсонлар ўртасида меҳрни кучайтиради. Эҳсон қилиш имконияти бор ҳар бир киши бу неъматнинг қадрига етсин.

ХУЛОСА

Эҳсон — қалбни поклайдиган, инсонлар ўртасида меҳр-оқибатни кучайтирадиган ва Аллоҳнинг розилигига умид уйғотадиган улуғ амалдир. Қўлимизда бор нарсадан муҳтожларга улашайлик, яхшиликни кечиктирмайлик ва қилган эҳсонимизни миннатга айлантирмайлик.

Аллоҳ таоло қалбларимизни саховатли, ниятларимизни холис, ризқларимизни баракали қилсин. Бизларни муҳтожларга ёрдам берадиган, яхшиликни севиб қиладиган ва эҳсонлари билан Аллоҳнинг розилигини излайдиган бандаларидан айласин. Омин!

ХАЙРУЛЛОҲ ДОМЛА СУЛАЙМОНОВ
Андижон шаҳар «ПИСТАМОЗОР» жоме масжиди имом-хатиби

🌹🌹🌹

♻️ Дўстларингизга ҳам улашинг!!!

#muftiy_minbari

Садақанинг катта-кичиги бўлмайди
🎙 Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари

📲 ОБУНА БЎЛИНГ ✅ ВА УЛАШИНГ🗣

#мақола

АНАС ИБН МОЛИК РОЗИЯЛЛОҲУ АНҲУ — РАСУЛУЛЛОҲ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВАСАЛЛАМНИНГ ХИЗМАТЛАРИДА УЛҒАЙГАН САҲОБИЙ

Ислом тарихида шундай буюк инсонлар борки, уларнинг ҳаёти иймон, одоб, сабр ва илмга интилиш борасида барчамиз учун ибрат мактабидир. Ана шундай улуғ саҳобалардан бири Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудир. У зот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларида бўлиш бахтига муяссар бўлган, у кишидан кўплаб ҳадисларни ривоят қилган ва Ислом илмларининг кейинги авлодларга етиб боришида катта ҳисса қўшган саҳобийдир.

1. АНАС ИБН МОЛИКНИНГ ҲАЁТЛАРИ ВА ИСЛОМГА КИРИШЛАРИ

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг тўлиқ исмлари Анас ибн Молик ибн Назр ал-Ансорий ал-Хазражийдир. У зот Мадинада яшаган ансор саҳобаларидан эдилар.

Анас розияллоҳу анҳу ёшликлариданоқ Ислом муҳитида тарбия топдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинаи Мунавварага ҳижрат қилиб келганларида, Анаснинг оналари Умму Сулайм розияллоҳу анҳо ўғилларини у зотнинг хизматларига топширдилар. Шу тариқа Анас розияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг яқинларида бўлиб, у зотнинг одоблари, ахлоқлари ва кундалик ҳаётларини кузатиш имконига эга бўлдилар.

2. РАСУЛУЛЛОҲ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВАСАЛЛАМНИНГ ХИЗМАТЛАРИДА

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ўн йил давомида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга хизмат қилганлар. Бу давр у зот учун улкан тарбия ва ҳаёт мактаби бўлди.

Анас розияллоҳу анҳунинг ривоят қилишларича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уларга бирор ишни қилганлари учун «Нега бундай қилдинг?» ёки қилмаганлари учун «Нега бундай қилмадинг?» деб маломат қилмаганлар.

Бу воқеа Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг нақадар меҳрибон, сабрли ва гўзал хулқли бўлганларини кўрсатади. У зот инсонларни тарбиялашда қўполлик ва ҳақоратдан эмас, меҳр, ҳикмат ва гўзал муомаладан фойдаланганлар.

Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади:

«Албатта, сиз улуғ хулқ узрадирсиз».
(Қалам сураси, 4-оят.)

Анас розияллоҳу анҳунинг ҳаётлари бизга хизмат қилишни камчилик деб билмасликни, катталарга ҳурмат кўрсатишни ва гўзал хулқни ўрганишни эслатади.

3. ҲАДИС ИЛМИДАГИ ЎРИНЛАРИ

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кўплаб ҳадисларни ривоят қилган буюк ровийлардан эдилар. Ҳадис илми манбаларида у зотдан тахминан 2286 та ҳадис ривоят қилингани қайд этилади. Бу саноқ такрор ривоятларни ҳам қамраб олади.

Анас розияллоҳу анҳунинг ривоятлари орқали мусулмонлар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ибодатлари, одоблари, оилавий ҳаётлари ва инсонлар билан муомалалари ҳақида қимматли маълумотларга эга бўлдилар.

У зотдан ҳадис эшитган ва ривоят қилган илм аҳли кўп бўлган. Бу эса Анас розияллоҳу анҳунинг Ислом илмлари тарихидаги муҳим ўринларини кўрсатади.

4. ПАЙҒАМБАРИМИЗНИНГ ДУОЛАРИ ВА АНАС ИБН МОЛИКНИНГ ФАЗИЛАТЛАРИ

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ривоят қилишларича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам улар учун мол-дунё, фарзандлар ва барака зиёда бўлишини сўраб дуо қилганлар.

Ушбу дуо Саҳиҳ ал-Бухорий ва Саҳиҳ Муслимда ривоят қилинган. Бу Анас розияллоҳу анҳу учун берилган улуғ башорат ва фазилатлардан биридир.

Бу воқеадан биз устознинг шогирдига, ота-онанинг фарзандига ва солиҳ инсоннинг бошқаларга дуо қилиши нақадар гўзал амал эканини англаймиз. Шунингдек, барака фақат молнинг кўплигида эмас, балки умр, илм, фарзанд ва хайрли амалларда ҳам намоён бўлишини унутмаслигимиз керак.

5. АНАС ИБН МОЛИКДАН ОЛИНАДИГАН ИБРАТЛАР

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ҳаётлари бизга бир қанча муҳим сабоқларни беради.

Биринчидан, илм олиш учун ёшликдан фойдаланиш керак. Анас розияллоҳу анҳу ёшликларида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларида бўлиб, улкан илм меросини сақлаб қолдилар.

Иккинчидан, хизмат қилиш ва камтарлик инсоннинг қадрини пасайтирмайди. Аксинча, самимий хизмат ва гўзал хулқ инсонни улуғлайди.

Учинчидан, эшитган илмни ишончли тарзда кейинги авлодларга етказиш катта масъулиятдир. Анас розияллоҳу анҳунинг ҳадис ривоятлари бу борада биз учун намунадир.

Тўртинчидан, меҳр-мурувват билан тарбиялаш инсон қалбига чуқур таъсир қилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Анас розияллоҳу анҳуга қилган муомалалари ҳар бир ота-она, устоз ва тарбиячи учун ибратдир.

ХУЛОСА

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларида ўн йил бўлган, у зотнинг гўзал хулқларидан баҳраманд бўлган ва ҳадис илмининг ривожига катта ҳисса қўшган улуғ саҳобийдир.

У зотнинг ҳаётларини ўрганиш орқали илмга муҳаббат, сабр, камтарлик, хизмат ва гўзал муомала каби фазилатларни ўзимизда шакллантиришимиз лозим.

Аллоҳ таоло Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан рози бўлсин, бизларни ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига амал қиладиган, илмни қадрлайдиган ва гўзал хулқ билан яшайдиган бандаларидан айласин. Омин!

Саминжонов Хумоюн Мирзо
Андижон шаҳар «ПИСТАМОЗОР» жоме масжиди имом-ноиби

🌹🌹🌹

♻️ Дўстларингизга ҳам улашинг!!!

📖 РАСУЛУЛЛОҲ ﷺГА ФАРИШТАСИЗ НОЗИЛ БЎЛГАН 2 ОЯТ

"Аманар Росулу" оятининг шарҳи ва фазилатлари

✅Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

📱ISHONCHLI VA RASMIY MANBA

▶️ YouTube | 📷Instagram | 🔵 Facebook

# SUFYON SAVRIY — TAQVO, ILM VA ZUHD IMOMI

Islom tarixida chuqur ilmi, taqvosi, kamtarligi va dunyo havaslariga berilmaslikdagi ibratli hayoti bilan nom qoldirgan buyuk allomalardan biri Imom Sufyon Savriy rahimahullohdir. U zot hadis, fiqh va zuhd ilmlarida yuksak maqomga erishgan, o‘z davrida ilm ahlining hurmatiga sazovor bo‘lgan ulug‘ tobeinlardan keyingi avlod olimlaridan edilar.

Sufyon Savriyning hayoti va ilm yo‘llari

Imom Sufyon Savriyning to‘liq ismlari Abu Abdulloh Sufyon ibn Sa’id Savriy bo‘lib, hijriy 97-yilda, milodiy 716-yilda Kufa shahrida tavallud topganlar. U zot yoshligidan ilmga muhabbat qo‘yib, hadis va fiqhni o‘rganishga kirishganlar. Otalari Sa’id ham ilm bilan shug‘ullangan kishilardan bo‘lgan.

Sufyon Savriy ko‘plab olimlardan ilm olgan, hadislarni to‘plash va ularni puxta o‘rganishga katta e’tibor berganlar. U zot ilmni faqat yodlash bilan cheklanmay, unga amal qilish va uni ixlos bilan yetkazishni ham muhim deb bilganlar.

Alloh taolo u zotga kuchli xotira, chuqur fahm va ilmiy salohiyat ato etgan. Shu sababli Sufyon Savriy o‘z davrining eng mashhur muhaddis va faqihlaridan biri sifatida tanilganlar.

Hadis va fiqh ilmidagi xizmatlari

Imom Sufyon Savriy hadis ilmida ishonchli roviy va yetuk olim sifatida e’tirof etilganlar. U zot Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hadislarini o‘rganish, ularning sanadlarini tekshirish va sunnatni avlodlarga yetkazishga katta hissa qo‘shganlar.

U zot fiqh ilmida ham chuqur bilimga ega bo‘lib, mustaqil fiqhiy qarashlari bilan tanilganlar. Sufyon Savriyning fiqhiy maktabi bir muddat davom etgan bo‘lsa-da, keyinchalik boshqa mashhur mazhablar kabi keng tarqalib, uzluksiz saqlanib qolmagan.

Imom Sufyon Savriy ilmiy faoliyatlari bilan birga, odamlarni halollikka, adolatga, ixlosga va Allohdan qo‘rqishga chaqirganlar.

Zuhd va taqvodagi ibratlari

Sufyon Savriy rahimahullohning hayotlarida eng ko‘zga ko‘ringan fazilatlardan biri zuhd va taqvo edi. Zuhd dunyodagi barcha ne’matlarni tark etish degani emas, balki dunyoni qalbning asosiy maqsadiga aylantirmaslik, halol rizq bilan yashash va oxiratni unutmaslikdir.

U zot mansab va shuhratga intilishdan ehtiyot bo‘lganlar. Hukmdorlar bilan munosabatlarda ham din va vijdon masalasiga jiddiy qaraganlar. Tarixiy manbalarda u zotning hokimiyat vakillarining bosimidan uzoq turishga intilganlari va ayrim davrlarda yashash joylarini o‘zgartirishga majbur bo‘lganlari zikr qilinadi.

Sufyon Savriy hayotidan olinadigan muhim saboq shuki, insonning haqiqiy qadri uning boyligi yoki mavqei bilan emas, balki imoni, taqvosi va amallari bilan o‘lchanadi.

Ilm va amalning ahamiyati

Imom Sufyon Savriy ilmning inson xulqiga ta’sirini alohida qadrlaganlar. Chunki foydali ilm insonni kamtarlikka, halollikka va mas’uliyatga yetaklashi kerak. Agar kishi ko‘p narsani bilsa-yu, ammo bilganiga amal qilmasa, ilmning samarasi to‘liq namoyon bo‘lmaydi.

U zotning hayotlari talabalar, ustozlar va barcha musulmonlar uchun ibratdir. Ilm talab qiluvchi kishi vaqtini qadrlashi, ustozlarini hurmat qilishi, o‘rgangan narsalarini puxta egallashi va o‘zini boshqalardan ustun ko‘rmasligi lozim.

Sufyon Savriy hayotidan olinadigan ibratlar

- Ixlos: Har bir yaxshi amalni Alloh taoloning roziligi uchun bajarish.
- Taqvo: Yolg‘iz qolgan paytda ham Allohni yodda tutib, gunohlardan saqlanish.
- Kamtarlik: Ilm va fazilat ortgani sari o‘zini ulug‘ ko‘rmaslik.
- Halollik: Rizq topishda va insonlar bilan muomalada halol yo‘lni tanlash.
- Ilmga amal qilish: O‘rganilgan foydali bilimni hayotga tatbiq etish.

Xulosa

Imom Sufyon Savriy rahimahulloh Islom tarixida hadis, fiqh va taqvo bilan nom qoldirgan ulug‘ allomalardan biridir. U zotning hayotlari bizga ilmni ixlos bilan o‘rganish, dunyo havaslariga berilmaslik, halol yashash va oxiratga tayyorgarlik ko‘rish zarurligini eslatadi.

Humoyun MIRZO Saminjonov
Andijon shahar Pistamozor jome masjidi imom-noibi

🌹 🌹 🌹 🌹 🌹 🌹
🌹 🌹 🌹 🌹 🌹 🌹
🌹 🌹 🌹 🌹 🌹 🌹
🌹 🌹 🌹 🌹 🌹 🌹
🌹 🌹 🌹 🌹 🌹 🌹

#xabar #ilmiy_amaliy_seminar #xorazm
📢 ХОРАЗМДА ДИНИЙ СОҲА ХОДИМЛАРИНИНГ ИЛМИЙ-АМАЛИЙ СЕМИНАРИ БЎЛИБ ЎТАДИ

✅ Шу йилнинг 26-27 октябрь кунлари Хоразм вилоятида имом-хатиблар фаолияти самарадорлигини оширишга бағишланган илмий-амалий семинар ташкил этилади. Унда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари бошчилигида Қорақалпоғистон мусулмонлари қозиёти қозиси, Тошкент шаҳри ва вилоятлар бош имом-хатиблари иштирок этади.

🤝 Семинарда ўзаро тажриба алмашиш, тарғибот ишларини олиб бориш, имом-хатиблар касб-маҳоратини ошириш, аҳоли билан мулоқот қилиш, мўмин-мусулмонлар эҳтиёжларини таъминлаш ҳамда хайрия тадбирларини амалга оширишдаги замонавий услуб ва ёндашувлар билан ўртоқлашилади.

📈 Иштирокчиларга Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Хоразм вилояти вакиллиги фаолияти, янгича иш юритиш тартиби, таъсирчан тарғибот тадбирлари, рақамли молия-хўжалик фаолияти, сифатли медиа контент тайёрлаш ва фуқаролар мурожаати билан ишлашдаги илғор тажрибалари тақдимот қилинади.

✅ Семинар қатнашчилари вилоятдаги “Фахриддин ар Розий” ўрта махсус ислом таълим муассасаси фаолияти, замонавий таълим-тарбия усуллари ва ўқув-методик жараёнлари билан атрофлича танишиб, талабалар билан дилдан мулоқот қиладилар.

✍️ Тадбирлар давомида бош имом-хатиблар ўзларига бириктирилган Хоразм вилоятининг туман-шаҳарларида кенг аҳоли вакиллари билан учрашувлар ўтказадилар. Шунингдек, ушбу ҳудудлардаги масжидлар ҳолати ва имом-хатиблар фаолиятини ривожлантириш юзасидан тавсиялар берадилар.

💬 Илмий-амалий семинар давомида саховат, мурувват ва меҳрибонлик уйлари, зиёратгоҳлар ва охирги йилларда қайта қурилган масжидларга ҳам зиёратлар уюштирилади.

⏺Тадбирлар якунида тўпланган билим ва кўникмалар, янгича иш услублари ва эришилган натижалар муҳокама қилиниб, илғор тажрибалар кенг оммалаштирилади.

✅ Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

📱ISHONCHLI VA RASMIY MANBA

▶️ YouTube | 📷Instagram | 🔵 Facebook

#muftiy_minbari

Дуо ибодатдир
🎙 Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари

📲 ОБУНА БЎЛИНГ ✅ ВА УЛАШИНГ🗣