نقشهٔ بارش تجمعی ۷٫۵روزه NAVGEM
اجرای ۰۰ UTC روز ۲۰ مهر ۱۴۰۵، از ۲۰ مهر ساعت ۰۳:۳۰ تا ۲۷ مهر ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران. مقادیر برحسب میلی‌متر است.
@mashhadmeteo

🌧 اکتبر ۲۰۲۶ | مهر و آبان ۱۴۰۵
نقشهٔ ناهنجاری بارش C3S، گرایش به بارش بیش از نرمال را در بخش‌های وسیعی از ایران نشان می‌دهد؛ این نشانه در غرب و شمال‌غرب برجسته‌تر است. در شمال‌شرق نیز سیگنال مثبت دیده می‌شود، اما شدت آن یکسان نیست.
📌 این چشم‌انداز ماهانه، زمان و شدت سامانه‌های بارشی را مشخص نمی‌کند.
@mashhadmeteo

🌧 نوامبر ۲۰۲۶ | آبان و آذر ۱۴۰۵
نشانهٔ بارش بیش از نرمال در بیشتر ایران ادامه دارد؛ غرب، جنوب‌غرب و بخش‌هایی از مرکز کشور سیگنال قوی‌تری دارند. در شمال‌شرق و محدودهٔ مشهد نیز گرایش مثبت دیده می‌شود.
📌 پربارشی ماهانه می‌تواند حاصل چند سامانهٔ محدود باشد و به معنی بارندگی پیوسته نیست.
@mashhadmeteo

🌧 دسامبر ۲۰۲۶ | آذر و دی ۱۴۰۵
سیگنال پربارشی نسبت به نوامبر ضعیف‌تر و پراکنده‌تر می‌شود. بخش بزرگی از ایران به شرایط نزدیک نرمال گرایش دارد؛ در شمال‌شرق نیز نشانهٔ مثبت ملایمی دیده می‌شود.
📌 از این نقشهٔ بارش نمی‌توان دربارهٔ میزان برف یا شدت سرمای زمستان نتیجه‌گیری کرد.
@mashhadmeteo

🌧 احتمال بارش نوامبر تا ژانویهٔ ۲۰۲۶–۲۰۲۷
در بیشتر ایران، احتمال قرارگرفتن بارش سه‌ماهه در یک‌سوم پربارشِ اقلیم افزایش یافته است؛ در بخش‌هایی از شمال و شمال‌شرق این احتمال برجسته‌تر دیده می‌شود.
📌 مثلاً احتمال ۷۰٪ به معنی افزایش ۷۰درصدی مقدار بارش نیست؛ بیانگر شانس وقوع بارش بالاتر از نرمال است و ترسالی را تضمین نمی‌کند.
@mashhadmeteo

"⁨🔴 ال‌نینوی ۲۰۲۶؛ در مسیر ثبت یک رویداد تاریخی؟ نمودار مقایسه‌ای دمای سطح آب در منطقه Niño‑3.4 نشان می‌دهد ال‌نینوی ۲۰۲۶ با سرعتی کم‌سابقه تقویت شده و براساس داده‌های OISST، مقدار شاخص تا ۹ اکتبر به حدود ۲٫۷۱ درجه بالاتر از نرمال رسیده است. در چارچوب همین نمودار، شدت کنونی از مسیر ال‌نینوهای بزرگ ۱۹۸۲–۸۳، ۱۹۹۷–۹۸ و ۲۰۱۵–۱۶ جلو افتاده است. ازآنجاکه ال‌نینو معمولاً در اواخر پاییز و ابتدای زمستان به اوج می‌رسد، امکان تداوم یا تقویت بیشتر آن همچنان وجود دارد. بولتن‌های رسمی نیز این سناریو را تقویت کرده‌اند؛ NOAA احتمال تاریخی‌شدن ال‌نینو در فصل اکتبر تا دسامبر را ۸۳ درصد برآورد کرده و WMO نیز اوج بالقوه رکوردشکن آن را حوالی دسامبر پیش‌بینی می‌کند. ⚠️ عدد ۲٫۷۱ با مبنای اقلیمی و روش خاص داده‌های OISST محاسبه شده و نباید مستقیماً با ONI یا RONI مقایسه شود. همچنین تاریخی‌شدن شدت، طول عمر رویداد و اثر آن بر سال ۲۰۲۷ هنوز قطعی نیست. جمع‌بندی: ال‌نینوی ۲۰۲۶ وارد محدوده بسیار قوی و بالقوه رکوردشکن شده است. چنین شرایطی می‌تواند زمینه رخدادهای جوی غیرمعمول و شدید را در مناطق مختلف تقویت کند؛ اما زمان و محل هر رخداد را باید با الگوهای جوی و پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت
بررسی کرد.⁩"
@mashhadmeteo

رصد یک توفان اقیانوسی در محدوده شمال دریای عرب ( دریای عمان) و احتمال برخورد آن با سواحل بلوچستان ایران در افق 13 الی 15 روز آینده
@mashhadmeteo

ECMWF IFS
بارش تجمعی ۱۵ روزه
بازه: ۱۳ تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، گام ۳۶۰ ساعت.
@mashhadmeteo

ECMWF IFS

برف تجمعی برآوردی ۱۵ روزه
بازه: ۱۳ تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶؛ برآورد با نسبت ثابت ۱۰:۱.
@mashhadmeteo

بارش تجمعی مستقیم از ساعت صفر تا ۲۴۰، معادل ۲۱ مهر تا ۱ آبان ۱۴۰۵. میدان رسمی GDPS با شبکهٔ ۰٫۱۵ درجه و اعتبار تا ۲۳ اکتبر تأیید شده است.
اجرای قطعی ۰۰ UTC روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶؛
منبع رسمی ECCC هواشناسی کانادا
@mashhadmeteo

پایش ال‌نینو و IOD

تازه‌ترین به‌روزرسانی اداره هواشناسی استرالیا (BOM) در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، از تقویت بیشتر ال‌نینو و نزدیک‌شدن IOD به مرحله تأیید حکایت دارد.

🔴 ال‌نینو در محدوده‌ای کم‌سابقه

شاخص هفتگی نسبی Niño3.4 در هفته منتهی به ۱۱ اکتبر به ۲٫۸۱+ درجه رسیده است؛ بالاترین مقدار هفتگی در مجموعه داده فعلی BOM از سال ۲۰۰۸ تاکنون و اندکی بالاتر از مقدار ۲٫۷۸+ درجه در نوامبر ۲۰۱۵.

شاخص ۳۰روزه SOI نیز به ۲۰٫۲− کاهش یافته است. هم‌زمانی گرمایش شدید آب‌های استوایی اقیانوس آرام با SOI بسیار منفی، از همراهی و اتصال قوی جو و اقیانوس در این رویداد حکایت دارد.

مدل‌های BOM اوج گرمایش را در حوالی نوامبر و دسامبر پیش‌بینی می‌کنند و بیشتر آن‌ها مقادیر ماهانه بالاتر از ۳+ درجه را نشان می‌دهند.

البته رکورد اعلام‌شده فعلاً مربوط به شاخص هفتگی است؛ بنابراین هنوز نمی‌توان شکسته‌شدن رکورد ماهانه یا فصلی ال‌نینو را قطعی دانست.

🟠 IOD مثبت به تأیید نزدیک‌تر شد

شاخص IOD به ۰٫۸۸+ درجه رسیده و برای پنجمین هفته متوالی بالاتر از آستانه مثبت ۰٫۴+ درجه قرار گرفته است.

BOM هنوز وضعیت رسمی IOD را «خنثی» نگه داشته، اما اعلام کرده است که IOD مثبت احتمالاً در حال شکل‌گیری است و امکان تداوم آن تا اوایل تابستان نیمکره جنوبی وجود دارد. شدت و مدت ماندگاری این فاز همچنان با عدم‌قطعیت همراه است.

🌐 مقایسه با NOAA/NCEP و ECMWF/C3S

تغییر مهم پایش امروز از سوی BOM ثبت شده است. آخرین راهنمایی‌های NOAA/NCEP و سامانه چندمدلی ECMWF/C3S نیز در مجموع از تداوم یک ال‌نینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶–۲۷ حمایت می‌کنند.

بااین‌حال، در به‌روزرسانی‌های فعلی این دو مرکز هنوز تغییر تازه و مستقلی که چشم‌انداز بارش ایران و شمال‌شرق کشور را به‌طور محسوسی جابه‌جا کند، مشاهده نشده است. در نتیجه، قدرت بسیار زیاد ال‌نینو از پشتوانه چندمدلی برخوردار است؛ اما توسعه و دوام IOD مثبت همچنان نیازمند پایش بیشتر است.

ترکیب یک ال‌نینوی بسیار قوی با احتمال IOD مثبت می‌تواند آرایش الگوهای جوی و مسیر سامانه‌های بارشی نیمه سرد سال را در خاورمیانه تغییر دهد. بااین‌حال، میزان بارش ایران، شمال‌شرق کشور و مشهد همچنان به موقعیت ناوه‌ها، مسیر انتقال رطوبت و گردش منطقه‌ای جو وابسته خواهد بود.

منابع رسمی:

BOM
https://www.bom.gov.au/climate/enso/

NOAA/CPC–NCEP
https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/analysis_monitoring/enso_advisory/

ECMWF/C3S
https://climate.copernicus.eu/charts/packages/c3s_seasonal/

@mashhadmeteo

یک عکاس فرانسوی موفق شد پدیده‌ای فوق‌العاده نادر به نام «آذرخش سرخ» را ثبت کند؛ درخششی شگفت‌انگیز که آسمان شب فرانسه را روشن کرد.

این پدیده‌های مرموز و عروس دریایی‌شکل، در ارتفاع ۵۰ تا ۹۰ کیلومتری بالای طوفان‌های تندری قدرتمند رخ می‌دهند؛ یعنی بسیار بالاتر از ارتفاعی که آذرخش‌‌های معمولی شکل می‌گیرند.

این آذرخش‌ها تنها چند میلی‌ثانیه دوام دارند و به همین دلیل، ثبت آن‌ها با دوربین بسیار دشوار است. این پدیده‌ها در پی تخلیه‌های الکتریکی قدرتمند صاعقه در پایین جو ایجاد می‌شوند و می‌توانند در لایه‌های بالایی جو، ده‌ها کیلومتر گسترده شوند.

اگرچه خلبانان برای دهه‌ها از مشاهده چنین نورهایی خبر می‌دادند، دانشمندان نخستین شواهد تصویری از این پدیده را تازه در سال ۱۹۸۹ ثبت کردند./ کانال علمی بیگ بنگ
‌
@mashhadmeteo

🌧 سیلاب استانبول؛ نشانه‌ای از تغییر گردش جو؟

بارش‌های فوق‌سنگین ۱۴ و ۱۵ اکتبر، بخش‌هایی از استانبول را با آب‌گرفتگی و سیلاب گسترده روبه‌رو کرد؛ رخدادی که شاید قطعه‌ای از پازل تغییرات اخیر گردش جو در شرق مدیترانه و غرب آسیا باشد.

🔴 بارش‌هایی بسیار فراتر از هشدار اولیه

اداره هواشناسی ترکیه پیش از آغاز این رخداد، برای استانبول و منطقه مرمره بارش شدید تا بسیار شدید پیش‌بینی کرده بود؛ اما گزارش‌های اولیه ایستگاه‌های محلی، مقادیری به‌مراتب بیشتر را نشان می‌دهند:

▪️ باشاک‌شهیر–کایاباشی: ۳۴۸ میلی‌متر
▪️ بیکوز–دانشگاه آلمان: ۲۳۹ میلی‌متر
▪️ آرناووت‌کوی–اسکای‌پارک: ۱۷۵ میلی‌متر
▪️ علی‌بیکوی–هاسدال: ۱۷۳ میلی‌متر
▪️ ماسلاک: ۱۶۸ میلی‌متر

اگر مقدار ۳۴۸ میلی‌متر پس از کنترل کیفی داده‌ها تأیید شود، با یک رخداد فوق‌حدی و کم‌سابقه روبه‌رو هستیم. چنین حجمی از بارش می‌تواند نشان‌دهنده ماندگاری یا عبور متوالی سلول‌های بارشی از یک مسیر محدود باشد.

این مقادیر فعلاً براساس گزارش‌های اولیه منتشر شده‌اند و برای اعلام رسمی یا ثبت رکورد باید منتظر تأیید نهایی اداره هواشناسی ترکیه ماند.

🌀 نقشه پتانسیل سرعت چه چیزی نشان می‌دهد؟

نقشه‌های ناهنجاری پتانسیل سرعت در تراز ۲۰۰ میلی‌بار، وضعیت گردش واگرای جو را در ارتفاع حدود ۱۲ کیلومتری نمایش می‌دهند.

این نقشه‌ها مستقیماً مقدار بارش را پیش‌بینی نمی‌کنند؛ بلکه نشان می‌دهند در کدام مناطق، زمینه بزرگ‌مقیاس جو برای صعود یا فرونشینی هوا مساعدتر است.

در میانگین ۹۰روزه، بخش بزرگی از اقیانوس هند، آسیا و غرب آسیا زیر تأثیر یک پهنه گسترده فرونشینی قرار داشت؛ الگویی سازگار با انتقال فعالیت همرفتی ال‌نینو به مرکز و شرق اقیانوس آرام.

اما در میانگین ۳۰روزه، تغییر مهمی دیده می‌شود: پهنه بازدارنده از بخش‌هایی از اروپا، شرق مدیترانه و غرب آسیا عقب‌تر رفته و شرایط در محدوده ترکیه برای صعود هوا و فعالیت سامانه‌های ناپایدار مساعدتر شده است.

📉 SOI؛ تأیید واکنش قدرتمند جو به ال‌نینو

تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶:

▪️ میانگین ۳۰روزه SOI: حدود ۱۹٫۴−
▪️ میانگین ۹۰روزه SOI: حدود ۱۸٫۲−
▪️ مقدار روزانه: حدود ۲۲٫۲−

این اعداد نشان می‌دهند ال‌نینوی فعلی فقط به گرم‌شدن آب اقیانوس آرام محدود نیست؛ جو نیز واکنش بسیار قدرتمندی نشان داده و اتصال اقیانوس و جو کاملاً برقرار شده است.

⛈ آیا ال‌نینو مستقیماً باعث سیلاب استانبول شد؟

خیر. عامل مستقیم این رخداد، استقرار یک سامانه همدیدی فعال، نفوذ هوای سرد و ناپایدار از بالکان، بادهای شمالی و شمال‌شرقی روی دریای سیاه و مرمره و همگرایی شدید رطوبت در محدوده استانبول بود.

اما تغییرات ثبت‌شده در گردش ۳۰روزه می‌توانند نقش «زمینه مساعد بزرگ‌مقیاس» را ایفا کرده باشند؛ یعنی محیط را برای تقویت ناوه، صعود هوا و ماندگاری یا تکرار بارش‌ها آماده‌تر کرده‌اند.

به زبان ساده:

ال‌نینوی بسیار قوی و SOI منفی
⬅ تغییر گردش بزرگ‌مقیاس جو
⬅ مساعدترشدن محیط شرق مدیترانه
⬅ استقرار سامانه فعال روی ترکیه
⬅ تمرکز بارش‌های بسیار شدید در استانبول

یک نکته مهم: میانگین ۳۰روزه تا زمان وقوع همین بارش‌ها محاسبه شده است؛ بنابراین خود این سامانه نیز در شکل‌گیری نقشه ۳۰روزه سهم دارد. این نقشه وجود یک پس‌زمینه مساعد را تأیید می‌کند، اما به‌تنهایی سند علت وقوع سیلاب نیست.

🌍 پیام این تغییر برای ایران و مشهد چیست؟

سیلاب استانبول به‌تنهایی به معنای نزدیک‌بودن یک دوره پربارش در ایران نیست؛ بااین‌حال، نقشه ۳۰روزه نشان می‌دهد که غرب آسیا نسبت به میانگین سه‌ماهه، از حالت کاملاً بازدارنده فاصله گرفته است.

این تحول می‌تواند امکان نفوذ و فعالیت سامانه‌های عرض میانی را در منطقه افزایش دهد. برای انتقال این شرایط به ایران و خصوصاً شمال‌شرق و مشهد، باید حلقه‌های بعدی پازل نیز تکمیل شوند:

▪️ حرکت ناوه‌های مدیترانه‌ای و اروپایی به سمت شرق
▪️ قرارگیری مناسب جت جنب‌حاره‌ای
▪️ تقویت انتقال رطوبت از دریای سرخ، خلیج فارس یا دریای عرب
▪️ کاهش ارتفاع ژئوپتانسیل بر آسیای میانه و شرق ایران

بنابراین، آنچه اکنون مشاهده می‌شود یک نشانه محتاطانه از مساعدترشدن گردش منطقه‌ای است؛ نه تضمین بارش در ایران. نقشه‌های روزهای آینده مشخص خواهند کرد که آیا این تغییر به سمت ایران و مشهد گسترش می‌یابد یا در همان شرق مدیترانه و ترکیه باقی می‌ماند.

منابع رسمی:

هشدار هواشناسی ترکیه
https://www.mgm.gov.tr/tahmin/uyari-goster.aspx?sN=26010509y

پایش ENSO و IOD اداره هواشناسی استرالیا
https://www.bom.gov.au/climate/enso/

@mashhadmeteo

پیش بینی بارش تجمعی ایران تا ۱۰ روز آینده به میلیمتر
#Ecmwf
@mashhadmeteo

❄️ چشم‌انداز ناهنجاری برف دسامبر ۲۰۲۶
تازه‌ترین خروجی فصلی ECMWF SEAS5، برای دسامبر سیگنال افزایش بارش برف را در بخش گسترده‌ای از نیمه شمالی و غربی ایران نشان می‌دهد.
🔹 قوی‌ترین ناهنجاری مثبت روی ارتفاعات آذربایجان، البرز و بخش‌هایی از زاگرس دیده می‌شود.
🔹 در شمال‌شرق، ارتفاعات هزارمسجد و بینالود نیز از شانس برف بیش از میانگین برخوردارند؛ درحالی‌که دشت مشهد میان این دو محور سیگنال ضعیف‌تری دارد.
🔹 نواحی جنوبی و جنوب‌شرقی عمدتاً نزدیک نرمال یا کم‌برف‌تر از میانگین ترسیم شده‌اند.
این نقشه ناهنجاری مجموع برف نسبت به شرایط اقلیمی معمول را نشان می‌دهد و به‌معنای تضمین وقوع برف در شهرها نیست؛ دما، ارتفاع و مسیر سامانه‌های جوی تعیین‌کننده خواهند بود.
منبع: ECMWF SEAS5
آغاز مدل: ۱ اکتبر ۲۰۲۶
مرجع اقلیمی: ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴
🆔 @mashhadmeteo

❄️ چشم‌انداز ناهنجاری برف ژانویه ۲۰۲۷
خروجی ECMWF SEAS5 برای ژانویه، تداوم شرایط مساعدتر از نرمال برای بارش برف را در بخش بزرگی از نیمه شمالی و ارتفاعات غربی ایران نشان می‌دهد.
🔹 بیشترین ناهنجاری مثبت روی ارتفاعات شمال‌غرب، البرز، زاگرس مرکزی و بخش‌هایی از شمال‌شرق دیده می‌شود.
🔹 در خراسان رضوی، سیگنال مثبت عمدتاً با ارتفاعات هزارمسجد و بینالود هم‌راستاست؛ بنابراین شانس افزایش برف در مناطق کوهستانی پیرامون دشت مشهد بیشتر از داخل دشت ارزیابی می‌شود.
🔹 نواحی جنوبی، جنوب‌شرقی و بخش‌هایی از شرق کشور عمدتاً نزدیک نرمال یا کم‌برف‌تر از میانگین دیده شده‌اند.
در مجموع، ژانویه می‌تواند ماه مناسبی برای تقویت ذخیره برفی رشته‌کوه‌های شمالی و غربی باشد؛ بااین‌حال این خروجی یک چشم‌انداز فصلی است و وقوع برف در شهرها به دمای واقعی و مسیر سامانه‌های جوی بستگی دارد.
منبع: ECMWF SEAS5
آغاز مدل: ۱ اکتبر ۲۰۲۶
مرجع اقلیمی: ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴
🆔 @mashhadmeteo

❄️ چشم‌انداز ناهنجاری برف فوریه ۲۰۲۷
الگوی فوریه در خروجی ECMWF SEAS5 با دسامبر و ژانویه تفاوت محسوسی دارد و سیگنال کاهش برف در بخش بزرگی از ایران تقویت می‌شود.
🔹 برجسته‌ترین ناهنجاری مثبت روی بخش‌هایی از زاگرس میانی و جنوبی متمرکز است؛ بنابراین ارتفاعات این ناحیه همچنان ظرفیت دریافت برف بیشتر از نرمال را دارند.
🔹 در شمال‌غرب، البرز و شمال‌شرق، وضعیت عمدتاً خنثی تا ضعیف‌تر از دو ماه قبل دیده می‌شود.
🔹 روی ارتفاعات بینالود و هزارمسجد نیز سیگنال قدرتمند و یکپارچه‌ای از افزایش برف مشاهده نمی‌شود و شرایط بیشتر نزدیک نرمال تا متمایل به منفی است.
🔹 مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی کشور عمدتاً کم‌برف‌تر از میانگین ترسیم شده‌اند.
بنابراین فوریه در این به‌روزرسانی، به‌جز هسته مثبت زاگرس، ماه چندان فراگیری از نظر افزایش ذخیره برفی کشور نشان نمی‌دهد.
منبع: ECMWF SEAS5
آغاز مدل: ۱ اکتبر ۲۰۲۶
مرجع اقلیمی: ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴
🆔 @mashhadmeteo

❄️ چشم‌انداز ناهنجاری برف مارس ۲۰۲۷
خروجی ECMWF SEAS5 برای مارس، کاهش محسوس پتانسیل برف را در بیشتر مناطق ایران نشان می‌دهد؛ الگویی که با نزدیک‌شدن به پایان فصل سرد همراه است.
🔹 بخش گسترده‌ای از مرکز، شرق، جنوب و شمال‌شرق کشور با ناهنجاری منفی برف مواجه است.
🔹 در ارتفاعات بینالود و هزارمسجد نیز سیگنال افزایش برف دیده نمی‌شود و شرایط عمدتاً نزدیک نرمال تا کمتر از میانگین است.
🔹 لکه‌های مثبت محدود به بخش‌هایی از شمال‌غرب، زاگرس و نوار مرکزی البرز هستند و پوشش منسجمی در سطح کشور ندارند.
در مجموع، مدل پایان نسبتاً زودهنگام‌تر فعالیت برفی را در بسیاری از مناطق پیشنهاد می‌کند؛ هرچند یک موج سرمای دیررس می‌تواند در مقیاس کوتاه‌مدت نتیجه متفاوتی رقم بزند.
منبع: ECMWF SEAS5
آغاز مدل: ۱ اکتبر ۲۰۲۶
مرجع اقلیمی: ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴
🆔 @mashhadmeteo

صاعقه شدید دیروز در #آنتالیا
#ترکیه
@mashhadmeteo

🌍 ردپای امواج راسبی در جو نیمکره شمالی؛ آیا آرایش سامانه‌های بارشی در حال تغییر است؟
🔴 بررسی تازه‌ترین الگوی انتشار انرژی امواج جوی و پیامدهای احتمالی آن برای ایران و شمال‌شرق کشور
📅 دوره بررسی: ۹ تا ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ | ۱۷ تا ۲۱ مهر ۱۴۰۵
🔹 در ارتفاع ۱۲ کیلومتری جو چه خبر است؟
نقشه پیوست، وضعیت منابع امواج راسبی، مسیر انتشار انرژی موجی و ناهنجاری‌های گردش جو را در تراز ۲۰۰ هکتوپاسکال نشان می‌دهد.
امواج راسبی از مهم‌ترین سازوکارهای انتقال انرژی و تغییر آرایش گردش جو در عرض‌های میانی هستند و می‌توانند در شکل‌گیری و تقویت ناوه‌ها و پشته‌های جوی نقش داشته باشند.
🔹 سه نکته مهم در نقشه اخیر
🌀 ۱. فعالیت موجی گسترده در نیمکره شمالی
از شمال اقیانوس اطلس و اروپا تا آسیای میانه، شرق آسیا و اقیانوس آرام، ساختارهای موجی و مسیرهای انتشار انرژی قابل مشاهده‌اند.
این الگو نشان می‌دهد اختلالات گردش فوقانی در بخش‌های وسیعی از نیمکره شمالی حضور داشته‌اند؛ موضوعی که برای بررسی جابه‌جایی مسیر سامانه‌های جوی در ادامه پاییز اهمیت دارد.
🌊 ۲. ناهنجاری قابل‌توجه در جنوب آسیا و اقیانوس هند
گستره وسیعی از ناهنجاری مثبت پتانسیل سرعت در جنوب و شرق آسیا مشاهده می‌شود که با کاهش نسبی واگرایی فوقانی و تمایل به تضعیف همرفت گرمسیری در بخش‌هایی از منطقه سازگار است.
تغییرات همرفت گرمسیری می‌توانند از طریق تحریک امواج راسبی، بر گردش جو در عرض‌های بالاتر نیز اثر بگذارند.
🌧 ۳. موقعیت حساس ایران در حاشیه مسیرهای انتشار موج
در شرق ایران و حوالی افغانستان و پاکستان، یک ساختار موجی مشخص در تراز فوقانی دیده می‌شود.
بااین‌حال، مسیر اصلی هدایت امواج در بخش‌هایی از اوراسیا شمالی‌تر از ایران قرار گرفته است.
بنابراین هنوز نمی‌توان از این نقشه به‌تنهایی نتیجه گرفت که شرایط برای ورود سامانه‌های بارشی مؤثر به ایران، به‌ویژه خراسان رضوی، فراهم شده است.
🔹 ارتباط احتمالی با ENSO، IOD و نوسان MJO
یکی از موضوعات مهم در پایش پاییز و زمستان پیش‌رو، نحوه انتقال اثرات ناهنجاری‌های گرمسیری به عرض‌های میانی است.
تغییرات همرفت در اقیانوس هند و آرام می‌توانند از طریق امواج راسبی، آرایش گردش جوی مناطق دوردست را تحت تأثیر قرار دهند.
بااین‌حال، برای اثبات ارتباط الگوی حاضر با ENSO، IOD یا MJO باید داده‌های تکمیلی و توالی زمانی نقشه‌ها بررسی شود.
📍 این شرایط برای مشهد و خراسان رضوی چه معنایی دارد؟
برای افزایش احتمال بارندگی در شمال‌شرق کشور، صرفاً فعال بودن امواج راسبی کافی نیست.
سه عامل باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند:
✅ گسترش ناوه‌های مؤثر به عرض‌های جغرافیایی ایران
✅ فراهم شدن انتقال رطوبت مناسب به منطقه
✅ ایجاد شرایط دینامیکی مساعد برای صعود هوا و تشکیل ابرهای بارشی
در صورت تحقق این عوامل، تغییر آرایش امواج در عرض‌های میانی می‌تواند زمینه‌ساز فعالیت سامانه‌های بارشی در شمال‌شرق ایران شود.
🔴 جمع‌بندی هواشناسی مشهد
نقشه اخیر نشان‌دهنده ساختارهای فعال انتشار انرژی موجی در گردش فوقانی جو است؛ اما هنوز نمی‌توان آن را نشانه قطعی آغاز یک دوره پربارش یا تغییر روند بارندگی پاییز و زمستان ۱۴۰۵ دانست.
آنچه در روزهای آینده اهمیت دارد، بررسی جابه‌جایی مسیر امواج، تغییر موقعیت ناوه‌ها و نحوه پاسخ گردش جو در غرب آسیا خواهد بود.
آیا این تغییرات در نهایت به نفع بارش‌های ایران و خراسان رضوی تمام خواهد شد؟
پاسخ این پرسش را باید در نقشه‌های تکمیلی و روند تحولات گردش جو جست‌وجو کرد.
📡 هواشناسی مشهد | تحلیل تخصصی الگوهای جوی
@mashhadmeteo