مورخان
3.47K subscribers
2.61K photos
37 videos
355 files
1.43K links
شبکه علمی تاریخنگاران ایران
www.movarekhan.com
ارتباط با ما از طریق تلگرام:
@movarekhan_admin
ارتباط با انتشارات مورخان:
@movarekhan_publication
ارتباط با ما از طریق ایمیل:
info@movarekhan.com
Download Telegram
لازمست که بنده یک عقیده نسبت بشخص آقای رئیس الوزراء (رضاخان پهلوی) اظهار کنم و نسبت بسلاطین قاجار. اولا راجع بسلاطین قاجار بنده عرض می‌کنم که کاملا از آنها مایوس هستم! زیرا آنها دراین مملکت خدماتی نکرده‌اند که بنده بتوانم اینجا از آنها دفاع کنم و گمان هم نمی‌کنم کسی منکر این باشد.
همین سلطان احمد شاه قاجار بنده را در فارس گرفتار پلیس جنوب کرد و پس از آنکه من استعفا کردم،نوشت که فوری بطرف طهران حرکت کنید. مقصودش این بوده که من بیایم و مرا حبس کند!
بنده مدافع این طور اشخاص نیستم؛ مدافع اشخاصی که برای وطن خودشان کار نکنند و جرات و جسارت حفظ مملکتشان را نداشته باشند؛ در موقع خوب از مملکت استفاده بکنند و در موقع بد از مملکت غایب بشوند نیستم حتی اگر دوست و قوم خویش خودم باشد.

اما نسبت به آقای رضا خان پهلوی بنده نسبت به ایشان عقیده مند هستم و ارادت دارم. گمان نمی‌کنم بر احدی پوشیده باشد این مملکت در وضعیتی بوده که اگر کسی می‌خواست مسافرت بکند یا اگر کسی مالک بوده امنیت نداشت و ... ولی ایشان از وقتی که زمام امور را در دست گرفته‌اند یک خدماتی نسبت بامنیت مملکت کرده که ...»

@movarekhan
❤17👌4👍2👎2
شاهنامه و اسطوره شناسی تطبیقی علمی
✍🏻امیر سعادتی (شاهنامه پژوه)


اسطوره شناسی تطبیقی علمی با نام «ژرژ دو مزیل» شناخته شده است که بیش از ۲۰سال از عمر خود را صرف آن کرد. او نشان داد که اسطوره شناسی سنتی که فقط به روئین تنی اسفندیار، زیگفرید، اشیل و...بپردازد، راه بجایی نمی‌برد و لاجرم پرسشهای بسیاری را بی پاسخ رها خواهد کرد.

به نظر می رسد در بررسی اسطوره های ایرانی؛ بیش از هرچیز بایست به افق گسترده تری از منابع مشترک اقوام هند واروپا یی توجه کنیم. برای این هدف نیاز به معرفی وشناخت آثاری داریم که در این افق گسترده می گنجد. درون مایه ی شاهنامه نیز یکی از منابع اسطوره ای است که پیوند عمیقی با اسطوره ها وحماسه های اقوام هند و اروپایی دارد... .

@movarekhan
❤8👍2
هجوم اعراب به ایران
✍🏻حسین میرزانیا

مستنداتی که دو نویسنده کتاب ستیز و سازش و دو قرن سکوت آورده‌اند مبتنی بر منابع دست اول و پژوهش‌های پس از آن دوران تا به امروز است و قطعا این راه دراز تحقیق و پژوهش و تامل و تدبر همچنان و همیشه به روی جستجوگران و پژوهندگان گشوده است.

به طور خلاصه می‌توان گفت که به نظر می‌رسد تهاجم عرب‌ها به سرزمین ایران، بر انگیزه‌های مادی استوار بوده است و افراد حاضر در سپاه عرب‌ها - اعم از فرمانده و سربازان- کم‌تر اهداف دینی را دنبال می‌کردند، اما چنین انگیزه‌های مالی و حس منفعت‌جویی فردی و قومی عرب‌های مهاجم، توسط مورخان اسلامی در لفافه‌ای از دین قرار گرفته است.

متن کامل ...

@movarekhan
👍11❤2👎1💯1
‍ ‍ دست‌نوشته‌ی پارسی در ژاپن، سندی که نادیده گرفته شد!
✍🏻فرشید ابراهیمی / نشریه ایرانشناسی امرداد، شماره ۴۶۴، دی‌ماه ۱۴۰۱
 
📜جهان یادگارست و ما رفتنی
به‌ مردم، نماند به‌جز مردمی۱


این سروده‌ی فردوسی که در دست‌نوشته‌ای کهن‌سال در ژاپن پیدا شده، بخشی از سندی است که روزگاری نادیده گرفته شده بود و امروز از نخستین اسنادِ پیوندهای دیرینه‌ی فرهنگی ایران و ژاپن به شمار می‌رود.
کیوسه (کِیْسِی یا کِسه) نام راهبی بودایی است که هشتصد سال پیش (سال ۱۲۱۷م -۵۹۵خ- ۶۱۴ ق) این دست‌نوشته را با خود به ژاپن آورد:
«سال ۱۲۱۷ در گوانگجو چین با سه بیگانه دیدار کردم و از آن‌ها خواستم که به خط خود (نان بانموجی)۲ چیزی برایم بنویسند، آن‌ها این دست‌خط را نوشتند.»
این گفتار را که او در حاشیه‌ی کاغذ نوشته، در حقیقت اشاره به دیداری است که با سه بازرگان ایرانی در بندرِ کوانژو (چین) داشته و هنگام بدرود، آن را از آن‌ها به‌یادگار گرفته و با این پندار که یک سوترای (سوره‌ی) بودایی است، با خود به نیایشگاه کوسانجی در کیوتو (ژاپن) برده است. او برآن بود که این دست‌نوشته را به راهب دیگر این دوره، راهب «میوئی»، پیشکش کند، زیرا میویی بسیار شیفته‌ی زادگاه بودا بود و سال ۱۲۰۳م (۵۸۱خ) تصمیم داشت به هند برود، اما به‌سبب سختی و دشواری راه نتوانسته بود سفر خود را انجام دهد.
راهب کیوسه که در سال ۱۱۸۵م (۵۶۳خ) در خانواده‌ای سرشناس زاده شده بود، در همان دوره‌ی نوزادی بر اثر اشتباهِ ناخواسته‌ی دایه، بر زمین افتاد و ستون فقراتش آسیب دید و شکل طبیعی خود را از دست داد. در جوانی خانه را ترک کرد و به معبدی بودایی رفت تا راهب بشود و در ۲۹ سالگی به چین دوره‌ی سونگ۳ رفت که در این سفر کشتی آن‌ها با توفان و بارانی شدید روبه‌رو شد و دکل کشتی شکست، اما آن‌ها با هرگرفتاری که بود، سرانجام به فوجیان چین (جایی که درآنجا سه ایرانی را بدرود گفت) رسیدند. کیوسه در دو معبد بودایی چین آموزش دید و در بازگشت از آنجا، دفترها و نوشتارهای بودایی بسیاری با خود به ژاپن آورد که در آن میان، برگه‌ای به پهنای ۳۳ سانتیمتر و درازای ۵۰ سانتیمتر دیده می‌شود. همان کاغذی که او در  سال ۱۲۱۷م در گوانژو (بندر زیتون) از سه دوست ایرانی خود به ارمغان آورده بود.
از سویی دیگر هیچ دور از ذهن نیست که سه ایرانی نامبرده، بیش از آنکه ناخدا یا دریانورد باشند، گویا از مهندسانی بودند که برپایه‌ی آگاهی‌ها، در آن زمان در حال سازماندهی ساختِ شهرکی در بندر بازرگانی و بین‌المللی گوانجو (بندر زیتون) بودند که در آن سرزمین به دستِ ایرانیان ساخته می‌شد.

ادامه متن
@rahaaaavard
@movarekhan
👍7❤2
📜جهان خرمی با کس نماند
فلک روزی دهد، روزی ستاند

▪️
لینک دریافت فایل PDF مقاله
دست‌نوشته‌ی پارسی در ژاپن، سندی که نادیده گرفته شد!
@rahaaaavard
@movarekhan
👍6🔥3❤2💔1
روز جمعه 19 تیرماه 1405، روزنامه اطلاعات صد ساله شد!

پرونده کوتاه یکصدسالگی روزنامه اطلاعات را در این صفحه بخوانید.

@movarekhan
👍6
تاریخ نفت ایران
از پایان جنگ جهانی اول تا انقراض قاجاریه

سخنران: علی الله جانی

یکشنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵
@movarekhan
❤3👌3
مقایسه سیاست های نوسازی ایران عصر رضاشاهی و آمریت در تجدد اروپایی
✍🏻رهام برکچی زاده (بخش نخست)

برای به چالش کشیدن فرضیۀ «استثناگرایی ایرانی» در تحلیل نوسازی عصر پهلوی اول، باید به تجربهء تاریخی دولت_ملتهای اروپایی رجوع کرد. این رویکرد نشان می دهد که اقتدار اداری، سرکوب قدرتهای سنتی و یکدست سازی فرهنگی در این دوره نه یک انحراف بومی یا زاییده «استبداد شرقی»، بلکه تکرار همان سازوکارهای شکل گیری دولت_ملت مدرن در غرب است.

تحولات آمرانه این عصر شباهت آشکاری به مصادره های خشونت آمیز در انگلستان تودور (انحلال صومعه ها)، سرکوب مذهبی و هویتی در فرانسه و اصلاحات خشن آلمانِ بیسمارک دارد.

در واقع دولت جدید ایران، به عنوان یک «دیرآمدۀ تاریخی» مجبور بود برای تضمین بقای ژئوپلیتیک خود، مسیر چند صد ساله کشورهای پیشگام را در زمانی به شدت فشرده و با اتکا به قدرت متمرکز دولت، از بالا طی کند؛ استراتژی ناگزیری که مسیر عبور تمامی دیرآمدگانِ تاریخ از آشفتگی به نظم بوروکراتیک مدرن محسوب می شود.

@movarekhan
👍7❤3👎2
مورخان
مقایسه سیاست های نوسازی ایران عصر رضاشاهی و آمریت در تجدد اروپایی ✍🏻رهام برکچی زاده (بخش نخست) برای به چالش کشیدن فرضیۀ «استثناگرایی ایرانی» در تحلیل نوسازی عصر پهلوی اول، باید به تجربهء تاریخی دولت_ملتهای اروپایی رجوع کرد. این رویکرد نشان می دهد که اقتدار…
✅پیشنهاد ادمین

#تجدد_آمرانه اصطلاحی است که با انتشار مجموعه مقالاتی با همین عنوان درباره جامعه و دولت در دوره رضاشاهی؛ در محافل دانشگاهی و مطبوعاتی ما رواج یافت. در سالهای اخیر، برخی این مفهوم را در تداوم جعل اصطلاحاتِ فریبنده جهت تخریب سیاست های دوره پهلوی دانستند و با دو پهلو و منفی باف خواندن آن، استفاده از آن را مذموم و نادرست اعلام کردند. به ویژه از زمانی که سیطره مطلق و نسبتا طولانی مدتِ آثار و نگرش امثال «یرواند آبراهامیان» و «همایون کاتوزیان» بر محافل دانشگاهی و مطبوعاتی، زیر ضرب پرسش ها و نقدهای جدی نسل های جدید دانش آموختگان تاریخ، علوم سیاسی و ... قرار گرفت و طبعا دامنه این پرسشگری و بدبینی به سایر اصطلاحات و واژگان معمول و پذیرفته شده توسط نسل های پیشین نیز تعمیم یافت.

رهام برکچی زاده در این مقاله که فعلا بخش نخستش را در صفحه اینستاگرامی خود به اشتراک گذاشته؛ به بهانه بررسی و نقد نگرش و نظرات همایون کاتوزیان (کسی که نوسازی ایران عصر پهلوی را با جعل اصطلاح #شبه_مدرنیسم به تمسخر گرفت)، نشان می دهد آمریت، دخالت و خشونت سازمان یافته دولتی، مسیری بوده که پیش از این نیز در کشورهای پیشرو پیموده شده است. پرکجی زاده با آوردن نمونه های متعدد از اقدامات جبارانه و خشونت ورزانه دولتی در انگلستان، فرانسهء انقلابی، آلمان و ... در پی اثبات این نکته است که هرجایی و هر دولتی که دیرتر شروع کرد و خود را یکی از «دیرآمدگان تاریخ» یافت، به ناگزیر برای جبران عقب ماندگی ها، به تمرکز در قدرت و سرکوب موانع تاریخی و یا نوپدید، سرعت و قاطعیت بیشتری بخشید. او نشان می دهد:
« «دولت های دیر آمده» ناگزیر شدند تا مسیر چندصدساله پیشگامان را در بازه زمانی به شدت فشرده ای طی کنند. در این الگوی ثانویه، به دلیل نحیف بودن پیکر طبقه بورژوازی و غیاب زیرساختهای حقوقی و مادی برای یک بازار ملی، خودِ دولت باید به ناچار نقش تسهیلگر نهادی برای شتاب بخشیدن به فرایند انباشت سرمایه را ایفا می کرد. در چنین بستری، این فشردگی تاریخی مستلزم عاملیت قاطع، مداخله حداکثری و اتکای گریز ناپذیر بر اهرم های آمریت و خشونت دولتی بود تا شکاف عمیق توسعه یافتگی را به نحوی جبارانه و از بالا پر کند؛ مسیری که نه خاص هیچ جغرافیای ویژه ای بود و نه برآمده از پویایی شناسی طبیعی جوامع، بلکه استراتژی ناگزیر تمامی دیر آمدگان تاریخ مدرنیته برای بقا در شطرنج ژئوپلیتیک جهانی بود.»

@movarekhan
👍13👎4❤1👌1
انتشارات فروهر برگزار می‌کند

نخستین نشست از نشست‌های بر خوانِ فروهر
با موضوع مطالعات مانوی
به مناسبت انتشار کتاب متن‌های ایرانی مانوی

اطلاعات بیشتر در متن پوستر

@movarekhan
❤7👍1
Forwarded from دژنپشت (محمود فاضلی بیرجندی)
.

اعتصاب حمامی­‌های مشهد در سال ۱۳۲۳


هفتم امرداد ۱۴۰۵
#محمود_فاضلی_بیرجندی



پنجم امرداد ۱۳۲۳ روزنامه دادگستران چاپ مشهد خبری چاپ کرد که پس از هشتاد سال چیزی از شگفتی آن کم نشده. خبر این بود که حمامی­‌ها در مشهد اعتصاب کرده­‌اند و تا وقتی اجازه داده نشود خزینه­‌ها را باز کنند اعتصاب ادامه خواهد داشت. 
سال ۱۳۲۲ جنگ جهانی دوم برپا بود و ایران ما در اشغال قشون متفقین. کمبود نان و گندم بود و میهن در آستانه قحطی. برخی از سرزمین­­‌های ایرانی چون آذربایجان به اشغال ارتش سرخ شوروی درآمده بود. از جاهایی از مملکت آواهای شوم جداسری برخاسته بود.
در آن میانه، در مشهد غم شست­‌وشوی شرعی یا غیرشرعی بدن چندان بر دل­‌های حمامی­‌ها گران آمده بود که دست از کار کشیدند تا خزینه­‌ها باز شود!
حمام خزینه به دستور رضاشاه برچیده شد تا ایرانی از بسیاری بیماری­‌ها رهایی یافت. مهر ۱۳۲۰ یک ماه از رفتن رضاشاه از ایران برنیامده روزنامه اطلاعات خبر داد حمامی‌های جنوب تهران خزینه‌ها را از نو باز کرده‌اند!
روزنامه دادگستران نوشت: در قرنی که رادیو اختراع شده و صدای ورق زدن کتابی در آن سوی عالم را توان شنید، شما چه کسانی هستید که دوست دارید صدوهشتاد هزار تن ساکنان مشهد به خزینه بروند و خود را در ادرار و کثافت دیگران بشویند و شهری را در معرض انواع بیماری­‌ها آورند؟ چرا باید خود را در کثافت غوطه بدهیم تا مسخره جهانیان شویم؟ 



https://t.me/dejnepesht4000
❤12👍4👎2
مشروطه از منظر اسپینوزا؛ وقتی رنج های پراکنده به توان مشترک بدل شدند.
✍🏻 نوراله اکبری

تاریخ رسمی غالبا ً مشروطه را از لحظه ای آغاز می کند که مظفرالدین شاه قلم بر کاغذ گذاشت و فرمان تشکیل مجلس را امضا کرد. در قاب شناخته شده ی تاریخ، شاه در مرکز ایستاده است و مردم در حاشیه، منتظرند تا آزادی از دست او به آنان برسد. اما اگر اندکی از میز فرمان فاصله بگیریم و به شهر نگاه کنیم، تصویر دیگری پدیدار می شود: پیش از آنکه فرمان در کاخ نوشته شود، متن واقعی آن در بازارهای بسته، در مسجدها و مهاجرتها، در تلگرافخانه ها، در چادرهای اصناف و در بدنهای مردمی نوشته شده بود که دیگر حاضر نبودند مانند گذشته فرمانبرداری را ادامه دهند.

از منظر اسپینوزا، پرسش اصلی این نیست که چه کسی فرمان را امضا کرد؛ این است که چه روابطی امضای آن را ممکن و ناگزیر ساختند. مردم نیز نام موجودی یکپارچه و از پیش آماده نیستند. «مردم»در لحظه هایی ساخته می شوند که رنج های جدا از هم، زبان مشترک پیدا می کنند، ترس تقسیم می شود، امید شکل مادی می گیرد، منابع گرد می آید و بدنها می آموزند در کنار یکدیگر اثری پدید آورند.


@movarekhan
❤14👌6👎1
بحران کانال سوئز و تاثیر آن بر سیاست‌های نفتی ایران
✍🏻 علی الله جانی

در ۲۶ ژوئیه سال ۱۹۵۶ میلادی مصادف با تیرماه سال ۱۳۳۵ خورشیدی، سرهنگ جمال عبدالناصر الحسین رئیس جمهور ملی‌گرا و متمایل به شوروی مصر، شرکت فرانسوی-بریتانیایی کانال سوئز را ملی اعلام کرد. هدف از این کار تامین هزینه‌های ساخت سد اسوان بر روی رود نیل اعلام شد. از آنجا که این عمل مغایر با تعهدات پیشین مصر در قبال کانال سوئز بود، با واکنش تند بریتانیا و فرانسه مواجه گشت. آن دو کشور به همراه اسرائیل در اکتبر و نوامبر همان سال به مصر حمله کردند.

برای ایران کانال سوئز شاهراه صادرات نفت به اروپا و آمریکا بود، این بحران تاثیر مستقیم و عمیقی بر عرضه نفت ایران به مشتریان خود در آن دو قاره گذاشت. درست است که در نهایت کانال سوئز باز شد و هرگز آن اتفاق ناگوار تکرار نگردید اما این موضوع نگرش رهبران و مدیران سیاسی و نفتی ایران را از بنیان تغییر داد و آنها را وادار کرد به دنبال جایگزین‌های مناسبی برای کانال سوئز باشند تا اگر دگر بار اتفاقاتی مشابه با آن‌چه روی داد پیش آمد، فروش نفت ایران دچار اختلال نگردد.

متن کامل یادداشت

@movarekhan
❤2👍1🔥1
نشست تحلیلی «شش آلبوم تاریخی از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران»


دبیر نشست: بابک مفیدی (معمار و پژوهشگر)

سخنرانان:
رضا شیخ (پژوهشگر تاریخ عکاسی ایران) با موضوع «شش آلبوم دوره‌ی قاجار در موزه هنرهای معاصر تهران، از منظر تاریخ عکاسی»
امین آریان‌راد (پژوهشگر تاریخ معاصر ایران) با موضوع «تصویری از دانشجویان اعزامی ایران به فرانسه در دوره ناصری»
داریوش رحمانیان (سردبیر مردم‌نامه) با موضوع «تاریخ دیدمانی: خوانش گذشته بر پایه عکس‌های تاریخی»

سه‌شنبه ۳۱ شهریور، ساعت ۱۶ تا ۱۸
کتابخانه موزه هنرهای معاصر تهران
ورود برای عموم آزاد و رایگان است.

@movarekhan
❤4
💔13👍4👎1
فراخوان ارسال مقاله

تاریخ آموزش و پرورش در ایران از نگاه سیاحان


مجله #تاریخ_اندیش
فرصت ارسال مقالات: آذرماه ۱۴۰۵

@movarekhan
@tarikhandish
انجمن علمی دانشجویی تاریخ و کانون ایران‌شناسی و گردشگری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز با همکاری دانشگاه شهید بهشتی و انجمن ایرانی تاریخ به مناسبت هفتم آبان و نکوداشت روز کوروش بزرگ برگزار می‌کند:

«کوروش بزرگ»


سخنرانان:
دکتر کوروش محمدخانی
عضو هیئت علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران

دکتر شهرام جلیلیان
عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز

دبیرنشست:
دکتر فرشید نادری
عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز


زمان:
دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵
ساعت ۱۰ الی ۱۲

مکان: تالار فردوسی
دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز

@movarekhan
❤5👍1👎1
❤10👎2👍1
دستور فریدون الهیاری (استاد تمام تاریخ دانشگاه اصفهان و مدیرکل میراث فرهنگی استان) برای ممنوعیت تور های گردشگری به مقصد پاسارگاد!

@movarekhan
👎6👌3👍2
Forwarded from مورخان
‌🖋 تاثیر کوروش بر توماس جفرسون و بنیان‌های آمریکای مدرن
پدران بنیانگذار و تاثیرپذیری از حکمرانی کورش
پویا زارعی، کارشناس ارشد تاریخ دانشگاه سوربن پاریس
«به تو توصیه میکنم به طور منظم به درس‌آموزی از تاریخ و ادبیات در هر دو زبان [یونانی و لاتین] بپردازی. در یونانی اول از همه با... »ادامه
🌐 شبکه مورخان @movarekhan
کانال علمی تاریخ‌پژوهان ایران
t.me/movarekhan
👍6👎2