​​📝 Bir badavlat otani noqobil o‘g‘li bo‘lgan ekan. Otasining davlatini soyasida o‘sib ulg‘aygan yigit ish yoqmas, dangasa bo‘libdi-yu, biroq xotamtoy yigit ekan. Puli ko‘p, atrofi to‘la oshna-og‘aynilar. Choyxonada do‘stlar davrasida "boyvachcha falonchi" kelmaguncha oshlar suzilmas ekan. Davralarni to‘rida u boyvachcha uchun joy tayin. "Boyvachcha falonchini" aytgani hoziru nozir, do‘stlari xam doimo uni qo‘llab quvvatlab turar ekan. Hayotni ko‘rgan ota boyvachcha o‘g‘ilga qanchalar nasihat qilmasin, aslo qulog‘iga olmas ekan. Ota yaxshi so‘zlar bilan ham, yomon misollar bilan ham har qancha hayotni tushuntirmasin, boyvachcha o‘g‘il yaxshi tomonga o‘zgarmabdi. Qo‘lidagi otasini boyligini atrofdagi do‘stlari bilan xursandchilikka sarf xarajat qilaveribdi. Boyvachcha o‘g‘il hayolida o‘ylarkan: Bugun meni qo‘limda boylik bor.Ertaga qiyin ahvolga avvalambor tushmayman. Agar qiyin axvolga tushib qolsam bugun meni oshimni yeb yurgan oshnalarim meni tashlab qo‘ymaydilar, albatta menga yordam qo‘llarini uzatadilar.
Badavlat ota boqiy xayot tomonga ketar to‘shagiga yotib qolibdi. Shunda noqobil o‘g‘lini yoniga chorlab debdi: "O‘g‘lim! Meni nasihatlarimni qulog‘ingga olmading. Endi senga o‘lim oldidan so‘nggi nasihatim. Shu ahvolda yashashingda senga qoldirgan boyligim uzoqqa yetmaydi. Bir kun tugaydi. Shunda seni ko‘zingni yog‘ini yegan do‘stlaring o‘zlarini asl yuzlarini ko‘rsatadilar. Sen nochor, bir so‘msiz bir ahvol bo‘lganingda do‘stlaring seni holingga kulishadi. Sen odamlardan pul so‘raydigan darajada muxtoj bo‘lasan. Odamlardan pul so‘rab tilamchilik qilgandan ko‘ra o‘zingni osgin. Men senga og‘ilxonaga sirtmoq tayyorlab qo‘ydim. Meni nasihatlarimni qilmading. Shu so‘nggisi, shuni bajargin"
Badavlat ota olamdan o‘tibdi. Do‘stlar xammasi "boyvachcha falonchi"ni yonida bo‘lishibdi. Marhum otani vasiyatidagidek yillar o‘tib, boyvachcha o‘g‘ilni puli oxirlabdi. Endi avvallardagidek choyxonalarda ora kunda do‘stlarga osh bera olmagan boyvachcha asta davrani to‘risidan poygasiga tushibdi. Endi "boyvachcha falonchi" kelguncha osh ham tugab qoladigan, bora bora choyxonaga ham chaqirilmaydigan bo‘libdi. "Yotib yeganga, tog‘ ham yetmaydi" deganlaridek meros nihoyasiga yetib, boylik keluvchi manba’ xam yo‘qligidan "boyvachcha falonchi" qashshoq tilanchiga aylanishga yetib kelibdi.Kechagi do‘stlar, qarindoshlar yuz o‘girgan boyvachcha otani so‘nggi nasihatini esladi. "Ha kecha kim edim, bugun kim bo‘ldim?? Otam xaq ekanlar. Afsus vaqtida so‘zlariga quloq solmabman. Bu kunimdan o‘lganim afzallligini otam bilib aytib ketgan ekanlar" degan o‘yda, ming xasrat-nadomatlar bilan og‘ilxonani sirtmog‘i tomon yuribdi. Qo‘zida yoshi qalqigan "boyvachcha" sirtmoqni tortib tushirib bo‘yniga solib, otasini yoniga ravona bo‘lmoqchi edi xamki,sirtmoqni ikkinchi uchiga bog‘langan bir qop narsa bilan yerga quladi. Erkak ne ko‘z bilan qarasaki, yonida qopda pul va ustida bir maktub turardi. Shoshilib maktubni ochib o‘qiy boshladi: "O‘g‘lim. Men shu kunga yetib kelishingni sezgan edim. Bu hayotingdagi oxirgi saboqdir. Endi bilgandursan hayotda kim kimligini?. Aqlingni yig‘ib, puldan unumli foydalanib, shu pulni dasmoya qilib, oyoqqa turib ol. Endi aslo yiqilma bolam!

Aziz dindoshim! Bo‘yinga sirtmoq solinadigan darajagacha o‘zingizni jarlikka tashlamang. Ko‘zingizni oching. Dunyo uchun yoningizda turgan do‘stlar, do‘st emaslar.Ota-onangizni nasihatiga vaqtida quloq soling.

@status_ibratli🕊

Astalik bilan do'stlaringizni yo'qolishi sizni o'syotganingni bildiradi. Biz do'stlarimizni yo'qotmaymiz, biz shunchaki haqiqiy do'st kimligini bilib olamiz .

@status_ibratli🕊

Aqlli gaplarning oʻzi kamlik qiladi!
Harakat qilish kerak...

@status_ibratli🕊

Hammadan zo'r bo'lsangiz ham...
Hamma qatori ekanligingizni unutmang!

@status_ibratli🕊

​​Bir kuni ota-o‘g‘il toqqa safarga chiqishibdi. Ancha yo‘l yurib, baland joyga yetganlarida, bolaning oyog‘i toyilib ketibdi va u tizzasini toshga urib olib, yig‘lab yuboribdi:
- Aaaaaaaaaayyyyyy!!!
Qiziq tomoni, tog‘ning qayeridandir xuddi shu ovozga o‘xshash tovushlar eshitilibdi:
- AAAaaaaaaayyyyyy!!! AAaayyy!
Bola yig‘idan ovunibdi va ovoz kelayotgan tomonga baqiribdi:
- Kim gapiryapti?
Tog‘larning bag‘ridan kelayotgan ovoz savolga javob qaytarish o‘rniga bolaning o‘zini savolga tutibdi:
- Kim gapiryapti, Kim gapiryapti, Kim . .
Bu javobdan jaxli chiqqan bola so‘kinishga tushibdi:
- Qo‘rqoq!!
Shu zaxoti javob eshitilibdi:
- Qo‘rqoq!! Qo‘rqoq! Qo‘rqoq!
Bu xolatga ajablangan bola otasini so‘roqqa tutibdi:
- Nima unaqa bo‘lyapti, dada?
O‘g‘lining ishlarini kuzatib turgan dadasi tushuntira boshlabdi:
- Qara, o‘g‘lim, xozir men senga bir narsa ko‘rsataman!
Shunday deb u xam bor kuchi bilan baqiribdi:
- Men seni yaxshi ko‘raman!
Xaligi ovoz bunga javob qaytaribdi:
- Men seni yaxshi ko‘raman! Men seni yaxshi ko‘raman!
O‘g‘lining xayron bo‘lib turganini ko‘rgan ota yana baqirishda davom etibdi:
- Sen zo‘rsan!
O‘sha zaxoti javob eshitilibdi:
- Sen zo‘rsan! Sen zo‘rsan! Sen zo‘rsan!
Bola tog‘dagi ovozning otasiga boshqacha javob qaytarayotganiga, xozirgina bolani qo‘rqoq deb yomonlagan bo‘lsa-da, otasini yaxshi ko‘rishiga va zo‘r deb tan olayotganiga ajablanibdi.
- Buning nomi aks-sado, deb tushuntiribdi ota ajablanib qarab turgan o‘g‘liga. - Lekin aslida buni hayot deb atasak xam bo‘laveradi.
- Tushunmadim, dada,- debdi bola.
- Aks-sado sen nima gap gapirsang, xuddi shuni o‘zingga qaytarib beradi. Xayotda xam biz xuddi shu aks-sado kabi munosabatlar qurshovida yashaymiz. Bu yerda aks-sado sening qanaqa gap aytayotganingga qarab xuddi shu gap bilan javob qaytarsa, xayotda sening qanaqa ish qilayotganingga qarab atrofdagilar xuddi shunaqa javob qaytarishadi. Aks-sado «qo‘rqoq» deb aytganingda «qo‘rqoq» deb javob qaytarganidek, hayotda xam boshqalarga yordam ko‘lini cho‘zishdan qo‘rqoqlik qilsang, vaqti kelganida boshqalar xam senga yordam qo‘lini cho‘zishga qo‘rqoqlik qilishadi. Atrofdagilardan qanaqa munosabat ko‘rishni xoxlasang, o‘zing xam ularga shu munosabatni ko‘rsat, shunda aks-sadosi o‘zingga qaytadi. O‘rtoqlaring seni yaxshi ko‘rishini xoxlaysanmi, sen xam o‘rtoqlaringni yaxshi ko‘r. Tanishlaring seni xurmat qilishini yoqtirasanmi, sen xam tanishlaringga xurmat ko‘rsat. Begonalardan yordam so‘ramoqchimisan, avvalo o‘zing begonalarga yordam qo‘lini cho‘zib, aks-sadoni boshlab ber. Xayot shu aks-sadoning o‘zginasi, nima bersang, senga shuni qaytarib beradi.
Otaning o‘g‘liga bergan maslahatlariga e’tibor qaratsangiz, bugungi mavzumiz xaqida to‘liq tasavvurga ega bo‘lasiz. Ammo yuqoridagi gaplarga shuni xam qo‘shimcha qilishni istardikki, bugungi:
Hayotingiz tasodif emas. Bugungi hayotingiz o‘zingizning aksingiz.

@status_ibratli🕊

Dunyolarni bersalar-da, bir ko'zingni bermaysan,
Ikki ko'zni Berganga, nechun sajda qilmaysan?!

@status_ibratli🕊

Inson tongga faqat tun orqali yetib boradi...!

@status_ibratli🕊

Keksa, yosh - hayotga har kimki yetar,
Hammasi izma-iz, birma-bir o'tar.
Bu dunyo hech kimga qolmas abadiy,
Ketdilar, ketamiz, kelishar, ketar...

© Umar Hayyom

@status_ibratli🕊

Kalimai shahodat va hujjat. (Hikoya)

Erta bilan bo'lim boshlig'ining huzuriga kirsam u kishi bir xodimimiz bilan suxbatlashib o'tirgan ekan. Salom-alikdan so'ng men xodimning yangi galstutiga e'tibor qildim. Bog'lanishi yoqmadi.
-Yeching, yaxshilab bog'lab beraman, - dedim.
-Bizga bo'laveradi, ustoz, - dedi u kamtarlik bilan.
- Aytish yodimdan ko'tarilibdi, - dedi bo'lim mudiri kulib, - siz endi oddiy xodim emas, yetakchi xodimsiz, kecha buyruqqa qo'l qo'yildi, galstuk ham shunga yarasha bog'lanishi kerak.
- Ey, yashavoring, - dedi xodim quvonib, - ertalabdan xo'p "yuvadigan" xabar aytdizda, tashakkur.
Bo'lim mudiri meni ko'rsatib, "yuvish" degan gaplarni bu kishimning oldida gapirib bo'lmaydi, degandek imo-ishoralar qildi shekilli, xodim shoshib qoldi.
- "Yuvish" deganda anavi isqotini aytmayapman, shirin-shirin sharbatlar ham bor-ku, axir, dunyoda, - dedi.
- Qaniydi shunday bo'lsa, ming afsuski unday bo'lmaydida, - dedim men ham bo'sh kelmay.
- E, ustoz, - dedi xodim astoydil bo'lib, - bilasizmi, men kalimai shahodatni bir kunda necha marta aytaman, ming marta...
- Bunga hujjatiz bormi? - dedim temirni qizig'ida bosib.
- Qanaqa hujjat? - ajablabdi xodim, shungayam hujjatmi?
Men bir voqeani gapirib berdim. Payg'ambarimiz alayhissalom davrlarida bir odam olamdan o'tadi. U kishining janozasini o'qishni sahnalar Payg'ambarimizdan iltimos qiladilar. Ma'lum bo'lishicha, o'lgan kishi judayam saxiy, xojatbaror kishi bo'lgan. Sarvari koinot janozasini o'qiydilar, keyin marhum ibodatda edimi, yo'qmi, deb so'raydilar. Sahobalar "yo'q", deyishadi-yu, yana o'lganning fazilatlarini bir chetdan sanab ketishadi. Shunda ulug' zot har qancha amal ikki rakat namoz o'rnini bosa olmasligini aytadilar.

@status_ibratli🕊

Xamyonida bir so'mi yo'q odam kambag'al emas. Hayotida maqsadi yo'q odam kambag'aldir!

@status_ibratli🕊

Xudo bermagani uchun shukr qilmasdi,
Shukr qilmagani uchun Xudo bermasdi...

@status_ibratli🕊

Eng baxtli inson Allohdan boshqa hech kimdan, hech narsa kutmaydigan inson!

@status_ibratli

​​Toshlar

Qilgan gunohlarini arz etib tavba-tazarru qilish uchun ikki xotin nuroniy bir chol huzuriga keldilar. Bulardan biri hali yosh, ikkinchisi esa qirq-qirq beshlarga kirgan o‘rta yoshli xotin edi. Yosh xotin o‘zining zo‘r gunohli ekanini bilib, shu qilgan gunohi uchun qayg‘urardi. O‘rta yoshli xotin esa o‘zini xudojo‘y xotin hisoblab ba’zi mayda-chuyda gunohlardan bo‘lak zo‘r gunoh qilmaganiga ishonardi va buning uchun o‘z holidan mamnun edi.
Chol ikki xotinning har biridan qanday umr kechirganini so‘radi. Yosh xotin ko‘zlaridan yosh to‘kib:
— Men juda zo‘r gunoh qildim, erim bilan urishdim, qattiq-qattiq so‘zlar aytib, uning ko‘nglini vayron qildim,— dedi. O‘rta yoshli xotin:
— Men xudojo‘y xotinman, ehtimol ba’zi mayda-chuyda gunoh qilgan bo‘lsam kerak, bularni eslay olmayman, ammo zo‘r gunoh qilmaganimga ishonaman, mayda gunohlarimga tavba qilsam bas,— dedi.
Chol bularning so‘zlarini diqqat bilan tinglab, yosh xotinga:
— Mana shu bog‘chaning chetida anchagina katta-katta toshlar yotibdi. Shulardan o‘zing ko‘tara oladigan bir toshni olib kel,— dedi.
Xudojo‘y o‘rta yoshli xotinga:
— Sen har qayerdan mayda toshlarni terib olib bir xaltaga solaver, xaltang to‘lgandan keyin olib kel,— deb buyurdi.
Xotinlar chol buyrug‘ini bajardilar. Yosh xotin katta bir toshni, o‘rta yoshli xotin esa bir xalta to‘la mayda toshlarni keltirdi. Chol har ikki xotinning keltirgan toshlarini ko‘zdan o‘tkazgandan so‘ng ularga:
— Endi keltirgan toshlaringizni o‘z joylariga eltib qo‘yib, keyin mening yonimga qaytib keling,— dedi va mayda toshlar keltirgan o‘rta yoshli xotinga:
— Sen har qaysi mayda toshni qayerdan olgan bo‘lsang, uni o‘z joyiga qo‘y,— deb alohida ta’kidladi.
Xotinlar toshlarini olib ketdilar. Katta tosh keltirgan yosh xotin toshini yanglishmasdan joyiga eltib qo‘yib, darrov chol yoniga qaytib keldi. O‘rta yoshli xotin esa har bir toshni qayerdan olganini bila olmay garang bo‘ldi. Chol har ikki xotinga qarata:
— Gunohlar ham shu toshlar kabi katta yoki kichik, mayda bo‘ladi. Mayda gunohlarga e’tibor bermasak, keyinchalik katta gunohlar qilishga o‘tamiz. Shuning uchun mayda gunohlarni unutmaylik,— dedi va yosh xotinga:
— Sen og‘ir toshni qayerdan olganingni esingdan chiqarmay, yana o‘z joyiga eltib qo‘yding, Shunga o‘xshash qilgan aybing, gunohingni ham unutmay qayg‘urding, vijdonan azoblanding, tavba qilding, shu bilan gunoh shumligidan qutulding,— deb qo‘shimcha qildi-da, xudojo‘y xotinga:
— Sen mayda toshlar o‘rinlarini unutganing kabi mayda gunohlaringni ham unutgansan, asta-sekin gunohlar loyiga botganingni ham sezmay qolgansan, tavba qilmay shu kungacha gunohli umr kechirgansan, ko‘rdingmi, yosh xotin qilgan gunohiga iqror bo‘lib yig‘lab tavba qildi. Xudojo‘ylik amalsiz bo‘lsa, unga e’tibor berilmaydi. Kel, katta-kichik hamma gunohlaringga tavba qil, bundan keyin hech gunoh etmaslikka ahd qil,— dedi.
Nuroniy cholning so‘zlari bu xudojo‘y xotinga qattiq ta’sir etdi. Yig‘lab hamma gunohlaridan tavba qildi. Shundan keyin har ikki xotin cholning odob, ahloq haqidagi pand-nasihatlarini tinglab, u bilan xayrlashib uylariga qaytdilar.

@status_ibratli🕊

Vaqt har bir insonni ichidagi yuzini ko'rsatadigan oynadir

@status_ibratli🕊

Alloh nomi zikr qilingan uy bilan zikr qilinmagan uyning misoli, go'yo tirik bilan o'lik kabidir!

@status_ibratli🕊

Daraxt barglarin to'kib yalang'och bo'lsa dunyo oloviga o'tin bo'ladi,
Ayol avratin to'smay yalang'och bo'lsa oxirat oloviga o'tin bo'ladi...!

@status_ibratli🕊

​​​​​O‘qing faqat yig‘lamang
(Qalbi borlar yig‘lashi aniq)

​​KUN HIKOYASI.

Onaning oldida bolalarini birma bir qaynab turgan qozonga tashlashdi va oxirda ayolning eng kichik emizikli bolasiga yetishdi.....

Ibn Abbos roziyallohu anhumo aytadi, “Rosululloh sollalohu alayhi va sallam dedilar: “Meni Isroga chiqarilgan kechada menga bir juda shirin hid keldi, “Ey Jibriil, bu shirin hid nima?” deb so‘radim, Jibriil “Bu Fir’avnning farzandlarini sochini tarovchi ayolning jannatdagi hidi” deb javob berdi. Men “U ayol qanday ayol edi?” deb so‘radim. Jibriil ayolning qissasini aytib berdi:

Bu ayol Fir’avn saroyida uning qizlaridan birini sochini tarab o‘tirgan vaqtida qo‘lidan soch taraydigan tarog‘i tushib ketdi va taroqni olish uchun engashib, olishda “Bismillah” deb oldi. 
Shunda Fir’avnning qizi:
- Otamni aytyapsizmi?, - deb so‘radi. Ayol:
- Yo‘q, Meni, seni va otangni ham Robbisi bo‘lgan Allohni aytyapman, - dedi. Qiz: 
- Buni otamga borib aytaman, - dedi. Ayol:
- Aytaver, - dedi. Qiz borib otasiga aytdi va Fir’avn u ayolni oldiga olib kelishlarini buyurdi. Ayol keltirilganidan keyin, Fir’avn ayolga:
- Ey falonchi, seni mendan boshqa ham Robbing bormi? - deb so‘radi. 
Ayol:
- Ha, meni va seni ham Robbing bo‘lgan Alloh bor, - dedi. Fir’avn yog‘ qaynatiladigan misdan katta qozon yasashni buyurdi, bas, yasab tayyorlashdi. Qozon tayyor bo‘lgach, Fir’avn qozonga yoq solib qaynatishni buyurdi va qaynagandan keyin, ayolni olib, uning o‘zini va bolalarini ham birma bir qozonga tashlashni buyurdi. Shunda u ayol Fir’avnga:
- Meni sendan bir iltimosim bor, - dedi. Fir’avn:
- Bizda nima hojating bor,- dedi. Ayol:
- Bizni o‘ldirganingdan keyin, mening va bolalarimning suyaklarini to‘plab, biron matoga o‘rab, biron yerga ko‘minglar.
Fir’avn:
- Bu bizni ustimizdagi sening haqqingdir (ya’ni shunday qilamiz)” dedi.
Fir’avn ayolning farzandlarini birinchi bo‘lib qozonga tashlashni buyurdi va ayolning oldida bolalarini birma bir qaynab turgan qozonga tashlashdi va oxirda ayolning eng kichik emizikli bolasiga yetishdi. Emizikli go‘dakka yetganda ayol xuddi o‘zini sal orqaga olgandek bo‘ldi, shunda emizikli go‘dak bola tilga kirib:
- Ey onajon, o‘zingizni qo‘lga oling, dunyodagi azob oxiratdagi azobdan yengilroq, - dedi. Ayol o‘zini qo‘lga oldi va jasorat bilan oldinga tashlandi”.

Ibn Abbos roziyallohu anhumo yana aytadi: “Tarixda to‘rtta go‘dak tilga kirib gapirgan, ular: Iyso ibn Maryam alayhissalom, Jurayj sohibi, Yusufga guvohlik bergan bola va Fir’avn qizlariga qarovchi xizmatkor ayolning bolasi”. 
(Ahmad, Tabaroniy, Ibn Moja va Hokimlar rivoyati. Hasan, ba’zi muhaddislar “Sahih” deyishgan.

@status_ibratli🕊

Agar odam og'riqni his qilsa, demak u tirik. Agar odam boshqa birovning og'rig'ini his qilsa, demak u insondir!

@status_ibratli🕊

G'iybatlarga e'tibor bermang. Chunki eshshak gapirishni o'rgandi degani, uni eshitish majburiy degani emas!

@status_ibratli🕊

Siz Allohga oshiq bo‘ling! Sizga oshiq inson o‘zi topiladi.

@status_ibratli🕊