📌 Қостанай облысында өнеркәсіп, құрылыс және ТКШ салаларын цифрландыру мәселелері талқыланды

Қостанай облысында Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Дархан Мырзабаевтың өңір тұрғындарымен және бизнес-қоғамдастық өкілдерімен кездесуі өтті. Кездесу барысында жер қойнауын пайдалану, геология, құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және өнеркәсіп салаларын цифрлық тұрғыда трансформациялау бағытында қол жеткізілген нәтижелер мен алдағы жоспарлар таныстырылды.

Кездесуді аша отырып, вице-министр Мемлекет басшысының Қазақстанды цифрлық елге айналдыру міндетін алға қойғанын атап өтті. Жарияланған Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында министрлік жетекшілік ететін салаларға заманауи технологияларды енгізу бойынша жүйелі жұмыс жүргізуде. Бұл жұмысты іске асырудағы басты мақсат – мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру, бизнес үшін қолайлы жағдайлар жасау, процестердің ашықтығын қамтамасыз ету және өндіріс тиімділігін арттыру.

Жер қойнауын пайдалану саласында Жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасы жетілдірілуде. Қазіргі уақытта платформа арқылы 22 мемлекеттік қызмет қолжетімді және 3 410 лицензия берілген. Сонымен қатар геологиялық архивтерді ауқымды түрде цифрландыру жұмыстары жалғасуда. Бүгінгі таңда тарихи геологиялық материалдардың 100%-ы, яғни шамамен 4,8 млн парақ цифрландырылды. Келесі кезеңде жинақталған деректерді бірыңғай жүйеге біріктіру және геологиялық ақпаратты іздеуді, талдауды әрі тәжірибеде пайдалануды жеделдету үшін жасанды интеллект технологияларын қолдану көзделуде.

Құрылыс және қала құрылысы салаларында аумақтарды жоспарлау мен жобалаудан бастап, нысандарды салу және пайдалануға беруге дейінгі барлық кезеңдерді қамтитын бірыңғай цифрлық үдерісті қалыптастыру жұмыстары жүргізілуде. Осы мақсатта мемлекеттік қала құрылысы кадастры, BIM-жобалау технологиялары және жобалау құжаттамасын автоматтандырылған тексеру құралдары дамытылуда. Алдын ала бағалаулар бойынша, мұндай шешімдерді қолдану бір жобаны тексеру уақытын 16 сағаттан 9 сағатқа дейін қысқартуға, күнделікті қайталанатын жұмыс көлемін азайтуға және қабылданатын шешімдердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласында негізгі бағыттардың бірі – азаматтардың коммуналдық қызметтермен өзара іс-қимыл жасауына арналған бірыңғай цифрлық Smart Turmys платформасын дамыту. Платформа негізгі коммуналдық сервистерге қолжетімділікті біріктіруге, процестердің ашықтығын қамтамасыз етуге және қызметтерді алу ыңғайлылығын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында коммуналдық ресурстарды есепке алу жүйесін жетілдіру және сала қатысушыларын бірыңғай цифрлық ортаға кезең-кезеңімен біріктіру жұмыстары жүргізілуде.

Өнеркәсіп саласында Индустрия 4.0 технологияларын енгізуге басымдық берілуде. Олардың қатарында жабдықтардың жұмысын мониторингтеу, өнеркәсіптік талдау, цифрлық егіздер және өндірістік үдерістерді автоматтандырылған басқару жүйелері бар. Мұндай шешімдерді қолдану еңбек өнімділігін арттыруға, кәсіпорындардың тұрақтылығын қамтамасыз етуге, өндірістегі тоқтап қалу уақытын қысқартуға және басқарушылық шешімдердің сапасын жақсартуға бағытталған.

Кездесу барысында Қостанай облысының өнеркәсіптік кәсіпорындары өкілдері көтерген мәселелерге ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, өндірісті цифрландыруды мемлекеттік қолдау шаралары, жасанды интеллект пен бейнеталдау технологияларын енгізу, технологиялық жүйелердің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету, білікті цифрлық кадрларды даярлау және отандық IT-шешімдерді дамыту мәселелері талқыланды.

Кәсіпорын өкілдері сондай-ақ отандық өндірушілерге құрылып жатқан деректерді өңдеу орталықтарының суперкомпьютерлік қуаттарын қолжетімді ету мәселесін көтерді. Вице-министр министрліктің уәкілетті мемлекеттік органдармен бірлесіп, цифрлық егіздерді, бейнеталдау жүйелерін және өндірістік үдерістерді болжауға арналған жасанды интеллект шешімдерін енгізу үшін есептеу ресурстарын пайдалану мүмкіндіктерін пысықтауға дайын екенін атап өтті.

📌 В Костанайской области обсудили цифровизацию промышленности, строительства и ЖКХ

В Костанайской области состоялась встреча вице-министра промышленности и строительства Республики Казахстан Дархана Мырзабаева с жителями и представителями бизнес-сообщества региона. В ходе встречи были представлены результаты и дальнейшие планы по цифровой трансформации недропользования, геологии, строительства, жилищно-коммунального хозяйства и промышленности.

Открывая встречу, вице-министр отметил, что Глава государства поставил задачу по превращению Казахстана в цифровую страну. В рамках объявленного Года цифровизации и искусственного интеллекта Министерство проводит системную работу по внедрению современных технологий в курируемых отраслях. Главная цель этой работы – повышение качества государственных услуг, создание благоприятных условий для бизнеса, обеспечение прозрачности процессов и повышение эффективности производства.

В сфере недропользования развивается Единая платформа недропользования, через которую уже доступны 22 государственные услуги и предоставлено 3 410 лицензий. Параллельно продолжается масштабная оцифровка геологических архивов. На сегодняшний день оцифровано 100% исторических геологических материалов, или порядка 4,8 млн листов. Следующим этапом станет объединение накопленных данных в единую систему и применение технологий искусственного интеллекта для ускорения поиска, анализа и практического использования геологической информации.

В строительстве и градостроительстве ведётся работа по формированию сквозного цифрового процесса – от планирования территорий и проектирования до строительства и эксплуатации объектов. Для этого развиваются государственный градостроительный кадастр, технологии BIM-проектирования и инструменты автоматизированной проверки проектной документации. По предварительным оценкам, применение таких решений позволит сократить время проверки одного проекта с 16 до 9 часов, снизить объём рутинной работы и повысить качество принимаемых решений.

В жилищно-коммунальном хозяйстве ключевым направлением является развитие единой цифровой платформы Smart Turmys, которая создаётся как единая точка взаимодействия граждан с коммунальной сферой. Платформа призвана объединить доступ к основным коммунальным сервисам, обеспечить прозрачность процессов и повысить удобство получения услуг. Параллельно в рамках Национального проекта «Модернизация энергетического и коммунального секторов» проводится работа по совершенствованию учёта коммунальных ресурсов и поэтапной интеграции участников отрасли в единую цифровую среду.

В промышленности основной акцент сделан на внедрении технологий Индустрии 4.0, включая мониторинг оборудования, промышленную аналитику, цифровые двойники и автоматизированное управление производственными процессами. Применение таких решений направлено на повышение производительности труда, устойчивости предприятий, снижение производственных простоев и повышение качества управленческих решений.

Особое внимание в ходе встречи было уделено вопросам, поднятым представителями промышленных предприятий Костанайской области. В частности, обсуждались меры государственной поддержки цифровизации производства, внедрение искусственного интеллекта и видеоаналитики, обеспечение кибербезопасности технологических систем, подготовка квалифицированных цифровых кадров и развитие отечественных IT-решений.

Представители предприятий также подняли вопрос предоставления отечественным производителям доступа к суперкомпьютерным мощностям создаваемой инфраструктуры центров обработки данных. Вице-министр отметил готовность Министерства совместно с уполномоченными государственными органами проработать возможности использования вычислительных ресурсов для внедрения цифровых двойников, видеоаналитики и систем прогнозирования производственных процессов.

По итогам встречи поступившие вопросы и предложения взяты в работу. Вопросы, требующие дополнительного рассмотрения, будут проработаны совместно с акиматом Костанайской области, профильными государственными органами и заинтересованными организациями.

📦 Қазақстанда жеңіл өнеркәсіп тауарларын таңбалау ережелері бекітілді

2026 жылғы 1 желтоқсаннан бастап елімізде жеңіл өнеркәсіп тауарларын міндетті түрде таңбалау ісі енгізілмек. Бұл ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің тауарларды сәйкестендіру құралдарымен таңбалау туралы келісім талаптарын және ЕЭК Кеңесінің тиісті шешімін орындауға байланысты болып отыр.

Таңбалауды енгізу тауарлардың заңсыз айналымы мен контрафактілік өнім көлемін қысқартуға, адал өндірушілер мен сатушылар мүддесін қорғауға, сондай-ақ нарықтың ашықтығын қамтамасыз ету ісін жетілдіруге бағытталған.

Осы орайда Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің бұйрығымен Жеңіл өнеркәсіп тауарларын таңбалау және қадағалау қағидалары бекітілді. Оның негізгі ережелері 2026 жылғы 14 қарашадан бастап қолданысқа енгізіледі. Міндетті таңбалау 2026 жылғы 1 желтоқсаннан басталып, үш кезеңде енгізіледі.
 
➡️ Таңбалау қалай енгізіледі?

🔵 Бірінші кезеңде, яғни, 2026 жылғы 1 желтоқсаннан бастап табиғи немесе композициялық былғарыдан жасалған киімдер мен керек-жарақтарды, жасанды үлбір (талшық) және одан жасалған бұйымдарды, ерлерге, әйелдерге және балаларға арналған киімнің жекелеген түрлерін, шаңғы костюмдерін, сондай-ақ төсек-орын, асхана, дәретхана және ас үй жабдықтарын таңбалау міндетті болады.

🔵 Екінші кезең 2027 жылғы 1 наурыздан басталады. Бұл кезеңде сырт киімнің жекелеген түрлерін, блузкаларды, жемпірлерді, пуловерлерді, кардигандарды, кеудешелерді, ерлер жейделерін, әйелдер блузкаларын, шәлілерді, шарфтарды, галстуктерді және басқа да тауарларды таңбалау міндеттеледі.

2027 жылғы 1 қазаннан бастап ерлерге, әйелдерге және балаларға арналған киімнің қосымша санаттарын, оның ішінде костюмдерді, пиджактарды, жакеттерді, көйлектерді, белдемшелерді, шалбарларды, комбинезондарды, спорттық костюмдерді және трикотаж жейделерді таңбалау талап етіледі.

Міндетті таңбалау ісін кезең-кезеңімен енгізу жеңіл өнеркәсіп тауарлары айналымына қатысушылардың жаңа реттеу құралына біртіндеп бейімделуін қамтамасыз етуге бағытталған.
 
👨‍💻 Цифрлық таңбалау дегеніміз не?

Цифрлық таңбалау тауардың әрбір бірлігіне бірегей екі өлшемді Data Matrix кодын енгізуді көздейді. Таңбаланған тауар туралы ақпарат Тауарларды таңбалау және қадағалаудың бірыңғай оператор жүйесіне ендіріледі. Бұл өнімді сәйкестендіруге және оның өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап соңғы тұтынушыға сатылғанға дейінгі қозғалысын қадағалауға мүмкіндік береді. Сатып алушы тегін Naqty Onim мобильді қосымшасының көмегімен кодты сканерлеп, тауар туралы мәліметтерді тексеріп, оның жүйеде тіркелгеніне көз жеткізе алады.
 
➡️ Нарыққа қатысушылар нені білуі маңызды?

Өндірушілер таңбалау кодын тауарды айналымға қатысушы келесі тұлғаға бергенге дейін түсіруі тиіс. Импорттаушылар өнімді ҚР аумағына әкелгенге дейін немесе оны ішкі тұтыну және реимпорттауға шығарудың кедендік рәсімдеріне орналастырмас бұрын таңбалауды қамтамасыз етуі қажет. Бөлшек саудамен айналысатын сатушылар таңбаланған тауарды Data Matrix екі өлшемді кодтарын оқи алатын сканердің көмегімен бақылау-касса машинасы арқылы сатуды жүзеге асыруы тиіс.

Нарыққа қатысушылардың дайындалуы үшін өтпелі кезең қарастырылған. Қадағалау, яғни нарыққа қатысушылар арасында өнімнің қозғалысы туралы мәліметтерді міндетті түрде беру 2027 жылғы 1 қазаннан бастап басталады, ал тауар қалдықтарын 2028 жылғы 1 қаңтардан кешіктірмей таңбалау қажет.