بعد از آزادی، تنها ۱۱ سال زنده ماند و مرداد ۸۸ در ۵۷ سالگی درگذشت.

میرحسین در پیام تسلیت خود درباره او نوشت: «وجود نورانی او به ما می‌آموخت خداوند آدمی را تا چه حد نیرومند آفریده است.»

❤️ @mmoeeni1

.
👁‍🗨 چهارپاره ۱۶۱ – درباره تورم چه می‌دانید؟!



اول) آیا می‌دانید در طول ۴۷ سال اخیر بعد از انقلاب، تورم فقط چهار بار تک‌رقمی بوده است؟ بار اول در سال ۶۴ (کمترین بعد از انقلاب تا کنون؛ ۶/۹ درصد - طبق گزارش بانک مرکزی) و بار دوم در سال ۶۹ (سال بعد از درگذشت آیت‌الله خمینی؛ ۹ درصد) و آیا می‌دانید طی ۴۷ سال اخیر میانگین (حسابی ساده) تورم مصرف‌کننده در ایران، حدود ۲۲ درصد در سال بوده است؟

دوم) آیا می‌دانید معنای متوسط تورم ۲۲ ساله در ۴۷ سال یعنی چه؟
یعنی طی ۴۷ سال، قیمت‌ها تقریباً ۱۱٬۵۰۰ برابر شده است. به زبان خیلی ساده: برای خرید چیزی که در سال ۱۳۵۷ حدود ۱۰۰ تومان قیمت داشته، امروز باید حدود ۱٫۱۵ میلیون تومان بپردازید.

سوم) آیا می‌دانید از چهار بار تورم تک‌رقمی بعد از انقلاب اسلامی، دو بار آن مربوط به دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی و در سال‌های ۹۵ و ۹۶ بوده است؟!
همان دوسالی که برجام کار کرد؛ به ترتیب ۹ و ۹/۶ درصد.
اردیبهشت ۹۷ ترامپ آمریکا را از برجام خارج کرد، مصیبت کرونا هم از اسفند ۹۸ اضافه شد، برجام احیا نشد، ترامپ دوباره بازگشت، جنگ شروع شد و میانگین تورم بر اساس داده‌های رسمی ایران (بانک مرکزی) در این فاصله زمانی حدود ۴۳–۴۴ بوده است!

چهارم) آیا می‌دانید معنای ساده و روشن این‌که متوسط تورم سالانه حدود ۴۳ تا ۴۴ درصد باشد و این وضعیت ۹ سال پشت سر هم ادامه پیدا کند، چیست؟!
این یعنی قیمت‌ها در این بازه زمانی، تقریباً ۲۵ تا ۲۷ برابر شده است. به زبان خیلی ساده: چیزی که ۹ سال قبل ۱۰۰ هزار تومان قیمت داشت، امروز حدود ۲٫۵ تا ۲٫۷ میلیون تومان می‌ارزد!


😟 @mmoeeni1

.
👁‍🗨 تلاش برخی نمایندگان عاشق ِ حذف و محدودیت‌های بیشتر زیر عنوان «طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی دشمن» که بخشی از بندهای آن در پوسترهای این پست آمده، مرا یاد این یادداشت قدیمی انداخت!

اشتازی سازمان اطلاعاتی و امنیتی آلمان شرقی بود که برای نیمی از جمعیت بزرگسال کشور پرونده تشکیل داده بود طوری که وزن کل پرونده‌ها به ۶۲۵۰۰ تُن رسید!

خواندن دوباره آن یادداشت را توصیه می‌کنم و خیلی سپاسگزار خواهم بود اگر دسترسی دارید، به نمایندگان در مجلس و سایر ذی‌نفعان و عشّاقِ پرونده‌سازی ارسال کنید.

با احترام

🙏 @mmoeeni1

.
معمولی ِ سمج ِ دوست‌داشتنی ما!


🔹 اول) شهریور سال ۷۸ (درست ۲۷ سال قبل) با دوستان در تدارک یک دورهمی بودیم؛ دورهمی دانش‌آموختگان ریاضی-فیزیک سال ۷۲ دبیرستان امیرکبیر زنجان؛ به بهانه ششمین سال اخذ دیپلم!
از قضا چند روز پیش از این دورهمی آقای خاتمی، رئیس‌جمهوری شریف ِ وقت، به زنجان آمده و قرار بود در سالن دارالقرآن با «نخبگان» دیدار کند و برای‌شان سخنرانی. من به عنوان خبرنگار قرار بود در جلسه باشم. در مسیر حرکت به داخل سالن، تصادفا با جناب دکتر یوسف ثبوتی عزیز هم‌گام شده بودم. به نظرم رسیده بود بهانه هم‌کلامی را هم فراهم کنم. حواسم به عنوان برنامه‌ریز متوجه آن دورهمی هم‌کلاسی‌ها هم بود. به دکتر ثبوتی ِ عزیز ماجرا را توضیح دادم و راساً(!) تصمیم گرفتم از ایشان برای حضور و سخنرانی دعوت کنم. ماجرا را توضیح دادم و درخواستم را مطرح کردم. استاد با فروتنی و صبوری گوش کردند و پرسیدند: «چرا من؟»! جا خوردم. همان موقع هم آوازه همت ِ بلند و بنیه استوار علمی ایشان به عنوان یک زنجانی ِ درس‌خوانده و باسواد عالم‌گیر بود. گفتند: «نه، من کار خاصی نکرده‌ام. معمولی‌ام. هر کس دیگری به قدر من تلاش کرده بود می‌توانست این کارها را به سرانجام برساند.»
بماند که جناب ثبوتی همان شب در حضور رئیس‌جمهوری وقت خطابه درخشانی خواند (یادم هست متن کاملش را در پیام زنجان چاپ کردیم)؛ کوتاه ولی عمیق و جان‌فزا که نشان می‌داد زاویه دید ایشان محصور فیزیک و ستارگانش نیست.


🔹دوم) دیشب (اول شهریور) بعد از اکران اختصاصی مستند «لوسیفر» (درباره زندگی خود استاد) وقتی ایشان پشت تریبون رفتند، دوباره در کلام‌شان همان حرف ۲۷ سال پیش بود؛ «من معمولی‌ ِ سِمج‌ام.»
گفتند: کسی نیستم که با یک نهی و نکن، کوتاه بیایم.

به حسین آقای نجاری (کارگردان فیلم) گفتم: چقدر نگران بودم فیلم شما حرف‌های تکراری را تکرار کرده باشد ولی نوع زاویه دید شما به استاد و زندگی‌شان همان بود که خودشان بسیار بر آن تاکید دارند: معمولی بودن در عین پرتلاش بودن. چقدر آن صحنه‌های توضیح درباره یادگاری‌های توی اتاق‌شان حالم را خوب کرده بود.
و چقدر آن صحنه و کادر در فیلم که دکتر ثبوتی و همسر محترم و گران‌مایه‌شان را از پنجره آن خانه نشان می‌داد که لیوان چایی به دست، به بیرون نگاه می‌کنند، دوست‌داشتنی بود.

من با شکوه همت و تلاش و صبوری دکتر ثبوتی ِ عزیز در کتاب «علوم پایه زنجان / داستان بنیان گذاری مرکز تحصیلات تکمیلی» خانم ماندانا فرهادیان عزیز پیش‌تر و بیش‌تر از همیشه آشنا شده بودم. خانم فرهادیان از بابت تدوین این کتاب حق بزرگی بر گردن زنجان و زنجانی‌ها دارند و چه خوب که همه این کتاب را بخوانند؛ با شوق.

گفتم: حسین آقا! امروز خیلی دلم پر بود و چشم‌هایم مدام اشکی می‌شد از حرف و تصاویر فیلم‌تان، خدا خیرتان بدهد؛ چراغی برافروختید.

به نظرم رسیده بود در ایران ِ سختی‌برده‌ی این روزها و انگار همه روزهای ما، چیزی به اندازه معمولی ولی پرتلاش بودن راه رهایی نیست؛ همانی که دکتر ثبوتی در شب ۹۴ سالگی‌شان آن را رایگان و دودستی به مخاطب تقدیم می‌کند؛ آدرس سرراست‌اش را می‌دهد.

معمولی بودن و نفی تفاخر و سمج بودن گوهر گم‌شده است. دکتر ثبوتی البته در «لوسیفر» مرزهای این سماجت را بازگفته؛ این‌که خلاقیت و تلاش و آزادی تو سد راه کسی نباشد، حراست و نگهبانی مدام شهروندان راه‌بند است، سد راه رشد آدمی است.


🔹سوم) آخر مراسم اکران فیلم و بریدن کیک تولد استاد، خیلی منتظر شدم تا اطراف استاد ثبوتی عزیز خالی و خلوت شود. بعد در خلوتی دل‌انگیز جلو رفتم و گفتم: اجازه می‌دهید بغل‌تان کنم؟ خندیدند و من بغل‌شان کردم، پیشانی‌شان را بوسیدم؛ پیشانی آن معمولی ِ سمج ِ دوست‌داشتنی را ... انگار ضریح معبدی باشکوه را بوسیده بودم ...

بمانی برای ما ای بزرگ ِ فروتن.



➕ این متن در «پیام‌زنجان نیوز»
➕ در اینستاگرام



🌹 @mmoeeni1

اول) امام‌قلی خان یکی از فرماندهان نظامی دوره صفوی بود که پس از پدرش به فرمانروایی ایالت فارس رسیده بود. از مهم‌ترین اقدامات نظامی امام‌قلی خان فتح جزیره هرمز و پایان دادن به تسلط ۱۱۷ سالهٔ پرتغالی‌ها در خلیج‌فارس است.

🟢متن کامل

@payamezanjannews

.
«محمدامین»(ص) وقتی خواست دعوت خود را علنی کند، بر فراز کوه صفا به قریش گفت که «اگر به شما خبر دهم سپاه یا دشمنی از پشت این کوه برای حمله می‌آید، آیا مرا تصدیق می‌کنید؟» مردم گفتند: «بله، چون از تو او دروغی نشنیده‌ایم.»


محمد(ص) قبل از آن‌که رسول خدا شود، «امین» و امانت‌دار مردم بود؛ «محمد امین» بود قبل از «محمد نبی» ... اعتماد مردم را که جلب کرد، بعد حرف از خدا که آورد پذیرفتنی‌تر بود، مکیان دروغ از او سراغ نداشتند. مبعوث هم که شد گفت: «برای تمام کردن مکارم اخلاقی برانگیخته شده‌ام.»

کسانی که خیانت در امانت بکنند، دروغ بگویند و توجیه‌های خوب برای بداخلاقی‌های خود و رفقای‌شان جور کنند، دست‌کم در حضور انصاف و به اعتبار صراحت تاریخ درباره امانت‌داری و راستگویی رسول‌الله، با چه چسبی به آیین آن آخرین رسول چسبانده می‌شوند؟!

تلخ نیست این فرقه مخوف، پرچم «محمد امانت‌دار» بالای سر برده باشند؟


میلاد «محمد امین» مبارک باد. 🌹


🎊 @mmoeeni1

.
یک کاربر انقلابی با هم‌رسان کردن ویدئوی مراسم بزرگداشت «آقای حکایتی» در تهران نوشته:

کشف حجاب دسته‌جمعی بازیگرها و مجریان برگزارکننده در فرهنگسرای ارسباران همراه با چراغ سبز وزیر بی‌غیرت ارشاد و فرهنگ اسلامی
یکی نیست این ایکبیری‌ها رو جمع کنه؟
ضمناً کلمه اسلامی رو از وزارت ارشاد حذف کنید لطفاً / ۶ شهریورماه ۱۴۰۵

👁‍🗨 یک ملاحظه: کاش می‌شد یک طوری به این هم‌وطنان دلواپس آرامش داد تا از این استیصال ِ بیهوده و ناصواب خلاص بشوند؛ بهشان فهماند کسانی که نیم‌قرن پوشاندن موی سر زن را معادل همه اسلام و همه حرمت خون همه شهدا جا زدند چه دروغگویانی بودند که اگر پوشاندن موی زن یک واجب شرعی است (و نه حتی از فروع دین)، دروغ کلید همه گناهان است (: امام یازدهم) و وقتی تکثیر این کلید–عموما در بازی تشنگان و شیفتگان قدرت نالایق برای اداره کشور– توجیه شرعی پیدا کرد، شاید که برداشتن پارچه از روی سر نوعی مبارزه با شرعی باشد که این قماش با آن بر مقدرات اکثریت سوارند بی‌جواز ِ اکثریت و این ای بسا ستودنی‌ست! آنها باید به ریشه‌ها بپردازند و این خشم عبث خود را به جای دیگری ببرند.


➕ این‌جا را اگر نخوانده‌اید، بخوانید.

🔶 @mmoeeni1

.
چگونه است که عقل ناقص و اسیر هوی و هوس آدمیان وقتی می‌خواهد وجوب پیروی از شریعت را اثبات کند، نه خطا می‌کند و نه تحت تاثیر هوی و هوس قرار می‌گیرد اما وقتی می‌خواهد حقوق بشر را بشناسد، ممکن است خطا بکند؟


#کتاب اخلاق دین‌شناسی | ابوالقاسم فنایی | ر.ک: صص 5-44


📚 @mmoeeni1

.
🔹 آقای محمدحسین خوشوقت (مدیر سایت خبری فرارو و برادر همسر فرزند ارشد آیت‌الله علی خامنه‌ای) در ایکس (توییتر سابق) پرسیده:

برخی عقیده دارند شرایط امروز از شرایط پیش از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ هم خطرناک‌تر است و بنابراین نظام باید شرایط امریکا را بپذیرد تا جنگ پایان یابد و مردم بتوانند زندگی کنند. نظر مستدلّ شما چیست؟



یک پاسخ: با این برخی موافقم ولی امیدوارم زمان پایان عزتمندانه جنگ به کل از دست نرفته باشد!
شرایط خطرناک‌تر است چون:
1. جنگ با عراق 8 سال طول کشید (جنگ موسوم به «فعالیت‌های هسته‌ای» تا کنون 24 سال است شیره مملکت و ملت را کشیده) و هیچ‌گاه تورم در کشور چنین پیاپی کمر مردم را نشکست؛ لذا «مردم بریده‌اند»
2. غالب نظامْ روایت و خواست غالب مردم را بازتاب نمی‌دهد (دست‌کم در علن) و این برای درک واقعیت و اعتماد مردم به غالب نظام بسیار خطرناک‌ است
3. در هر حال از نظر نظامی و اقتصادی در موضع ضعف مطلقیم؛ تنها برگ برنده نظام مختل کردن جریان تجارت و انرژی بوده که به نوبه خود مایه «متحد کردن دشمنان» و توفیق «دشمن» در سربازگیری شده و خواهد شد
4. با کشتار مهیب دی‌ماه، نظام به نظر می‌رسد امتیاز «صلاحیت اخلاقی مظلوم»ِ خود را به طرز بی‌سابقه‌ای از دست داده است. این باز به کمک سربازگیری دشمن آمده است.



🧐 @mmoeeni1

...

فریب نماز و روزه مردم را نخورید ... به راستگویی و امانتداری بیازمایید.

🫥 @mmoeeni1

.
✍️ محسن ریحانی (نظامی‌نویس در ایکس)

دیدم شخصی می‌گوید اگر فلانی رئیس‌جمهور می‌شد و با اقتدار عمل می‌کرد، جنگ نمی‌شد. یادمان نرود که اسرائیل اولین اقدام بسیار سطح بالای خود را در دوران رئیسی، با حمله به کنسولگری در دمشق، انجام داد. ج.ا نیز در دو مرحله، به دلیل رویدادهای مختلفی که پس از آن رخ داد، پاسخ نظامی حداکثری داد (مرحله دوم در پی ترور هنیه، ترور حسن نصرالله و ترمیم چهره مغشوش‌شده آفند موشکی در عملیات "وعده صادق ۱" صورت گرفت) و در مجموع دو عملیات حدود 300 موشک بالستیک، 30 موشک کروز و 160 پهپاد به سمت اسرائیل پرتاب کرد. یعنی تا جایی که از نظر سخت‌افزاری امکان داشت، پاسخ داد و این پاسخ سطح پایینی نبود.

با این حال، طبق اعتراف صریح شمخانی به نقل از سرلشکر غلامعلی رشید، این اقدام بیش از آنکه بازدارندگی را ارتقا دهد، باعث ریزش آن شد. هرچند شخصا تئوری "تله تنش" را قبول ندارم. اسرائیل در پی جنگ بود اما این رویدادها وضعیت آفندی و پدافندی طرفین را بیش از پیش آشکار کرد و در روندهای بعدی موثر افتاد.

پس از جنگ 12 روزه نیز وقوع جنگی دیگر تقریبا محتوم به نظر می‌رسید و کمتر کارشناسی پرونده جنگ را بسته‌شده می‌دید. جنگ 12 روزه جنگی نیمه‌کاره بود که خواسته‌های امنیتی اسرائیل را تضمین نمی‌کرد. طبق برخی خبرها جنگ در واقع برای حدود تابستان 1405 تنظیم شده بود، اما چند ماه به دلیل اعتراضات دی‌ماه جلو افتاد. ج.ا تنها شاید با عقب‌نشینی‌های غیرقابل تصور می‌توانست مانع آن شود؛ عقب‌نشینی‌هایی که در عمل به معنای عقب‌نشینی از بخش عمده‌ای از چهره سیاست خارجی و دفاعی نیم قرنی ج.ا بود.

از این‌رو ساده‌انگارانه است که بدون توجه به مجموعه پیچیده متغیرهای امنیتی، سیاسی و نظامی ج.ا و اسرائیل، فکر کنیم با تغییر یک فرد، این کلان فضای پیچیده دستخوش تغییر عمده‌ای می‌شد.


💢 @mmoeeni1

.
👈 به زودی فایل PDF دفتر دوم منتشر می‌شود.


🌱 به‌روز-رسانی: منتشر شد (این‌جا)

📚 @mmoeeni1

1️⃣ دفتر دوم برگزیده یادداشت‌های وبلاگی را درست یک سال پیش آماده کرده بودم اما اوضاع نابه‌سامان بازار نشر و از جمله کاغذ، مانع اقدام و پیگیری شد. اوضاع البته که بهتر نشده و آینده نیز معمولا تیره‌تر از بسیاری از تصورات (حتی بدبینانه‌ی) اولیه فرا می‌رسد!

در این فاصله من دفتر دوم را کامل‌تر کردم و تا مرز پاییز امسال (1405) رساندم. دفتر نخست (که از این‌جا هنوز قابل تهیه است) 44 هزار کلمه بود که با قید سانسور دولتی حدود 40 هزار کلمه دست خواننده رسید.
دفتر دوم بیش از 130 هزار کلمه است؛ سه برابر بیشتر. این دفتر دو مزیت عمده نسبت به دفتر نخست دارد؛ فصل‌بندی شده است و به اعتبار تجربه و دایره وسیع سوژه و کلمات: بادا که خواندنی‌تر. برخی یادداشت‌ها هم کامل و برخی برای انتقال بهتر معنا، اصلاح شده‌اند.

دوست دیرین و دورم، جناب رضا شکراللهی (نویسنده وبلاگ فاخر «خوابگرد») منت نهاده و ابتدای دفتر را به یادداشتی زینت دادند.
خیلی دوست داشتم این دفتر نیز در هیبت کتاب در کتابخانه‌ها جا می‌گرفت؛ شاید که فردای روز آزادی و صلح چنین باشد.

ادامه (این‌جا) 👇

.
ادامه از بالا 👆

2️⃣ فایل پی.دی.اف را به پیوست متن (بالا) یا از این‌جا رایگان دریافت کنید.
مایه سپاس بسیار من خواهد بود اگر تا جایی که صلاح می‌دانید و میسر، بازنشرش کنید.
مشتاق نقد و نظرم در آدرس ایمیلی که در پیش‌گفتار (صفحه 17) آمده یا از هر راهی که هست و سراغ دارید.


با احترام
محمد معینی
ششم آبان 1405 🌱


➕ لینک دیگری برای دانلود 👈 این‌جا


📚 @mmoeeni1

رازهای سربه‌مهر محمد معینی
.
نه فقط من که احتمالاً هر بلاگر قدیمی دیگری این روزها هربار کلمه‌ی «بلاگر» را می‌شنود، دچار اعوجاج ذهنی می‌شود؛ بس که تعریف بلاگر از زمان به دنیا آمدنش تا امروز دگرگون شده است. شتاب این دگرگونی به‌اندازه‌ای است که حتا به همین زودی نیاز است توضیح بدهی وبلاگ و بلاگر وقتی پدید آمد، چه شکلی بود و تعریفش چه بود. و توضیحش به همان سختی است که بخواهی تلفن‌های قدیمی با شماره‌گیرهای چرخشی را برای نسل‌های جوان شرح بدهی؛ به همین ماسیدگی تاریخی!

تلفن‌های قدیمی فقط وسیله‌ی ارتباطی نبودند؛ کانون و جلوه‌گاه هزار رویداد شخصی و اجتماعی بودند. از یک متولد دهه‌ی چهل یا پنجاه یا حتا اوائل دهه‌ی شصت بخواهید از آن تلفن‌های چرخشی بگوید تا درک کنید که این اجداد موبایل‌های امروز خودشان تا چه اندازه‌ی حیرت‌آوری به‌عنوان یک ابژه در گوشه‌گوشه‌ی تاریخ زندگی آدم‌ها حک شده‌اند. وبلاگستان و بلاگرهایشان چنین حکایتی در برابر تعریف امروزی بلاگر دارند.

پیشتر جایی گفته‌ام که تاریخچه‌ی وبلاگستان تلاش برای ساختن بود و کوشش برای از دست ندادن؛ تاریخ مبارزه با فراموشی. برای آن‌که دنیای ذهن و بیرون‌مان را مکتوب کنیم تا بدانیم بر چه ایستاده‌ایم و چرا. تا خود را بشناسیم و درستی‌ها و خطاهایمان را. حتا روزمرگی‌نویسی‌های وبلاگی هم اغلب از سرِ مقاومت در برابر سکون بود؛ بخشی در برابر سکون خودمان و دوستان‌مان، و بیشتر در برابر سکون تزریقیِ فرمانفرمایان روز.

وبلاگ فقط دفتر خاطرات روزانه‌ی نسل ما نبود، دفتر فکر کردن ما بود و نوشتن آن‌ها تا ببینیم از کجا به کجا رسیده‌ایم و می‌توانیم رسید؛ جهانی پرارجاع که ما را از سیرِ باری‌به‌هرجهت دور نگه می‌داشت؛ جهانی که نقطه‌ی اصلی ما در مواجهه‌ی جدی با خود و دنیای پیرامون بود، به‌دور از واکنش‌های آنی و تخلیه‌های هیجانی.

همه‌ی این‌ها مبارزه‌ی ما بود علیه فراموشی؛ مبارزه‌ای که با پدید آمدن شبکه‌های اجتماعی هر روز بیشتر از دیروز سخت‌تر شد.

وبلاگ در آن دوران دعوت به ضیافت پرشکوه خواندن و نوشتن و تأمل کردن در باغ‌های خلوت با خویشتن بود. و در این میان، وبلاگ «راز سربه‌مهر» محمد معینی از آن‌ها بود که افزون بر دعوت مخاطب به این ضیافت شخصی، آینه‌ای از رویدادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را هم پیش رو می‌گذاشت.

گزیده‌ای از آن یادداشت‌ها که معینی در کتاب «من وبلاگ‌نویسم» گرد هم آورده، فقط روایت یک روند ذهنی یا شخصی نیست، ثبت روندی تاریخی است از بی‌شمار رویداد که برخی از آن‌ها در گذر پرشتاب حوادث اجتماعی و سیاسی و فرهنگی ایران در یکی دو دهه‌ی اخیر از یاد رفته‌اند؛ نه فقط خودشان که حال‌وهوای پیرامون‌شان نیز.

این کتاب همان تلفن قدیمی با شماره‌گیر چرخشی است که حالا پیش روی ما گذاشته‌اند تا گوشی‌های هوشمند (هوش‌بند؟)مان را برای ساعتی کنار بگذاریم و خاطرات و روایات حبس‌شده‌ی درون آن را یکی‌یکی بشنویم (بخوانیم). ■

آن‌چه خواندید، مقدمه‌ای است که پاییز ۱۴۰۴ برای کتاب محمد معینی نوشته بودم و حالا او از انتشار اینترنتی‌اش خبر داده است.

دفتر نخست این کتاب که هنوز از این‌جا قابل تهیه است، با سانسور حدود چهار هزار کلمه منتشر شده بود. این یکی اما با حجم سه برابر بیشتر و آنلاین و رایگان منتشر شده است.

معینی خودش نوشته است: «خیلی دوست داشتم این دفتر نیز در هیبت کتاب در کتابخانه‌ها جا می‌گرفت؛ شاید که فردای روز آزادی و صلح چنین باشد. مایه‌ی سپاس بسیار من خواهد بود اگر تا جایی که صلاح و میسر می‌دانید، بازنشرش کنید. مشتاق نقد و نظرم در آدرس ایمیلی که در پیش‌گفتار نویسنده آمده یا از هر راهی که هست و سراغ دارید.»

کتاب را از کانال خودش دانلود کنید‌.

@KhabGard

🔹 در باور کسانی ایران قوی به‌ معنای «حکومت قوی ایران» است و «فقط حکومت قوی» یعنی حکومتی که بقای خود را تضمین می‌کند (به‌هر وسیله‌ای حتی بی‌نیاز از خشنودی اکثریت).
ایران قوی بدون ایرانی ِ قویْ «شیر بی‌دُم و سر و اشکم» است و شهروند ِ قوی، یعنی شهروند امیدوار و عزیز و آن‌قدر «آزاد» که بی‌نیاز از ترس‌ و دروغ.

🌱 @mmoeeni1

.
📕 دولت قوی / ملت ضعیف؛ نشانه‌ها و پیامدها



بر اساس کتاب «راه باریک آزادی» (نوشتهٔ دارون عجم‌اوغلو و جیمز رابینسون)، آزادی و توسعه پایدار تنها در تعادل پویا بین قدرت دولت و قدرت ملت شکل می‌گیرد.
این تعادل را «راه باریک آزادی» می‌نامند. خارج از این راه باریک، یا استبداد حاکم می‌شود یا هرج‌ومرج و ضعف نهادی.


🔹 مشخصات قوت و ضعف دولت

✅ قوت دولت: ظرفیت بالا برای ایجاد نظم، اجرای قانون یکسان، حل اختلافات، تأمین خدمات عمومی (امنیت، زیرساخت، رفاه پایه)، جمع‌آوری مالیات مؤثر و مقابله با خشونت خصوصی یا گروه‌های مسلح. دولت قوی می‌تواند بوروکراسی کارآمد و نهادهای متمرکز داشته باشد، اما اگر مهار نشود، مستبد می‌شود.
⛔️ ضعف دولت: ناتوانی در اجرای قانون، کنترل خشونت، ارائه خدمات یا تحمیل ارادهٔ خود در سراسر قلمرو؛ دولت رسمی وجود دارد اما عملاً بی‌اثر، فاسد یا محدود به مناطق شهری است.



🔹 مشخصات قوت و ضعف ملت (جامعه)

✅ قوت جامعه (ملت): توانایی سازمان‌یابی جمعی، بسیج سیاسی، مشارکت گسترده، ایجاد هنجارها و نهادهای مدنی برای نظارت، اعتراض، رأی‌گیری و محدود کردن قدرت دولت و نخبگان. جامعه قوی می‌تواند دولت را «به بند بکشد» و از استبداد جلوگیری کند.
⛔️ ضعف جامعه: ناتوانی در بسیج، سازمان‌یابی مستقل از نخبگان یا دولت، و مقاومت در برابر سلطه. جامعه ضعیف یا گرفتار «قفس هنجارها» (مانند نظام‌های قبیله‌ای، کاستی یا خویشاوندی سخت‌گیر) است و نمی‌تواند دولت را مهار کند یا از سلطهٔ محلی/سنتی رهایی یابد.


نویسندگان این کتاب تأکید می‌کنند که قوت مطلق یکی بدون دیگری مضر است؛ تعادل پویا و رقابت مداوم لازم است.



🔹🔹 چهار ترکیب اصلی و مثال‌ها از کتاب

1️⃣ دولت قوی / جامعه (ملت) قوی: هر دو قدرتمندند و یکدیگر را مهار می‌کنند. دولت ظرفیت بالایی دارد اما جامعه آن را کنترل می‌کند، مشارکت سیاسی بالاست و آزادی سیاسی-اقتصادی شکوفا می‌شود.
مثال‌ها: آتن باستان، بریتانیا/انگلستان تاریخی، ایالات متحده، سوئیس، کشورهای اسکاندیناوی (مانند سوئد با دولت رفاه قوی اما جامعه بسیج‌شده و نهادهای دموکراتیک).

🔸 2️⃣ دولت قوی / جامعه (ملت) ضعیف: دولت سلطهٔ کامل دارد، جامعه سازمان‌یافته نیست و نمی‌تواند آن را مهار کند. نتیجه: اقتدارگرایی، سرکوب آزادی‌ها، استخراج منابع به نفع نخبگان، و اغلب رشد اقتصادی ناپایدار یا تحمیلی.
مثال‌ها: چین تاریخی و معاصر، پروس در مسیر استبدادی، روسیه در دوره‌های مختلف، رژیم‌های اقتدارگرای مدرن مشابه.

3️⃣ دولت ضعیف / جامعه (ملت) قوی: جامعه از طریق هنجارها، قبایل، خویشاوندی یا سازمان‌های محلی قوی است و از ظهور سلسله‌مراتب سیاسی قوی جلوگیری می‌کند، اما دولت نمی‌تواند نظم مدرن، خدمات گسترده یا آزادی از سلطهٔ محلی ایجاد کند. نتیجه اغلب «قفس هنجارها»، محدودیت‌های سنتی، یا بی‌ثباتی است.
مثال‌ها: قوم تیو (Tiv) در نیجریه، مونته‌نگرو تاریخی، بخش‌هایی از لبنان (دولت ضعیف در برابر گروه‌های قوی اجتماعی/مذهبی). در موارد مدرن‌تر، برخی جوامع با جامعهٔ مدنی نسبتاً فعال اما دولت ناکارآمد.

4️⃣ دولت ضعیف / جامعه (ملت) ضعیف: نه دولت ظرفیت دارد و نه جامعه سازمان‌یافته است. نتیجه: خشونت، جنگ داخلی، سلطهٔ جنگ‌سالاران، مافیا یا هرج‌ومرج (وضعیت هابزی «جنگ همه علیه همه»)، فساد گسترده و ناتوانی در توسعه.
مثال‌ها: بسیاری از مناطق صحرای آفریقا یا کشورهای شکننده پس از فروپاشی (مانند بخش‌هایی از جمهوری دموکراتیک کنگو)، برخی کشورهای آمریکای لاتین یا آفریقا با «لویاتان کاغذی» (دولت رسمی ضعیف که عملاً در مناطق زیادی غایب است، مانند کلمبیا یا آرژانتین در تحلیل‌های کتاب)، یا وضعیت‌های پس از فروپاشی اتحاد شوروی در برخی مناطق.


❇️ خلاصهٔ کتاب این است که ورود به راه باریک آزادی و ماندن در آن فرآیندی تدریجی، رقابتی و شکننده است (نه یک دروازهٔ یک‌باره). تاریخ مثال‌های متعددی از حرکت به داخل یا خارج این راه نشان می‌دهد (مثل سوئیس در مقابل پروس، یا کاستاریکا در مقابل گواتمالا). آزادی نه از دولت ضعیف می‌آید و نه از دولت بی‌مهار؛ بلکه از تعادل پویای هر دو.



📌 این متن با کمک گروک (چت‌بات هوش مصنوعی) تهیه شده است.

📚 @mmoeeni1

.
✅ محمد معینی (روزنامه‌نگار سابق و وبلاگ‌نویس) دفتر دوم برگزیده یادداشت‌های وبلاگی خود را در مجموعه‌ای به اسم «من وبلاگ‌نویس‌ام» به رایگان در فضای مجازی منتشر کرده است. این مجموعه 340 صفحه‌ای از جمله شامل مرور رخدادهای تاریخی، گزارش‌های زیست‌محیطی (درباره بحران آب و آلایندگی‌های ناشی از استقرار نادرست صنعت سرب و روی) و همچنین یادداشت‌هایی درباره مسائل شهر و استان زنجان (در فصل هفتم این مجموعه) است. می‌توانید فایل کامل این مجموعه را به پیوست همین متن دانلود کنید.

🔸

.
🔸 اشاره: (1) آن‌چه در ادامه می‌خوانید یادداشتی است که به عنوان مقدمه در ابتدای «من وبلاگ‌نویس‌ام» نوشته‌ام. (2) متن کامل کتاب را می‌توانید از پیوست این پست به رایگان دریافت کنید



🔹 پیش‌گفتار نویسنده
 
حالا تقریبا ربع قرن از تولد آن‌چه «وبلاگ فارسی»، یا به تعبیر کسانی: «بلاگستان فارسی» خوانده شد، می‌گذرد؛ اینترنت به یاری کلمات آمده و قرار بود تعداد خیلی بیشتری از کسانی که نوشتن بلدند یا شوق خلاقیت به مدد کلمات دارند، نوشته‌های خود را در معرض دید و داوری تعداد خیلی بیشتری قرار دهند که تا پیش از آن برای چنین کاری یا باید کتاب می‌نوشتند یا راهی به صفحات روزنامه‌ها و مجلات پیدا می‌کردند که کاری دشوار بود.

این حرکت بی‌سابقه در تولید محتوا هم‌چنان در قالب‌های مختلف ادامه دارد اما این واقعیتی انکار ناشدنی‌ است که بسیاری از محتواهای تولید شده، از جمله به دلیل حجم انبوه محتواهای تولید شده دیگر، فارغ از این‌که در دوره عرضه و خوانش چه اثری از خود بر جای گذاشته‌اند، از «یاد» می‌روند و «گم» می‌شوند و امکان رجوع به آن‌ها، برای مرور تاریخ یا برای درک گذشته در جهت تعبیر حال، ممکن است به هر دلیلی میسر نباشد.
صاحب این قلم به قدر وسع خود خواسته که این کاستی را در مورد کلماتی که خود عرضه کرده، رفع کند و گرد فراموشی بزداید تا که چه در نظر آید.

این بار برای بار سوم؛ بعد از «درخت‌ها رفته بودند» و «از اقیانوسی دور»؛ دو کتابی که از دل وبلاگم برخاسته بودند و البته محتواهایی در جهت‌های مختلف داشتند و زمستان 1402 روانه بازار کتاب شدند، مجموعه دیگری فراهم شده به خصوص با اتکا به تجربه انتشار دفتر نخست یادداشت‌های وبلاگی‌ام (در وبلاگ «راز سر به مُهر»).

دفتر دوم برگزیده یادداشت‌هاست از جایی که دفتر نخست («درخت‌ها رفته بودند») تمام شد (یعنی از ابتدای سال 92) که موضوعی و سپس به ترتیب تاریخ مرتب شده‌اند. انتشار این دفتر به دلایلی چند به تاخیر افتاد و این البته منجر به این شد که یادداشت‌های جدیدتر به آن متن تدارک‌دیده‌‌شده‌ی نخستین اضافه شوند.

محتوای دفتر دوم به اعتبار دایره وسیع‌تر سوژه‌ها و ارجاعات‌ متنوع‌تر، تصحیح یا تکمیل آن‌چه در وبلاگ آمده بود، و احتمالاً: بیشتر یاد گرفتن برای بهتر نوشتن، پختگی بیشتری دارد. سعی کرده‌ام همچنان یادداشت‌هایی برگزیده شوند که حتی‌المقدور از اقتضائات صلب زمان ِ نوشته‌شدن‌شان رهاتر باشند.

انتشار «درخت‌ها رفته بودند» تجربه دلپذیری بود که نقد و نظر مخاطبان بزرگواری آن تجربه را غنا بخشید و لازم می‌دانم از این بابت از همگی قدردانی کنم.


✍🏻 محمد معینی


🔹 تماس و ارسال پیغام در تلگرام: @mmoeeni2