مردم‌نامه (تاریخ مردم)
5.27K subscribers
3.39K photos
236 videos
331 files
3.59K links
📜 مردم‌نامه

🌍 فصلنامۀ مطالعات تاریخ مردم
✒️ به‌سردبیری داریوش رحمانیان

🔗 دسترسی به فضاهای مجازی و پیوندهای خرید:

http://zil.ink/mardomnameh

📮ارتباط با مدیر کانال و ارسال مطلب:

@Faezhfatemi2026
Download Telegram
با توجه به اینکه ما قبلاً شاهد این نوع نقد بوده‎‌ایم، چرا شما احساس کردید که باید دوباره در این لحظه خاص آنها را بازگویی کنید؟ چرا اکنون؟ منظورتان از نظریه چیست؟ آیا تعریفی فوق‎‌العاده مضیق از آن ارائه می‎‌کنید؟ آیا خطر شیئیت بخشیدن به «نظریه» به عنوان یک هستی خودآیین را می‎پذیرید؟ آیا مراجع نظری‎تان محدود به مؤلفان اروپایی است؟ آیا پژوهشگران بیرون از آکادمی غربی در این دغدغه‎‌ها شریک‎ند؟ چه چیزی تاریخ نظری را «سیاسی»تر از تاریخ تجربی می‎‌کند؟ سیاست‎‌های این مداخله چیستند؟ آیا متفکران مرتجع نیز نمی‎‌توانند تجربه‎‌گرایی را طرد کنند و نظریه را در آغوش کشند؟ آیا بایستی چنان پرسش‎‌های معرفت‎شناختی عالیقدری را در حال و هوای کنونی واکنش سیاسی خویش اولویت بخشیم؟ آیا امروزه هیچ راه بلافصل‎‌تری برای استفاده از تاریخ در راستای اهداف مترقیانه وجود ندارد؟  طرح پرسش‎‌هایی درباره وضعیت حقیقت در زمانه‌‎ای که دروغ‎گویی سیاسی، اخبار جعلی، انکار بحران اقلیمی و ... به طرزی چنین خطرناک فراگیر شده است خطرناک نیست؟
در طول ماه‎‌های گذشته که به گفت و گویی پرشور گذشت، ما این پرسش‎ها و پرسش‎های مرتبط با آنها را در محافل دیجیتالی و حضوری متنوعی به بحث گذاشته‎ایم. اینجا مجال توضیح مفصل واکنش‌‎هایمان به این پرسش‎های مهم نیست.[*] خوش داریم این نکته را مؤکد سازیم که ما از چنین پرسش‎های خیرخواهانه‎‌ای که مخاطبان همدل و شکاک درباره مسائلی دشوار طرح کرده‎‌اند استقبال کرده‌‎ایم. در واقع، درافکندن چنین بحث‎‌هایی به همان اندازه اعلام موضع ما مهم بوده است.
واکنش‎هایی به همین اندازه مهم نسبت به «تزها» از سوی دیگر رشته‎‌ها صورت گرفته است؛ ما از فیلسوفان، انسان‎شناسان، جامعه‎‌شناسان، دانشمندان علوم سیاسی، مورخان هنر و محققان ادبی‌ای که به دنبال اعمال انتقادات و پرسش‎‌های مطرح‎‌شده در «تزهایی درباره نظریه و تاریخ» در حوزه مطالعاتی خویش هستند مطالبی را دریافت کرده‎‌ایم و خوانده‌‎ایم. این برای ما حاوی این پیام بود که نبرد علیه تجربه‎‌گرایی برای رویکردهای انتقادی‎‌تر به علم‎‌پژوهشی امری فرارشته‎‌ای است. همچنین ممکن است بدین معنا باشد که محققانی در رشته‎‌های دیگر که به شیوه‎‌هایی نامتعارف با گذشته درگیر هستند احتمالاً همانند ما احساس می‎‌کنند که قواعد محدود ننده رشته‎‌هایشان آنها را در تنگنا قرار داده است.
اما در رابطه با آینده رابطه «نظریه-تاریخ»: مقصود از «تزها»ی ما فراخواندن مورخان به ترک گفتن کار تجربی برای تولید «نظریه» فراتاریخی نیست. همچنین بر این باور نیستیم که هر کسی در رشته تاریخ بایستی تبدیل به مورخی فکری شود که موضوع مطالعاتش اندیشمندان، نظریه‎‌پردازان یا متون هستند. همچنین این تزها از همکاران ما دعوت نمی‌کنند که تبدیل به فرامورخانی (Methahistorian) شوند که تنها درباره نظریه یا عمل تولید معرفت تاریخی قلم زنند. چنانکه کوشیده‌‎‌ایم، خصوصاً در بخش سوم «تزها»، روشن کنیم که ما همان‎قدر منتقد نظریه بافت‎‌زدوده هستیم، که منتقد فاکت‎‌های شیئیت‎‌یافته. در واقع، ما هرگونه جداسازی مصنوعی پژوهش تجربی از تأمل نظری را به چالش می‎‌کشیم. ما از مورخان دعوت می‎‌کنیم تا در رابطه با ادعاهایی که درباره جهان‎‌های اجتماعی یا روندهایی که برای آن اهمیت قائل هستند، و نیز درباره عملکرد خویش به عنوان مورخ، به خودآگاهی مفهومی بیشتری برسند و از حیث انتقادی خودنگرتر گردند. ما از مورخان سنتی دعوت می‎‌کنیم تا سبک‎‌های غیر واقع‎گرایانه یا غیر تجربه‎‌گرایانه تحلیل را به عنوان شیوه‌‎هایی مشروع و ارزشمند برای آگاهی از گذشته یا اندیشیدنِ تاریخی به رسمیت شناسند و حتی خودشان آنها را تجربه کنند. ما به علمای سایر رشته‎‌ها یادآوری می‎‌کنیم که تاریخ حرفه‎‌ای به هیچ روی مالک انحصاری اشکال تفکر تاریخی یا ابزارهای رسیدن به بینش تاریخی نیست. در واقع متفطن این نکته هستیم که در سال‎های اخیر برخی از مبتکرانه‎‌ترین کوشش‎‌ها برای اندیشیدنِ تاریخی از سوی محققانی صورت گرفته است که در وهله نخست به عنوان مورخ آموزش ندیده‌‎اند.
ادامه در فرستۀ بعدی.
این مداخله ما از حیث نظری حتی جنبه تجویزی کمتری دارد؛ ما هیچ ادعایی در این باره نداریم که مورخان بایستی با کدام نظریه‎‌ها درگیر شوند یا چنان نظریه‌‎هایی را چگونه باید به کار گیرند، یا چگونه به نظری‎‌کردن کار خویش بپردازند و با چه هدفی. در واقع، به کرات از ما خواسته‎‌اند تا نمونه‌‎هایی از آن نوع کاری را که حامی آن هستیم ذکر کنیم، اما بر آن شده‎‌ایم تا چنین نکنیم. دست‌کم به این دلیل که این کار به منزله تکرار همان منطق تجربه‎‌گرایانه‎ای است که خودمان طردش می‎کنیم (چه مدرکی داری؟ پانوشت‎‌هایت کجا هستند؟) و همچنین این خطر واقعی وجود دارد که هر نمونه ذکرشده‌‎ای از طرف ما به مثابه نسخه‎‌ای تجویزی تلقی گردد که دقیقاً آنچه را به دنبال گشایش آن هستیم محدود می‎‌گرداند: یعنی فضایی برای عملی‎ کردن تاریخ انتقادی. مشکل اسوه‎‌باوری (exemplarism) این است که نوعی تمایز سلسله‎‌مراتبی را میان آن آثاری که به عنوان نمونه و اسوه انتخاب شده‌‎اند و آن آثاری که چنین نشده‎‌اند برقرار می‎‌کند. بنا بر برآورد ما، آثار نمونه بسیاری در این زمینه در تاریخنگاری وجود دارند. اما هدف «تزها» آن نیست که الگویی برای پیروی فراهم کند. هدف آن خلق فضایی برای تأمل و ارزیابی انتقادی و تجربه‎‌ورزی است. در آن فضا، ما بایستی به واکاوی روابط بنیادین محتمل میان عقل سلیمِ معرفت‌‎شناختی رشته تاریخ و هر کدام از محدودیت‎‌های نهادی آن بپردازیم.
با توجه به واکنش‌های مشتاقانه‎‌ای که تاکنون دریافت داشته‌‎ایم، «تزهایی درباره نظریه و تاریخ» را به مثابه نوعی مداخله اولیه [در وضع موجود] تلقی می‎‌کنیم. این تزها گامی نخست برای گشودن باب بحثی وسیع‎‌تر درباره این مسائل مربوط به نگارش تاریخ هستند. قصد داریم به این شیوه اجتماعی بین‎‌المللی متشکل از محققان هم‎فکر را درون و بیرون از رشته تاریخ ایجاد کنیم تا در دغدغه‎‌ها و راهبردهای خویش با هم سهیم شوند و تغییری در رشته تاریخ به وجود آورند. این وظیفه دشوارِ Wild On Collective است و ما همه گروه‎‌های علاقه‎‌مند را تشویق می‎‌کنیم تا از طریق تماس با تارنمایمان با عنوان theoryrevolt.com به این تلاش بپیوندند.
اکنون زمان شورش‎‌نظریه فرا رسیده است.
 The Wild On Collective: Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, and Gary Wilder

پانوشت:
[*]  برخی از ابعاد پاسخ‌های ما به این پرسش‌ها را می‌توانید در یادداشت وبلاگی‌مان برای انتشارات دانشگاه دوک ببینید:
(https://dukeupress.wordpress.com/2018/06/25/on-theses-on-theory-and-history/)؛ “Pandering to the Timid: the truth about post-truth” posted February 2019. http://theoryrevolt.com/; “Our Post-Modern Condition: the reoccupation of a concept”
مندرج در:
Chronicle of Higher Education, June 2019
ما این مسائل را در انظار عموم در رخدادهای برگزارشده در مدرسه جدید پژوهش اجتماعی در نیو یورک به بحث گذاشته‌ایم که عبارتند از:
the 2019 conference of the National Council on Public History, the 2019 annual meeting of the American Historical Association, and the Critical Theory Workshop at the University of Pennsylvania.
قصد داریم این پاسخ‌های منتشرشده را به همراه ویدئوهایی از متون مکتوبمان از این رخدادها را در تارنمایمان منتشر کنیم:
www.theoryrevolt.com
❤1
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ پنجم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر

درباره نظریه و تاریخ انتقادی
۳-۱. تاریخ انتقادی تاریخی نظریه‎ای‎شده است. این تاریخ با «نظریه» به مثابه مجموعه‎ای منزوی از متون یا پیکره‎ای از دانش برخورد نمی‎کند. همچنین با نظریه به مثابه شکلی مجزا و غیرتاریخی از دانش برخورد نمی‎کند. بلکه نظریه را به مثابه عملی این‎جهانی (و مصنوعی تاریخی) تلقی می‎کند. نکته این نیست که مورخان تبدیل به نظریه‎پرداز شوند؛ نظریه به خاطر نظریه همان‎اندازه باعث ورشکستگی است که این اندیشه که واقعیت‎ها می‎توانند «از جانب خویش سخن بگویند». نکته این است که تاریخ رشته‎ای بتواند بر ذهنیت صنفی خویش (ذات‎گرایی رشته‎ای) و روش‎شناسی تجربه‎گرایانه (بت‎واره‎انگاری روش‎شناختی) غالب آید تا پیش‎انگاشت‎های مبتنی بر «عقل سلیم» خویش درباره شواهد و واقعیت، سوژگی و عاملیت، بافت و علیت، و کرونولوژی و زمان‎مندی را به پرسش گیرد. این امر نیازمند درگیری جدی با نظریه‎های انتقادی درباره خود، جامعه و تاریخ است.

۳-۲. تاریخ انتقادی نظریه را بر تاریخ اعمال نمی‎کند، همچنین خواهان آن نیست که نظریهْ بیشتر در نوشته‎های تاریخی تلفیق گردد، تو گویی که بیرون از آنها قرار دارد. بلکه هدف تاریخ انتقادی این است که تاریخی از حیث نظری آگاه و نظریه‎ای ریشه‎دار در تاریخ تولید کند. تاریخ انتقادی ترتیب‎ها، روندها و نیروهای از هم‎گسسته و دور از هم را جدی می‎گیرد، فارغ از اینکه ترتیبات مزبور ساختارها، گستره‎ها و روابطی اجتماعی، نمادین یا روانی هستند، یا «عللی» هستند که ممکن است قاره‎ها یا قرن‎ها آنها را از «معلول‎ها» جدا انداخته باشند. تاریخ انتقادی درباره شرایط امکان اجتماعی و تاریخی خویش می‎اندیشد. تاریخ انتقادی پیش‎انگاشت‎های نظری، جهت‎گیری‎ها و دلالت‎های دعاوی خویش را مشخص می‎سازد. این تاریخ پایه‎های دنیوی مداخله خویش در جهان را آشکار می‎سازد.

۳-۳. تاریخ انتقادی معرفت‎شناسی واقع‎گرایانه را که هم‎زمان شالوده تجربه‎گرایی تاریخی و عقل‎گرایی فلسفی را تشکیل می‎دهد به باد پرسش می‎گیرد و آن را تاریخ‎مند می‎کند. تاریخ انتقادی تصدیق می‎کند که تاریخ استقرایی صرفاً آن روی دیگر سکه فلسفه قیاسی است که تاریخ حرفه‎ای از بدو کار خود با آن مخالفت ورزید. هر کدام از آنها، گو اینکه به شیوه‎ای متفاوت، بودن را از دانستن، جهان را از اندیشه، و حقیقت را از تاریخ جدا می‎سازند. هیچ کدام از آنها رابطه بنیادین میان واقعیت اجتماعی و چارچوب‎ها، مقولات، روش‎ها و معرفت‎شناسی‎های (اجتماعاً تولیدشده و از حیث تاریخی تعین یافته) را که از رهگذر آنها آن واقعیت (چه استقرایی و چه قیاسی) فهم می‎شود به پرسش نمی‎گیرند. تاریخ انتقادی به نقطه‎ای فراتر از تضاد کاذب میان استقرای تجربه‎گرایانه و قیاس عقل‎گرایانه، و توصیف تاریخ‎گرایانه و انتزاع فراتاریخی اشاره می‎دارد.

۳-۴. تاریخ انتقادی باور دارد که تمامی «فاکت‎ها» همواره با واسطه به دست ما می‌رسند و معقتد است که طبقه‎بندی‎ها همواره اجتماعی و مفاهیم همیشه تاریخی هستند؛ نظریه این‎جهانی است و مفاهیم در همین جهان عمل می‎کنند. تا زمانی که «فاکت‎ها» با «حقیقت» یکی انگاشته می‎شوند، مورخان دچار تناقضی منطقی می‎شوند زیرا هم منطق استقرایی و هم منطق قیاسی به‎کارگرفته‎شده دال بر مفهومی سرمدی و تغییرناپذیر از «حقیقت» هستند که در تضاد با آرمان‎های حتی محافظه‎کارترین تلقی‎ها از تاریخ قرار می‎گیرد: دگرگونی در طول زمان. تمرین در نظریه و تاریخ انتقادی به مورخان امکان می‎دهد تا چنان تناقضی را بشناسند. بدین سان این امر آنان را وامی‎دارد تا با این امر مواجه شوند که چیزهایی که «فاکت‎ها» را در یک استدلال تاریخی می‎سازد چگونه با شرایط اجتماعی، شرایط مورخ، و دامنه پرسش‎های قابل قبولی که از گذشته در هر لحظه‎ای از زمان پرسیده می‎شود پیوند می‎یابند.

۳-۵. تاریخ انتقادی می‎داند که هر ارجاعی به بافت (به عنوان شاخص معنا) خود بحثی است پیرامون مناسبات و ترتیبات اجتماعی‎ای که نمی‎توان آن را مسلم انگاشت و بایستی آن را توضیح داد. بافت هرگز داده‎شده یا بدیهی نیست؛ بافت همیشه پرسش‎های بسیاری را به بار می‎آورد همچنانکه به نظر می‎رسد به آنها پاسخ می‎دهد.
تزهایی درباره نظریه و تاریخ*
(پارۀ نخست)
 
اتان کلینبرگ
، جون والاک اسکات، گری وایلدر**
ترجمه محمد غفوری
 
پیش‌‎سخن: پیشکش به کلیو، ایزدبانوی تاریخ
بخوان کلیو، دختر زئوس، از تجاوز نظریه
به حریم امن تو.
تو، آنکه هزیود را گفتی،
«ما می‎‌دانیم چگونه از چیزهای باطل سخن گوییم تا حقیقی به نظر آیند،
اما می‎دانیم که کِی می‎‌خواهیم چیزهای حقیقی را بر زبان رانیم».
اکنون گاه آن است تا چیزهای حقیقی را بر زبان آریم، زیرا
نظریه در خانۀ تو بدنام شده است،
امپراتوری‎‌های تجربه‎‌گرایی،
بت‎وارگیِ بایگانی‎‌ها، احکام رشته‌‎ای، سیطره راست‎‌کیشی و داستان‎‌گویی سترون
نظریه را بیرون رانده‌‎اند.
بدون نظریه، تاریخ هیچ نیست مگر قصه‎‌هایی
که پیروزمندان و معلمان اخلاق می‎‌گویند،
قصه‎‌هایی که بر چیزی ورای خویشتن دلالت نمی‎‌کنند.
بدون نظریه، کردوکارهای قدرت
و سرچشمه‌‎های بی‎‌عدالتی در هاله‌‎ای از راز
و دور از دسترس ما میرایان می‎‌مانند.
ملاحظات ما، آنگاه که به توصیف محدود می‎‌شوند،
دستان ما را از اندیشۀ انتقادی کوتاه می‎‌دارند، اندیشه‌‎ای که
که حتی برای تحلیل آن گنجینه‌‎های حافظه که ملک طلق تو اند
به‌‎غایت نیازمند آنیم.
هان کلیو، تو را به نیوشیدن پیام خویش می‎‌خوانیم.
به فریادهای خشم ما گوش فرا دار.
ما با این نهاده‎‌ها درباره نظریه و تاریخ از تو می‎‌خواهیم
تا مأموریت ما را تقدس بخشی و ما را
به سوی خدایان هدایت کنی.
 
 
درباره محدودیت‌‎های تاریخ رشته‌‎ای (disciplinary history)
۱-۱.  تاریخ آکادمیک هرگز نتوانسته است از خاستگاه‎‌های قرن هجدمی‌‎اش به عنوان عملی تجربه‎‌گرایانه فراتر رود. منظور ما رویکرد شکاکانه اولیه دیوید هیوم نیست بلکه منظورمان روشی علمی است که حامی پوزیتیویسم است، مکتبی که هورکهایمر آن را «تجربه‎‌گرایی مدرن» نامید و بعدها در علوم انسانی به کار آورده شد. تاریخ آکادمیک همچنان دلبسته این روش گردآوری فاکت‎‌ها است که هدف از آن ارائه تفسیرهایی از رهگذر ارجاع آنها به بافت‎‌های ظاهراً از پیش داده‌‎شده و سامان‎دهی آنها در درون روایت‎های کرونولوژیک است.

۱-۲. تاریخ آکادمیکِ واقعاً موجود مروج نوعی ذات‎‌گرایی رشته‎‌ای است که مبتنی بر بت‎وارگی روش‎‌شناختی (methodological fetishism) است. این تاریخ که با ظواهر شیئیت‎‌یافته (یعنی شواهدی که بلافاصله قابل مشاهده و ترجیحاً بایگانیک هستند) چنان برخورد می‎‌کند که گویی تجسم‎‌کننده امر واقعی و حامل حقیقت روابط اجتماعی هستند، و آثار پژوهشی را با اتکا بر این ملاک ارزیابی می‎‌کند که آیا این روش تجربه‎‌گرایانه به نحوی بسنده به کار بسته شده است یا نه. رشته تاریخ تمایل به تولید پژوهشگر دارد و نه متفکر و از منظری تکنوکراتیک به پژوهشگران می‎‌نگرد. مورخان، که عموماً آثار خود را برای دیگر مورخان حرفه‎‌ای می‎‌نویسند توجه ویژه‎‌ای به هنجارها و حاجبان*** رشته خویش دارند که پیشرفت حرفه‎‌ای‎‌شان وابسته به آنهاست. این ذهنیت صنفی دأب و منش «خبرگان» [یا همان] عمله‌های متخصصی را تقویت می‌کند که به گونه‎‌ای ابزاری از «تخصص» خویش به عنوان گواهی برای عضویت‎شان در این صنف و نمایش جایگاه خویش بهره می‎‌گیرند.

۱-۳. دغدغه وسواس‎‌گونه‌‎ای که در حال حاضر در مورد «روش‎‌شناسی» وجود دارد مبتنی بر این رویکرد «عمله‌گونه» است؛ فرض می‎‌شود که شاهراه یا مسیر رسیدن به معرفت تاریخی یکی است و آنهایی که از آن دور می‎فتند گم‎کرده‎‌راه محسوب می‎‌شوند. این تأکید روش‎‌شناختیْ مسیر رشته‎‌ای تاریخ را تنگ می‎‌گرداند و چشمان محققان و مخاطبان را بر دیگر مسیرهای ممکن به سوی گذشته می‎‌بندد. در مقابل، کارآزمودگی در نظریه باعث آشکارشدن منطق، دام‎‌ها و مزایای موجود در پس انتخاب هر یک از این مسیرها می‎‌شود.

۱-۴. آنچه در پس این بت‎وارگی روش وجود دارد نوعی سرسپردگی بی‎‌چون و چرا به «واقع‎گرایی هستی‎‌شناختی» (ontological realism) است. آنچه در این معرفت‎‌شناسی نقشی محوری دارد نوعی تعهد به داده‎‌های تجربی است که همچون کف کاذبی برای نگه‎داشت این ادعا عمل می‎‌کند که رخدادهای گذشته به گونه‌‎ای عینی در دسترس‎ند و می‎‌توان آنها را کشف، توصیف و تفسیر کرد. اینجاست که همان‎گویی آنها برملا می‎‌شود: روش‎‌شناسی تجربه‎‌گرا امکان کاربست قواعد این نوع واقع‎گرایی را فراهم می‎‌کند در حالیکه همین نوع واقع‎گرایی تضمین‎‌کننده موفقیت روش‎‌شناسی تجربه‎‌گرایانه است.

* Theses on Theory and History. theoryrevolt.com
مردم‌نامه، شماره دهم و یازدهم، پاییز و زمستان ۱۳۹۸.

**Ethan Kleinberg, Joan Wallach Scott, Gary Wilder

***gatekeepers
تعبیری کنایه‌آمیز برای داوران ژورنال‌های علمی.
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ دوم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر

۱-۵. تاریخ به مثابه یک رشته مشوق نظامی از تنبیه یا مجازات است. آنهایی که به نظر می‎‌رسد مواضعی جدید دارند اما کلاهشان را محکم می‎‌چسبند و تفکر خویش را بر گرد سنت مألوف سامان می‎‌دهند پاداش می‎‌گیرند، حال آنکه آنان که خطر می‎‌کنند و پای در قلمروهایی نو می‎‌گذارند تقبیح می‌شوند. منظور ما از «قلمروهای نو» تحقیقات، جهت‎گیری‎‌ها یا نقطه‎‌های عزیمت معرفت‎‌شناختی بدیل هستند نه مضامین یا موضوعات جدید. آنان که تن به انتظام رشته‎‌ای داده‎‌اند از سوی صنف دانشگاهی تقدیر می‎‌شوند حال آنکه نوآوران مجازات می‌‎گردند. این روند انتظام‎ بخشی رشته‎‌ای در هیچ کجا آشکارتر از روند ارزیابی و انتشار نشریه سخن‎گوی انجمن تاریخ آمریکا به چشم نمی‎‌آید. انتظام‎ بخشی مزبور در عملکرد ارزیابان متعدد و ناشناخته‎‌ای به قوع می‎‌پیوندد که قلمرو رشته خویش را تحت مراقبت پلیسی می‎‌گیرند و آنگاه به خاطر عینیت علمی و شایسته‎‌سالاری حاصل از آن به خویشتن و مؤلفانشان تبریک می‌‎گویند. پیامد ملال‎‌آور این روند نگارش مقالاتی است که ممکن است از حیث گستره جغرافیایی و حتی مضمونی گسترده باشند، لیکن از حیث رویکرد نظری و روش‎‌شناختی‎شان به گونه‎‌ای خیره‎‌کننده یکدست و همگن‎‌اند. بهره‎‌گیری از شمار زیادی از ارزیابان توهم نوعی شایسته‌سالاری دموکراتیک را ایجاد می‎‌کند آن هم در حالی که قدرت حتی بیشتری را به دبیران نشریه می‎‌دهد و سپس به آنان امکان می‎‌دهد تا از میان نظرات گوناگون آنهایی را برگزینند که بایستی اجازه عبور را بیابند. این امر به گونه‌‎ای اجتناب‎‌ناپذیر باعث می‎‌شود تا مؤلفان احتجاجات خود را تلطیف نمایند و از دعاوی خویش پا پس کشند تا بتوانند بیشترین مخاطبان ممکن را خرسند گردانند و کمترین میزان نارضایتی را ایجاد کنند. تنها آنچه که فی‎‌الحال آشنا می‎‌آید عموماً راه خویش را به درون صفحات نشریه می‎‌یابد. این نشریه و دیگر نشریات رشته تاریخ به طور کلی می‎‌کوشند تا آن چیزی را تولید کنند که عقل سلیم حرفه‎‌ای قلمداد می‎‌شود، وحدت صنفی را بازتصدیق می‎‌کند و مرزهای میان خودی‎‌ها و غیرخودی‌‎ها را بازتولید می‎‌کند.

۱-۶. دبیر نشریه انجمن تاریخ آمریکا اخیراً طرحی را برای «استعمارزدایی» از این نشریه اعلان کرده است، یعنی اصلاح «دهه‎‌ها عملکرد انحصاری، که طی آن زنان، مردمان رنگین‎‌پوست، مهاجران و مردم استعمارشده و بومی به عنوان خالقان آثار علمی و موضوعات مطالعه تاریخی به گونه‎‌ای مؤثر به سکوت واداشته می‎‌شدند». این نشریه متعهد می‎‌شود که این کار را با تنوع بخشی به هیئت دبیران، مؤلفان کتب‎ مورد بررسی و انتخاب ارزیابان انجام دهد. همچنین وعده می‎‌دهد که مقالات را به گروه متنوع‎‌تری از پژوهشگران سفارش دهد. اینها اصلاحاتی مبارک و دیرهنگام‎ند. البته وی همچنین اشاره می‎‌کند که «رویه‌های ارزیابی تحویل مقالات به مجله» مورد بازبینی قرار نخواهد گرفت به این دلیل که «فرایند ارزیابی هم‌ترازانه کور» موجود در مجله در حال حاضر «فوق‎‌العاده دموکراتیک» است. از این قرار، دبیران مجله عمدتاً با تمرکز بر ایالات و کولونی‎‌های بخش ارزیابی می‎‌پذیرند که مقالات اصلی مجله همچنان قاطعانه تحت حکومت امپریالیستی باقی بماند. سردبیر مجله اذعان نمی‎‌کند که استعمارزدایی از مجله بایستی شامل بازاندیشی هنجارهای پژوهشی و اشکال معرفتی‌ای گردد که زمینه‎‌ساز آن محرومیت‌‎هایی شده است که مجله انجمن تاریخ آمریکا مدت‎هایی مدید در آن مشارکت داشته است. با تمرکز انحصاری بر مؤلفانِ از حیث اجتماعی متنوع و موضوعات از حیث جغرافیایی گوناگون، روش‌‎شناسی تجربه‎‌گرا و معرفت‎‌شناسی واقع‎گرا همچنان به عنوان معیار بی‎‌چون و چرای رشته‎‌ای پایگاه خود را حفظ می‌‎کنند. بار دیگر، هژمونی موجود با وعده‎‌های صوری برای تحقق تنوع که هدف از آن هم‎سازی است و نه دگرگونی برجای می‎‌ماند. رشته تاریخ و نشریه مزبور به معنای واقعی تنها می‎‌تواند از رهگذر بازبینی مجدد و ریشه‎‌ای در مورد استفاده و کاربست‎‌پذیری نظریه در تاریخ استعمارزدایی شود.
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ سوم)
اتان کلینبرگ
، جون والاک اسکات، گری وایلدر

۱-۷. با توجه به اینکه مورخان به تحلیل (ماهیت پویا و متغیر) صورت‎‌بندی‎ها، روابط، تجارب و معانی  اجتماعی می‎‌پردازند آنان نمی‌‎توانند بدون چنگ زدن محکم به نظریه انتقادی (فرقی نمی‎‌کند که این نظریه نشانه‎‌شناختی، روانکاوانه، مارکسیستی، هرمنوتیکی، پدیدارشناختی، ساختارگرایانه، پساساختارگرایانه، فمینیستی، پسااستعمارگرایانه، کوئیر و ... باشد) و نیز رسیدن به فهمی از تاریخ دانش تاریخ و نظریه تاریخ (نظریه‎‌هایی که شالوده تحلیل تاریخی را می‎‌سازند) از پس چنین کاری برآیند. تنها با خلق تاریخی با بنیاد نظری و نظریه‌ای با بنیاد تاریخی است که می‎‌توانیم از دوگانه کاذب میان تاریخ و نظریه برگذریم. اندک دپارتمان‎‌های تاریخ هستند که بخشی را به نظریه تاریخ یا نظریه انتقادی اختصاص داده‌اند و این کمبود را با اتکا به دروس ارائه‌‎شده توسط اعضایی که علاقه‌ای به این حوزه دارند یا معدود چهره‌‎های بیرون از دپارتمان‎‌های خویش که دانشجویان‎شان را به نزد آنان می‎‌فرستند، جبران می‎‌کنند. این وضعیت «نظریه» را نسبت به کار «واقعی» تاریخی تا حد امری حاشیه‎‌ای تنزل می‎‌دهد اما همچنین دانشجویان را مجاب می‎‌کند تا نظریه را همچون تمرینی تکمیلی تلقی کنند که جزء اصلی تفکر تاریخی و تاریخ‌‎نویسی نیست.

۱-۸. رویکرد هنجارین (و هنجارمندساز) تاریخ به آموزش در دوره دکترا آشکارکننده (و تقویت‎‌کننده) جهت‎گیری ضد نظری و غیراندیشمندانه آن است. عناصر اصلی این دوره را معمولاً دروس تاریخ‎نگاری و سمینارهای تحقیقی تشکیل می‌‎دهند. دروس تاریخنگاری عموماً متمرکز بر گردآوری مجموعه‎‌ای از آثار مهم در یک زیرشاخه خاص می‎‌شود که دانشجویان برای کسب اطلاعات (آموختن کلان‎‌روایت‎ها)، تسلط یافتن بر مکان-زمان-موضوع (که در امتحان‎‌های جامع به آزمون گذاشته می‎‌شود)، و تکنیک (استفاده کم و بیش موفق از روش‎‌شناسی‎‌های هنجارین تاریخ، که می‎‌توان در پژوهش خود دانشجو آنها را به کار بست یا تعدیل نمود) آنها را می‎‌خوانند. سمینارهای تحقیقی دوره دکتری نوعاً دانشجویان آینده و تازه‎‌کار را متکفل نگارش مقالات قابل انتشاری می‎‌سازند که مبتنی بر منابع دست اول هستند، تو گویی که «تاریخ‎‌ورزی» یک عمل بدیهی فنی است و دانشجویان تنها نیاز دارند که عادت روش‎‌شناختیِ گردآوری شواهد واقعی را به منظور بافت‎مندکردن و روایت‎ کردن آنها پرورش دهند. گرچه دروس موضوعی و نظری وجود دارند، لیکن به ندرت از دانشجویان دکتری خواسته می‎‌شود که به مطالعه تاریخِ «تاریخ» به مثابه شکلی از معرفت، معرفت‎‌شناسی علوم انسانی، یا نظریه انتقادی بپردازند.

۱-۹. تاریخ دانشگاهی معمولاً تأمل درباره شرایط امکان خودش را در پرانتز می‎‌گذارد: یعنی تأمل درباره چیستی شواهد، درباره اینکه روش‎‌ها چگونه می‎‌توانند از پیش مشخص سازند که چنان شواهدی چطور می‎‌توانند استدلال‎‌ها را خوانا و معتبر سازند، درباره اینکه چنان اعتباری حاکی از چه پیش‎فرض‎‌هایی درباره نظم اجتماعی و دگردیسی تاریخی است؛ پیش‎فرض‎‌هایی درباره روابط میان اشکال اجتماعی و اشکال معرفت، شیوه‎‌های پذیرفته‎‌شده نقل‎ کردن و شیوه‎‌های قابل قبول برای شناخت، سامان‎‌های هنجارین و مفاهیم بهنجارساز؛ درباره زمینه‎‌های اجتماعی-سیاسی‎‌ای که ناخواسته جهت‎گیری‎‌ها، اولویت‎‌ها و سلسله‎‌مراتب فکری، حرفه‌‎ای و نهادی مورخان را شکل می‎‌بخشند و بدین سان تعینی بیش از حد (over-determine) بدانها می‎‌دهند. این عادات آموزشی و نگارشی به تقویت تمایل رشته‎‌ای تاریخ برای جداسازی تصنعی داده از نظریه، فاکت‎ها از مفاهیم، و پژوهش از تفکر دامن می‎‌زند. این باعث می‎‌شود تا «نظریه» به مثابه مجموعه‌‎ای از چارچوب‎‌های دم‎ دستی‌‎ای تجسم یابد که می‎‌تواند در مورد داده‎‌ها «اعمال شود».

۱-۱۰. چهارچوب‎های نظری و ماهیمی که با معرفت‎‌شناسی رئالیستی رشته تاریخ و روش‎‌شناسی تجربی آن هم‎خوانی ندارند معمولاً روانه قلمرو تاریخ «فکری» می‎‌شوند (یا در درون گتوی آن محصور می‎‌شوند)، تاریخی که غالباً افکار را به شیوه‎‌هایی به جامعه مرتبط می‎‌کند که پنداشت‎های متعارف درباره این رشته را، به جای آنکه به چالش کشد تصدیق می‎‌کند. تاریخ فکری در خود و برای خود در پی آن نیست که پرسش‎‌هایی خودنگرانه درباره معرفت‎شناسی تاریخی و هنجارهای تاریخنگارانه درافکند که انتقادی‎‌تر از دیگر زیررشته‎‌های حرفه‎‌ای تاریخ هستند. مورخان فکریِ اندیشه‎‌های بدعت‎‌آمیز (نظیر پساساختارگرایی، روانکاوی، مارکسیسم) را توصیف می‎‌کنند، اما به ندرت از آن نظریه‎‌ها به عنوان نقطه عظیمت، روش یا چارچوبی برای تحلیل تاریخی خود بهره می‎‌گیرند.
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ چهارم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر

۱-۱۱. با این همه، دل‎مشغولی ضد نظری تاریخ با فاکت‎ها و استدلال واقع‎گرایانه متضمن مجموعه‎‌ای از پیش‎فرض‎‌های نظری ناکاویده درباره زمان و مکان، نیت و عاملیت، تقرب و علیت، بافت و کرونولوژی است. این پیش‎فرض‌‎ها، ولو ناخواسته، در خدمت تقویت وضع موجود علمی و سیاسی هستند.

در باب مقاومت دربرابر نظریه
مقاومت تاریخ در برابر نظریه چندین صورت به خود گرفته است:
۲-۱. تمایزی مغرضانه میان فلسفه زنانه‌‎شده و تاریخ مردانه‎‌شده. بدین سان فاسفه چونان رقصی سبکسرانه با «نظریه متفنن فرانسوی» به سخره گرفته می‎‌شود، حال آنکه تاریخ به خاطر کار سخت و استوارش ستوده می‎‌شود. به یاد آوریم آن تصویرِ مورخ حقیقی را که مشقت طی کردن صدها پله در بایگانی‎‌های لیون را بر خود هموار می‎‌کرد (همچنان که بسیاری از زائران توبه‎‌کار پیش از وی کرده‎‌اند) تا به جست و جوی فاکت‎ها بپردازد. فلسفه به عنوان امری ظنی (speculative) (زنانه) تقبیح می‎‌شود؛ تاریخ به مثابه امری عینی (مردانه) تقدیس می‎‌گردد. «رؤیای شریف» یک علم محض (مردانه) هرگز رشته تاریخ را ترک نگفته است: زمانی گندم چاودار پوسیده را به عنوان عاملی برای تبیین شور و شوق انقلابی فرانسویان پیشنهاد می‎‌کردند، حال آنکه امروزه «علم» تاریخ هیئت آزمون‎‌های دی‎ان‎ای درباره استخوان‎‌های باستانی یا کاربست علوم اعصاب بر روی ذهنیت‌‎ها را به خود می‎‌گیرد.

۲-۲. طبیعی‎‌سازی تاریخ به مثابه چیزی آن بیرون، که در انتظار بیرون آمدن از زیر خاک است؛ بازکشف مردگان به عنوان راهی مطمئن برای شناخت زندگان. تاریخ به عنوان داستانی که برای ما سخن می‎‌گوید؛ نه داستانی که ما درباره خویش می‎‌گوییم.

۲-۳. خوارداشت (۱): نظریه چرخشی دیگر (چرخشی اشتباه) در شهر فرنگ همیشه چرخان تحقیق تاریخی است. وسوسه نظریه همچون مرحله‌ای انحرافی در تاریخ فکری این رشته تلقی می‎‌گردد که شادمانه و سریع رشد کرد، و جای خود را به بازگشت به مشاهده میدانی استوارتر داد.

۲-۴. خوارداشت (۲): خودِ ابژه‎‌های تحقیق نظری خوار داشته می‎‌شوند. از این قرار، فی‎‌المثل، تحقیقات معرفت‎‌شناسانه رادیکال فوکو تبدیل به یک پژوهش تجربی صرف دیگر درباره زندان‎‌ها، درمانگاه‎‌ها یا اعمال جنسی می‎‌شوند. و تفاوت‎‌های زندان «من» با زندان فوکو تبدیل به برهانی برای اثبات خطای شیوه‌‎های نظری او می‌‎گردد.

۲-۵. جبران مافات، شکل دیگری از خوارداشت. باز کردن متظاهرانه عرصه، چنانکه به نظر می‎‌رسد به استقبال نظریه می‎‌روند (که معمولاً در پیشگفتار یا مقدمه یا پانوشت‎های یک پژوهش تجربی ارائه می‎‌شود)، تنها به منظور چشم‎‌پوشی از دلالت‎های آن در اثری که از پی آن مقدمه نظری می‎‌آید. بدین سان واسازی تبدیل به مترادفی برای تفسیر در تاریخ‎های فکری متعارف می‎‌گردد، مارکسیسم به جبرگرایی اقتصادی یا کاربست «طبقه» در مطالعات جوامع محلی فروکاسته می‎‌شود و «جنسیت» تمایز میان جنسیت/جنسینگی (sex/gender) یا اسمترار تقابل مرد/زن را به همان شیوه رایج که در هر جای دیگری گفته می‎‌شود که به قوع می‎‌پیوندد عیناً متبلور می‎‌کند.

۲-۶. طرد نظریه (۱). در این مورد نظریه ساختارگرایانه یا پساساختارگرایانه نوعی نسبی‎‌گرایی خطرناک است: گفته می‎‌شود که نظریه با به پرسش‎ کشیدن رابطه زبان با واقعیت جست و جوی ضروری از پی حقایق بدیهی را به ابتذال می‌‎کشاند.

۲-۷. طرد نظریه (۲). این اتهام که نظریه –هر نظریه‎‌ای- مسلتزم تحمیل تحریف‎‌آمیز مقولات سفت و سخت ایدئولوژیک بر واقعیات بدیهی است. همان‎ طور که برخی محققان ادبی باورمند به «خوانش سطحی» تأیید می‎‌کنند، این اتهام تحریف در تقابل با توسل غیر پروبلماتیک این محققان (مورخان و محققان ادبی به یکسان) به به‌اصطلاح مقولات عینیِ تحلیلی قرار می‎‌گیرد: طبقه، نژاد، جنسیت و آسیب‎‌شناسی‎های روانکاوانه (عقده ادیپ، نزای با محارم و ...).

۲-۸. بی‎‌توجهی به بلهوسی‎‌های زبان و به جای آن اصرار بر معنای تحت‎‌اللفظی («[برخاسته از] عقل سلیم») کلمات.
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ پنجم)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر

درباره نظریه و تاریخ انتقادی
۳-۱. تاریخ انتقادی تاریخی نظریه‎‌ای‌‎شده است. این تاریخ با «نظریه» به مثابه مجموعه‎‌ای منزوی از متون یا پیکره‎‌ای از دانش برخورد نمی‎‌کند. همچنین با نظریه به مثابه شکلی مجزا و غیرتاریخی از دانش برخورد نمی‌‎کند. بلکه نظریه را به مثابه عملی این‎‌جهانی (و مصنوعی تاریخی) تلقی می‎‌کند. نکته این نیست که مورخان تبدیل به نظریه‎‌پرداز شوند؛ نظریه به خاطر نظریه همان‎ اندازه باعث ورشکستگی است که این اندیشه که واقعیت‎ها می‎‌توانند «از جانب خویش سخن بگویند». نکته این است که تاریخ رشته‎‌ای بتواند بر ذهنیت صنفی خویش (ذات‎گرایی رشته‌‎ای) و روش‎‌شناسی تجربه‎‌گرایانه (بت‎واره‌‎انگاری روش‎‌شناختی) غالب آید تا پیش‎‌انگاشت‎‌های مبتنی بر «عقل سلیم» خویش درباره شواهد و واقعیت، سوژگی و عاملیت، بافت و علیت، و کرونولوژی و زمان‎مندی را به پرسش گیرد. این امر نیازمند درگیری جدی با نظریه‎‌های انتقادی درباره خود، جامعه و تاریخ است.

۳-۲. تاریخ انتقادی نظریه را بر تاریخ اعمال نمی‌‎کند، همچنین خواهان آن نیست که نظریهْ بیشتر در نوشته‎‌های تاریخی تلفیق گردد، تو گویی که بیرون از آنها قرار دارد. بلکه هدف تاریخ انتقادی این است که تاریخی از حیث نظری آگاه و نظریه‌‎ای ریشه‎‌دار در تاریخ تولید کند. تاریخ انتقادی ترتیب‌‎ها، روندها و نیروهای از هم‎‌گسسته و دور از هم را جدی می‎‌گیرد، فارغ از اینکه ترتیبات مزبور ساختارها، گستره‎‌ها و روابطی اجتماعی، نمادین یا روانی هستند، یا «عللی» هستند که ممکن است قاره‎‌ها یا قرن‎‌ها آنها را از «معلول‎‌ها» جدا انداخته باشند. تاریخ انتقادی درباره شرایط امکان اجتماعی و تاریخی خویش می‌‎اندیشد. تاریخ انتقادی پیش‎‌انگاشت‎‌های نظری، جهت‎گیری‎‌ها و دلالت‎های دعاوی خویش را مشخص می‎‌سازد. این تاریخ پایه‌‎های دنیوی مداخله خویش در جهان را آشکار می‌‎سازد.

۳-۳. تاریخ انتقادی معرفت‎‌شناسی واقع‎گرایانه را که هم‎زمان شالوده تجربه‎‌گرایی تاریخی و عقل‎گرایی فلسفی را تشکیل می‌دهد به باد پرسش می‎‌گیرد و آن را تاریخ‎مند می‎‌کند. تاریخ انتقادی تصدیق می‎‌کند که تاریخ استقرایی صرفاً آن روی دیگر سکه فلسفه قیاسی است که تاریخ حرفه‎‌ای از بدو کار خود با آن مخالفت ورزید. هر کدام از آنها، گو اینکه به شیوه‎‌ای متفاوت، بودن را از دانستن، جهان را از اندیشه، و حقیقت را از تاریخ جدا می‎‌سازند. هیچ کدام از آنها رابطه بنیادین میان واقعیت اجتماعی و چارچوب‎ها، مقولات، روش‎ها و معرفت‎‌شناسی‎های (اجتماعاً تولیدشده و از حیث تاریخی تعین‌یافته) را که از رهگذر آنها آن واقعیت (چه استقرایی و چه قیاسی) فهم می‎‌شود به پرسش نمی‎‌گیرند. تاریخ انتقادی به نقطه‎‌ای فراتر از تضاد کاذب میان استقرای تجربه‎‌گرایانه و قیاس عقل‎‌گرایانه، و توصیف تاریخ‎گرایانه و انتزاع فراتاریخی اشاره می‌‎دارد.

۳-۴. تاریخ انتقادی باور دارد که تمامی «فاکت‎ها» همواره با واسطه به دست ما می‌رسند و معقتد است که طبقه‎‌بندی‎‌ها همواره اجتماعی و مفاهیم همیشه تاریخی هستند؛ نظریه این‎‌جهانی است و مفاهیم در همین جهان عمل می‎‌کنند. تا زمانی که «فاکت‎ها» با «حقیقت» یکی انگاشته می‎‌شوند، مورخان دچار تناقضی منطقی می‎‌شوند زیرا هم منطق استقرایی و هم منطق قیاسی به‎‌کارگرفته‎‌شده دال بر مفهومی سرمدی و تغییرناپذیر از «حقیقت» هستند که در تضاد با آرمان‎های حتی محافظه‎‌کارترین تلقی‎ها از تاریخ قرار می‎‌گیرد: دگرگونی در طول زمان. تمرین در نظریه و تاریخ انتقادی به مورخان امکان می‎‌دهد تا چنان تناقضی را بشناسند. بدین سان این امر آنان را وامی‌‎دارد تا با این امر مواجه شوند که چیزهایی که «فاکت‎ها» را در یک استدلال تاریخی می‎‌سازد چگونه با شرایط اجتماعی، شرایط مورخ، و دامنه پرسش‌‎های قابل قبولی که از گذشته در هر لحظه‌‎ای از زمان پرسیده می‎‌شود پیوند می‎‌یابند.

۳-۵. تاریخ انتقادی می‎‌داند که هر ارجاعی به بافت (به عنوان شاخص معنا) خود بحثی است پیرامون مناسبات و ترتیبات اجتماعی‎‌ای که نمی‎‌توان آن را مسلم انگاشت و بایستی آن را توضیح داد. بافت هرگز داده‎‌شده یا بدیهی نیست؛ بافت همیشه پرسش‌‎های بسیاری را به بار می‎‌آورد، همچنانکه به نظر می‎‌رسد به آنها پاسخ می‎‌دهد.
تزهایی درباره نظریه و تاریخ
(پارۀ ششم و پایانی)
اتان کلینبرگ، جون والاک اسکات، گری وایلدر

۳-۶. مورخان انتقادی خودنگر هستند؛ آنها می‎‌دانند که از حیث روانی، معرفت‎‌شناختی، اخلاقی و سیاسی با ابژه‎‌های مطالعه خویش درگیر هستند:
الف. از حیث روانی، مورخان باید به سرمایه‎‌گذاری‎های [عاطفی] ناآگاهانه خویش در مواد کارشان اذعان کنند و بکوشند تا به جای برون‎‌ریزی صرف، به رفع آن بیندیشند؛
ب. از حیث معرفت‎‌شناختی، ممکن است میان مفاهیم تحلیلی (اجتماعاً تولیدشده)، چارچوب‎ها و روش‎‌هایی که مورخان به کار می‎‌برند و جهان اجتماعی‌‎ای که با استفاده از آنها تحلیل می‎‌شود روابط ساختاری عمیقی وجود دارد؛ هر اثر تاریخی‌‎ای ناظر بر یا مروج فهم خاصی از روابط اجتماعی و دگرگونی تاریخی است؛
ج. از حیث اخلاقی، مورخان در قبال بازیگران و افکار و نیز مواریث و زندگی‎‌های پس از مرگ آنان که به تحلیل درمی‌‎آورند مسئول و به نحوی پاسخ‎گو هستند؛
د. از حیث سیاسی، نوشته‎‌های تاریخی کنش‎‌هایی این جهانی هستند که برداشت‎‌ها و ترتیبات موجود مبتنی بر عقل سلیم را تأیید می‎‌کنند یا به پرسش می‎‌گیرند، تضادهای اجتماعی را خطاب قرار می‎‌دهند و به گونه‎‌ای آشکارا یا تلویحی در نبردهای جاری درگیر می‌‎شوند.

۳-۷. تاریخ انتقادی تاریخی درباره اکنون است که گذشته را به گونه‎‌ای پویا به حال پیوند می‎‌دهد و سرشت هم‎هنگام پایا و تکرارشونده گذشته در اکنون و سرشت ناضروری اکنونِ گذشته‎‌ها و گذشتۀ اکنون‎‌ها را به رسمیت می‎‌شناسد- چه از خلال خطوط تبارشناختی پس‎رونده، بازگشت‎‌های نامتعارف، ردپاهای سرگردان و نیروهای شبح‎گون، یا تقابل‎‌های ناهمزمان در درون یک اکنون بی‎‌پایان.

۳-۸. تاریخ انتقادی نه تنها در پی ویران‎ سازی ترتیبات واقعاً موجود، و از این رهگذر غیرطبیعی‎ سازیِ، آنهاست بلکه می‎‌کوشد تا خودِ منطق گذشته و اکنون، الآن و بعداً، اینجا و آنجا، ما و آنها را که هم تاریخ رشته‎‌ای و هم نظم اجتماعی موجود عمدتاً به آن وابسته هستند، به چالش کشد.

۳-۹. تاریخ انتقادی در پی آن است تا در مشاجرات عمومی و منازعات سیاسی مداخله جوید. اما به جای آنکه بخواهد در مقام عالم متخصص با قدرت همدستی کند، تقلیل تفکر به پژوهشگر، پژوهشگری به تخصص و خود ایده حکومت متخصصان را به باد پرسش می‌‎گیرد.

۳-۱۰. تاریخ انتقادی می‎‌خواهد جهان موجود را درک کند تا مفروضات اکنون‎مان را به پرسش گیرد و بدین سان دریچه‌‎هایی را به سوی دیگر جهان‎‌های ممکن خلق کند.
 
فرجام سخن: نافِ رؤیا
اگر ما مورخ را همچون مفسر رؤیاها در نظر آوریم، می‎‌بینم آنهایی که به دنبال درک معنای اصلی رؤیا از طریق ارائه آن به شیوه‎‌ای کرونولوژیک، واقع‎گرا و بدیهی هستند، به رسمیت شناخته می‎‌شوند و پاداش می‎‌گیرند. اما آنهایی که پژوهش‎‌های‎شان منتهی به ناف مبهم رؤیا* می‎‌گردد، یعنی جایی که روایت‌‎ها و تفسیرْ فهم عرفی را متوقف می‎‌کنند، نادیده انگاشته می‎‌شوند یا کنار گذاشته می‎‌شوند. صنفی که فوق‎‌العاده رشته‌‎ای شده است با این خطر مواجه است که سازمان‎دهی معنا در آن تنها امکان ارائه دامنه‌‎ای محدود از تفسیر را به دست دهد، تفسیری که با آنچه پیشتر آمده است، با آنچه که فعلاً «معنا دارد» (یعنی عقل سلیم)، همدست می‎‌شود. آن دسته از ساختارهای زمان‎مندی، سیاست یا حتی هویتی که با عرف هم‎خوانی ندارند بیرون رانده می‎‌شوند یا اصلاً هرگز دیده نمی‎‌شوند. مورخی که از پیش‎زمینه‌‎ای در نظریه بهره‎‌مند است با ناف رؤیا خو می‎‌گیرد با مکان‎‌هایی که در آن تاریخ «معنا دار» و بی‌‎معنا است، و این دریچه‌‎ای است به سوی نوآوری تفسیری و سیاسی.
 

* مؤلفین این اصطلاح را از فروید وام گرفته‌‎اند. از نظر فروید همواره در رؤیاهای تماماً تفسیرشده نیز قطعه‌‎ای مبهم برجای می‌‎ماند که نمی‌‎توان از آن پرده برداشت و «چیزی بر دانش ما در باب محتوای رویا نمی‌‎افزاید. این ناف رویا است، محلی که رویا به ناشناخته می‌‎پیوندد»؛ زیگموند فروید، تفسیر رویا، ترجمه شیوا رویگران، تهران، نشر مرکز، ۱۳۸۹، ص ۵۵۷.
🔰📌گروه جامعه‌شناسی اقتصادی انجمن جامعه‌شناسی ایران با همکاری موسسه فرهنگی آموزشی واره برگزار می‌کند:

باز ایستاده
همنشینیِ یاریگرانه با استاد مرتضی فرهادی


📍بازایستاده مجالی برای بهره‌مندی از دهه‌ها صبوری، دغدغه‌مندی، پژوهش، تلاش و کار بی‌دریغ استاد مرتضی فرهادی که برای آبادانی این آب و خاک نثار گردیده است.

📅 زمان: ۲۴ آبان ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۸:۰۰
📍 مکان: میدان امام خمینی، ساختمان بلدیه (خانه شهر) تهران، سالن آمفی تأتر

🔗 برای ثبت‌نام در رویداد:
https://survey.porsline.ir/s/M45UnBw4

#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

@iran_sociology
Forwarded from جریانـ
انجمن جامعه شناسی ایران
🔰📌گروه جامعه‌شناسی اقتصادی انجمن جامعه‌شناسی ایران با همکاری موسسه فرهنگی آموزشی واره برگزار می‌کند: باز ایستاده همنشینیِ یاریگرانه با استاد مرتضی فرهادی 📍بازایستاده مجالی برای بهره‌مندی از دهه‌ها صبوری، دغدغه‌مندی، پژوهش، تلاش و کار بی‌دریغ استاد مرتضی…
این فرسته موقت است برای اطلاع‌رسانی رویدادی که امروز ساعت ۶ عصر برای قدردانی از دهه‌ها دغدغه‌مندی، پژوهش، کوشش و کار بی‌دریغ استاد #مرتضی_فرهادی برای آبادانی این آب و خاک برگزار می‌شود. این برنامه همراه به سخنرانی ایشان و دیگر سخنرانان درباره آخرین کتاب ایشان با عنوان «کشتکاری، زیست‌بوم‌داری و فرهنگ» خواهد بود.

در وبگاه فرهادی در معرفی این رویداد و این کتاب آمده:
«کشاورزی تنها بذر و خاک و آفتاب و باران نیست، بلکه درباره مردمی که در زیستگاه خود با زمین و زیست‌بوم خود مناسباتی گوناگون و دیرینه داشته، بخش‌هایی از آن را کشت می‌کنند و محصولی به بار می‌آورند، نیز هست. بدین‌سان کشاورزی، و رفتار با زمین ذاتاً فعالیتی فرهنگی است».(فرهادی به نقل از پیتر لاوری، کشتکاری و فرهنگ، ۱۴۰۵) این عبارت را می‌توان کلید ورود به منظومۀ فکری فرهادی دانست؛ زیرا کشت و کار و زراعت در این نگاه، فرایندی صرفاً اقتصادی، فنی یا نهادی نیست که بتوان آن را مستقل از تاریخ، جغرافیا و تجربه‌های زیستۀ مردم طراحی کرد. جامعه، به‌ویژه جامعۀ روستایی و عشایری، خود متن اصلی مطالعه است؛ نه نمونه‌ای ناقص که باید فقط با نظریه‌های آماده و الگوهای بیرونی توضیح داده شود. «فرهنگ برای فرهادی موضوعی مرده و تشریح‌شدنی نیست، بلکه موجودی زنده است که باید رمزگشایی شود،».

تمرکز بر کشاورزی سنتی از این جهت اهمیت دارد که در آن، رابطۀ انسان و محیط در ملموس‌ترین صورت خود آشکار می‌شود. در سرزمین کم‌آب و متنوعی چون ایران، کشت و زرع همواره با پرسش‌هایی چون چگونگی دسترسی به آب، زمان‌بندی بارش، کیفیت خاک، انتخاب محصول، تقسیم کار، نگهداری بذر و مدیریت زمان و زمان‌سنجی همراه بوده است. پاسخ به این پرسش‌ها فقط در ابزار و فن خلاصه نمی‌شود؛ قواعد همکاری، حقوق عرفی، حافظۀ جمعی، زبان و گویش، آیین‌ها و اخلاق کار نیز در آن دخیل‌اند. بنابراین، کشاورزی برای فرهادی پنجره‌ای به سوی فهم کلی‌تر فرهنگ تولیدی ایران است.


@Jaryaann
📚 گزارشی دربارۀ رخداد آب‌گرفتگی کتابخانۀ مینوی در پی بارندگی‌های آبان‌ماه ۱۴۰۵

🔹 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ضمن ارج ‌نهادن به حساسیت و دغدغه‌مندی صاحب‌نظران، پژوهشگران و علاقه‌مندان نسبت به صیانت از میراث مکتوب کشور و با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی مسئولانه، دقیق و مستند، گزارش حاضر را دربارۀ رخداد آب‌گرفتگی و میزان آسیب‌های واردشده به بخشی از منابع کتابخانه مینوی منتشر می‌کند. این گزارش برپایۀ اطلاعات و بررسی‌های همکاران مسئول در کتابخانه تهیه شده و در چارچوب وظایف نهادی پژوهشگاه، با هدف آگاهی‌بخشی به جامعۀ علمی و افکار عمومی، در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد.
ادامه در:
https://www.ihcs.ac.ir/fa/news/28261

🍀🍀@ihcssir
❤1👎1👏1
✅ چندهمسری مردان
تابوی اجتماعی یا راهکاری برای برخی خانواده‌ها


مناظره فروزان سلیمان‌پور با محمدجواد محمدحسینی

📌برای مشاهدهٔ این گفت‌وگو، پیوندهای زیر را لمس کنید.

🔗 https://youtu.be/iejcgHoKBDw?si=G9RcV366b-i3L-4D

🔗 https://www.aparat.com/v/edt0564

مردم نامه را در یوتیوب و آپارات دنبال کنید و با بازنشر و پسندیدنِ ویدیوها، از ما حمایت نمایید.

https://t.me/mardomnameh
👎4🙏3👍2👏1
اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران هفتمین نشست از سلسله نشست های "علوم اجتماعی در زمانه بحران" را با همکاری فصلنامه مردم‌نامه برگزار می‌کند:

گذر از بحران: درنگی بر اکنون و آینده ایران از دیدگاه تاریخی/میان‌ رشته ای

با حضور:

✅ دکتر هاشم آقاجری (استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس)

✅ دکتر محمد مالجو (اقتصاد دان و پژوهشگر حوزه تاریخ اقتصادی)

✅ دکتر حسین مصباحیان (آموزگار و پژوهشگر مستقل فلسفه)

✅ دبیر نشست:
فروزان سلیمان پور (دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه تربیت مدرس)


🗓 زمان: دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۷ تا ۱۹

📍 مکان: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیم طبقه اول، سالن انجمن‌ها

📡 پخش همزمان:
https://skyroom.online/ch/irancsca/etehadieh


@uissa1400
#اتحادیه_انجمن‌های_علوم_اجتماعی_ایران
Forwarded from محمد مالجو
Audio
🔊 فایل صوتی نشست "گذر از بحران: درنگی بر اکنون و آینده ایران از دیدگاه تاریخی"

☑️ با حضور

سیدهاشم آقاجری(06:15)

محمد مالجو(40:53)

حسین‌مصباحیان(1:08:47)

✔️ به میزبانی فروزان سلیمان‌پور، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دوشنبه، ۲۵ آبان ۱۴۰۵

🆔 @mmaljoo
❤3
🇮🇷 هفتمین رویداد شبکه کنشگران ایران :

"ملاقات با ایران جنگ و قلب روایت‌های تاریخی"
‌
آیا روایت‌های جعلی از تاریخ، ریشه در تاریخ و تمدن غرب دارد یا حاصل روایت‌سازی‌های سیاسی است؟
در این نشست، با نگاهی انتقادی به ادعاهای مارکو روبیو در آکروپولیس یونان، به واکاوی ریشه‌های تاریخی و تمدنی این نگاه از منظر تاریخ، باستان‌شناسی و ایران‌شناسی می‌پردازیم.
این رویداد تلاشی برای بازخوانی واقعیت‌های تاریخی از هویت ملی و تاریخی ایران و دفاع از حق تاریخی ملت ایران است.
‌
لینک ثبت‌نام :
https://survey.porsline.ir/s/sFCkRHFF
‌
📅 شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
🕑 ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍 موزه هنرهای معاصر تهران، تالار کتابخانه
📍برگزار کننده :
شبکه کنشگران ایران

‌
ایران را باید از دریچه تاریخ و تمدن خودش شناخت.
‌
#ملاقات_ایران #جنگ #روایتگری_جنگ
#کنشگری#تاریخ_تمدن_ایران
#تاب_آوری #تشکلهای_اجتماعی #NGO
#شبکه_کنشگران_ایران
#برای_ایران_عزیز🇮🇷
‌
کانال آپارات ما
https://www.aparat.com/NGO_Activists_IRAN
کانال تلگرام: https://t.me/iranian_activists_network
کانال بله:
@NGO_IRAN
اینستاگرام:
@ngo_activists_iran
Forwarded from سیدسعید میرمحمدصادق
انجمن ایرانی تاریخ،
خانه‌ای برای همۀ دانش‌آموختگان و یا پاتوقی برای اعضای هیئت علمی
سیّدسعید میرمحمّدصادق

بخش نخست؛
به بهانۀ برگزاری هفتمین دوره انتخابات انجمن ایرانی تاریخ، درصدد بر آمدم تا یادداشتی در باب آسیب‌شناسی مطرح کنم. البته این یادداشت را زمانی منتشر می‌کنم که خواندن آن باعث ریزش آرا و عدم حضور افراد نشود.
چندین‌بار دربارۀ انجمن ایرانی تاریخ نوشتم، از اهمیت آن که سرا و یا خانه‌ای باشد برای همه دانش‌آموختگان رشته تاریخ، اما دریغ که پس از شش دوره انتخابات، هنوز روال همان است که از پیش بود و آنچه در سیاست‌های انجمن از ابتدا تاکنون دیده می‌شود، فقط توجه به اعضاء هیئت علمی به عنوان رکن انجمن است و دیگران، که خارج از دانشگاه شاغل هستند، خنثی لحاظ شده و فقط در ایّام انتخابات آن هم برای حضور در رأی‌گیری محترم شمرده می‌شوند.

پیش از این در کانال انجمن، البته پیش از بسته شدن دائمی آن کانال، نوشتم که انجمن برای دستیابی به سرمایه اجتماعی نیاز به پوست اندازی دارد. نوشتم شیوۀ انتخابات آن پر از ایراد است و نمی‌تواند زمینه ورود دیگر دانش‌آموختگان را که هیئت علمی نیستند به درون انجمن فراهم کند.

باید توجه داشت که کارکرد انجمن‌های علمی با دانشگاه که وظیفۀ آموزشی و ساختارهای پژوهشی مبتنی بر آموزش دارند، بسیار متفاوت است و این انجمن‌های علمی هستند که بدون نیاز به هماهنگی اداری با دانشگاه به راحتی می‌توانند با نهادها و سازمان‌ها خارج از نهاد دانشگاه ارتباط بگیرند و البته با سرمایۀ اجتماعی چندین دهه‌ای دانش‌آموختگان تاریخ نیز در ارتباط باشند. سرمایۀ اجتماعی که دانشگاه دیده است ولی اکنون از دانشگاه منفک شده و در نهادها، سازمان‌ها و یا در حوزۀ صنایع فرهنگی مشغول فعالیت هستند که انجمن ایرانی تاریخ می‌تواند به عنوان خانۀ مشترک، زمینه همگرایی همه دانش‌آموختگان را فراهم کند. اگر نتوان این حس تعلق به رشته و خانه مشترک را در درون دانش‌آموختگان زنده نگهداشت، نتیجه و خروجی آن، می شود همین انجمن کم تحرک و فقر در حوزه سرمایه اجتماعی.


منظور از سرمایۀ اجتماعی انجمن این است که تک‌تک دانش‌آموختگان رشتۀ تاریخ بدانند حتی اگر در دانشگاه‌ها حضور ندارند، امّا در سیاست‌گذاری‌های عمومی و علمی انجمن دیده می‌شوند و حتی خود آنها می‌توانند به عنوان عضو هیئت مدیرۀ انجمن حضور پیدا کنند. امّا متأسفّانه انجمن ایرانی تاریخ از بدو تاسیس تا دوره پنجم سنّتی داشت که باید کسانی عضو شوند و افرادی انتخاب شوند که هیئت علمی دانشگاه باشد. البته در دورۀ پنجم دیگران هم می‌توانستند نامزد شوند، امّا داستان طور دیگری رقم خورد و همه می‌دانند که قرار شد نامزدان افزون بر عضو هیئت علمی دانشگاه باید حتما دانشیار هم باشند. در دور ششم فضای انتخابات به نظرم گسترده‌تر شد، امّا باز هم دارای اشکالاتی بود که عدم مشارکت گسترده و حضور به عنوان عضو در انجمن یکی از اشکالات آن بود که برای شکل‌دهی به یک انجمن قوی نیاز به آسیب‌شناسی جدی است.

انجمن دوره ششم زحمت کشیدند و توانستند امتیاز انجمن را دوباره به رتبۀ نخست برگردانند، امّا این تلاش‌ها بیشتر کمّی و عمدتا در محور نشست‌های علمی و رونمایی کتاب‌ها و چند همایش کوچک و بزرگ، و انجمن هیچ برنامه‌ای برای آسیب‌شناسی رشته تاریخ، توجّه به کارکردهای تاریخ در جامعه، اشتغال‌زایی و ... ارائه نکرد. همچنین انجمن به عنوان یک نهاد عمومی با بدنۀ اجتماعی و انتخاباتی نتوانست با توجه به برخی از رخدادهای اجتماعی در کشور، به عنوان یک انجمن صنفی ـ علمی و یک گروه جمعیتی، حرکتی از خود نشان دهد و حتی برای حمایت از افرادی از جنس خودش، یعنی اعضای هیئت علمی، که در جریان این رخدادها، دچار آسیب شغلی و محرومیت شدند، فعالیتی کند، و جز سیاست سکوت کاری انجام نداد. البته این موضوع مربوط به انجمن فعلی نیست و انجمن‌های قبلی نیز همین روند را داشتند، دست‌کم من ندیدم زمانی شبکه ناتاریخ به نقد گروه های آموزش تاریخ و اساتید مشغول بود، پاسخی درخور برای حمایت از اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها بدهد. خب، طبیعی است چنین انجمنی نتواند آنچنان که انجمن جامعه شناسی در عرصۀ کنشگری و مطالبه‌گری می‌درخشد، درخشان باشند. به نظرم انجمن باید از کنشگری خود در مواجهه با رخدادهای اجتماعی و سیاسی، همچون برخورد با اعضای هیئت علمی، آزادی بیان دانشجویی و ... برنامه و یا سیاستی داشته باشد، قطعا بدنه انجمن که اعضاء آن باشند، آنها را همراهی خواهند کرد.
❤3
Forwarded from سیدسعید میرمحمدصادق
انجمن ایرانی تاریخ،
خانه‌ای برای همۀ دانش‌آموختگان و یا پاتوقی برای اعضای هیئت علمی
سیّدسعید میرمحمّدصادق

بخش دوم؛
نامزد شدن و انتخابات در انجمن نیز خود حکایت دیگری است. بخشی از آن را در نوشته‌ها فوق بدان اشاره کردم. حال می‌خواهم درباب وزن حضور دانش‌آموختگان در این انجمن بنویسم. از نگاه آسیب‌شناسی باید توجه کرد که حدود ۳۰ درصد دانش‌آموختگان تاریخ دارای شغل هیئت علمی هستند و ۷۰ درصد دیگر در سایر مشاغل هستند؛ این در حالی است که در دوره‌های یکم تا پنجم ۱۰۰ درصد و در دورۀ ششم ۹۰ درصد کرسی‌های انجمن را هیئت علمی در اختیار گرفتند. این که تا پنج دوره انجمن نتوانسته سرمایه اجتماعی خود را افزایش و حتی حفظ نماید، حاصل چنین تفکر و چینش و ترکیبی است، در دورۀ ششم که فضای باز تری نسبت به دوره‌های پیش از خود شکل گرفت، امّا در این دوره و البته کمابیش در دوره‌های قبل، موضوع آرای وکالتی بسیار پر رنگ و قابل توجه بود، چرا که حتی اگر فردی غیر از اعضای هیئت علمی و البته مستقل شرکت می‌کرد، چون هیچ وکالتی از سایر شرکت کنندگان نداشت، فقط ممکن بود رای برخی اعضایی را که در جلسۀ رای‌گیری حضور داشتند، دریافت کند و در رقابت با اعضای هیئت علمی که از آرای وکالتی همکاران خود برخوردار بودند، نه این نوبت و بلکه هیچگاه نمی‌توانست رقابت کند.

اما انتخابات دوره هفتم؛ این انتخابات یک بار به دلیل عدم حضور اعضای انجمن به حدّ نصاب نرسید و باعث شد تا انجمن برای حضور سراسری اعضای خود، مجوّز رأای‌گیری الکترونیکی از وزارت علوم و تحقیقات و فن‌آوری بگیرد. رأی‌گیری این انتخابات طبق اطلاعیه‌های کمیتۀ برگزاری، قرار بود از یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شروع و تا پایان ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۲۵ پایان یابد و البته یک روز دیگر ، یعنی روز سه‌شنبه هم طبق اعلام کمیته برگزاری تمدید شد؛ پیشنهاد می‌کنم کمیته برگزاری اعلام کند در طی دو روز ـ که این بار به صورت الکترونیکی برگزار شد ـ چه تعداد افراد در دو روز حضور پیدا کردند که باعث شد تا کمیته یک روز دیگر را نیز تمدید کند. آیا حضور پُر شکوه تاریخ‌پژوهان باعث تمدید شد و یا حضور کم‌رنگ. قطعا این اعلام می‌تواند زمینۀ بررسی و آسیب‌شناسی را برای تداوم این انجمن فراهم کند.

امّا درباب نامزدان این دوره؛ کمیته برگزاری لطف کردند و فهرست نامزدها را ارائه کردند. نکته جالب این فهرست این است که از ۱۶ نفر نامزدان محترم ۱۲ نفر هیچ برنامه‌ای ارائه ندادند. دو نفر هم رزومه ارائه نکردند. آن چهار نفر هم آنچه که به عنوان برنامه نوشتند، خیلی کلی است و در اصطلاح دانش برنامه‌ریزی و مدیریت به آن آرزو می‌گویند و البته پیشنهاد دهندگان برنامه، هر کدام از تنها منظر کاری و جایگاهی که اکنون در آن حضور دارند، ارائه برنامه دادند و به چگونه پیوند دادن بین انجمن و حوزه کاری خود، هیچ اشاره‌ای نکردند.

باید توجه کرد که برنامه حضور در نهاد یا انجمنی صرفاً بیان آرمان‌ها، وعده‌ها و اهداف کلّی نیست؛ بلکه برنامه و طرحی منسجم و واقع‌بینانه است که نشان می‌دهد نامزد حضور در انجمن، از وظایف و اختیارات جایگاه موردنظر، وضعیت موجود، ظرفیت‌ها و چالش‌های مجموعه شناخت دارد و برای بهبود و پیشبرد امور انجمن اهداف روشن و راهکارهای مشخصی در نظر گرفته است. یک برنامهٔ کاری مطلوب باید دارای مسئله‌شناسی و اهداف مرتبط با حوزه انجمن، دانشجویان و دانش‌آموختگان رشته تاریخ و نیز افزون بر اولویت‌بندی مسایل و اهداف، باید از امکان‌سنجی، زمان‌بندی و شاخص‌های قابل سنجش برخوردار باشد و متناسب با اختیارات و امکانات مجموعه تنظیم شود.

سخن آخر، پیشنهاد می‌کنم، روند مشارکت و حضور در هیئت مدیرۀ انجمن را تغییر دهید. نخست تعداد منتخبان را به سیزده نفر افزایش دهید، ۵ عضو هیئت علمی (دانشگاه‌ها و نهادهای علمی و پژوهشی)، ۴ عضو از دانش‌آموختگان که در سایر سازمان‌ها حضور دارند، ۴ عضو از آموزش و پرورش؛ و نیز مدیر یا رئیس اتحادیه‌های دانشجویی تاریخ ابته بدون رأی در جلسات؛
با این کار همۀ سطوح دانش‌آموختگان و علاقه‌مندان در امور این نهاد حضور دارند. حتما برای انتخابات برنامۀ مدون با زمان‌بندی شروع و پایان بخواهید. برنامه‌ها باید طوری باشد که در دراز مدّت بتواند برای انجمن ارزش افزوده و مزیت‌سازی کند و سرمایۀ اجتماعی آن را افزایش دهد.
❤4
Forwarded from سخنرانی‌ها
هویت و تمدن ایرانی گفت‌وگو با داریوش رحمانیان
@sokhanranihaa
🔊فایل صوتی

هویت و تمدن ایرانی

گفت‌وگو با داریوش رحمانیان



📺 یوتیوب


.
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @
🆑 # کانال‌سخنرانی‌ها
🌹
👍1
🇮🇷 هفتمین رویداد:
"ملاقات با ایران جنگ و قلب روایت‌های تاریخی"
‌
موضوعاتی که قرار است با هم در موردش بشنویم و گفتگو کنیم.
‌
لینک ثبت‌نام :
https://survey.porsline.ir/s/sFCkRHFF
‌
📅 شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
🕑 ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍 موزه هنرهای معاصر تهران، تالار کتابخانه
📍برگزار کننده :
شبکه کنشگران ایران
‌
ایران را باید از دریچه تاریخ و تمدن خودش شناخت.
‌
#ملاقات_ایران #جنگ #روایتگری_جنگ
#کنشگری#تاریخ_تمدن_ایران
#تاب_آوری #تشکلهای_اجتماعی #NGO
#شبکه_کنشگران_ایران
#برای_ایران_عزیز🇮🇷
‌
کانال آپارات ما
https://www.aparat.com/NGO_Activists_IRAN
کانال تلگرام: https://t.me/iranian_activists_network
کانال بله:
@NGO_IRAN
اینستاگرام:
@ngo_activists_iran