📕 Hadis olimlarining darajalari

Yaqinlaringizga ulashing

@mezanauz

📝Talaba haqiqiy arab tili malakasini qanday shakllantiradi?

🔺Til malakasini shakllantirish talabaning bir necha bosqichlardan o‘tishi natijasida jamlanib boradigan jarayondir. Uning tartibi quyidagicha bo'ladi:
- Asosiy ilmiy-qoidaviy asosni shakllantirish
- til uslubini yetarli darajada o'rganish
- so‘ng yuqoridagi ikkisi orqali amaliy ko'nikmani shakllantirish.

Bu bosqichlar o‘zaro bog‘liqdir. Ilmiy-qoidaviy zaxirani shakllantirib, til uslubi zaxirasini qurishdan uzilib qolish mumkin emas. Shuningdek, bu ikki bosqichda yurib, amaliy tatbiqsiz davom etish ham mumkin emas.

Talaba o'zi yaxshi o'qigan, tartibli ta'lim olgan, bu olgan ilmlarini turli ilmlarda qo'llay oladigan ustoz orqaligina mana shu bosqichlardan o‘tib haqiqiy til malakasini shakllantira oladi. Yuqoridagi 3 jihatning asosi quyidadir:

✅Birinchi: Asosiy ilmiy-qoidaviy asosni shakllantirish
U til ilmlarini o‘rganish orqali shakllanadi. Masalan: nahv, sarf, balog‘at, aruz va qofiyalar, lug‘at, imlo hamda ilmul vaz'lar kabilar. Talabada bu ilmlar bilan tilning asosiy-qoidaviy quvvati hosil bo'ladi.

✅Ikkinchi: Tilni his qilish, unda fikrlay olish uchun uning uslublarini yetarli darajada o'rganish
U arab adabiyotini, arab tilidagi turli asarlarni mutolaa qilish orqali shakllanadi. Talaba mutolaa jarayonida:
- Ulamolarning turli mavzulardagi asarlarini
- Fikriy risolalalarni
- Tarixiy, zamonaviy mavzulardagi turli kitoblarni
- Siyrat, axloq, tarbiya va shu kabi mavzular atrofida aylanuvchi qo'llanmalarni
- Maqomotlar, ayrim devonlar, arab adabiyotidan saylanma asarlarni
- Yuqori bosqichda: ayrim muallaqotlar va she'rlarni o'rganadi. Zukko talaba mutolaasini faqat shular bilangina cheklab qo‘ymaydi, boyitib boraveradi.

✅Uchinchi: Amaliy-tatbiqiy jihat
Darslarga doir amaliy tatbiq ustoz yordamida olib boriladi. Talaba o'rgangan til qoidalari va til uslublarini jamlagan holda iste'molda qo'llash jarayonini o'rganadi. Bu malakali ustozning yordamisiz amalga oshmaydi. Bunda eng asosiy jihat bo'lgan tarjima uslublari, man'o berish jihatlari, tarjimani o'zbek tilida turli saviyadagi o'quvchilarga nisbatan birdek moslashtirish kabi eng muhim jihatlar shakllanadi.

🔺Tilning asosini o'rganish mana shu uch jihat orqali bo'ladi. Kim shunga xilof qilsa natijasi kemtik, noqis bo'ladi. Shu tarzda o'rganilmagan arab tili talabaning o'zidan boshqaga yetarlicha manfaat, ilmiy quvvat bera olmaydi.

@mezanauz

🔺Imom Ahmaddan naql qilinadi:
“Bu yigit, yaʼni Abu Zarʼa yetti yuz mingta hadis yodlagan. Tafsir bo‘yicha bir yuz qirq ming hadis yodlagandi”.

Imom Buxoriydan naql qilinadi: “Yuz ming sahih hadisni, ikki yuz ming sahih bo‘lmagan hadisni yod oldim”.

Imom Muslimdan naql qilinadi: “Bu sahih musnadimni, eshitganim uch yuz ming hadis ichidan terib oldim”.

📚“Fathul-mulhim bisharhi Sahihil-Muslim” kitobidan

Suratdagi kitoblar "Sihohi Sitta" yaʼni oltita sahih hadis kitoblaridir.

@mezanauz

🔺Ibn Arabiy Molikiy (rahmatullohi alayh) aytadilar:

“Ta’lim olishning ikki yuzdan ortiq shartlari va vazifalari mavjud, biroq ushbu shartlarning barchasi yetti narsada mujassam bo‘ladi:

1. Ixlos.
2. Ilm uchun tavozu’li bo‘lish.
3. Muallim uchun kamtarin bo‘lish.
4. Muallimning so‘ziga itoat qilish.
5. Tadrijiy ilm o‘qish.
6. O‘qigan ilmini takrorlab turish.
7. Ilmiga amal qilish.
Bundan boshqa shartlari esa unga yordamchi vositalar hisoblanadi”.

📝Muhammad Avvomaning "Maolim al-irshodiya li-sinoati tolib al-ilm" kitobidan

@mezanauz