Forwarded from موزه خُردتاریخ
با توجه به اینکه ما قبلاً شاهد این نوع نقد بودهایم، چرا شما احساس کردید که باید دوباره در این لحظه خاص آنها را بازگویی کنید؟ چرا اکنون؟ منظورتان از نظریه چیست؟ آیا تعریفی فوقالعاده مضیق از آن ارائه میکنید؟ آیا خطر شیئیت بخشیدن به «نظریه» به عنوان یک هستی خودآیین را میپذیرید؟ آیا مراجع نظریتان محدود به مؤلفان اروپایی است؟ آیا پژوهشگران بیرون از آکادمی غربی در این دغدغهها شریکند؟ چه چیزی تاریخ نظری را «سیاسی»تر از تاریخ تجربی میکند؟ سیاستهای این مداخله چیستند؟ آیا متفکران مرتجع نیز نمیتوانند تجربهگرایی را طرد کنند و نظریه را در آغوش کشند؟ آیا بایستی چنان پرسشهای معرفتشناختی عالیقدری را در حال و هوای کنونی واکنش سیاسی خویش اولویت بخشیم؟ آیا امروزه هیچ راه بلافصلتری برای استفاده از تاریخ در راستای اهداف مترقیانه وجود ندارد؟ طرح پرسشهایی درباره وضعیت حقیقت در زمانهای که دروغگویی سیاسی، اخبار جعلی، انکار بحران اقلیمی و ... به طرزی چنین خطرناک فراگیر شده است خطرناک نیست؟
در طول ماههای گذشته که به گفت و گویی پرشور گذشت، ما این پرسشها و پرسشهای مرتبط با آنها را در محافل دیجیتالی و حضوری متنوعی به بحث گذاشتهایم. اینجا مجال توضیح مفصل واکنشهایمان به این پرسشهای مهم نیست.[*] خوش داریم این نکته را مؤکد سازیم که ما از چنین پرسشهای خیرخواهانهای که مخاطبان همدل و شکاک درباره مسائلی دشوار طرح کردهاند استقبال کردهایم. در واقع، درافکندن چنین بحثهایی به همان اندازه اعلام موضع ما مهم بوده است.
واکنشهایی به همین اندازه مهم نسبت به «تزها» از سوی دیگر رشتهها صورت گرفته است؛ ما از فیلسوفان، انسانشناسان، جامعهشناسان، دانشمندان علوم سیاسی، مورخان هنر و محققان ادبیای که به دنبال اعمال انتقادات و پرسشهای مطرحشده در «تزهایی درباره نظریه و تاریخ» در حوزه مطالعاتی خویش هستند مطالبی را دریافت کردهایم و خواندهایم. این برای ما حاوی این پیام بود که نبرد علیه تجربهگرایی برای رویکردهای انتقادیتر به علمپژوهشی امری فرارشتهای است. همچنین ممکن است بدین معنا باشد که محققانی در رشتههای دیگر که به شیوههایی نامتعارف با گذشته درگیر هستند احتمالاً همانند ما احساس میکنند که قواعد محدود ننده رشتههایشان آنها را در تنگنا قرار داده است.
اما در رابطه با آینده رابطه «نظریه-تاریخ»: مقصود از «تزها»ی ما فراخواندن مورخان به ترک گفتن کار تجربی برای تولید «نظریه» فراتاریخی نیست. همچنین بر این باور نیستیم که هر کسی در رشته تاریخ بایستی تبدیل به مورخی فکری شود که موضوع مطالعاتش اندیشمندان، نظریهپردازان یا متون هستند. همچنین این تزها از همکاران ما دعوت نمیکنند که تبدیل به فرامورخانی (Methahistorian) شوند که تنها درباره نظریه یا عمل تولید معرفت تاریخی قلم زنند. چنانکه کوشیدهایم، خصوصاً در بخش سوم «تزها»، روشن کنیم که ما همانقدر منتقد نظریه بافتزدوده هستیم، که منتقد فاکتهای شیئیتیافته. در واقع، ما هرگونه جداسازی مصنوعی پژوهش تجربی از تأمل نظری را به چالش میکشیم. ما از مورخان دعوت میکنیم تا در رابطه با ادعاهایی که درباره جهانهای اجتماعی یا روندهایی که برای آن اهمیت قائل هستند، و نیز درباره عملکرد خویش به عنوان مورخ، به خودآگاهی مفهومی بیشتری برسند و از حیث انتقادی خودنگرتر گردند. ما از مورخان سنتی دعوت میکنیم تا سبکهای غیر واقعگرایانه یا غیر تجربهگرایانه تحلیل را به عنوان شیوههایی مشروع و ارزشمند برای آگاهی از گذشته یا اندیشیدنِ تاریخی به رسمیت شناسند و حتی خودشان آنها را تجربه کنند. ما به علمای سایر رشتهها یادآوری میکنیم که تاریخ حرفهای به هیچ روی مالک انحصاری اشکال تفکر تاریخی یا ابزارهای رسیدن به بینش تاریخی نیست. در واقع متفطن این نکته هستیم که در سالهای اخیر برخی از مبتکرانهترین کوششها برای اندیشیدنِ تاریخی از سوی محققانی صورت گرفته است که در وهله نخست به عنوان مورخ آموزش ندیدهاند.
ادامه در فرستۀ بعدی.
در طول ماههای گذشته که به گفت و گویی پرشور گذشت، ما این پرسشها و پرسشهای مرتبط با آنها را در محافل دیجیتالی و حضوری متنوعی به بحث گذاشتهایم. اینجا مجال توضیح مفصل واکنشهایمان به این پرسشهای مهم نیست.[*] خوش داریم این نکته را مؤکد سازیم که ما از چنین پرسشهای خیرخواهانهای که مخاطبان همدل و شکاک درباره مسائلی دشوار طرح کردهاند استقبال کردهایم. در واقع، درافکندن چنین بحثهایی به همان اندازه اعلام موضع ما مهم بوده است.
واکنشهایی به همین اندازه مهم نسبت به «تزها» از سوی دیگر رشتهها صورت گرفته است؛ ما از فیلسوفان، انسانشناسان، جامعهشناسان، دانشمندان علوم سیاسی، مورخان هنر و محققان ادبیای که به دنبال اعمال انتقادات و پرسشهای مطرحشده در «تزهایی درباره نظریه و تاریخ» در حوزه مطالعاتی خویش هستند مطالبی را دریافت کردهایم و خواندهایم. این برای ما حاوی این پیام بود که نبرد علیه تجربهگرایی برای رویکردهای انتقادیتر به علمپژوهشی امری فرارشتهای است. همچنین ممکن است بدین معنا باشد که محققانی در رشتههای دیگر که به شیوههایی نامتعارف با گذشته درگیر هستند احتمالاً همانند ما احساس میکنند که قواعد محدود ننده رشتههایشان آنها را در تنگنا قرار داده است.
اما در رابطه با آینده رابطه «نظریه-تاریخ»: مقصود از «تزها»ی ما فراخواندن مورخان به ترک گفتن کار تجربی برای تولید «نظریه» فراتاریخی نیست. همچنین بر این باور نیستیم که هر کسی در رشته تاریخ بایستی تبدیل به مورخی فکری شود که موضوع مطالعاتش اندیشمندان، نظریهپردازان یا متون هستند. همچنین این تزها از همکاران ما دعوت نمیکنند که تبدیل به فرامورخانی (Methahistorian) شوند که تنها درباره نظریه یا عمل تولید معرفت تاریخی قلم زنند. چنانکه کوشیدهایم، خصوصاً در بخش سوم «تزها»، روشن کنیم که ما همانقدر منتقد نظریه بافتزدوده هستیم، که منتقد فاکتهای شیئیتیافته. در واقع، ما هرگونه جداسازی مصنوعی پژوهش تجربی از تأمل نظری را به چالش میکشیم. ما از مورخان دعوت میکنیم تا در رابطه با ادعاهایی که درباره جهانهای اجتماعی یا روندهایی که برای آن اهمیت قائل هستند، و نیز درباره عملکرد خویش به عنوان مورخ، به خودآگاهی مفهومی بیشتری برسند و از حیث انتقادی خودنگرتر گردند. ما از مورخان سنتی دعوت میکنیم تا سبکهای غیر واقعگرایانه یا غیر تجربهگرایانه تحلیل را به عنوان شیوههایی مشروع و ارزشمند برای آگاهی از گذشته یا اندیشیدنِ تاریخی به رسمیت شناسند و حتی خودشان آنها را تجربه کنند. ما به علمای سایر رشتهها یادآوری میکنیم که تاریخ حرفهای به هیچ روی مالک انحصاری اشکال تفکر تاریخی یا ابزارهای رسیدن به بینش تاریخی نیست. در واقع متفطن این نکته هستیم که در سالهای اخیر برخی از مبتکرانهترین کوششها برای اندیشیدنِ تاریخی از سوی محققانی صورت گرفته است که در وهله نخست به عنوان مورخ آموزش ندیدهاند.
ادامه در فرستۀ بعدی.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
این مداخله ما از حیث نظری حتی جنبه تجویزی کمتری دارد؛ ما هیچ ادعایی در این باره نداریم که مورخان بایستی با کدام نظریهها درگیر شوند یا چنان نظریههایی را چگونه باید به کار گیرند، یا چگونه به نظریکردن کار خویش بپردازند و با چه هدفی. در واقع، به کرات از ما خواستهاند تا نمونههایی از آن نوع کاری را که حامی آن هستیم ذکر کنیم، اما بر آن شدهایم تا چنین نکنیم. دستکم به این دلیل که این کار به منزله تکرار همان منطق تجربهگرایانهای است که خودمان طردش میکنیم (چه مدرکی داری؟ پانوشتهایت کجا هستند؟) و همچنین این خطر واقعی وجود دارد که هر نمونه ذکرشدهای از طرف ما به مثابه نسخهای تجویزی تلقی گردد که دقیقاً آنچه را به دنبال گشایش آن هستیم محدود میگرداند: یعنی فضایی برای عملی کردن تاریخ انتقادی. مشکل اسوهباوری (exemplarism) این است که نوعی تمایز سلسلهمراتبی را میان آن آثاری که به عنوان نمونه و اسوه انتخاب شدهاند و آن آثاری که چنین نشدهاند برقرار میکند. بنا بر برآورد ما، آثار نمونه بسیاری در این زمینه در تاریخنگاری وجود دارند. اما هدف «تزها» آن نیست که الگویی برای پیروی فراهم کند. هدف آن خلق فضایی برای تأمل و ارزیابی انتقادی و تجربهورزی است. در آن فضا، ما بایستی به واکاوی روابط بنیادین محتمل میان عقل سلیمِ معرفتشناختی رشته تاریخ و هر کدام از محدودیتهای نهادی آن بپردازیم.
با توجه به واکنشهای مشتاقانهای که تاکنون دریافت داشتهایم، «تزهایی درباره نظریه و تاریخ» را به مثابه نوعی مداخله اولیه [در وضع موجود] تلقی میکنیم. این تزها گامی نخست برای گشودن باب بحثی وسیعتر درباره این مسائل مربوط به نگارش تاریخ هستند. قصد داریم به این شیوه اجتماعی بینالمللی متشکل از محققان همفکر را درون و بیرون از رشته تاریخ ایجاد کنیم تا در دغدغهها و راهبردهای خویش با هم سهیم شوند و تغییری در رشته تاریخ به وجود آورند. این وظیفه دشوارِ Wild On Collective است و ما همه گروههای علاقهمند را تشویق میکنیم تا از طریق تماس با تارنمایمان با عنوان theoryrevolt.com به این تلاش بپیوندند.
اکنون زمان شورشنظریه فرا رسیده است.
The Wild On Collective: Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, and Gary Wilder
پانوشت:
[*] برخی از ابعاد پاسخهای ما به این پرسشها را میتوانید در یادداشت وبلاگیمان برای انتشارات دانشگاه دوک ببینید:
(https://dukeupress.wordpress.com/2018/06/25/on-theses-on-theory-and-history/)؛ “Pandering to the Timid: the truth about post-truth” posted February 2019. http://theoryrevolt.com/; “Our Post-Modern Condition: the reoccupation of a concept”
مندرج در:
Chronicle of Higher Education, June 2019
ما این مسائل را در انظار عموم در رخدادهای برگزارشده در مدرسه جدید پژوهش اجتماعی در نیو یورک به بحث گذاشتهایم که عبارتند از:
the 2019 conference of the National Council on Public History, the 2019 annual meeting of the American Historical Association, and the Critical Theory Workshop at the University of Pennsylvania.
قصد داریم این پاسخهای منتشرشده را به همراه ویدئوهایی از متون مکتوبمان از این رخدادها را در تارنمایمان منتشر کنیم:
www.theoryrevolt.com
با توجه به واکنشهای مشتاقانهای که تاکنون دریافت داشتهایم، «تزهایی درباره نظریه و تاریخ» را به مثابه نوعی مداخله اولیه [در وضع موجود] تلقی میکنیم. این تزها گامی نخست برای گشودن باب بحثی وسیعتر درباره این مسائل مربوط به نگارش تاریخ هستند. قصد داریم به این شیوه اجتماعی بینالمللی متشکل از محققان همفکر را درون و بیرون از رشته تاریخ ایجاد کنیم تا در دغدغهها و راهبردهای خویش با هم سهیم شوند و تغییری در رشته تاریخ به وجود آورند. این وظیفه دشوارِ Wild On Collective است و ما همه گروههای علاقهمند را تشویق میکنیم تا از طریق تماس با تارنمایمان با عنوان theoryrevolt.com به این تلاش بپیوندند.
اکنون زمان شورشنظریه فرا رسیده است.
The Wild On Collective: Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, and Gary Wilder
پانوشت:
[*] برخی از ابعاد پاسخهای ما به این پرسشها را میتوانید در یادداشت وبلاگیمان برای انتشارات دانشگاه دوک ببینید:
(https://dukeupress.wordpress.com/2018/06/25/on-theses-on-theory-and-history/)؛ “Pandering to the Timid: the truth about post-truth” posted February 2019. http://theoryrevolt.com/; “Our Post-Modern Condition: the reoccupation of a concept”
مندرج در:
Chronicle of Higher Education, June 2019
ما این مسائل را در انظار عموم در رخدادهای برگزارشده در مدرسه جدید پژوهش اجتماعی در نیو یورک به بحث گذاشتهایم که عبارتند از:
the 2019 conference of the National Council on Public History, the 2019 annual meeting of the American Historical Association, and the Critical Theory Workshop at the University of Pennsylvania.
قصد داریم این پاسخهای منتشرشده را به همراه ویدئوهایی از متون مکتوبمان از این رخدادها را در تارنمایمان منتشر کنیم:
www.theoryrevolt.com
Duke University Press News
On “Theses on Theory and History”
We’re pleased to share a post from the Wild On Collective, which comprises Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, and Gary Wilder, about their new project “Theses on Theory and History.&#…
❤1
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ پنجم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
درباره نظریه و تاریخ انتقادی
۳-۱. تاریخ انتقادی تاریخی نظریهایشده است. این تاریخ با «نظریه» به مثابه مجموعهای منزوی از متون یا پیکرهای از دانش برخورد نمیکند. همچنین با نظریه به مثابه شکلی مجزا و غیرتاریخی از دانش برخورد نمیکند. بلکه نظریه را به مثابه عملی اینجهانی (و مصنوعی تاریخی) تلقی میکند. نکته این نیست که مورخان تبدیل به نظریهپرداز شوند؛ نظریه به خاطر نظریه هماناندازه باعث ورشکستگی است که این اندیشه که واقعیتها میتوانند «از جانب خویش سخن بگویند». نکته این است که تاریخ رشتهای بتواند بر ذهنیت صنفی خویش (ذاتگرایی رشتهای) و روششناسی تجربهگرایانه (بتوارهانگاری روششناختی) غالب آید تا پیشانگاشتهای مبتنی بر «عقل سلیم» خویش درباره شواهد و واقعیت، سوژگی و عاملیت، بافت و علیت، و کرونولوژی و زمانمندی را به پرسش گیرد. این امر نیازمند درگیری جدی با نظریههای انتقادی درباره خود، جامعه و تاریخ است.
۳-۲. تاریخ انتقادی نظریه را بر تاریخ اعمال نمیکند، همچنین خواهان آن نیست که نظریهْ بیشتر در نوشتههای تاریخی تلفیق گردد، تو گویی که بیرون از آنها قرار دارد. بلکه هدف تاریخ انتقادی این است که تاریخی از حیث نظری آگاه و نظریهای ریشهدار در تاریخ تولید کند. تاریخ انتقادی ترتیبها، روندها و نیروهای از همگسسته و دور از هم را جدی میگیرد، فارغ از اینکه ترتیبات مزبور ساختارها، گسترهها و روابطی اجتماعی، نمادین یا روانی هستند، یا «عللی» هستند که ممکن است قارهها یا قرنها آنها را از «معلولها» جدا انداخته باشند. تاریخ انتقادی درباره شرایط امکان اجتماعی و تاریخی خویش میاندیشد. تاریخ انتقادی پیشانگاشتهای نظری، جهتگیریها و دلالتهای دعاوی خویش را مشخص میسازد. این تاریخ پایههای دنیوی مداخله خویش در جهان را آشکار میسازد.
۳-۳. تاریخ انتقادی معرفتشناسی واقعگرایانه را که همزمان شالوده تجربهگرایی تاریخی و عقلگرایی فلسفی را تشکیل میدهد به باد پرسش میگیرد و آن را تاریخمند میکند. تاریخ انتقادی تصدیق میکند که تاریخ استقرایی صرفاً آن روی دیگر سکه فلسفه قیاسی است که تاریخ حرفهای از بدو کار خود با آن مخالفت ورزید. هر کدام از آنها، گو اینکه به شیوهای متفاوت، بودن را از دانستن، جهان را از اندیشه، و حقیقت را از تاریخ جدا میسازند. هیچ کدام از آنها رابطه بنیادین میان واقعیت اجتماعی و چارچوبها، مقولات، روشها و معرفتشناسیهای (اجتماعاً تولیدشده و از حیث تاریخی تعین یافته) را که از رهگذر آنها آن واقعیت (چه استقرایی و چه قیاسی) فهم میشود به پرسش نمیگیرند. تاریخ انتقادی به نقطهای فراتر از تضاد کاذب میان استقرای تجربهگرایانه و قیاس عقلگرایانه، و توصیف تاریخگرایانه و انتزاع فراتاریخی اشاره میدارد.
۳-۴. تاریخ انتقادی باور دارد که تمامی «فاکتها» همواره با واسطه به دست ما میرسند و معقتد است که طبقهبندیها همواره اجتماعی و مفاهیم همیشه تاریخی هستند؛ نظریه اینجهانی است و مفاهیم در همین جهان عمل میکنند. تا زمانی که «فاکتها» با «حقیقت» یکی انگاشته میشوند، مورخان دچار تناقضی منطقی میشوند زیرا هم منطق استقرایی و هم منطق قیاسی بهکارگرفتهشده دال بر مفهومی سرمدی و تغییرناپذیر از «حقیقت» هستند که در تضاد با آرمانهای حتی محافظهکارترین تلقیها از تاریخ قرار میگیرد: دگرگونی در طول زمان. تمرین در نظریه و تاریخ انتقادی به مورخان امکان میدهد تا چنان تناقضی را بشناسند. بدین سان این امر آنان را وامیدارد تا با این امر مواجه شوند که چیزهایی که «فاکتها» را در یک استدلال تاریخی میسازد چگونه با شرایط اجتماعی، شرایط مورخ، و دامنه پرسشهای قابل قبولی که از گذشته در هر لحظهای از زمان پرسیده میشود پیوند مییابند.
۳-۵. تاریخ انتقادی میداند که هر ارجاعی به بافت (به عنوان شاخص معنا) خود بحثی است پیرامون مناسبات و ترتیبات اجتماعیای که نمیتوان آن را مسلم انگاشت و بایستی آن را توضیح داد. بافت هرگز دادهشده یا بدیهی نیست؛ بافت همیشه پرسشهای بسیاری را به بار میآورد همچنانکه به نظر میرسد به آنها پاسخ میدهد.
(پارۀ پنجم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
درباره نظریه و تاریخ انتقادی
۳-۱. تاریخ انتقادی تاریخی نظریهایشده است. این تاریخ با «نظریه» به مثابه مجموعهای منزوی از متون یا پیکرهای از دانش برخورد نمیکند. همچنین با نظریه به مثابه شکلی مجزا و غیرتاریخی از دانش برخورد نمیکند. بلکه نظریه را به مثابه عملی اینجهانی (و مصنوعی تاریخی) تلقی میکند. نکته این نیست که مورخان تبدیل به نظریهپرداز شوند؛ نظریه به خاطر نظریه هماناندازه باعث ورشکستگی است که این اندیشه که واقعیتها میتوانند «از جانب خویش سخن بگویند». نکته این است که تاریخ رشتهای بتواند بر ذهنیت صنفی خویش (ذاتگرایی رشتهای) و روششناسی تجربهگرایانه (بتوارهانگاری روششناختی) غالب آید تا پیشانگاشتهای مبتنی بر «عقل سلیم» خویش درباره شواهد و واقعیت، سوژگی و عاملیت، بافت و علیت، و کرونولوژی و زمانمندی را به پرسش گیرد. این امر نیازمند درگیری جدی با نظریههای انتقادی درباره خود، جامعه و تاریخ است.
۳-۲. تاریخ انتقادی نظریه را بر تاریخ اعمال نمیکند، همچنین خواهان آن نیست که نظریهْ بیشتر در نوشتههای تاریخی تلفیق گردد، تو گویی که بیرون از آنها قرار دارد. بلکه هدف تاریخ انتقادی این است که تاریخی از حیث نظری آگاه و نظریهای ریشهدار در تاریخ تولید کند. تاریخ انتقادی ترتیبها، روندها و نیروهای از همگسسته و دور از هم را جدی میگیرد، فارغ از اینکه ترتیبات مزبور ساختارها، گسترهها و روابطی اجتماعی، نمادین یا روانی هستند، یا «عللی» هستند که ممکن است قارهها یا قرنها آنها را از «معلولها» جدا انداخته باشند. تاریخ انتقادی درباره شرایط امکان اجتماعی و تاریخی خویش میاندیشد. تاریخ انتقادی پیشانگاشتهای نظری، جهتگیریها و دلالتهای دعاوی خویش را مشخص میسازد. این تاریخ پایههای دنیوی مداخله خویش در جهان را آشکار میسازد.
۳-۳. تاریخ انتقادی معرفتشناسی واقعگرایانه را که همزمان شالوده تجربهگرایی تاریخی و عقلگرایی فلسفی را تشکیل میدهد به باد پرسش میگیرد و آن را تاریخمند میکند. تاریخ انتقادی تصدیق میکند که تاریخ استقرایی صرفاً آن روی دیگر سکه فلسفه قیاسی است که تاریخ حرفهای از بدو کار خود با آن مخالفت ورزید. هر کدام از آنها، گو اینکه به شیوهای متفاوت، بودن را از دانستن، جهان را از اندیشه، و حقیقت را از تاریخ جدا میسازند. هیچ کدام از آنها رابطه بنیادین میان واقعیت اجتماعی و چارچوبها، مقولات، روشها و معرفتشناسیهای (اجتماعاً تولیدشده و از حیث تاریخی تعین یافته) را که از رهگذر آنها آن واقعیت (چه استقرایی و چه قیاسی) فهم میشود به پرسش نمیگیرند. تاریخ انتقادی به نقطهای فراتر از تضاد کاذب میان استقرای تجربهگرایانه و قیاس عقلگرایانه، و توصیف تاریخگرایانه و انتزاع فراتاریخی اشاره میدارد.
۳-۴. تاریخ انتقادی باور دارد که تمامی «فاکتها» همواره با واسطه به دست ما میرسند و معقتد است که طبقهبندیها همواره اجتماعی و مفاهیم همیشه تاریخی هستند؛ نظریه اینجهانی است و مفاهیم در همین جهان عمل میکنند. تا زمانی که «فاکتها» با «حقیقت» یکی انگاشته میشوند، مورخان دچار تناقضی منطقی میشوند زیرا هم منطق استقرایی و هم منطق قیاسی بهکارگرفتهشده دال بر مفهومی سرمدی و تغییرناپذیر از «حقیقت» هستند که در تضاد با آرمانهای حتی محافظهکارترین تلقیها از تاریخ قرار میگیرد: دگرگونی در طول زمان. تمرین در نظریه و تاریخ انتقادی به مورخان امکان میدهد تا چنان تناقضی را بشناسند. بدین سان این امر آنان را وامیدارد تا با این امر مواجه شوند که چیزهایی که «فاکتها» را در یک استدلال تاریخی میسازد چگونه با شرایط اجتماعی، شرایط مورخ، و دامنه پرسشهای قابل قبولی که از گذشته در هر لحظهای از زمان پرسیده میشود پیوند مییابند.
۳-۵. تاریخ انتقادی میداند که هر ارجاعی به بافت (به عنوان شاخص معنا) خود بحثی است پیرامون مناسبات و ترتیبات اجتماعیای که نمیتوان آن را مسلم انگاشت و بایستی آن را توضیح داد. بافت هرگز دادهشده یا بدیهی نیست؛ بافت همیشه پرسشهای بسیاری را به بار میآورد همچنانکه به نظر میرسد به آنها پاسخ میدهد.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ*
(پارۀ نخست)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر**
ترجمه محمد غفوری
پیشسخن: پیشکش به کلیو، ایزدبانوی تاریخ
بخوان کلیو، دختر زئوس، از تجاوز نظریه
به حریم امن تو.
تو، آنکه هزیود را گفتی،
«ما میدانیم چگونه از چیزهای باطل سخن گوییم تا حقیقی به نظر آیند،
اما میدانیم که کِی میخواهیم چیزهای حقیقی را بر زبان رانیم».
اکنون گاه آن است تا چیزهای حقیقی را بر زبان آریم، زیرا
نظریه در خانۀ تو بدنام شده است،
امپراتوریهای تجربهگرایی،
بتوارگیِ بایگانیها، احکام رشتهای، سیطره راستکیشی و داستانگویی سترون
نظریه را بیرون راندهاند.
بدون نظریه، تاریخ هیچ نیست مگر قصههایی
که پیروزمندان و معلمان اخلاق میگویند،
قصههایی که بر چیزی ورای خویشتن دلالت نمیکنند.
بدون نظریه، کردوکارهای قدرت
و سرچشمههای بیعدالتی در هالهای از راز
و دور از دسترس ما میرایان میمانند.
ملاحظات ما، آنگاه که به توصیف محدود میشوند،
دستان ما را از اندیشۀ انتقادی کوتاه میدارند، اندیشهای که
که حتی برای تحلیل آن گنجینههای حافظه که ملک طلق تو اند
بهغایت نیازمند آنیم.
هان کلیو، تو را به نیوشیدن پیام خویش میخوانیم.
به فریادهای خشم ما گوش فرا دار.
ما با این نهادهها درباره نظریه و تاریخ از تو میخواهیم
تا مأموریت ما را تقدس بخشی و ما را
به سوی خدایان هدایت کنی.
درباره محدودیتهای تاریخ رشتهای (disciplinary history)
۱-۱. تاریخ آکادمیک هرگز نتوانسته است از خاستگاههای قرن هجدمیاش به عنوان عملی تجربهگرایانه فراتر رود. منظور ما رویکرد شکاکانه اولیه دیوید هیوم نیست بلکه منظورمان روشی علمی است که حامی پوزیتیویسم است، مکتبی که هورکهایمر آن را «تجربهگرایی مدرن» نامید و بعدها در علوم انسانی به کار آورده شد. تاریخ آکادمیک همچنان دلبسته این روش گردآوری فاکتها است که هدف از آن ارائه تفسیرهایی از رهگذر ارجاع آنها به بافتهای ظاهراً از پیش دادهشده و ساماندهی آنها در درون روایتهای کرونولوژیک است.
۱-۲. تاریخ آکادمیکِ واقعاً موجود مروج نوعی ذاتگرایی رشتهای است که مبتنی بر بتوارگی روششناختی (methodological fetishism) است. این تاریخ که با ظواهر شیئیتیافته (یعنی شواهدی که بلافاصله قابل مشاهده و ترجیحاً بایگانیک هستند) چنان برخورد میکند که گویی تجسمکننده امر واقعی و حامل حقیقت روابط اجتماعی هستند، و آثار پژوهشی را با اتکا بر این ملاک ارزیابی میکند که آیا این روش تجربهگرایانه به نحوی بسنده به کار بسته شده است یا نه. رشته تاریخ تمایل به تولید پژوهشگر دارد و نه متفکر و از منظری تکنوکراتیک به پژوهشگران مینگرد. مورخان، که عموماً آثار خود را برای دیگر مورخان حرفهای مینویسند توجه ویژهای به هنجارها و حاجبان*** رشته خویش دارند که پیشرفت حرفهایشان وابسته به آنهاست. این ذهنیت صنفی دأب و منش «خبرگان» [یا همان] عملههای متخصصی را تقویت میکند که به گونهای ابزاری از «تخصص» خویش به عنوان گواهی برای عضویتشان در این صنف و نمایش جایگاه خویش بهره میگیرند.
۱-۳. دغدغه وسواسگونهای که در حال حاضر در مورد «روششناسی» وجود دارد مبتنی بر این رویکرد «عملهگونه» است؛ فرض میشود که شاهراه یا مسیر رسیدن به معرفت تاریخی یکی است و آنهایی که از آن دور میفتند گمکردهراه محسوب میشوند. این تأکید روششناختیْ مسیر رشتهای تاریخ را تنگ میگرداند و چشمان محققان و مخاطبان را بر دیگر مسیرهای ممکن به سوی گذشته میبندد. در مقابل، کارآزمودگی در نظریه باعث آشکارشدن منطق، دامها و مزایای موجود در پس انتخاب هر یک از این مسیرها میشود.
۱-۴. آنچه در پس این بتوارگی روش وجود دارد نوعی سرسپردگی بیچون و چرا به «واقعگرایی هستیشناختی» (ontological realism) است. آنچه در این معرفتشناسی نقشی محوری دارد نوعی تعهد به دادههای تجربی است که همچون کف کاذبی برای نگهداشت این ادعا عمل میکند که رخدادهای گذشته به گونهای عینی در دسترسند و میتوان آنها را کشف، توصیف و تفسیر کرد. اینجاست که همانگویی آنها برملا میشود: روششناسی تجربهگرا امکان کاربست قواعد این نوع واقعگرایی را فراهم میکند در حالیکه همین نوع واقعگرایی تضمینکننده موفقیت روششناسی تجربهگرایانه است.
* Theses on Theory and History. theoryrevolt.com
مردمنامه، شماره دهم و یازدهم، پاییز و زمستان ۱۳۹۸.
**Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, Gary Wilder
***gatekeepers
تعبیری کنایهآمیز برای داوران ژورنالهای علمی.
(پارۀ نخست)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر**
ترجمه محمد غفوری
پیشسخن: پیشکش به کلیو، ایزدبانوی تاریخ
بخوان کلیو، دختر زئوس، از تجاوز نظریه
به حریم امن تو.
تو، آنکه هزیود را گفتی،
«ما میدانیم چگونه از چیزهای باطل سخن گوییم تا حقیقی به نظر آیند،
اما میدانیم که کِی میخواهیم چیزهای حقیقی را بر زبان رانیم».
اکنون گاه آن است تا چیزهای حقیقی را بر زبان آریم، زیرا
نظریه در خانۀ تو بدنام شده است،
امپراتوریهای تجربهگرایی،
بتوارگیِ بایگانیها، احکام رشتهای، سیطره راستکیشی و داستانگویی سترون
نظریه را بیرون راندهاند.
بدون نظریه، تاریخ هیچ نیست مگر قصههایی
که پیروزمندان و معلمان اخلاق میگویند،
قصههایی که بر چیزی ورای خویشتن دلالت نمیکنند.
بدون نظریه، کردوکارهای قدرت
و سرچشمههای بیعدالتی در هالهای از راز
و دور از دسترس ما میرایان میمانند.
ملاحظات ما، آنگاه که به توصیف محدود میشوند،
دستان ما را از اندیشۀ انتقادی کوتاه میدارند، اندیشهای که
که حتی برای تحلیل آن گنجینههای حافظه که ملک طلق تو اند
بهغایت نیازمند آنیم.
هان کلیو، تو را به نیوشیدن پیام خویش میخوانیم.
به فریادهای خشم ما گوش فرا دار.
ما با این نهادهها درباره نظریه و تاریخ از تو میخواهیم
تا مأموریت ما را تقدس بخشی و ما را
به سوی خدایان هدایت کنی.
درباره محدودیتهای تاریخ رشتهای (disciplinary history)
۱-۱. تاریخ آکادمیک هرگز نتوانسته است از خاستگاههای قرن هجدمیاش به عنوان عملی تجربهگرایانه فراتر رود. منظور ما رویکرد شکاکانه اولیه دیوید هیوم نیست بلکه منظورمان روشی علمی است که حامی پوزیتیویسم است، مکتبی که هورکهایمر آن را «تجربهگرایی مدرن» نامید و بعدها در علوم انسانی به کار آورده شد. تاریخ آکادمیک همچنان دلبسته این روش گردآوری فاکتها است که هدف از آن ارائه تفسیرهایی از رهگذر ارجاع آنها به بافتهای ظاهراً از پیش دادهشده و ساماندهی آنها در درون روایتهای کرونولوژیک است.
۱-۲. تاریخ آکادمیکِ واقعاً موجود مروج نوعی ذاتگرایی رشتهای است که مبتنی بر بتوارگی روششناختی (methodological fetishism) است. این تاریخ که با ظواهر شیئیتیافته (یعنی شواهدی که بلافاصله قابل مشاهده و ترجیحاً بایگانیک هستند) چنان برخورد میکند که گویی تجسمکننده امر واقعی و حامل حقیقت روابط اجتماعی هستند، و آثار پژوهشی را با اتکا بر این ملاک ارزیابی میکند که آیا این روش تجربهگرایانه به نحوی بسنده به کار بسته شده است یا نه. رشته تاریخ تمایل به تولید پژوهشگر دارد و نه متفکر و از منظری تکنوکراتیک به پژوهشگران مینگرد. مورخان، که عموماً آثار خود را برای دیگر مورخان حرفهای مینویسند توجه ویژهای به هنجارها و حاجبان*** رشته خویش دارند که پیشرفت حرفهایشان وابسته به آنهاست. این ذهنیت صنفی دأب و منش «خبرگان» [یا همان] عملههای متخصصی را تقویت میکند که به گونهای ابزاری از «تخصص» خویش به عنوان گواهی برای عضویتشان در این صنف و نمایش جایگاه خویش بهره میگیرند.
۱-۳. دغدغه وسواسگونهای که در حال حاضر در مورد «روششناسی» وجود دارد مبتنی بر این رویکرد «عملهگونه» است؛ فرض میشود که شاهراه یا مسیر رسیدن به معرفت تاریخی یکی است و آنهایی که از آن دور میفتند گمکردهراه محسوب میشوند. این تأکید روششناختیْ مسیر رشتهای تاریخ را تنگ میگرداند و چشمان محققان و مخاطبان را بر دیگر مسیرهای ممکن به سوی گذشته میبندد. در مقابل، کارآزمودگی در نظریه باعث آشکارشدن منطق، دامها و مزایای موجود در پس انتخاب هر یک از این مسیرها میشود.
۱-۴. آنچه در پس این بتوارگی روش وجود دارد نوعی سرسپردگی بیچون و چرا به «واقعگرایی هستیشناختی» (ontological realism) است. آنچه در این معرفتشناسی نقشی محوری دارد نوعی تعهد به دادههای تجربی است که همچون کف کاذبی برای نگهداشت این ادعا عمل میکند که رخدادهای گذشته به گونهای عینی در دسترسند و میتوان آنها را کشف، توصیف و تفسیر کرد. اینجاست که همانگویی آنها برملا میشود: روششناسی تجربهگرا امکان کاربست قواعد این نوع واقعگرایی را فراهم میکند در حالیکه همین نوع واقعگرایی تضمینکننده موفقیت روششناسی تجربهگرایانه است.
* Theses on Theory and History. theoryrevolt.com
مردمنامه، شماره دهم و یازدهم، پاییز و زمستان ۱۳۹۸.
**Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, Gary Wilder
***gatekeepers
تعبیری کنایهآمیز برای داوران ژورنالهای علمی.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ دوم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۱-۵. تاریخ به مثابه یک رشته مشوق نظامی از تنبیه یا مجازات است. آنهایی که به نظر میرسد مواضعی جدید دارند اما کلاهشان را محکم میچسبند و تفکر خویش را بر گرد سنت مألوف سامان میدهند پاداش میگیرند، حال آنکه آنان که خطر میکنند و پای در قلمروهایی نو میگذارند تقبیح میشوند. منظور ما از «قلمروهای نو» تحقیقات، جهتگیریها یا نقطههای عزیمت معرفتشناختی بدیل هستند نه مضامین یا موضوعات جدید. آنان که تن به انتظام رشتهای دادهاند از سوی صنف دانشگاهی تقدیر میشوند حال آنکه نوآوران مجازات میگردند. این روند انتظام بخشی رشتهای در هیچ کجا آشکارتر از روند ارزیابی و انتشار نشریه سخنگوی انجمن تاریخ آمریکا به چشم نمیآید. انتظام بخشی مزبور در عملکرد ارزیابان متعدد و ناشناختهای به قوع میپیوندد که قلمرو رشته خویش را تحت مراقبت پلیسی میگیرند و آنگاه به خاطر عینیت علمی و شایستهسالاری حاصل از آن به خویشتن و مؤلفانشان تبریک میگویند. پیامد ملالآور این روند نگارش مقالاتی است که ممکن است از حیث گستره جغرافیایی و حتی مضمونی گسترده باشند، لیکن از حیث رویکرد نظری و روششناختیشان به گونهای خیرهکننده یکدست و همگناند. بهرهگیری از شمار زیادی از ارزیابان توهم نوعی شایستهسالاری دموکراتیک را ایجاد میکند آن هم در حالی که قدرت حتی بیشتری را به دبیران نشریه میدهد و سپس به آنان امکان میدهد تا از میان نظرات گوناگون آنهایی را برگزینند که بایستی اجازه عبور را بیابند. این امر به گونهای اجتنابناپذیر باعث میشود تا مؤلفان احتجاجات خود را تلطیف نمایند و از دعاوی خویش پا پس کشند تا بتوانند بیشترین مخاطبان ممکن را خرسند گردانند و کمترین میزان نارضایتی را ایجاد کنند. تنها آنچه که فیالحال آشنا میآید عموماً راه خویش را به درون صفحات نشریه مییابد. این نشریه و دیگر نشریات رشته تاریخ به طور کلی میکوشند تا آن چیزی را تولید کنند که عقل سلیم حرفهای قلمداد میشود، وحدت صنفی را بازتصدیق میکند و مرزهای میان خودیها و غیرخودیها را بازتولید میکند.
۱-۶. دبیر نشریه انجمن تاریخ آمریکا اخیراً طرحی را برای «استعمارزدایی» از این نشریه اعلان کرده است، یعنی اصلاح «دههها عملکرد انحصاری، که طی آن زنان، مردمان رنگینپوست، مهاجران و مردم استعمارشده و بومی به عنوان خالقان آثار علمی و موضوعات مطالعه تاریخی به گونهای مؤثر به سکوت واداشته میشدند». این نشریه متعهد میشود که این کار را با تنوع بخشی به هیئت دبیران، مؤلفان کتب مورد بررسی و انتخاب ارزیابان انجام دهد. همچنین وعده میدهد که مقالات را به گروه متنوعتری از پژوهشگران سفارش دهد. اینها اصلاحاتی مبارک و دیرهنگامند. البته وی همچنین اشاره میکند که «رویههای ارزیابی تحویل مقالات به مجله» مورد بازبینی قرار نخواهد گرفت به این دلیل که «فرایند ارزیابی همترازانه کور» موجود در مجله در حال حاضر «فوقالعاده دموکراتیک» است. از این قرار، دبیران مجله عمدتاً با تمرکز بر ایالات و کولونیهای بخش ارزیابی میپذیرند که مقالات اصلی مجله همچنان قاطعانه تحت حکومت امپریالیستی باقی بماند. سردبیر مجله اذعان نمیکند که استعمارزدایی از مجله بایستی شامل بازاندیشی هنجارهای پژوهشی و اشکال معرفتیای گردد که زمینهساز آن محرومیتهایی شده است که مجله انجمن تاریخ آمریکا مدتهایی مدید در آن مشارکت داشته است. با تمرکز انحصاری بر مؤلفانِ از حیث اجتماعی متنوع و موضوعات از حیث جغرافیایی گوناگون، روششناسی تجربهگرا و معرفتشناسی واقعگرا همچنان به عنوان معیار بیچون و چرای رشتهای پایگاه خود را حفظ میکنند. بار دیگر، هژمونی موجود با وعدههای صوری برای تحقق تنوع که هدف از آن همسازی است و نه دگرگونی برجای میماند. رشته تاریخ و نشریه مزبور به معنای واقعی تنها میتواند از رهگذر بازبینی مجدد و ریشهای در مورد استفاده و کاربستپذیری نظریه در تاریخ استعمارزدایی شود.
(پارۀ دوم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۱-۵. تاریخ به مثابه یک رشته مشوق نظامی از تنبیه یا مجازات است. آنهایی که به نظر میرسد مواضعی جدید دارند اما کلاهشان را محکم میچسبند و تفکر خویش را بر گرد سنت مألوف سامان میدهند پاداش میگیرند، حال آنکه آنان که خطر میکنند و پای در قلمروهایی نو میگذارند تقبیح میشوند. منظور ما از «قلمروهای نو» تحقیقات، جهتگیریها یا نقطههای عزیمت معرفتشناختی بدیل هستند نه مضامین یا موضوعات جدید. آنان که تن به انتظام رشتهای دادهاند از سوی صنف دانشگاهی تقدیر میشوند حال آنکه نوآوران مجازات میگردند. این روند انتظام بخشی رشتهای در هیچ کجا آشکارتر از روند ارزیابی و انتشار نشریه سخنگوی انجمن تاریخ آمریکا به چشم نمیآید. انتظام بخشی مزبور در عملکرد ارزیابان متعدد و ناشناختهای به قوع میپیوندد که قلمرو رشته خویش را تحت مراقبت پلیسی میگیرند و آنگاه به خاطر عینیت علمی و شایستهسالاری حاصل از آن به خویشتن و مؤلفانشان تبریک میگویند. پیامد ملالآور این روند نگارش مقالاتی است که ممکن است از حیث گستره جغرافیایی و حتی مضمونی گسترده باشند، لیکن از حیث رویکرد نظری و روششناختیشان به گونهای خیرهکننده یکدست و همگناند. بهرهگیری از شمار زیادی از ارزیابان توهم نوعی شایستهسالاری دموکراتیک را ایجاد میکند آن هم در حالی که قدرت حتی بیشتری را به دبیران نشریه میدهد و سپس به آنان امکان میدهد تا از میان نظرات گوناگون آنهایی را برگزینند که بایستی اجازه عبور را بیابند. این امر به گونهای اجتنابناپذیر باعث میشود تا مؤلفان احتجاجات خود را تلطیف نمایند و از دعاوی خویش پا پس کشند تا بتوانند بیشترین مخاطبان ممکن را خرسند گردانند و کمترین میزان نارضایتی را ایجاد کنند. تنها آنچه که فیالحال آشنا میآید عموماً راه خویش را به درون صفحات نشریه مییابد. این نشریه و دیگر نشریات رشته تاریخ به طور کلی میکوشند تا آن چیزی را تولید کنند که عقل سلیم حرفهای قلمداد میشود، وحدت صنفی را بازتصدیق میکند و مرزهای میان خودیها و غیرخودیها را بازتولید میکند.
۱-۶. دبیر نشریه انجمن تاریخ آمریکا اخیراً طرحی را برای «استعمارزدایی» از این نشریه اعلان کرده است، یعنی اصلاح «دههها عملکرد انحصاری، که طی آن زنان، مردمان رنگینپوست، مهاجران و مردم استعمارشده و بومی به عنوان خالقان آثار علمی و موضوعات مطالعه تاریخی به گونهای مؤثر به سکوت واداشته میشدند». این نشریه متعهد میشود که این کار را با تنوع بخشی به هیئت دبیران، مؤلفان کتب مورد بررسی و انتخاب ارزیابان انجام دهد. همچنین وعده میدهد که مقالات را به گروه متنوعتری از پژوهشگران سفارش دهد. اینها اصلاحاتی مبارک و دیرهنگامند. البته وی همچنین اشاره میکند که «رویههای ارزیابی تحویل مقالات به مجله» مورد بازبینی قرار نخواهد گرفت به این دلیل که «فرایند ارزیابی همترازانه کور» موجود در مجله در حال حاضر «فوقالعاده دموکراتیک» است. از این قرار، دبیران مجله عمدتاً با تمرکز بر ایالات و کولونیهای بخش ارزیابی میپذیرند که مقالات اصلی مجله همچنان قاطعانه تحت حکومت امپریالیستی باقی بماند. سردبیر مجله اذعان نمیکند که استعمارزدایی از مجله بایستی شامل بازاندیشی هنجارهای پژوهشی و اشکال معرفتیای گردد که زمینهساز آن محرومیتهایی شده است که مجله انجمن تاریخ آمریکا مدتهایی مدید در آن مشارکت داشته است. با تمرکز انحصاری بر مؤلفانِ از حیث اجتماعی متنوع و موضوعات از حیث جغرافیایی گوناگون، روششناسی تجربهگرا و معرفتشناسی واقعگرا همچنان به عنوان معیار بیچون و چرای رشتهای پایگاه خود را حفظ میکنند. بار دیگر، هژمونی موجود با وعدههای صوری برای تحقق تنوع که هدف از آن همسازی است و نه دگرگونی برجای میماند. رشته تاریخ و نشریه مزبور به معنای واقعی تنها میتواند از رهگذر بازبینی مجدد و ریشهای در مورد استفاده و کاربستپذیری نظریه در تاریخ استعمارزدایی شود.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ سوم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۱-۷. با توجه به اینکه مورخان به تحلیل (ماهیت پویا و متغیر) صورتبندیها، روابط، تجارب و معانی اجتماعی میپردازند آنان نمیتوانند بدون چنگ زدن محکم به نظریه انتقادی (فرقی نمیکند که این نظریه نشانهشناختی، روانکاوانه، مارکسیستی، هرمنوتیکی، پدیدارشناختی، ساختارگرایانه، پساساختارگرایانه، فمینیستی، پسااستعمارگرایانه، کوئیر و ... باشد) و نیز رسیدن به فهمی از تاریخ دانش تاریخ و نظریه تاریخ (نظریههایی که شالوده تحلیل تاریخی را میسازند) از پس چنین کاری برآیند. تنها با خلق تاریخی با بنیاد نظری و نظریهای با بنیاد تاریخی است که میتوانیم از دوگانه کاذب میان تاریخ و نظریه برگذریم. اندک دپارتمانهای تاریخ هستند که بخشی را به نظریه تاریخ یا نظریه انتقادی اختصاص دادهاند و این کمبود را با اتکا به دروس ارائهشده توسط اعضایی که علاقهای به این حوزه دارند یا معدود چهرههای بیرون از دپارتمانهای خویش که دانشجویانشان را به نزد آنان میفرستند، جبران میکنند. این وضعیت «نظریه» را نسبت به کار «واقعی» تاریخی تا حد امری حاشیهای تنزل میدهد اما همچنین دانشجویان را مجاب میکند تا نظریه را همچون تمرینی تکمیلی تلقی کنند که جزء اصلی تفکر تاریخی و تاریخنویسی نیست.
۱-۸. رویکرد هنجارین (و هنجارمندساز) تاریخ به آموزش در دوره دکترا آشکارکننده (و تقویتکننده) جهتگیری ضد نظری و غیراندیشمندانه آن است. عناصر اصلی این دوره را معمولاً دروس تاریخنگاری و سمینارهای تحقیقی تشکیل میدهند. دروس تاریخنگاری عموماً متمرکز بر گردآوری مجموعهای از آثار مهم در یک زیرشاخه خاص میشود که دانشجویان برای کسب اطلاعات (آموختن کلانروایتها)، تسلط یافتن بر مکان-زمان-موضوع (که در امتحانهای جامع به آزمون گذاشته میشود)، و تکنیک (استفاده کم و بیش موفق از روششناسیهای هنجارین تاریخ، که میتوان در پژوهش خود دانشجو آنها را به کار بست یا تعدیل نمود) آنها را میخوانند. سمینارهای تحقیقی دوره دکتری نوعاً دانشجویان آینده و تازهکار را متکفل نگارش مقالات قابل انتشاری میسازند که مبتنی بر منابع دست اول هستند، تو گویی که «تاریخورزی» یک عمل بدیهی فنی است و دانشجویان تنها نیاز دارند که عادت روششناختیِ گردآوری شواهد واقعی را به منظور بافتمندکردن و روایت کردن آنها پرورش دهند. گرچه دروس موضوعی و نظری وجود دارند، لیکن به ندرت از دانشجویان دکتری خواسته میشود که به مطالعه تاریخِ «تاریخ» به مثابه شکلی از معرفت، معرفتشناسی علوم انسانی، یا نظریه انتقادی بپردازند.
۱-۹. تاریخ دانشگاهی معمولاً تأمل درباره شرایط امکان خودش را در پرانتز میگذارد: یعنی تأمل درباره چیستی شواهد، درباره اینکه روشها چگونه میتوانند از پیش مشخص سازند که چنان شواهدی چطور میتوانند استدلالها را خوانا و معتبر سازند، درباره اینکه چنان اعتباری حاکی از چه پیشفرضهایی درباره نظم اجتماعی و دگردیسی تاریخی است؛ پیشفرضهایی درباره روابط میان اشکال اجتماعی و اشکال معرفت، شیوههای پذیرفتهشده نقل کردن و شیوههای قابل قبول برای شناخت، سامانهای هنجارین و مفاهیم بهنجارساز؛ درباره زمینههای اجتماعی-سیاسیای که ناخواسته جهتگیریها، اولویتها و سلسلهمراتب فکری، حرفهای و نهادی مورخان را شکل میبخشند و بدین سان تعینی بیش از حد (over-determine) بدانها میدهند. این عادات آموزشی و نگارشی به تقویت تمایل رشتهای تاریخ برای جداسازی تصنعی داده از نظریه، فاکتها از مفاهیم، و پژوهش از تفکر دامن میزند. این باعث میشود تا «نظریه» به مثابه مجموعهای از چارچوبهای دم دستیای تجسم یابد که میتواند در مورد دادهها «اعمال شود».
۱-۱۰. چهارچوبهای نظری و ماهیمی که با معرفتشناسی رئالیستی رشته تاریخ و روششناسی تجربی آن همخوانی ندارند معمولاً روانه قلمرو تاریخ «فکری» میشوند (یا در درون گتوی آن محصور میشوند)، تاریخی که غالباً افکار را به شیوههایی به جامعه مرتبط میکند که پنداشتهای متعارف درباره این رشته را، به جای آنکه به چالش کشد تصدیق میکند. تاریخ فکری در خود و برای خود در پی آن نیست که پرسشهایی خودنگرانه درباره معرفتشناسی تاریخی و هنجارهای تاریخنگارانه درافکند که انتقادیتر از دیگر زیررشتههای حرفهای تاریخ هستند. مورخان فکریِ اندیشههای بدعتآمیز (نظیر پساساختارگرایی، روانکاوی، مارکسیسم) را توصیف میکنند، اما به ندرت از آن نظریهها به عنوان نقطه عظیمت، روش یا چارچوبی برای تحلیل تاریخی خود بهره میگیرند.
(پارۀ سوم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۱-۷. با توجه به اینکه مورخان به تحلیل (ماهیت پویا و متغیر) صورتبندیها، روابط، تجارب و معانی اجتماعی میپردازند آنان نمیتوانند بدون چنگ زدن محکم به نظریه انتقادی (فرقی نمیکند که این نظریه نشانهشناختی، روانکاوانه، مارکسیستی، هرمنوتیکی، پدیدارشناختی، ساختارگرایانه، پساساختارگرایانه، فمینیستی، پسااستعمارگرایانه، کوئیر و ... باشد) و نیز رسیدن به فهمی از تاریخ دانش تاریخ و نظریه تاریخ (نظریههایی که شالوده تحلیل تاریخی را میسازند) از پس چنین کاری برآیند. تنها با خلق تاریخی با بنیاد نظری و نظریهای با بنیاد تاریخی است که میتوانیم از دوگانه کاذب میان تاریخ و نظریه برگذریم. اندک دپارتمانهای تاریخ هستند که بخشی را به نظریه تاریخ یا نظریه انتقادی اختصاص دادهاند و این کمبود را با اتکا به دروس ارائهشده توسط اعضایی که علاقهای به این حوزه دارند یا معدود چهرههای بیرون از دپارتمانهای خویش که دانشجویانشان را به نزد آنان میفرستند، جبران میکنند. این وضعیت «نظریه» را نسبت به کار «واقعی» تاریخی تا حد امری حاشیهای تنزل میدهد اما همچنین دانشجویان را مجاب میکند تا نظریه را همچون تمرینی تکمیلی تلقی کنند که جزء اصلی تفکر تاریخی و تاریخنویسی نیست.
۱-۸. رویکرد هنجارین (و هنجارمندساز) تاریخ به آموزش در دوره دکترا آشکارکننده (و تقویتکننده) جهتگیری ضد نظری و غیراندیشمندانه آن است. عناصر اصلی این دوره را معمولاً دروس تاریخنگاری و سمینارهای تحقیقی تشکیل میدهند. دروس تاریخنگاری عموماً متمرکز بر گردآوری مجموعهای از آثار مهم در یک زیرشاخه خاص میشود که دانشجویان برای کسب اطلاعات (آموختن کلانروایتها)، تسلط یافتن بر مکان-زمان-موضوع (که در امتحانهای جامع به آزمون گذاشته میشود)، و تکنیک (استفاده کم و بیش موفق از روششناسیهای هنجارین تاریخ، که میتوان در پژوهش خود دانشجو آنها را به کار بست یا تعدیل نمود) آنها را میخوانند. سمینارهای تحقیقی دوره دکتری نوعاً دانشجویان آینده و تازهکار را متکفل نگارش مقالات قابل انتشاری میسازند که مبتنی بر منابع دست اول هستند، تو گویی که «تاریخورزی» یک عمل بدیهی فنی است و دانشجویان تنها نیاز دارند که عادت روششناختیِ گردآوری شواهد واقعی را به منظور بافتمندکردن و روایت کردن آنها پرورش دهند. گرچه دروس موضوعی و نظری وجود دارند، لیکن به ندرت از دانشجویان دکتری خواسته میشود که به مطالعه تاریخِ «تاریخ» به مثابه شکلی از معرفت، معرفتشناسی علوم انسانی، یا نظریه انتقادی بپردازند.
۱-۹. تاریخ دانشگاهی معمولاً تأمل درباره شرایط امکان خودش را در پرانتز میگذارد: یعنی تأمل درباره چیستی شواهد، درباره اینکه روشها چگونه میتوانند از پیش مشخص سازند که چنان شواهدی چطور میتوانند استدلالها را خوانا و معتبر سازند، درباره اینکه چنان اعتباری حاکی از چه پیشفرضهایی درباره نظم اجتماعی و دگردیسی تاریخی است؛ پیشفرضهایی درباره روابط میان اشکال اجتماعی و اشکال معرفت، شیوههای پذیرفتهشده نقل کردن و شیوههای قابل قبول برای شناخت، سامانهای هنجارین و مفاهیم بهنجارساز؛ درباره زمینههای اجتماعی-سیاسیای که ناخواسته جهتگیریها، اولویتها و سلسلهمراتب فکری، حرفهای و نهادی مورخان را شکل میبخشند و بدین سان تعینی بیش از حد (over-determine) بدانها میدهند. این عادات آموزشی و نگارشی به تقویت تمایل رشتهای تاریخ برای جداسازی تصنعی داده از نظریه، فاکتها از مفاهیم، و پژوهش از تفکر دامن میزند. این باعث میشود تا «نظریه» به مثابه مجموعهای از چارچوبهای دم دستیای تجسم یابد که میتواند در مورد دادهها «اعمال شود».
۱-۱۰. چهارچوبهای نظری و ماهیمی که با معرفتشناسی رئالیستی رشته تاریخ و روششناسی تجربی آن همخوانی ندارند معمولاً روانه قلمرو تاریخ «فکری» میشوند (یا در درون گتوی آن محصور میشوند)، تاریخی که غالباً افکار را به شیوههایی به جامعه مرتبط میکند که پنداشتهای متعارف درباره این رشته را، به جای آنکه به چالش کشد تصدیق میکند. تاریخ فکری در خود و برای خود در پی آن نیست که پرسشهایی خودنگرانه درباره معرفتشناسی تاریخی و هنجارهای تاریخنگارانه درافکند که انتقادیتر از دیگر زیررشتههای حرفهای تاریخ هستند. مورخان فکریِ اندیشههای بدعتآمیز (نظیر پساساختارگرایی، روانکاوی، مارکسیسم) را توصیف میکنند، اما به ندرت از آن نظریهها به عنوان نقطه عظیمت، روش یا چارچوبی برای تحلیل تاریخی خود بهره میگیرند.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ چهارم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۱-۱۱. با این همه، دلمشغولی ضد نظری تاریخ با فاکتها و استدلال واقعگرایانه متضمن مجموعهای از پیشفرضهای نظری ناکاویده درباره زمان و مکان، نیت و عاملیت، تقرب و علیت، بافت و کرونولوژی است. این پیشفرضها، ولو ناخواسته، در خدمت تقویت وضع موجود علمی و سیاسی هستند.
در باب مقاومت دربرابر نظریه
مقاومت تاریخ در برابر نظریه چندین صورت به خود گرفته است:
۲-۱. تمایزی مغرضانه میان فلسفه زنانهشده و تاریخ مردانهشده. بدین سان فاسفه چونان رقصی سبکسرانه با «نظریه متفنن فرانسوی» به سخره گرفته میشود، حال آنکه تاریخ به خاطر کار سخت و استوارش ستوده میشود. به یاد آوریم آن تصویرِ مورخ حقیقی را که مشقت طی کردن صدها پله در بایگانیهای لیون را بر خود هموار میکرد (همچنان که بسیاری از زائران توبهکار پیش از وی کردهاند) تا به جست و جوی فاکتها بپردازد. فلسفه به عنوان امری ظنی (speculative) (زنانه) تقبیح میشود؛ تاریخ به مثابه امری عینی (مردانه) تقدیس میگردد. «رؤیای شریف» یک علم محض (مردانه) هرگز رشته تاریخ را ترک نگفته است: زمانی گندم چاودار پوسیده را به عنوان عاملی برای تبیین شور و شوق انقلابی فرانسویان پیشنهاد میکردند، حال آنکه امروزه «علم» تاریخ هیئت آزمونهای دیانای درباره استخوانهای باستانی یا کاربست علوم اعصاب بر روی ذهنیتها را به خود میگیرد.
۲-۲. طبیعیسازی تاریخ به مثابه چیزی آن بیرون، که در انتظار بیرون آمدن از زیر خاک است؛ بازکشف مردگان به عنوان راهی مطمئن برای شناخت زندگان. تاریخ به عنوان داستانی که برای ما سخن میگوید؛ نه داستانی که ما درباره خویش میگوییم.
۲-۳. خوارداشت (۱): نظریه چرخشی دیگر (چرخشی اشتباه) در شهر فرنگ همیشه چرخان تحقیق تاریخی است. وسوسه نظریه همچون مرحلهای انحرافی در تاریخ فکری این رشته تلقی میگردد که شادمانه و سریع رشد کرد، و جای خود را به بازگشت به مشاهده میدانی استوارتر داد.
۲-۴. خوارداشت (۲): خودِ ابژههای تحقیق نظری خوار داشته میشوند. از این قرار، فیالمثل، تحقیقات معرفتشناسانه رادیکال فوکو تبدیل به یک پژوهش تجربی صرف دیگر درباره زندانها، درمانگاهها یا اعمال جنسی میشوند. و تفاوتهای زندان «من» با زندان فوکو تبدیل به برهانی برای اثبات خطای شیوههای نظری او میگردد.
۲-۵. جبران مافات، شکل دیگری از خوارداشت. باز کردن متظاهرانه عرصه، چنانکه به نظر میرسد به استقبال نظریه میروند (که معمولاً در پیشگفتار یا مقدمه یا پانوشتهای یک پژوهش تجربی ارائه میشود)، تنها به منظور چشمپوشی از دلالتهای آن در اثری که از پی آن مقدمه نظری میآید. بدین سان واسازی تبدیل به مترادفی برای تفسیر در تاریخهای فکری متعارف میگردد، مارکسیسم به جبرگرایی اقتصادی یا کاربست «طبقه» در مطالعات جوامع محلی فروکاسته میشود و «جنسیت» تمایز میان جنسیت/جنسینگی (sex/gender) یا اسمترار تقابل مرد/زن را به همان شیوه رایج که در هر جای دیگری گفته میشود که به قوع میپیوندد عیناً متبلور میکند.
۲-۶. طرد نظریه (۱). در این مورد نظریه ساختارگرایانه یا پساساختارگرایانه نوعی نسبیگرایی خطرناک است: گفته میشود که نظریه با به پرسش کشیدن رابطه زبان با واقعیت جست و جوی ضروری از پی حقایق بدیهی را به ابتذال میکشاند.
۲-۷. طرد نظریه (۲). این اتهام که نظریه –هر نظریهای- مسلتزم تحمیل تحریفآمیز مقولات سفت و سخت ایدئولوژیک بر واقعیات بدیهی است. همان طور که برخی محققان ادبی باورمند به «خوانش سطحی» تأیید میکنند، این اتهام تحریف در تقابل با توسل غیر پروبلماتیک این محققان (مورخان و محققان ادبی به یکسان) به بهاصطلاح مقولات عینیِ تحلیلی قرار میگیرد: طبقه، نژاد، جنسیت و آسیبشناسیهای روانکاوانه (عقده ادیپ، نزای با محارم و ...).
۲-۸. بیتوجهی به بلهوسیهای زبان و به جای آن اصرار بر معنای تحتاللفظی («[برخاسته از] عقل سلیم») کلمات.
(پارۀ چهارم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۱-۱۱. با این همه، دلمشغولی ضد نظری تاریخ با فاکتها و استدلال واقعگرایانه متضمن مجموعهای از پیشفرضهای نظری ناکاویده درباره زمان و مکان، نیت و عاملیت، تقرب و علیت، بافت و کرونولوژی است. این پیشفرضها، ولو ناخواسته، در خدمت تقویت وضع موجود علمی و سیاسی هستند.
در باب مقاومت دربرابر نظریه
مقاومت تاریخ در برابر نظریه چندین صورت به خود گرفته است:
۲-۱. تمایزی مغرضانه میان فلسفه زنانهشده و تاریخ مردانهشده. بدین سان فاسفه چونان رقصی سبکسرانه با «نظریه متفنن فرانسوی» به سخره گرفته میشود، حال آنکه تاریخ به خاطر کار سخت و استوارش ستوده میشود. به یاد آوریم آن تصویرِ مورخ حقیقی را که مشقت طی کردن صدها پله در بایگانیهای لیون را بر خود هموار میکرد (همچنان که بسیاری از زائران توبهکار پیش از وی کردهاند) تا به جست و جوی فاکتها بپردازد. فلسفه به عنوان امری ظنی (speculative) (زنانه) تقبیح میشود؛ تاریخ به مثابه امری عینی (مردانه) تقدیس میگردد. «رؤیای شریف» یک علم محض (مردانه) هرگز رشته تاریخ را ترک نگفته است: زمانی گندم چاودار پوسیده را به عنوان عاملی برای تبیین شور و شوق انقلابی فرانسویان پیشنهاد میکردند، حال آنکه امروزه «علم» تاریخ هیئت آزمونهای دیانای درباره استخوانهای باستانی یا کاربست علوم اعصاب بر روی ذهنیتها را به خود میگیرد.
۲-۲. طبیعیسازی تاریخ به مثابه چیزی آن بیرون، که در انتظار بیرون آمدن از زیر خاک است؛ بازکشف مردگان به عنوان راهی مطمئن برای شناخت زندگان. تاریخ به عنوان داستانی که برای ما سخن میگوید؛ نه داستانی که ما درباره خویش میگوییم.
۲-۳. خوارداشت (۱): نظریه چرخشی دیگر (چرخشی اشتباه) در شهر فرنگ همیشه چرخان تحقیق تاریخی است. وسوسه نظریه همچون مرحلهای انحرافی در تاریخ فکری این رشته تلقی میگردد که شادمانه و سریع رشد کرد، و جای خود را به بازگشت به مشاهده میدانی استوارتر داد.
۲-۴. خوارداشت (۲): خودِ ابژههای تحقیق نظری خوار داشته میشوند. از این قرار، فیالمثل، تحقیقات معرفتشناسانه رادیکال فوکو تبدیل به یک پژوهش تجربی صرف دیگر درباره زندانها، درمانگاهها یا اعمال جنسی میشوند. و تفاوتهای زندان «من» با زندان فوکو تبدیل به برهانی برای اثبات خطای شیوههای نظری او میگردد.
۲-۵. جبران مافات، شکل دیگری از خوارداشت. باز کردن متظاهرانه عرصه، چنانکه به نظر میرسد به استقبال نظریه میروند (که معمولاً در پیشگفتار یا مقدمه یا پانوشتهای یک پژوهش تجربی ارائه میشود)، تنها به منظور چشمپوشی از دلالتهای آن در اثری که از پی آن مقدمه نظری میآید. بدین سان واسازی تبدیل به مترادفی برای تفسیر در تاریخهای فکری متعارف میگردد، مارکسیسم به جبرگرایی اقتصادی یا کاربست «طبقه» در مطالعات جوامع محلی فروکاسته میشود و «جنسیت» تمایز میان جنسیت/جنسینگی (sex/gender) یا اسمترار تقابل مرد/زن را به همان شیوه رایج که در هر جای دیگری گفته میشود که به قوع میپیوندد عیناً متبلور میکند.
۲-۶. طرد نظریه (۱). در این مورد نظریه ساختارگرایانه یا پساساختارگرایانه نوعی نسبیگرایی خطرناک است: گفته میشود که نظریه با به پرسش کشیدن رابطه زبان با واقعیت جست و جوی ضروری از پی حقایق بدیهی را به ابتذال میکشاند.
۲-۷. طرد نظریه (۲). این اتهام که نظریه –هر نظریهای- مسلتزم تحمیل تحریفآمیز مقولات سفت و سخت ایدئولوژیک بر واقعیات بدیهی است. همان طور که برخی محققان ادبی باورمند به «خوانش سطحی» تأیید میکنند، این اتهام تحریف در تقابل با توسل غیر پروبلماتیک این محققان (مورخان و محققان ادبی به یکسان) به بهاصطلاح مقولات عینیِ تحلیلی قرار میگیرد: طبقه، نژاد، جنسیت و آسیبشناسیهای روانکاوانه (عقده ادیپ، نزای با محارم و ...).
۲-۸. بیتوجهی به بلهوسیهای زبان و به جای آن اصرار بر معنای تحتاللفظی («[برخاسته از] عقل سلیم») کلمات.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ پنجم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
درباره نظریه و تاریخ انتقادی
۳-۱. تاریخ انتقادی تاریخی نظریهایشده است. این تاریخ با «نظریه» به مثابه مجموعهای منزوی از متون یا پیکرهای از دانش برخورد نمیکند. همچنین با نظریه به مثابه شکلی مجزا و غیرتاریخی از دانش برخورد نمیکند. بلکه نظریه را به مثابه عملی اینجهانی (و مصنوعی تاریخی) تلقی میکند. نکته این نیست که مورخان تبدیل به نظریهپرداز شوند؛ نظریه به خاطر نظریه همان اندازه باعث ورشکستگی است که این اندیشه که واقعیتها میتوانند «از جانب خویش سخن بگویند». نکته این است که تاریخ رشتهای بتواند بر ذهنیت صنفی خویش (ذاتگرایی رشتهای) و روششناسی تجربهگرایانه (بتوارهانگاری روششناختی) غالب آید تا پیشانگاشتهای مبتنی بر «عقل سلیم» خویش درباره شواهد و واقعیت، سوژگی و عاملیت، بافت و علیت، و کرونولوژی و زمانمندی را به پرسش گیرد. این امر نیازمند درگیری جدی با نظریههای انتقادی درباره خود، جامعه و تاریخ است.
۳-۲. تاریخ انتقادی نظریه را بر تاریخ اعمال نمیکند، همچنین خواهان آن نیست که نظریهْ بیشتر در نوشتههای تاریخی تلفیق گردد، تو گویی که بیرون از آنها قرار دارد. بلکه هدف تاریخ انتقادی این است که تاریخی از حیث نظری آگاه و نظریهای ریشهدار در تاریخ تولید کند. تاریخ انتقادی ترتیبها، روندها و نیروهای از همگسسته و دور از هم را جدی میگیرد، فارغ از اینکه ترتیبات مزبور ساختارها، گسترهها و روابطی اجتماعی، نمادین یا روانی هستند، یا «عللی» هستند که ممکن است قارهها یا قرنها آنها را از «معلولها» جدا انداخته باشند. تاریخ انتقادی درباره شرایط امکان اجتماعی و تاریخی خویش میاندیشد. تاریخ انتقادی پیشانگاشتهای نظری، جهتگیریها و دلالتهای دعاوی خویش را مشخص میسازد. این تاریخ پایههای دنیوی مداخله خویش در جهان را آشکار میسازد.
۳-۳. تاریخ انتقادی معرفتشناسی واقعگرایانه را که همزمان شالوده تجربهگرایی تاریخی و عقلگرایی فلسفی را تشکیل میدهد به باد پرسش میگیرد و آن را تاریخمند میکند. تاریخ انتقادی تصدیق میکند که تاریخ استقرایی صرفاً آن روی دیگر سکه فلسفه قیاسی است که تاریخ حرفهای از بدو کار خود با آن مخالفت ورزید. هر کدام از آنها، گو اینکه به شیوهای متفاوت، بودن را از دانستن، جهان را از اندیشه، و حقیقت را از تاریخ جدا میسازند. هیچ کدام از آنها رابطه بنیادین میان واقعیت اجتماعی و چارچوبها، مقولات، روشها و معرفتشناسیهای (اجتماعاً تولیدشده و از حیث تاریخی تعینیافته) را که از رهگذر آنها آن واقعیت (چه استقرایی و چه قیاسی) فهم میشود به پرسش نمیگیرند. تاریخ انتقادی به نقطهای فراتر از تضاد کاذب میان استقرای تجربهگرایانه و قیاس عقلگرایانه، و توصیف تاریخگرایانه و انتزاع فراتاریخی اشاره میدارد.
۳-۴. تاریخ انتقادی باور دارد که تمامی «فاکتها» همواره با واسطه به دست ما میرسند و معقتد است که طبقهبندیها همواره اجتماعی و مفاهیم همیشه تاریخی هستند؛ نظریه اینجهانی است و مفاهیم در همین جهان عمل میکنند. تا زمانی که «فاکتها» با «حقیقت» یکی انگاشته میشوند، مورخان دچار تناقضی منطقی میشوند زیرا هم منطق استقرایی و هم منطق قیاسی بهکارگرفتهشده دال بر مفهومی سرمدی و تغییرناپذیر از «حقیقت» هستند که در تضاد با آرمانهای حتی محافظهکارترین تلقیها از تاریخ قرار میگیرد: دگرگونی در طول زمان. تمرین در نظریه و تاریخ انتقادی به مورخان امکان میدهد تا چنان تناقضی را بشناسند. بدین سان این امر آنان را وامیدارد تا با این امر مواجه شوند که چیزهایی که «فاکتها» را در یک استدلال تاریخی میسازد چگونه با شرایط اجتماعی، شرایط مورخ، و دامنه پرسشهای قابل قبولی که از گذشته در هر لحظهای از زمان پرسیده میشود پیوند مییابند.
۳-۵. تاریخ انتقادی میداند که هر ارجاعی به بافت (به عنوان شاخص معنا) خود بحثی است پیرامون مناسبات و ترتیبات اجتماعیای که نمیتوان آن را مسلم انگاشت و بایستی آن را توضیح داد. بافت هرگز دادهشده یا بدیهی نیست؛ بافت همیشه پرسشهای بسیاری را به بار میآورد، همچنانکه به نظر میرسد به آنها پاسخ میدهد.
(پارۀ پنجم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
درباره نظریه و تاریخ انتقادی
۳-۱. تاریخ انتقادی تاریخی نظریهایشده است. این تاریخ با «نظریه» به مثابه مجموعهای منزوی از متون یا پیکرهای از دانش برخورد نمیکند. همچنین با نظریه به مثابه شکلی مجزا و غیرتاریخی از دانش برخورد نمیکند. بلکه نظریه را به مثابه عملی اینجهانی (و مصنوعی تاریخی) تلقی میکند. نکته این نیست که مورخان تبدیل به نظریهپرداز شوند؛ نظریه به خاطر نظریه همان اندازه باعث ورشکستگی است که این اندیشه که واقعیتها میتوانند «از جانب خویش سخن بگویند». نکته این است که تاریخ رشتهای بتواند بر ذهنیت صنفی خویش (ذاتگرایی رشتهای) و روششناسی تجربهگرایانه (بتوارهانگاری روششناختی) غالب آید تا پیشانگاشتهای مبتنی بر «عقل سلیم» خویش درباره شواهد و واقعیت، سوژگی و عاملیت، بافت و علیت، و کرونولوژی و زمانمندی را به پرسش گیرد. این امر نیازمند درگیری جدی با نظریههای انتقادی درباره خود، جامعه و تاریخ است.
۳-۲. تاریخ انتقادی نظریه را بر تاریخ اعمال نمیکند، همچنین خواهان آن نیست که نظریهْ بیشتر در نوشتههای تاریخی تلفیق گردد، تو گویی که بیرون از آنها قرار دارد. بلکه هدف تاریخ انتقادی این است که تاریخی از حیث نظری آگاه و نظریهای ریشهدار در تاریخ تولید کند. تاریخ انتقادی ترتیبها، روندها و نیروهای از همگسسته و دور از هم را جدی میگیرد، فارغ از اینکه ترتیبات مزبور ساختارها، گسترهها و روابطی اجتماعی، نمادین یا روانی هستند، یا «عللی» هستند که ممکن است قارهها یا قرنها آنها را از «معلولها» جدا انداخته باشند. تاریخ انتقادی درباره شرایط امکان اجتماعی و تاریخی خویش میاندیشد. تاریخ انتقادی پیشانگاشتهای نظری، جهتگیریها و دلالتهای دعاوی خویش را مشخص میسازد. این تاریخ پایههای دنیوی مداخله خویش در جهان را آشکار میسازد.
۳-۳. تاریخ انتقادی معرفتشناسی واقعگرایانه را که همزمان شالوده تجربهگرایی تاریخی و عقلگرایی فلسفی را تشکیل میدهد به باد پرسش میگیرد و آن را تاریخمند میکند. تاریخ انتقادی تصدیق میکند که تاریخ استقرایی صرفاً آن روی دیگر سکه فلسفه قیاسی است که تاریخ حرفهای از بدو کار خود با آن مخالفت ورزید. هر کدام از آنها، گو اینکه به شیوهای متفاوت، بودن را از دانستن، جهان را از اندیشه، و حقیقت را از تاریخ جدا میسازند. هیچ کدام از آنها رابطه بنیادین میان واقعیت اجتماعی و چارچوبها، مقولات، روشها و معرفتشناسیهای (اجتماعاً تولیدشده و از حیث تاریخی تعینیافته) را که از رهگذر آنها آن واقعیت (چه استقرایی و چه قیاسی) فهم میشود به پرسش نمیگیرند. تاریخ انتقادی به نقطهای فراتر از تضاد کاذب میان استقرای تجربهگرایانه و قیاس عقلگرایانه، و توصیف تاریخگرایانه و انتزاع فراتاریخی اشاره میدارد.
۳-۴. تاریخ انتقادی باور دارد که تمامی «فاکتها» همواره با واسطه به دست ما میرسند و معقتد است که طبقهبندیها همواره اجتماعی و مفاهیم همیشه تاریخی هستند؛ نظریه اینجهانی است و مفاهیم در همین جهان عمل میکنند. تا زمانی که «فاکتها» با «حقیقت» یکی انگاشته میشوند، مورخان دچار تناقضی منطقی میشوند زیرا هم منطق استقرایی و هم منطق قیاسی بهکارگرفتهشده دال بر مفهومی سرمدی و تغییرناپذیر از «حقیقت» هستند که در تضاد با آرمانهای حتی محافظهکارترین تلقیها از تاریخ قرار میگیرد: دگرگونی در طول زمان. تمرین در نظریه و تاریخ انتقادی به مورخان امکان میدهد تا چنان تناقضی را بشناسند. بدین سان این امر آنان را وامیدارد تا با این امر مواجه شوند که چیزهایی که «فاکتها» را در یک استدلال تاریخی میسازد چگونه با شرایط اجتماعی، شرایط مورخ، و دامنه پرسشهای قابل قبولی که از گذشته در هر لحظهای از زمان پرسیده میشود پیوند مییابند.
۳-۵. تاریخ انتقادی میداند که هر ارجاعی به بافت (به عنوان شاخص معنا) خود بحثی است پیرامون مناسبات و ترتیبات اجتماعیای که نمیتوان آن را مسلم انگاشت و بایستی آن را توضیح داد. بافت هرگز دادهشده یا بدیهی نیست؛ بافت همیشه پرسشهای بسیاری را به بار میآورد، همچنانکه به نظر میرسد به آنها پاسخ میدهد.
Forwarded from موزه خُردتاریخ
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ ششم و پایانی)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۳-۶. مورخان انتقادی خودنگر هستند؛ آنها میدانند که از حیث روانی، معرفتشناختی، اخلاقی و سیاسی با ابژههای مطالعه خویش درگیر هستند:
۳-۷. تاریخ انتقادی تاریخی درباره اکنون است که گذشته را به گونهای پویا به حال پیوند میدهد و سرشت همهنگام پایا و تکرارشونده گذشته در اکنون و سرشت ناضروری اکنونِ گذشتهها و گذشتۀ اکنونها را به رسمیت میشناسد- چه از خلال خطوط تبارشناختی پسرونده، بازگشتهای نامتعارف، ردپاهای سرگردان و نیروهای شبحگون، یا تقابلهای ناهمزمان در درون یک اکنون بیپایان.
۳-۸. تاریخ انتقادی نه تنها در پی ویران سازی ترتیبات واقعاً موجود، و از این رهگذر غیرطبیعی سازیِ، آنهاست بلکه میکوشد تا خودِ منطق گذشته و اکنون، الآن و بعداً، اینجا و آنجا، ما و آنها را که هم تاریخ رشتهای و هم نظم اجتماعی موجود عمدتاً به آن وابسته هستند، به چالش کشد.
۳-۹. تاریخ انتقادی در پی آن است تا در مشاجرات عمومی و منازعات سیاسی مداخله جوید. اما به جای آنکه بخواهد در مقام عالم متخصص با قدرت همدستی کند، تقلیل تفکر به پژوهشگر، پژوهشگری به تخصص و خود ایده حکومت متخصصان را به باد پرسش میگیرد.
۳-۱۰. تاریخ انتقادی میخواهد جهان موجود را درک کند تا مفروضات اکنونمان را به پرسش گیرد و بدین سان دریچههایی را به سوی دیگر جهانهای ممکن خلق کند.
فرجام سخن: نافِ رؤیا
اگر ما مورخ را همچون مفسر رؤیاها در نظر آوریم، میبینم آنهایی که به دنبال درک معنای اصلی رؤیا از طریق ارائه آن به شیوهای کرونولوژیک، واقعگرا و بدیهی هستند، به رسمیت شناخته میشوند و پاداش میگیرند. اما آنهایی که پژوهشهایشان منتهی به ناف مبهم رؤیا* میگردد، یعنی جایی که روایتها و تفسیرْ فهم عرفی را متوقف میکنند، نادیده انگاشته میشوند یا کنار گذاشته میشوند. صنفی که فوقالعاده رشتهای شده است با این خطر مواجه است که سازماندهی معنا در آن تنها امکان ارائه دامنهای محدود از تفسیر را به دست دهد، تفسیری که با آنچه پیشتر آمده است، با آنچه که فعلاً «معنا دارد» (یعنی عقل سلیم)، همدست میشود. آن دسته از ساختارهای زمانمندی، سیاست یا حتی هویتی که با عرف همخوانی ندارند بیرون رانده میشوند یا اصلاً هرگز دیده نمیشوند. مورخی که از پیشزمینهای در نظریه بهرهمند است با ناف رؤیا خو میگیرد با مکانهایی که در آن تاریخ «معنا دار» و بیمعنا است، و این دریچهای است به سوی نوآوری تفسیری و سیاسی.
* مؤلفین این اصطلاح را از فروید وام گرفتهاند. از نظر فروید همواره در رؤیاهای تماماً تفسیرشده نیز قطعهای مبهم برجای میماند که نمیتوان از آن پرده برداشت و «چیزی بر دانش ما در باب محتوای رویا نمیافزاید. این ناف رویا است، محلی که رویا به ناشناخته میپیوندد»؛ زیگموند فروید، تفسیر رویا، ترجمه شیوا رویگران، تهران، نشر مرکز، ۱۳۸۹، ص ۵۵۷.
(پارۀ ششم و پایانی)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر
۳-۶. مورخان انتقادی خودنگر هستند؛ آنها میدانند که از حیث روانی، معرفتشناختی، اخلاقی و سیاسی با ابژههای مطالعه خویش درگیر هستند:
الف. از حیث روانی، مورخان باید به سرمایهگذاریهای [عاطفی] ناآگاهانه خویش در مواد کارشان اذعان کنند و بکوشند تا به جای برونریزی صرف، به رفع آن بیندیشند؛
ب. از حیث معرفتشناختی، ممکن است میان مفاهیم تحلیلی (اجتماعاً تولیدشده)، چارچوبها و روشهایی که مورخان به کار میبرند و جهان اجتماعیای که با استفاده از آنها تحلیل میشود روابط ساختاری عمیقی وجود دارد؛ هر اثر تاریخیای ناظر بر یا مروج فهم خاصی از روابط اجتماعی و دگرگونی تاریخی است؛
ج. از حیث اخلاقی، مورخان در قبال بازیگران و افکار و نیز مواریث و زندگیهای پس از مرگ آنان که به تحلیل درمیآورند مسئول و به نحوی پاسخگو هستند؛
د. از حیث سیاسی، نوشتههای تاریخی کنشهایی این جهانی هستند که برداشتها و ترتیبات موجود مبتنی بر عقل سلیم را تأیید میکنند یا به پرسش میگیرند، تضادهای اجتماعی را خطاب قرار میدهند و به گونهای آشکارا یا تلویحی در نبردهای جاری درگیر میشوند.
۳-۷. تاریخ انتقادی تاریخی درباره اکنون است که گذشته را به گونهای پویا به حال پیوند میدهد و سرشت همهنگام پایا و تکرارشونده گذشته در اکنون و سرشت ناضروری اکنونِ گذشتهها و گذشتۀ اکنونها را به رسمیت میشناسد- چه از خلال خطوط تبارشناختی پسرونده، بازگشتهای نامتعارف، ردپاهای سرگردان و نیروهای شبحگون، یا تقابلهای ناهمزمان در درون یک اکنون بیپایان.
۳-۸. تاریخ انتقادی نه تنها در پی ویران سازی ترتیبات واقعاً موجود، و از این رهگذر غیرطبیعی سازیِ، آنهاست بلکه میکوشد تا خودِ منطق گذشته و اکنون، الآن و بعداً، اینجا و آنجا، ما و آنها را که هم تاریخ رشتهای و هم نظم اجتماعی موجود عمدتاً به آن وابسته هستند، به چالش کشد.
۳-۹. تاریخ انتقادی در پی آن است تا در مشاجرات عمومی و منازعات سیاسی مداخله جوید. اما به جای آنکه بخواهد در مقام عالم متخصص با قدرت همدستی کند، تقلیل تفکر به پژوهشگر، پژوهشگری به تخصص و خود ایده حکومت متخصصان را به باد پرسش میگیرد.
۳-۱۰. تاریخ انتقادی میخواهد جهان موجود را درک کند تا مفروضات اکنونمان را به پرسش گیرد و بدین سان دریچههایی را به سوی دیگر جهانهای ممکن خلق کند.
فرجام سخن: نافِ رؤیا
اگر ما مورخ را همچون مفسر رؤیاها در نظر آوریم، میبینم آنهایی که به دنبال درک معنای اصلی رؤیا از طریق ارائه آن به شیوهای کرونولوژیک، واقعگرا و بدیهی هستند، به رسمیت شناخته میشوند و پاداش میگیرند. اما آنهایی که پژوهشهایشان منتهی به ناف مبهم رؤیا* میگردد، یعنی جایی که روایتها و تفسیرْ فهم عرفی را متوقف میکنند، نادیده انگاشته میشوند یا کنار گذاشته میشوند. صنفی که فوقالعاده رشتهای شده است با این خطر مواجه است که سازماندهی معنا در آن تنها امکان ارائه دامنهای محدود از تفسیر را به دست دهد، تفسیری که با آنچه پیشتر آمده است، با آنچه که فعلاً «معنا دارد» (یعنی عقل سلیم)، همدست میشود. آن دسته از ساختارهای زمانمندی، سیاست یا حتی هویتی که با عرف همخوانی ندارند بیرون رانده میشوند یا اصلاً هرگز دیده نمیشوند. مورخی که از پیشزمینهای در نظریه بهرهمند است با ناف رؤیا خو میگیرد با مکانهایی که در آن تاریخ «معنا دار» و بیمعنا است، و این دریچهای است به سوی نوآوری تفسیری و سیاسی.
* مؤلفین این اصطلاح را از فروید وام گرفتهاند. از نظر فروید همواره در رؤیاهای تماماً تفسیرشده نیز قطعهای مبهم برجای میماند که نمیتوان از آن پرده برداشت و «چیزی بر دانش ما در باب محتوای رویا نمیافزاید. این ناف رویا است، محلی که رویا به ناشناخته میپیوندد»؛ زیگموند فروید، تفسیر رویا، ترجمه شیوا رویگران، تهران، نشر مرکز، ۱۳۸۹، ص ۵۵۷.
Forwarded from انجمن جامعه شناسی ایران
🔰📌گروه جامعهشناسی اقتصادی انجمن جامعهشناسی ایران با همکاری موسسه فرهنگی آموزشی واره برگزار میکند:
باز ایستاده
همنشینیِ یاریگرانه با استاد مرتضی فرهادی
📍بازایستاده مجالی برای بهرهمندی از دههها صبوری، دغدغهمندی، پژوهش، تلاش و کار بیدریغ استاد مرتضی فرهادی که برای آبادانی این آب و خاک نثار گردیده است.
📅 زمان: ۲۴ آبان ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۸:۰۰
📍 مکان: میدان امام خمینی، ساختمان بلدیه (خانه شهر) تهران، سالن آمفی تأتر
🔗 برای ثبتنام در رویداد:
https://survey.porsline.ir/s/M45UnBw4
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
باز ایستاده
همنشینیِ یاریگرانه با استاد مرتضی فرهادی
📍بازایستاده مجالی برای بهرهمندی از دههها صبوری، دغدغهمندی، پژوهش، تلاش و کار بیدریغ استاد مرتضی فرهادی که برای آبادانی این آب و خاک نثار گردیده است.
📅 زمان: ۲۴ آبان ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۸:۰۰
📍 مکان: میدان امام خمینی، ساختمان بلدیه (خانه شهر) تهران، سالن آمفی تأتر
🔗 برای ثبتنام در رویداد:
https://survey.porsline.ir/s/M45UnBw4
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
Forwarded from جریانـ
انجمن جامعه شناسی ایران
🔰📌گروه جامعهشناسی اقتصادی انجمن جامعهشناسی ایران با همکاری موسسه فرهنگی آموزشی واره برگزار میکند: باز ایستاده همنشینیِ یاریگرانه با استاد مرتضی فرهادی 📍بازایستاده مجالی برای بهرهمندی از دههها صبوری، دغدغهمندی، پژوهش، تلاش و کار بیدریغ استاد مرتضی…
این فرسته موقت است برای اطلاعرسانی رویدادی که امروز ساعت ۶ عصر برای قدردانی از دههها دغدغهمندی، پژوهش، کوشش و کار بیدریغ استاد #مرتضی_فرهادی برای آبادانی این آب و خاک برگزار میشود. این برنامه همراه به سخنرانی ایشان و دیگر سخنرانان درباره آخرین کتاب ایشان با عنوان «کشتکاری، زیستبومداری و فرهنگ» خواهد بود.
در وبگاه فرهادی در معرفی این رویداد و این کتاب آمده:
@Jaryaann
در وبگاه فرهادی در معرفی این رویداد و این کتاب آمده:
«کشاورزی تنها بذر و خاک و آفتاب و باران نیست، بلکه درباره مردمی که در زیستگاه خود با زمین و زیستبوم خود مناسباتی گوناگون و دیرینه داشته، بخشهایی از آن را کشت میکنند و محصولی به بار میآورند، نیز هست. بدینسان کشاورزی، و رفتار با زمین ذاتاً فعالیتی فرهنگی است».(فرهادی به نقل از پیتر لاوری، کشتکاری و فرهنگ، ۱۴۰۵) این عبارت را میتوان کلید ورود به منظومۀ فکری فرهادی دانست؛ زیرا کشت و کار و زراعت در این نگاه، فرایندی صرفاً اقتصادی، فنی یا نهادی نیست که بتوان آن را مستقل از تاریخ، جغرافیا و تجربههای زیستۀ مردم طراحی کرد. جامعه، بهویژه جامعۀ روستایی و عشایری، خود متن اصلی مطالعه است؛ نه نمونهای ناقص که باید فقط با نظریههای آماده و الگوهای بیرونی توضیح داده شود. «فرهنگ برای فرهادی موضوعی مرده و تشریحشدنی نیست، بلکه موجودی زنده است که باید رمزگشایی شود،».
تمرکز بر کشاورزی سنتی از این جهت اهمیت دارد که در آن، رابطۀ انسان و محیط در ملموسترین صورت خود آشکار میشود. در سرزمین کمآب و متنوعی چون ایران، کشت و زرع همواره با پرسشهایی چون چگونگی دسترسی به آب، زمانبندی بارش، کیفیت خاک، انتخاب محصول، تقسیم کار، نگهداری بذر و مدیریت زمان و زمانسنجی همراه بوده است. پاسخ به این پرسشها فقط در ابزار و فن خلاصه نمیشود؛ قواعد همکاری، حقوق عرفی، حافظۀ جمعی، زبان و گویش، آیینها و اخلاق کار نیز در آن دخیلاند. بنابراین، کشاورزی برای فرهادی پنجرهای به سوی فهم کلیتر فرهنگ تولیدی ایران است.
@Jaryaann
Forwarded from کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (Ras)
📚 گزارشی دربارۀ رخداد آبگرفتگی کتابخانۀ مینوی در پی بارندگیهای آبانماه ۱۴۰۵
🔹 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ضمن ارج نهادن به حساسیت و دغدغهمندی صاحبنظران، پژوهشگران و علاقهمندان نسبت به صیانت از میراث مکتوب کشور و با تأکید بر ضرورت اطلاعرسانی مسئولانه، دقیق و مستند، گزارش حاضر را دربارۀ رخداد آبگرفتگی و میزان آسیبهای واردشده به بخشی از منابع کتابخانه مینوی منتشر میکند. این گزارش برپایۀ اطلاعات و بررسیهای همکاران مسئول در کتابخانه تهیه شده و در چارچوب وظایف نهادی پژوهشگاه، با هدف آگاهیبخشی به جامعۀ علمی و افکار عمومی، در اختیار مخاطبان قرار میگیرد.
ادامه در:
https://www.ihcs.ac.ir/fa/news/28261
🍀🍀@ihcssir
🔹 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ضمن ارج نهادن به حساسیت و دغدغهمندی صاحبنظران، پژوهشگران و علاقهمندان نسبت به صیانت از میراث مکتوب کشور و با تأکید بر ضرورت اطلاعرسانی مسئولانه، دقیق و مستند، گزارش حاضر را دربارۀ رخداد آبگرفتگی و میزان آسیبهای واردشده به بخشی از منابع کتابخانه مینوی منتشر میکند. این گزارش برپایۀ اطلاعات و بررسیهای همکاران مسئول در کتابخانه تهیه شده و در چارچوب وظایف نهادی پژوهشگاه، با هدف آگاهیبخشی به جامعۀ علمی و افکار عمومی، در اختیار مخاطبان قرار میگیرد.
ادامه در:
https://www.ihcs.ac.ir/fa/news/28261
🍀🍀@ihcssir
❤1👎1👏1
✅ چندهمسری مردان
تابوی اجتماعی یا راهکاری برای برخی خانوادهها
مناظره فروزان سلیمانپور با محمدجواد محمدحسینی
📌برای مشاهدهٔ این گفتوگو، پیوندهای زیر را لمس کنید.
🔗 https://youtu.be/iejcgHoKBDw?si=G9RcV366b-i3L-4D
🔗 https://www.aparat.com/v/edt0564
مردم نامه را در یوتیوب و آپارات دنبال کنید و با بازنشر و پسندیدنِ ویدیوها، از ما حمایت نمایید.
https://t.me/mardomnameh
تابوی اجتماعی یا راهکاری برای برخی خانوادهها
مناظره فروزان سلیمانپور با محمدجواد محمدحسینی
📌برای مشاهدهٔ این گفتوگو، پیوندهای زیر را لمس کنید.
🔗 https://youtu.be/iejcgHoKBDw?si=G9RcV366b-i3L-4D
🔗 https://www.aparat.com/v/edt0564
مردم نامه را در یوتیوب و آپارات دنبال کنید و با بازنشر و پسندیدنِ ویدیوها، از ما حمایت نمایید.
https://t.me/mardomnameh
YouTube
چندهمسری مردان؛ تابوی اجتماعی یا راهکاری برای برخی خانوادهها | مناظره
* مردم نامه *
مناظرۀ فروزان سلیمانپور (دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه تربیت مدرس) با محمدجواد محمدحسینی (دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تهران)
در این مناظره، مسئلۀ چندهمسری هم از حیث فقهی و قرآنی و هم از حیث اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت.
--…
مناظرۀ فروزان سلیمانپور (دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه تربیت مدرس) با محمدجواد محمدحسینی (دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تهران)
در این مناظره، مسئلۀ چندهمسری هم از حیث فقهی و قرآنی و هم از حیث اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت.
--…
👎4🙏3👍2👏1
Forwarded from اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران
اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران هفتمین نشست از سلسله نشست های "علوم اجتماعی در زمانه بحران" را با همکاری فصلنامه مردمنامه برگزار میکند:
گذر از بحران: درنگی بر اکنون و آینده ایران از دیدگاه تاریخی/میان رشته ای
با حضور:
✅ دکتر هاشم آقاجری (استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس)
✅ دکتر محمد مالجو (اقتصاد دان و پژوهشگر حوزه تاریخ اقتصادی)
✅ دکتر حسین مصباحیان (آموزگار و پژوهشگر مستقل فلسفه)
✅ دبیر نشست:
فروزان سلیمان پور (دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه تربیت مدرس)
🗓 زمان: دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۷ تا ۱۹
📍 مکان: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیم طبقه اول، سالن انجمنها
📡 پخش همزمان:
https://skyroom.online/ch/irancsca/etehadieh
@uissa1400
#اتحادیه_انجمنهای_علوم_اجتماعی_ایران
گذر از بحران: درنگی بر اکنون و آینده ایران از دیدگاه تاریخی/میان رشته ای
با حضور:
✅ دکتر هاشم آقاجری (استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس)
✅ دکتر محمد مالجو (اقتصاد دان و پژوهشگر حوزه تاریخ اقتصادی)
✅ دکتر حسین مصباحیان (آموزگار و پژوهشگر مستقل فلسفه)
✅ دبیر نشست:
فروزان سلیمان پور (دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه تربیت مدرس)
🗓 زمان: دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۷ تا ۱۹
📍 مکان: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیم طبقه اول، سالن انجمنها
📡 پخش همزمان:
https://skyroom.online/ch/irancsca/etehadieh
@uissa1400
#اتحادیه_انجمنهای_علوم_اجتماعی_ایران
Forwarded from محمد مالجو
Audio
🔊 فایل صوتی نشست "گذر از بحران: درنگی بر اکنون و آینده ایران از دیدگاه تاریخی"
☑️ با حضور
سیدهاشم آقاجری(06:15)
محمد مالجو(40:53)
حسینمصباحیان(1:08:47)
✔️ به میزبانی فروزان سلیمانپور، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دوشنبه، ۲۵ آبان ۱۴۰۵
🆔 @mmaljoo
☑️ با حضور
سیدهاشم آقاجری(06:15)
محمد مالجو(40:53)
حسینمصباحیان(1:08:47)
✔️ به میزبانی فروزان سلیمانپور، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دوشنبه، ۲۵ آبان ۱۴۰۵
🆔 @mmaljoo
❤3
Forwarded from شبکه کنشگران ایران🇮🇷
🇮🇷 هفتمین رویداد شبکه کنشگران ایران :
"ملاقات با ایران جنگ و قلب روایتهای تاریخی"
آیا روایتهای جعلی از تاریخ، ریشه در تاریخ و تمدن غرب دارد یا حاصل روایتسازیهای سیاسی است؟
در این نشست، با نگاهی انتقادی به ادعاهای مارکو روبیو در آکروپولیس یونان، به واکاوی ریشههای تاریخی و تمدنی این نگاه از منظر تاریخ، باستانشناسی و ایرانشناسی میپردازیم.
این رویداد تلاشی برای بازخوانی واقعیتهای تاریخی از هویت ملی و تاریخی ایران و دفاع از حق تاریخی ملت ایران است.
لینک ثبتنام :
https://survey.porsline.ir/s/sFCkRHFF
📅 شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
🕑 ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍 موزه هنرهای معاصر تهران، تالار کتابخانه
📍برگزار کننده :
شبکه کنشگران ایران
ایران را باید از دریچه تاریخ و تمدن خودش شناخت.
#ملاقات_ایران #جنگ #روایتگری_جنگ
#کنشگری#تاریخ_تمدن_ایران
#تاب_آوری #تشکلهای_اجتماعی #NGO
#شبکه_کنشگران_ایران
#برای_ایران_عزیز🇮🇷
کانال آپارات ما
https://www.aparat.com/NGO_Activists_IRAN
کانال تلگرام: https://t.me/iranian_activists_network
کانال بله:
@NGO_IRAN
اینستاگرام:
@ngo_activists_iran
"ملاقات با ایران جنگ و قلب روایتهای تاریخی"
آیا روایتهای جعلی از تاریخ، ریشه در تاریخ و تمدن غرب دارد یا حاصل روایتسازیهای سیاسی است؟
در این نشست، با نگاهی انتقادی به ادعاهای مارکو روبیو در آکروپولیس یونان، به واکاوی ریشههای تاریخی و تمدنی این نگاه از منظر تاریخ، باستانشناسی و ایرانشناسی میپردازیم.
این رویداد تلاشی برای بازخوانی واقعیتهای تاریخی از هویت ملی و تاریخی ایران و دفاع از حق تاریخی ملت ایران است.
لینک ثبتنام :
https://survey.porsline.ir/s/sFCkRHFF
📅 شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
🕑 ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍 موزه هنرهای معاصر تهران، تالار کتابخانه
📍برگزار کننده :
شبکه کنشگران ایران
ایران را باید از دریچه تاریخ و تمدن خودش شناخت.
#ملاقات_ایران #جنگ #روایتگری_جنگ
#کنشگری#تاریخ_تمدن_ایران
#تاب_آوری #تشکلهای_اجتماعی #NGO
#شبکه_کنشگران_ایران
#برای_ایران_عزیز🇮🇷
کانال آپارات ما
https://www.aparat.com/NGO_Activists_IRAN
کانال تلگرام: https://t.me/iranian_activists_network
کانال بله:
@NGO_IRAN
اینستاگرام:
@ngo_activists_iran
Forwarded from سیدسعید میرمحمدصادق
انجمن ایرانی تاریخ،
خانهای برای همۀ دانشآموختگان و یا پاتوقی برای اعضای هیئت علمی
سیّدسعید میرمحمّدصادق
بخش نخست؛
به بهانۀ برگزاری هفتمین دوره انتخابات انجمن ایرانی تاریخ، درصدد بر آمدم تا یادداشتی در باب آسیبشناسی مطرح کنم. البته این یادداشت را زمانی منتشر میکنم که خواندن آن باعث ریزش آرا و عدم حضور افراد نشود.
چندینبار دربارۀ انجمن ایرانی تاریخ نوشتم، از اهمیت آن که سرا و یا خانهای باشد برای همه دانشآموختگان رشته تاریخ، اما دریغ که پس از شش دوره انتخابات، هنوز روال همان است که از پیش بود و آنچه در سیاستهای انجمن از ابتدا تاکنون دیده میشود، فقط توجه به اعضاء هیئت علمی به عنوان رکن انجمن است و دیگران، که خارج از دانشگاه شاغل هستند، خنثی لحاظ شده و فقط در ایّام انتخابات آن هم برای حضور در رأیگیری محترم شمرده میشوند.
پیش از این در کانال انجمن، البته پیش از بسته شدن دائمی آن کانال، نوشتم که انجمن برای دستیابی به سرمایه اجتماعی نیاز به پوست اندازی دارد. نوشتم شیوۀ انتخابات آن پر از ایراد است و نمیتواند زمینه ورود دیگر دانشآموختگان را که هیئت علمی نیستند به درون انجمن فراهم کند.
باید توجه داشت که کارکرد انجمنهای علمی با دانشگاه که وظیفۀ آموزشی و ساختارهای پژوهشی مبتنی بر آموزش دارند، بسیار متفاوت است و این انجمنهای علمی هستند که بدون نیاز به هماهنگی اداری با دانشگاه به راحتی میتوانند با نهادها و سازمانها خارج از نهاد دانشگاه ارتباط بگیرند و البته با سرمایۀ اجتماعی چندین دههای دانشآموختگان تاریخ نیز در ارتباط باشند. سرمایۀ اجتماعی که دانشگاه دیده است ولی اکنون از دانشگاه منفک شده و در نهادها، سازمانها و یا در حوزۀ صنایع فرهنگی مشغول فعالیت هستند که انجمن ایرانی تاریخ میتواند به عنوان خانۀ مشترک، زمینه همگرایی همه دانشآموختگان را فراهم کند. اگر نتوان این حس تعلق به رشته و خانه مشترک را در درون دانشآموختگان زنده نگهداشت، نتیجه و خروجی آن، می شود همین انجمن کم تحرک و فقر در حوزه سرمایه اجتماعی.
منظور از سرمایۀ اجتماعی انجمن این است که تکتک دانشآموختگان رشتۀ تاریخ بدانند حتی اگر در دانشگاهها حضور ندارند، امّا در سیاستگذاریهای عمومی و علمی انجمن دیده میشوند و حتی خود آنها میتوانند به عنوان عضو هیئت مدیرۀ انجمن حضور پیدا کنند. امّا متأسفّانه انجمن ایرانی تاریخ از بدو تاسیس تا دوره پنجم سنّتی داشت که باید کسانی عضو شوند و افرادی انتخاب شوند که هیئت علمی دانشگاه باشد. البته در دورۀ پنجم دیگران هم میتوانستند نامزد شوند، امّا داستان طور دیگری رقم خورد و همه میدانند که قرار شد نامزدان افزون بر عضو هیئت علمی دانشگاه باید حتما دانشیار هم باشند. در دور ششم فضای انتخابات به نظرم گستردهتر شد، امّا باز هم دارای اشکالاتی بود که عدم مشارکت گسترده و حضور به عنوان عضو در انجمن یکی از اشکالات آن بود که برای شکلدهی به یک انجمن قوی نیاز به آسیبشناسی جدی است.
انجمن دوره ششم زحمت کشیدند و توانستند امتیاز انجمن را دوباره به رتبۀ نخست برگردانند، امّا این تلاشها بیشتر کمّی و عمدتا در محور نشستهای علمی و رونمایی کتابها و چند همایش کوچک و بزرگ، و انجمن هیچ برنامهای برای آسیبشناسی رشته تاریخ، توجّه به کارکردهای تاریخ در جامعه، اشتغالزایی و ... ارائه نکرد. همچنین انجمن به عنوان یک نهاد عمومی با بدنۀ اجتماعی و انتخاباتی نتوانست با توجه به برخی از رخدادهای اجتماعی در کشور، به عنوان یک انجمن صنفی ـ علمی و یک گروه جمعیتی، حرکتی از خود نشان دهد و حتی برای حمایت از افرادی از جنس خودش، یعنی اعضای هیئت علمی، که در جریان این رخدادها، دچار آسیب شغلی و محرومیت شدند، فعالیتی کند، و جز سیاست سکوت کاری انجام نداد. البته این موضوع مربوط به انجمن فعلی نیست و انجمنهای قبلی نیز همین روند را داشتند، دستکم من ندیدم زمانی شبکه ناتاریخ به نقد گروه های آموزش تاریخ و اساتید مشغول بود، پاسخی درخور برای حمایت از اعضاء هیئت علمی دانشگاهها بدهد. خب، طبیعی است چنین انجمنی نتواند آنچنان که انجمن جامعه شناسی در عرصۀ کنشگری و مطالبهگری میدرخشد، درخشان باشند. به نظرم انجمن باید از کنشگری خود در مواجهه با رخدادهای اجتماعی و سیاسی، همچون برخورد با اعضای هیئت علمی، آزادی بیان دانشجویی و ... برنامه و یا سیاستی داشته باشد، قطعا بدنه انجمن که اعضاء آن باشند، آنها را همراهی خواهند کرد.
خانهای برای همۀ دانشآموختگان و یا پاتوقی برای اعضای هیئت علمی
سیّدسعید میرمحمّدصادق
بخش نخست؛
به بهانۀ برگزاری هفتمین دوره انتخابات انجمن ایرانی تاریخ، درصدد بر آمدم تا یادداشتی در باب آسیبشناسی مطرح کنم. البته این یادداشت را زمانی منتشر میکنم که خواندن آن باعث ریزش آرا و عدم حضور افراد نشود.
چندینبار دربارۀ انجمن ایرانی تاریخ نوشتم، از اهمیت آن که سرا و یا خانهای باشد برای همه دانشآموختگان رشته تاریخ، اما دریغ که پس از شش دوره انتخابات، هنوز روال همان است که از پیش بود و آنچه در سیاستهای انجمن از ابتدا تاکنون دیده میشود، فقط توجه به اعضاء هیئت علمی به عنوان رکن انجمن است و دیگران، که خارج از دانشگاه شاغل هستند، خنثی لحاظ شده و فقط در ایّام انتخابات آن هم برای حضور در رأیگیری محترم شمرده میشوند.
پیش از این در کانال انجمن، البته پیش از بسته شدن دائمی آن کانال، نوشتم که انجمن برای دستیابی به سرمایه اجتماعی نیاز به پوست اندازی دارد. نوشتم شیوۀ انتخابات آن پر از ایراد است و نمیتواند زمینه ورود دیگر دانشآموختگان را که هیئت علمی نیستند به درون انجمن فراهم کند.
باید توجه داشت که کارکرد انجمنهای علمی با دانشگاه که وظیفۀ آموزشی و ساختارهای پژوهشی مبتنی بر آموزش دارند، بسیار متفاوت است و این انجمنهای علمی هستند که بدون نیاز به هماهنگی اداری با دانشگاه به راحتی میتوانند با نهادها و سازمانها خارج از نهاد دانشگاه ارتباط بگیرند و البته با سرمایۀ اجتماعی چندین دههای دانشآموختگان تاریخ نیز در ارتباط باشند. سرمایۀ اجتماعی که دانشگاه دیده است ولی اکنون از دانشگاه منفک شده و در نهادها، سازمانها و یا در حوزۀ صنایع فرهنگی مشغول فعالیت هستند که انجمن ایرانی تاریخ میتواند به عنوان خانۀ مشترک، زمینه همگرایی همه دانشآموختگان را فراهم کند. اگر نتوان این حس تعلق به رشته و خانه مشترک را در درون دانشآموختگان زنده نگهداشت، نتیجه و خروجی آن، می شود همین انجمن کم تحرک و فقر در حوزه سرمایه اجتماعی.
منظور از سرمایۀ اجتماعی انجمن این است که تکتک دانشآموختگان رشتۀ تاریخ بدانند حتی اگر در دانشگاهها حضور ندارند، امّا در سیاستگذاریهای عمومی و علمی انجمن دیده میشوند و حتی خود آنها میتوانند به عنوان عضو هیئت مدیرۀ انجمن حضور پیدا کنند. امّا متأسفّانه انجمن ایرانی تاریخ از بدو تاسیس تا دوره پنجم سنّتی داشت که باید کسانی عضو شوند و افرادی انتخاب شوند که هیئت علمی دانشگاه باشد. البته در دورۀ پنجم دیگران هم میتوانستند نامزد شوند، امّا داستان طور دیگری رقم خورد و همه میدانند که قرار شد نامزدان افزون بر عضو هیئت علمی دانشگاه باید حتما دانشیار هم باشند. در دور ششم فضای انتخابات به نظرم گستردهتر شد، امّا باز هم دارای اشکالاتی بود که عدم مشارکت گسترده و حضور به عنوان عضو در انجمن یکی از اشکالات آن بود که برای شکلدهی به یک انجمن قوی نیاز به آسیبشناسی جدی است.
انجمن دوره ششم زحمت کشیدند و توانستند امتیاز انجمن را دوباره به رتبۀ نخست برگردانند، امّا این تلاشها بیشتر کمّی و عمدتا در محور نشستهای علمی و رونمایی کتابها و چند همایش کوچک و بزرگ، و انجمن هیچ برنامهای برای آسیبشناسی رشته تاریخ، توجّه به کارکردهای تاریخ در جامعه، اشتغالزایی و ... ارائه نکرد. همچنین انجمن به عنوان یک نهاد عمومی با بدنۀ اجتماعی و انتخاباتی نتوانست با توجه به برخی از رخدادهای اجتماعی در کشور، به عنوان یک انجمن صنفی ـ علمی و یک گروه جمعیتی، حرکتی از خود نشان دهد و حتی برای حمایت از افرادی از جنس خودش، یعنی اعضای هیئت علمی، که در جریان این رخدادها، دچار آسیب شغلی و محرومیت شدند، فعالیتی کند، و جز سیاست سکوت کاری انجام نداد. البته این موضوع مربوط به انجمن فعلی نیست و انجمنهای قبلی نیز همین روند را داشتند، دستکم من ندیدم زمانی شبکه ناتاریخ به نقد گروه های آموزش تاریخ و اساتید مشغول بود، پاسخی درخور برای حمایت از اعضاء هیئت علمی دانشگاهها بدهد. خب، طبیعی است چنین انجمنی نتواند آنچنان که انجمن جامعه شناسی در عرصۀ کنشگری و مطالبهگری میدرخشد، درخشان باشند. به نظرم انجمن باید از کنشگری خود در مواجهه با رخدادهای اجتماعی و سیاسی، همچون برخورد با اعضای هیئت علمی، آزادی بیان دانشجویی و ... برنامه و یا سیاستی داشته باشد، قطعا بدنه انجمن که اعضاء آن باشند، آنها را همراهی خواهند کرد.
❤3
Forwarded from سیدسعید میرمحمدصادق
انجمن ایرانی تاریخ،
خانهای برای همۀ دانشآموختگان و یا پاتوقی برای اعضای هیئت علمی
سیّدسعید میرمحمّدصادق
بخش دوم؛
نامزد شدن و انتخابات در انجمن نیز خود حکایت دیگری است. بخشی از آن را در نوشتهها فوق بدان اشاره کردم. حال میخواهم درباب وزن حضور دانشآموختگان در این انجمن بنویسم. از نگاه آسیبشناسی باید توجه کرد که حدود ۳۰ درصد دانشآموختگان تاریخ دارای شغل هیئت علمی هستند و ۷۰ درصد دیگر در سایر مشاغل هستند؛ این در حالی است که در دورههای یکم تا پنجم ۱۰۰ درصد و در دورۀ ششم ۹۰ درصد کرسیهای انجمن را هیئت علمی در اختیار گرفتند. این که تا پنج دوره انجمن نتوانسته سرمایه اجتماعی خود را افزایش و حتی حفظ نماید، حاصل چنین تفکر و چینش و ترکیبی است، در دورۀ ششم که فضای باز تری نسبت به دورههای پیش از خود شکل گرفت، امّا در این دوره و البته کمابیش در دورههای قبل، موضوع آرای وکالتی بسیار پر رنگ و قابل توجه بود، چرا که حتی اگر فردی غیر از اعضای هیئت علمی و البته مستقل شرکت میکرد، چون هیچ وکالتی از سایر شرکت کنندگان نداشت، فقط ممکن بود رای برخی اعضایی را که در جلسۀ رایگیری حضور داشتند، دریافت کند و در رقابت با اعضای هیئت علمی که از آرای وکالتی همکاران خود برخوردار بودند، نه این نوبت و بلکه هیچگاه نمیتوانست رقابت کند.
اما انتخابات دوره هفتم؛ این انتخابات یک بار به دلیل عدم حضور اعضای انجمن به حدّ نصاب نرسید و باعث شد تا انجمن برای حضور سراسری اعضای خود، مجوّز رأایگیری الکترونیکی از وزارت علوم و تحقیقات و فنآوری بگیرد. رأیگیری این انتخابات طبق اطلاعیههای کمیتۀ برگزاری، قرار بود از یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شروع و تا پایان ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۲۵ پایان یابد و البته یک روز دیگر ، یعنی روز سهشنبه هم طبق اعلام کمیته برگزاری تمدید شد؛ پیشنهاد میکنم کمیته برگزاری اعلام کند در طی دو روز ـ که این بار به صورت الکترونیکی برگزار شد ـ چه تعداد افراد در دو روز حضور پیدا کردند که باعث شد تا کمیته یک روز دیگر را نیز تمدید کند. آیا حضور پُر شکوه تاریخپژوهان باعث تمدید شد و یا حضور کمرنگ. قطعا این اعلام میتواند زمینۀ بررسی و آسیبشناسی را برای تداوم این انجمن فراهم کند.
امّا درباب نامزدان این دوره؛ کمیته برگزاری لطف کردند و فهرست نامزدها را ارائه کردند. نکته جالب این فهرست این است که از ۱۶ نفر نامزدان محترم ۱۲ نفر هیچ برنامهای ارائه ندادند. دو نفر هم رزومه ارائه نکردند. آن چهار نفر هم آنچه که به عنوان برنامه نوشتند، خیلی کلی است و در اصطلاح دانش برنامهریزی و مدیریت به آن آرزو میگویند و البته پیشنهاد دهندگان برنامه، هر کدام از تنها منظر کاری و جایگاهی که اکنون در آن حضور دارند، ارائه برنامه دادند و به چگونه پیوند دادن بین انجمن و حوزه کاری خود، هیچ اشارهای نکردند.
باید توجه کرد که برنامه حضور در نهاد یا انجمنی صرفاً بیان آرمانها، وعدهها و اهداف کلّی نیست؛ بلکه برنامه و طرحی منسجم و واقعبینانه است که نشان میدهد نامزد حضور در انجمن، از وظایف و اختیارات جایگاه موردنظر، وضعیت موجود، ظرفیتها و چالشهای مجموعه شناخت دارد و برای بهبود و پیشبرد امور انجمن اهداف روشن و راهکارهای مشخصی در نظر گرفته است. یک برنامهٔ کاری مطلوب باید دارای مسئلهشناسی و اهداف مرتبط با حوزه انجمن، دانشجویان و دانشآموختگان رشته تاریخ و نیز افزون بر اولویتبندی مسایل و اهداف، باید از امکانسنجی، زمانبندی و شاخصهای قابل سنجش برخوردار باشد و متناسب با اختیارات و امکانات مجموعه تنظیم شود.
سخن آخر، پیشنهاد میکنم، روند مشارکت و حضور در هیئت مدیرۀ انجمن را تغییر دهید. نخست تعداد منتخبان را به سیزده نفر افزایش دهید، ۵ عضو هیئت علمی (دانشگاهها و نهادهای علمی و پژوهشی)، ۴ عضو از دانشآموختگان که در سایر سازمانها حضور دارند، ۴ عضو از آموزش و پرورش؛ و نیز مدیر یا رئیس اتحادیههای دانشجویی تاریخ ابته بدون رأی در جلسات؛
با این کار همۀ سطوح دانشآموختگان و علاقهمندان در امور این نهاد حضور دارند. حتما برای انتخابات برنامۀ مدون با زمانبندی شروع و پایان بخواهید. برنامهها باید طوری باشد که در دراز مدّت بتواند برای انجمن ارزش افزوده و مزیتسازی کند و سرمایۀ اجتماعی آن را افزایش دهد.
خانهای برای همۀ دانشآموختگان و یا پاتوقی برای اعضای هیئت علمی
سیّدسعید میرمحمّدصادق
بخش دوم؛
نامزد شدن و انتخابات در انجمن نیز خود حکایت دیگری است. بخشی از آن را در نوشتهها فوق بدان اشاره کردم. حال میخواهم درباب وزن حضور دانشآموختگان در این انجمن بنویسم. از نگاه آسیبشناسی باید توجه کرد که حدود ۳۰ درصد دانشآموختگان تاریخ دارای شغل هیئت علمی هستند و ۷۰ درصد دیگر در سایر مشاغل هستند؛ این در حالی است که در دورههای یکم تا پنجم ۱۰۰ درصد و در دورۀ ششم ۹۰ درصد کرسیهای انجمن را هیئت علمی در اختیار گرفتند. این که تا پنج دوره انجمن نتوانسته سرمایه اجتماعی خود را افزایش و حتی حفظ نماید، حاصل چنین تفکر و چینش و ترکیبی است، در دورۀ ششم که فضای باز تری نسبت به دورههای پیش از خود شکل گرفت، امّا در این دوره و البته کمابیش در دورههای قبل، موضوع آرای وکالتی بسیار پر رنگ و قابل توجه بود، چرا که حتی اگر فردی غیر از اعضای هیئت علمی و البته مستقل شرکت میکرد، چون هیچ وکالتی از سایر شرکت کنندگان نداشت، فقط ممکن بود رای برخی اعضایی را که در جلسۀ رایگیری حضور داشتند، دریافت کند و در رقابت با اعضای هیئت علمی که از آرای وکالتی همکاران خود برخوردار بودند، نه این نوبت و بلکه هیچگاه نمیتوانست رقابت کند.
اما انتخابات دوره هفتم؛ این انتخابات یک بار به دلیل عدم حضور اعضای انجمن به حدّ نصاب نرسید و باعث شد تا انجمن برای حضور سراسری اعضای خود، مجوّز رأایگیری الکترونیکی از وزارت علوم و تحقیقات و فنآوری بگیرد. رأیگیری این انتخابات طبق اطلاعیههای کمیتۀ برگزاری، قرار بود از یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شروع و تا پایان ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۲۵ پایان یابد و البته یک روز دیگر ، یعنی روز سهشنبه هم طبق اعلام کمیته برگزاری تمدید شد؛ پیشنهاد میکنم کمیته برگزاری اعلام کند در طی دو روز ـ که این بار به صورت الکترونیکی برگزار شد ـ چه تعداد افراد در دو روز حضور پیدا کردند که باعث شد تا کمیته یک روز دیگر را نیز تمدید کند. آیا حضور پُر شکوه تاریخپژوهان باعث تمدید شد و یا حضور کمرنگ. قطعا این اعلام میتواند زمینۀ بررسی و آسیبشناسی را برای تداوم این انجمن فراهم کند.
امّا درباب نامزدان این دوره؛ کمیته برگزاری لطف کردند و فهرست نامزدها را ارائه کردند. نکته جالب این فهرست این است که از ۱۶ نفر نامزدان محترم ۱۲ نفر هیچ برنامهای ارائه ندادند. دو نفر هم رزومه ارائه نکردند. آن چهار نفر هم آنچه که به عنوان برنامه نوشتند، خیلی کلی است و در اصطلاح دانش برنامهریزی و مدیریت به آن آرزو میگویند و البته پیشنهاد دهندگان برنامه، هر کدام از تنها منظر کاری و جایگاهی که اکنون در آن حضور دارند، ارائه برنامه دادند و به چگونه پیوند دادن بین انجمن و حوزه کاری خود، هیچ اشارهای نکردند.
باید توجه کرد که برنامه حضور در نهاد یا انجمنی صرفاً بیان آرمانها، وعدهها و اهداف کلّی نیست؛ بلکه برنامه و طرحی منسجم و واقعبینانه است که نشان میدهد نامزد حضور در انجمن، از وظایف و اختیارات جایگاه موردنظر، وضعیت موجود، ظرفیتها و چالشهای مجموعه شناخت دارد و برای بهبود و پیشبرد امور انجمن اهداف روشن و راهکارهای مشخصی در نظر گرفته است. یک برنامهٔ کاری مطلوب باید دارای مسئلهشناسی و اهداف مرتبط با حوزه انجمن، دانشجویان و دانشآموختگان رشته تاریخ و نیز افزون بر اولویتبندی مسایل و اهداف، باید از امکانسنجی، زمانبندی و شاخصهای قابل سنجش برخوردار باشد و متناسب با اختیارات و امکانات مجموعه تنظیم شود.
سخن آخر، پیشنهاد میکنم، روند مشارکت و حضور در هیئت مدیرۀ انجمن را تغییر دهید. نخست تعداد منتخبان را به سیزده نفر افزایش دهید، ۵ عضو هیئت علمی (دانشگاهها و نهادهای علمی و پژوهشی)، ۴ عضو از دانشآموختگان که در سایر سازمانها حضور دارند، ۴ عضو از آموزش و پرورش؛ و نیز مدیر یا رئیس اتحادیههای دانشجویی تاریخ ابته بدون رأی در جلسات؛
با این کار همۀ سطوح دانشآموختگان و علاقهمندان در امور این نهاد حضور دارند. حتما برای انتخابات برنامۀ مدون با زمانبندی شروع و پایان بخواهید. برنامهها باید طوری باشد که در دراز مدّت بتواند برای انجمن ارزش افزوده و مزیتسازی کند و سرمایۀ اجتماعی آن را افزایش دهد.
❤4
Forwarded from سخنرانیها
هویت و تمدن ایرانی گفتوگو با داریوش رحمانیان
@sokhanranihaa
🔊فایل صوتی
هویت و تمدن ایرانی
گفتوگو با داریوش رحمانیان
📺 یوتیوب
.
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @
🆑 # کانالسخنرانیها
🌹
هویت و تمدن ایرانی
گفتوگو با داریوش رحمانیان
📺 یوتیوب
.
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @
🆑 # کانالسخنرانیها
🌹
👍1
Forwarded from شبکه کنشگران ایران🇮🇷
🇮🇷 هفتمین رویداد:
"ملاقات با ایران جنگ و قلب روایتهای تاریخی"
موضوعاتی که قرار است با هم در موردش بشنویم و گفتگو کنیم.
لینک ثبتنام :
https://survey.porsline.ir/s/sFCkRHFF
📅 شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
🕑 ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍 موزه هنرهای معاصر تهران، تالار کتابخانه
📍برگزار کننده :
شبکه کنشگران ایران
ایران را باید از دریچه تاریخ و تمدن خودش شناخت.
#ملاقات_ایران #جنگ #روایتگری_جنگ
#کنشگری#تاریخ_تمدن_ایران
#تاب_آوری #تشکلهای_اجتماعی #NGO
#شبکه_کنشگران_ایران
#برای_ایران_عزیز🇮🇷
کانال آپارات ما
https://www.aparat.com/NGO_Activists_IRAN
کانال تلگرام: https://t.me/iranian_activists_network
کانال بله:
@NGO_IRAN
اینستاگرام:
@ngo_activists_iran
"ملاقات با ایران جنگ و قلب روایتهای تاریخی"
موضوعاتی که قرار است با هم در موردش بشنویم و گفتگو کنیم.
لینک ثبتنام :
https://survey.porsline.ir/s/sFCkRHFF
📅 شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
🕑 ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍 موزه هنرهای معاصر تهران، تالار کتابخانه
📍برگزار کننده :
شبکه کنشگران ایران
ایران را باید از دریچه تاریخ و تمدن خودش شناخت.
#ملاقات_ایران #جنگ #روایتگری_جنگ
#کنشگری#تاریخ_تمدن_ایران
#تاب_آوری #تشکلهای_اجتماعی #NGO
#شبکه_کنشگران_ایران
#برای_ایران_عزیز🇮🇷
کانال آپارات ما
https://www.aparat.com/NGO_Activists_IRAN
کانال تلگرام: https://t.me/iranian_activists_network
کانال بله:
@NGO_IRAN
اینستاگرام:
@ngo_activists_iran