G20 म्हणजे ग्रुप ऑफ ट्वेन्टी. हा जगातल्या प्रमुख विकसित आणि विकसनशील देशांचा राष्ट्रगट आहे.

1999 साली या राष्ट्रगटाची स्थापना करण्यात आली होती.

पूर्व आशिया आणि आग्नेय आशियात 1997 साली आलेल्या आर्थिक संकटाच्या पार्श्वभूमीवर G20 गट उदयास आला. अशा एखाद्या जागतिक आर्थिक संकटाचा सामना करण्यासाठी प्रमुख देशांनी एकत्र येऊन प्रयत्न करावेत हा त्यामागचा हेतू होता.

सुरुवातीला केवळ या देशांचे अर्थमंत्री आणि तिथल्या केंद्रीय बँकांचे गव्हर्नर एकत्र येऊन आर्थिक प्रश्नांवर चर्चा करायचे.

2008 च्या आर्थिक संकटानंतर या देशांचे राष्ट्रप्रमुख दरवर्षातून एकदा G20 लीडर्स समिट म्हणजे राष्ट्रप्रमुखांच्या परिषदेत सहभागी होऊ लागले.

G20 राष्ट्रगटात भारताशिवाय अर्जेंटिना, ऑस्ट्रेलिया, ब्राझील, कॅनडा, चीन, फ्रांस, जर्मनी, इंडोनेशिया, इटली, जपान, दक्षिण कोरिया, मेक्सिको, रशिया, सौदी अरेबिया, दक्षिण आफ्रिका, तुर्की, ब्रिटन, अमेरिका अशा 19 देशांचा समावेश आहे.

युरोपियन युनियन ही संघटना या राष्ट्रगटातला विसावा सदस्य आहे.

त्याशिवाय संयुक्त राष्ट्रे, जागतिक आरोग्य संघटना, आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी, वर्ल्ड बँक अशा आंततराष्ट्रीय संघटनांचे प्रमुख तसंच काही देश पाहुणे म्हणून शिखर परिषदेत सहभागी होतात.

G20 राष्ट्रगट महत्त्वाचा का आहे?
जगातली 60 टक्के लोकसंख्या G20 राष्ट्रांमध्ये राहते.
जागाच्या एकूण जीडीपीच्या 85 टक्के जीडीपी या देशांतून येतं
जागतिक व्यापारातील 75 टक्क्यांहून अधिक व्यापार G20 देशांत एकवटला आहे.
साहजिकच या राष्ट्रगटाचं काम अतिशय महत्त्वाचं ठरतं.

G20 अध्यक्षपद म्हणजे काय?

संयुक्त राष्ट्रांचं जसं न्यूयॉर्कमध्ये एक कार्यालय आहे, तसं G20 देशांचं कायमस्वरूपी कार्यालय किंवा सचिवालय नाही.

अजेंडा आणि समन्वय साधण्याचं काम G20 देशांचे प्रतिनिधी करतात ज्यांना शेरपा म्हणून ओळखलं जातं.

दरवर्षी एका देशाकडे G20चं अध्यक्षपद येतं. यालाच G20 प्रेसिडंसी म्हणतात.

प्रत्येक प्रेसिडंसीच्या शेवटी G20 राष्ट्रगटाची बैठक होते आणि कारभार पुढच्या अध्यक्षांवर सोपवला जातो.

G20 चे विद्यमान अध्यक्ष आधीचे आणि पुढचे अध्यक्ष राष्ट्र यांच्या मदतीनं कारभार चालवातात. यंदा 2023चं अध्यक्षपद भारताकडे आहे.

भारत यंदा इंडोनेशिया आणि ब्राझीलच्या मदतीनं G20चा कारभार पाहील. तसंच यंदाची G20 शिखर परिषद भारतातच होईल

Word of the Day: Serendipitous

Word Meaning: Serendipitous refers to the occurrence of unexpected or fortunate events, discoveries, or experiences by chance or accident. It describes something that happens in a serendipitous or unplanned manner, resulting in a positive outcome or a pleasant surprise. Serendipitous moments often involve accidental discoveries, fortunate encounters, or unexpected connections that bring about valuable or beneficial results.

कॅनडा या देशाचा प्राचीन इतिहासामध्ये येथे गहूवर्णी इंडियन आणि इंडियन लोकांची वस्ती होती. जंगलात राहणारे पहिले लोक इनुइट अँड फर्स्ट नेशन पीपल्स हे असून देशापर्यंत पोहोचणारे पहिले युरोपीय लोक कदाचित वायकिंग्स होते आणि असे मानले जाते की, नॉर्स एक्सप्लोरर लेफ एरिक्सन यांनी त्यांना नोव्हा स्कॉशिया या किनारपट्टीपर्यंत नेले.
रोपियन सेटलमेंट 1500 पर्यंत कॅनडामध्ये सुरु झाले नाही. 1534 मध्ये, फ्रेंच एक्सप्लोरर जॅक कार्टियरने फर शोधताना आणि त्यानंतर लगेचच सेंट लॉरेन्स नदीचा शोध लावला. त्यानंतर त्यांनी कॅनडासाठी फ्रान्सचा दावा केला फ्रेंच लोक तेथे 1541 मध्ये स्थायिक झाले परंतु 1604 पर्यंत एक अधिकृत सेटलमेंट स्थापित झाले नाही. पोर्टल रॉयल हे स्टेटमेंट आता नोव्हा स्कॉशियामध्ये आहे.

1713 साली फ्रेंच आणि इंग्रज यांचा इंग्रजी दरम्यान विकसित झालेला एक संघर्ष न्यूफाउंडलँड, नोव्हा स्कॉशिया, आणि हडसन बे यांच्यावर नियंत्रण मिळवला. सात वर्षांची युद्ध, ज्यामध्ये इंग्लंडने देश अधिक नियंत्रण मिळविण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा 1756 मध्ये सुरुवात झाली. 1763 मध्ये हे युद्ध संपले आणि पॅरिसच्या संधिने इंग्लंडला इंग्लंडचा पूर्ण अधिकार देण्यात आला. पॅरिसच्या संधिपुर्वीच्या काही वर्षांत, इंग्लिश वसाहती इंग्लंड आणि इंग्लंडमधील कॅनडात आल्या होत्या.

1849 मध्ये, कॅनडाला स्वत:ची सरकारचा अधिकार देण्यात आला आणि कॅनडा या देशाची स्थापना 1867 मध्ये करण्यात आली. त्यानंतरच्या काळात म्हणजे 1896 मध्ये हडसन बे कंपनीकडून जमीन खरेदी केली तेव्हा कॅनडाचा तसाच विस्तार होत गेला. नंतर ह्या जमिनी विविध भागांमध्ये विभागल्या गेल्या.

त्यातील एक मनिटोबा असून तो 1870 मध्ये कॅनडात समाविष्ट झाला. 1896 ब्रिटिश कोलंबिया आणि 873 मध्ये प्रिन्स एडवर्ड आयर्लंड येथे आले त्यानंतर 1901 मध्ये देश पुन्हा वाढला व जेव्हा अल्बर्टा आणि सॅस्कॅचवान कॅनडात सामील झाला. 1949 पर्यंत न्यूफाउंडलँड हा दहावा प्रांत बनला.
कॅनडामध्ये देशभर नद्यांचे जाळे पसरले असून त्यामध्ये रुपर्ट, ईस्टमन, ऑल्बानी, सेव्हर्न, नेल्सन आणि चर्चिल, पीस, ॲथाबास्का व मॅकेंझी, कोलंबिया, फ्रेझर, स्कीना व स्टिकीन तसेच लॉरेन्स, सॅगने, सेंट मॉरिस, लीव्हर, गॅटनो, ओटावा आणि मूस ह्या नद्या आढळून येतात. बऱ्याच नद्या सरोवरातून उगम पावतात.

कॅनडाच्या ढालीच्या प्रदेशात व त्या सभोवती आजही अनेक सरोवरे दिसून येतात. ह्या सर्वांमध्ये सुपीरियर, ह्युरन, मिशिगन, ऑन्टॅरिओ व इअरि या सर्वांना पंचमहासरोवरे म्हणून ओळखले जाते. या सरोवरांचे क्षेत्रफळ हे 26 हजार चौरस किमी पेक्षा जास्त आहे. ग्रेट बेअर, सुपीरिअर, ह्यूरन आणि ग्रेट स्लेव्ह ही चार मोठी सरोवरे आहे.

खनिज :
कॅनडा या देशांमध्ये ॲस्बेस्टसचे उत्पादन सर्वात जास्त होते. याव्यतिरिक्त देशामध्ये तांबे, लोखंड, जस्त, शिसे, निकेल, जिप्सम व अनेक दुर्मिळ खनिजांचे साठे येथे आहेत. चांदी, शिसे व जस्त याचे साठे अटलांटिकच्या भागात तसेच रॉकी पर्वत व पॅसिफिक किनाऱ्याजवळ ज्या प्रदेशात सापडतात.

Word of the Day: Ingenuity

Word Meaning: Ingenuity refers to the ability to think creatively, inventively, and resourcefully in order to solve problems, overcome challenges, or create something new. It involves the use of imagination, originality, and cleverness to devise innovative solutions or approaches. Ingenuity often leads to the development of novel ideas, inventions, or strategies that can have a significant impact or bring about positive change.

जंगल व वनस्पती :
कॅनडा येथील जंगलाचे मुख्य तीन प्रकार आपल्याला दिसून येतात. ते पुढीलप्रमाणे.

1) सूचिपर्णी वन :
या वनांमध्ये मऊ लाकडांची झाडे पाईन, सीडार, प्रूस आढळतात. या वृक्षांचा वापर उत्पादनांमध्ये केला जातो.

2) रुंदपर्णी पानझडी वृक्षांची वने :
मॅपल, ॲश, बर्च, एल्म, ओक, हिकरी आणि बीच हे झाडांचे प्रकार दिसतात.

3) पश्चिम किनार्‍यालगत दमट प्रदेशातील वन :
मिया प्रदेशात तांबडे, सिडार व एल्डर, डग्लस फर, हेमलॉक, स्प्रूस हे वृक्ष आढळतात तसेच त्यांची उंची 75 ते 90 मीटर एवढी असते. याच्या पश्चिमेकडील भागात 30 सेंटिमीटर पेक्षा कमी पावसाच्या प्रदेशात गवत आणि शेवाळे खुरटी झाडे अशा वनस्पती आढळून येतात.

प्राणी व पक्षी :
या देशातील उत्तरेकडील ओसाड जंगलामध्ये कॅरिबू, सांबर, श्वेत, ग्रिझली व काळी अस्वले आणि पांढरी कोल्हे दिसून येतात. तैगा प्रदेशामध्ये मुसा नावाचे सांबर, व्हर्जिनिया जातीचा हरीण तसेच टोकदार शिंगाचा काळवीट आढळते.

येथील जंगलात लांडगे, कॉयोट, लिंक्स, बीव्हर, ऑटर मार्टिन, मिंक, स्कंक हे प्राणी असतात. ब्रिटिश कोलंबिया प्रदेशात रान मेंढ्या व रान बोकड तसेच पक्ष्यांमध्ये ससाणा, घुबड, गरुड यांच्या अनेक प्रजाती साधा कावळा चिमणी कावळा अशा अनेक प्रकारचे पक्षी तसेच करढोक, टर्न, गॅनेट, गल इत्यादी प्राणी मोठ्या प्रमाणात दिसून येतात.

सण :
कॅनडा या देशांमध्ये त्यांच्या पारंपारिक पद्धतीनुसार सण साजरे होत असतात. येथील सण खूप प्रसिद्ध आहेत. हे सण कॅनेडियन संस्कृतीवर आपला प्रभाव टाकतात. त्या सणांमध्ये व्हॅकुव्हरचा दिव्यांचा उत्सव खूप उत्साही व पाहण्यासारखा आहे.
तसेच कॅनडामध्ये जगातील सर्वात मोठी मार्वल स्पर्धा आयोजित करण्यात आलेली होती.

मंट्रियाल, क्वेबेक :
हे शहर संस्कृती, कला, नैसर्गिक सौंदर्य व विविध धर्म आणि आरामदायक शहर म्हणून ओळखले जाते.
क्यूबेक सिटी उत्तर अमेरिकेतील प्रमुख शहरांमधील एक आहे जे बरेच जुने युरोपियन लोकांचे आकर्षण म्हणून ओळखले जाते.

व्हँकुव्हर, ब्रिटिश कोलंबिया :
हे ठिकाण एक नैसर्गिक सौंदर्य आहेस परंतु त्याशिवाय ब्रिटिश कोलंबियाच्या किनाऱ्यावरील महासागरात एक शांतताप्रिय व आकर्षण पर्यटकांना वाटतं म्हणून तेथे भेट देण्यासाठी अनेक लोकप्रिय कॅनेडियन लोक येतात. तसेच इतर लोकही पर्यटन म्हणून जातात व आनंद घेतात. याव्यतिरिक्त पर्यटन स्थळे येथे आहेत.