⭕️ मराठी व्याकरण ⭕️
10.5K subscribers
11.3K photos
210 videos
7.29K files
10.4K links
☞ प्रत्येक विद्यार्थ्यांला मराठी व्याकरण विषयात पैकीच्या पैकी मार्क मिळावे हाच हेतू

★म्हणी
★अंलकार
★शब्दभांडार
★अर्थ आणि वाक्यप्रचार
★मराठी व्याकरण सराव प्रश्न
★दररोज मराठी व्याकरण महत्त्वाचे 20 प्रश्न

✍️ contact :- @spardha_admin
Download Telegram
पूढील वाक्यातील उद्देश ओळखा;

" माझ्या मित्राने उभ्या आयुष्यात एकदाही भाषण केले नाही".
Anonymous Quiz
9%
1) आयुष्यात
22%
2) भाषण
65%
3) मित्राने
4%
4) एकदाही
👍2😁1
.
🔰संपूर्ण मराठी व्याकरण 10 प्रश्न 🔰


1) ‘आम्ही भारतीय नागरिक भारताशी प्रामाणिक आहोत’ या वाक्याती उद्देश ओळखा.

1) आम्ही भारतीय नागरिक 2) भारतीय नागरिक
3) आज भारताशी 4) प्रामाणिक आहोत

उत्तर :- 1

2) ‘तो प्रसंग अत्यंत हदयद्रावक होता’ – या वाक्यातील प्रयोग ओळखा.

1) भावे प्रयोग 2) सकर्मक कर्तरी प्रयोग
3) कर्मणी प्रयोग 4) अकर्मक कर्तरी प्रयोग

उत्तर :- 4

3) पुढील शब्दाचा समास ओळखा – ‘अनंत’

1) नत्र बहुव्रीही समास 2) व्दिगू समास
3) समाहार व्दंव्द – समास 4) मध्यमपदलोपी समास

उत्तर :- 1

4) ‘बापरे .................. केवढा ‘मोठा हा साप’ या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते विरामचिन्ह येईल ?

1) पूर्णविराम 2) उद्गारवाचक चिन्ह
3) अर्धविराम 4) प्रश्नचिन्ह

उत्तर :- 2

5) ‘ज-स-ज-स-य-ल-ग’ हे खालीलपैकी कोणत्या वृत्ताचे गण आहेत ?

1) मंदाक्रांता 2) वसंततिलका
3) शिखरिणी 4) पृथ्वी

उत्तर :- 4


6) या टोपीखाली दडलंय काय?

1) उभयान्वयी अव्यय 2) शब्दयोगी अव्यय
3) क्रियाविशेषण अव्यय 4) केवलप्रयोगी अव्यय

उत्तर :- 2

7) ‘मरावे परी किर्तीरुपे उरावे !’ या वाक्यातील ‘परी’ या शब्दाने कोणते उभयान्वयी अव्यय सुचित होते.

1) परिणामबोधक उभयान्वयी अव्यय 2) न्युनत्वबोधक उभयान्वयी अव्यय
3) स्वरूपबोधक उभयान्वयी अव्यय 4) उद्देशबोधक उभयान्वयी अव्यय

उत्तर :- 2

8) केवलप्रयोगी अव्ययांचे एकूण प्रकार किती ?

1) सात 2) आठ
3) नऊ 4) दहा

उत्तर :- 3

9) खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
‘मधू लाडू खात जाईल’

1) साधा भविष्यकाळ 2) अपूर्ण भविष्यकाळ
3) पूर्ण भविष्यकाळ 4) रीती भविष्यकाळ

उत्तर :- 4

10) पुढील शब्दाचे लिंग ओळखा. – विदुषी

1) पुल्लिंगी 2) नपुंसकलिंगी
3) स्त्रीलिंगी 4) यापैकी नाही

उत्तर :- 3
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏆 जॉईन @mpsc_marathi_vyakran
👍2
❇️⭕️ विभक्ती ⭕️❇️

❇️ नाम, सर्वनाम किंवा तत्सम विकारी शब्द यांचे वाक्यातील क्रीयापादशी किंवा इतर शब्दांशी येणारे संबंध ज्या विकारांनी दाखविले जातात. त्यांना विभक्ती म्हणतात.

❇️ वाक्यातील एकमेकांशी असलेले संबंध ज्या विकारांनी दाखवले जातात, त्या विकारांना विभक्ती म्हणतात.
शब्दांना जी अक्षरे जोडली जातात, त्यांना विभक्तीचे प्रत्यय म्हणतात.
जी काही क्रिया घडलेली असते, ती सांगितलेली असते. म्हणून वाक्यातील क्रियापद सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे मुख्यपद मानले जाते. त्या मानाने इतर पदे असतात. यावरून विभक्ती व विभक्तीचे अर्थ याबद्दल साधारणपणे असे म्हणतात.

❇️⭕️🔰 विभक्त्यार्थ दोन प्रकार :-

1) कारकार्थ - कारक व कारकार्थ
2) उपपदार्थ - कर्ता, करण, कर्म

❇️ 🟢⭕️विभक्तीची आठ नावे :-

1) प्रथमा
2) द्वितीया
3) तृतीया
4) चतुर्थी
5) पंचमी
6) षष्ठी
7) सप्तमी
8) संबोधन

❇️ 🔰🟢विभक्तीतीचे प्रत्यय - नी, ट, चा

◆ विभक्ती - (एकवचन) - (अनेकवचन)

1) प्रथमा - प्रत्यय नाही - प्रत्यय नाही
2) द्वितीया - स, ला, ते - स, ला, ना, ते
3) तृतीया - ने, ए, शी - नी, शी, ही
४) चतुर्थी - स, ला, ते - स, ला, ना, ते
5) पंचमी - ऊन, हून - ऊन, हून
6) षष्ठी - चा, ची, चे - चे, च्या, ची
7) सप्तमी - त, ई, आ - त, ई, आ
8) संबोधन - प्रत्यय नाही - नो

❇️ ⭕️विभक्तीतील रूपे⭕️

विभक्ती - (एकवचन) - (अनेकवचन)

1) प्रथमा - फूल - फुले
2) द्वितीया - फुलास, दुलाला - फुलांस,
फुलांना
3) तृतीया - फुलाने, फुलाशी - फुलांनी,
फुलांशी
4) चतुर्थी - फुलास, फुलाला - फुलांस,
फुलांना
5) पंचमी - फुलातून, फुलाहून -
फुलांतून, फुलांहून
6) षष्ठी - फुलाचा, फुलाची, फुलाचे -
फुलांचा, फुलांची, फुलांचे
7) सप्तमी - फुलात - फुलांत
8) संबोधन - फुला - फुलांनी

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏆 जॉईन @mpsc_marathi_vyakran
👍4❤1
❇️ संपूर्ण मराठी व्याकरण-विरुद्धार्थी शब्द

● मर्द x नामर्द

● शंका x खात्री

● कृपा x अवकृपा

● गमन x आगमन

● कल्याण x अकल्याण

● ज्ञात x अज्ञात

● सत्कर्म x दुष्कर्म

● खरे x खोटे

● भरती x ओहोटी

● सुसंबद्ध x असंबद्ध

● हर्ष x खेद

● विधायक x विघातक

● हानी x लाभ

● संघटन x विघटन

● सुंदर x कुरूप

● सार्थक x निरर्थक

● स्वस्थ x अस्वस्थ

● सुसंगत x विसंगत

● तप्त x थंड

● धर्म x अधर्म

● सनाथ x अनाथ

● सशक्त x अशक्त

● कीर्ती x अपकीर्ती

● ऐच्छिक x अनैच्छिक

● गुण x अवगुण


━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🔷 जॉईन - @mpsc_marathi_vyakran
⭕️ 🟢मराठी व्याकरण - विरुद्धार्थी शब्द🟢⭕️

● उपद्रवी x निरुपद्रवी

● कृतज्ञ x कृतघ्न

● खरेदी x विक्री

● उपयोगी x निरुपयोगी

● उत्कर्ष x अपकर्ष

● उचित x अनुचित


● जहाल x मवाळ

● जमा x खर्च

● चढ x उतार

● कर्णमधुर x कर्णकर्कश

● गोड x कडू

● कच्चा x पक्का

● चंचल x स्थिर

● चढाई x माघार

● जलद x सावकाश

● तीक्ष्ण x बोथट

● दृश्य x अदृश्य
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏆 जॉईन @mpsc_marathi_vyakran
👍1
🔆🔰मराठी - समानार्थी शब्द 🔰🔆

कथा = गोष्ट, कहाणी, हकिकत
कठीण = अवघड
कविता = काव्य, पद्य
करमणूक = मनोरंजन
कठोर = निर्दय
कनक = सोने
कटी = कंबर
कमळ = पंकज, अंबुज, नलिनी, अळत, पद्म, सरोज, अंभोज, अरविंद, राजीव, अब्ज
कपाळ = ललाट, भाल, कपोल, निढळ, अलिक
कष्ट = श्रम, मेहनत
कंजूष = कृपण
काम = कार्य, काज
काठ = किनारा, तीर, तट
काळ = समय, वेळ, अवधी
कान = श्रवण
कावळा = काक, एकाक्ष, वायस
कालांतराने = दिसामासा
काष्ठ = लाकूड
कासव = कूर्म, कामट, कमठ, कच्छप, कच्छ
किल्ला = गड, दुर्ग
किमया = जादू
कार्य = काम
कार्यक्षम = कुशल, दक्ष, निपुण, हुशार
कारागृह = कैदखाना, तुरुंग
कीर्ती = प्रसिद्धी, लौकिक, ख्याती
कुतूहल = उत्सुकता
कुटुंब = परिवार
कुशल = हुशार, तरबेज 
कुत्रा = श्वान
कुटी = झोपडी
कुचंबणा = घुसमट
कृपण = कंजूष
कृश = हडकुळा
कोवळीक = कोमलता
कोठार = भांडार
कोळिष्टक = जळमट
खण = कप्पा 
खल = नीच, दुष्ट, दुर्जन
खडक = मोठा दगड, पाषाण
खटाटोप = प्रयत्न
खग = पक्षी, विहंग, व्दिज, अंडज, शकुन्त
खड्ग = तलवार
खरेपणा = न्यायनीती
ख्याती = कीर्ती, प्रसिद्धी, लौकिक
खात्री = विश्वास
खाली जाणे = अधोगती
खाटा करणे = आंबवणे
खिडकी = गवाक्ष
खेडे = गाव, ग्राम
खोड्या = चेष्टा, मस्करी
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏆 जॉईन @mpsc_marathi_vyakran
👍5
.
⭕️ संपूर्ण मराठी व्याकरण 10 प्रश्न ⭕️


1) ‘आम्ही भारतीय नागरिक भारताशी प्रामाणिक आहोत’ या वाक्याती उद्देश ओळखा.

1) आम्ही भारतीय नागरिक 2) भारतीय नागरिक
3) आज भारताशी 4) प्रामाणिक आहोत

उत्तर :- 1

2) ‘तो प्रसंग अत्यंत हदयद्रावक होता’ – या वाक्यातील प्रयोग ओळखा.

1) भावे प्रयोग 2) सकर्मक कर्तरी प्रयोग
3) कर्मणी प्रयोग 4) अकर्मक कर्तरी प्रयोग

उत्तर :- 4

3) पुढील शब्दाचा समास ओळखा – ‘अनंत’

1) नत्र बहुव्रीही समास 2) व्दिगू समास
3) समाहार व्दंव्द – समास 4) मध्यमपदलोपी समास

उत्तर :- 1

4) ‘बापरे .................. केवढा ‘मोठा हा साप’ या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते विरामचिन्ह येईल ?

1) पूर्णविराम 2) उद्गारवाचक चिन्ह
3) अर्धविराम 4) प्रश्नचिन्ह

उत्तर :- 2

5) ‘ज-स-ज-स-य-ल-ग’ हे खालीलपैकी कोणत्या वृत्ताचे गण आहेत ?

1) मंदाक्रांता 2) वसंततिलका
3) शिखरिणी 4) पृथ्वी

उत्तर :- 4


6) या टोपीखाली दडलंय काय?

1) उभयान्वयी अव्यय 2) शब्दयोगी अव्यय
3) क्रियाविशेषण अव्यय 4) केवलप्रयोगी अव्यय

उत्तर :- 2

7) ‘मरावे परी किर्तीरुपे उरावे !’ या वाक्यातील ‘परी’ या शब्दाने कोणते उभयान्वयी अव्यय सुचित होते.

1) परिणामबोधक उभयान्वयी अव्यय 2) न्युनत्वबोधक उभयान्वयी अव्यय
3) स्वरूपबोधक उभयान्वयी अव्यय 4) उद्देशबोधक उभयान्वयी अव्यय

उत्तर :- 2

8) केवलप्रयोगी अव्ययांचे एकूण प्रकार किती ?

1) सात 2) आठ
3) नऊ 4) दहा

उत्तर :- 3

9) खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
‘मधू लाडू खात जाईल’

1) साधा भविष्यकाळ 2) अपूर्ण भविष्यकाळ
3) पूर्ण भविष्यकाळ 4) रीती भविष्यकाळ

उत्तर :- 4

10) पुढील शब्दाचे लिंग ओळखा. – विदुषी

1) पुल्लिंगी 2) नपुंसकलिंगी
3) स्त्रीलिंगी 4) यापैकी नाही

उत्तर :- 3

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏆 जॉईन @mpsc_marathi_vyakran
👍4
पूढील वाक्यातील उद्देश ओळखा;

" माझ्या मित्राने उभ्या आयुष्यात एकदाही भाषण केले नाही".
Anonymous Quiz
6%
1) आयुष्यात
16%
2) भाषण
74%
3) मित्राने
4%
4) एकदाही
👍1😁1
सर्व काही तुझ्या मनाप्रमाणे घडत जाईल. या वाक्यातील काळ ओळखा
Anonymous Quiz
21%
साधा भविष्यकाळ
26%
अपूर्ण भविष्यकाळ
49%
रिती भविष्यकाळ
4%
साधा भूतकाळ
❤2👍1
‘जो करेल तो भरेल’ या वाक्याचा प्रकार ओळखा ?
Anonymous Quiz
10%
साधे वाक्य.
50%
मिश्र वाक्य.
22%
मिश्र वाक्य.
17%
वरीलपैकी सर्व.
🤔3❤1
नानांचा अभिनाय वाखणण्यासारखा आहे’ या वाक्याचा प्रकार ओळखा
Anonymous Quiz
15%
उद्गारार्थी
23%
आज्ञार्थी
27%
विध्यर्थी
34%
विधानार्थी
👍1
समानार्थी शब्द लिहा : धरणी
Anonymous Quiz
14%
माती
4%
शेत
73%
भूमी
9%
भुगर्भ
👍1
जो येईल तो पाहील या वाक्यात कोणत्या प्रकारचे सर्वनामे आहेत
Anonymous Quiz
9%
पुरुष वाचक
33%
दर्शक
54%
संबंधी
4%
आत्मवाचक
❤1
'सदाचार' या शब्दाच्या संधीच्या फोडीमधून योग्य पर्याय निवडा.
Anonymous Quiz
18%
सद् + आचार
15%
सदा + आचार
7%
सदा + चार
59%
सत् + आचार
❤1👍1
अंबर या शब्दाचा समानार्थी शब्द निवडा?
Anonymous Quiz
8%
अवकाश
42%
आकाश
8%
अंतराळ
43%
वरील सर्व
😁2👏1
मराठी भाषेतील स्वतंत्र वर्ण कोणता?
Anonymous Quiz
7%
ह
86%
ळ
6%
स
1%
म
❤2🥱2
खालील पैकी कोणता शब्द पोर्तुगीज भाषेतून आला आहे ?
Anonymous Quiz
57%
1) साबण
26%
2) तिकीट
10%
3) खेडूत
8%
4) डोसक
👍2❤1😁1
ज्या समासात दोन्ही पदे अर्थ दृष्ट्या समान दर्जाची असतात.त्या समासास...........म्हणतात
Anonymous Quiz
70%
1) द्वंद्व समास
15%
2) बहूव्रीही समास
11%
3) अव्ययीभाव समास
4%
4) तत्पुरुष समास
👏1😁1
विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. रणशूर ______
Anonymous Quiz
10%
रणशार्दूल
18%
रणवीर
12%
रणधीर
59%
रणभिरु