NeoJadid
1.95K subscribers
110 photos
29 videos
15 files
241 links
Dunyoga o'zbekona nazar.

Aloqa: @NeojadidBot
Download Telegram
Saroy targ‘ibotchilarning tashviqotida yangi urg'ular paydo bo‘lipti: eskitdan millat dushmani deb belgilangan "diniy radikallar" hamda Yevropa, Amerikasidan turib olib musaffo osmonimizni ko‘ra olmayotgan (Jahongir Muhammad kabi) sekulyar “fitnachilar” qatoriga “siyosatchilar” qo‘shildi. Ikki-uch yerda uchratdim shu iborani.Propagandistlarga ko‘ra, “siyosatchilar” kimlar: mamlakatimizda olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar butun xalqimiz tomonidan birdek qo‘llab-quvvatlanmoqda. Lekin, guruch ko‘lmaksiz bo‘lmaganidek, O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan tub islohotlarning asl mazmuni va mohiyati haqida xolis tasavvurga ega bo‘lmaganligi uchun yoki mo‘may daromad ilinjida bu islohotlarni tanqid qilayotgan, qabul qilmayotgan kichik bir qatlam (“siyosatchilar”) paydo bo‘lgan.

Karimov davrida "millat dushmanlari" ikki tur bo‘lardi: diniy ekstremistlar yoki sekulyar muholifatchilar. Ikkisi ham tashqarida edi. Ichkarida xalq esa tashqi kuchlarning nayrangiga uchmasdan, prezident ortida jipslashib, bir musht bo‘lib oldinga intilayotgan edi. Xullas, hozirda mana shu bir tan, bir jon bo'lmish xalq ichidan allaqanday "siyosatchilar" paydo bo'libdi. Ogoh bo'ling.
Yangi taʼlim sari

Agar jadidlar zamonaviyliknigina muhim deyishganda, ular “rus-tuzem” maktablarini yoqlagan bo‘lishardi. Ammo ular bunday taʼlim tizimga ochiq qarshi chiqishdi. Chunki “rus-tuzem” sinflari o‘zlikdan voz kechishni talab qilgan.

Agar jadidlar faqat diniy va milliy merosnigina muhim deyishganda, eski maktab va madrasalar bilan kifoyalanishar edi.

Jadidlikka asos soluvchi otalar Turkiston xalqini zamonaviy siyosiy millat bo‘lishini istab, diniy, axloqiy, madaniy o‘zlikni saqlash yo‘lini tanlashdi.

Jadidlar maktabi maʼrifatli, bilimdon, tafakkuri kuchli, ishbilarmon millat vakillarini yetilishini qasd qildilar. Chunki aynan shunday vakillar hur odamlar davlatini qurishi mumkin edi. Bunda yangi savodxonlik vosita bo‘lgan, yakuniy maqsad emas. Maqsad odamlarni istibdoddan hurlikka olib chiqish bo‘lgan.

Bugungi kundagi taʼlim tizimi jadidlar orzu qilgan avlodni tarbiyalabtimi? (taʼlim tizimi deganda nafaqat o‘rta va oliy muassasalarni balki umuman jamiyatning erkin insonlar yetishtirish salohiyatini nazarda tutyapman). Men bunga ijobiy javob bera olmayman. Zero jamiyatimizdagi barcha muammolar aynan hosil bo‘lgan inson “navi” tarafidan chiqyapti. Bu “nav” mustaqil fikrlay olmaydigan, siyosiy jurʼatga ega bo‘lmagan, o‘zini boshqa xalqlardan past tutadigan, shaxsiy va jamoaviy qadri va sharafi uchun kurasha olmaydigan sifatga ega. Va bunday shaxsiyatni kolonializm davrida maxsus yetishtirishardi, “yerlik” - tuzem, “g‘ayrijins” - inorodes tobe xalqlarni tarbiyalash siyosati amalda bo‘lgan. Eng yaxshi holatda bilim o‘rgatiladi, ammo mustaqil fikrlovchi shaxs qilib tarbiyalanmaydi. O‘sha «yaxshi bilim» ham o‘zlikdan voz kechish evaziga bo‘lgan.

Hozir O‘zbekiston mustaqil davlat. Ammo uni hur tafakkurli insonlar jamiyati deyish qiyin. Joriy tizmni men «yangi tuzem taʼlimi» deb atayman, chunki u siyosiy hurriyatli avlodni yetarli darajada yetishtirmayotibti. Eng yaxshi holda fanlarga o‘rgatyapti, ammo bu fanlardan nima maqsadda foydalanishni ko‘rtsatmayotibti. Faqat shaxsiy qozon va oshqozon uchundek bo‘lib qolgan. Hur mustaqil fikrlovchi jamiyat aʼzolarini tanlay olmayotibi (bunga davlat, jamoatchilik, oila va har bir shaxs masʼuldir).

Taʼlim tizimini (keng va tor maʼnoda) isloh qilishi kerakligi ko‘p aytilyapti. Ammo qanday qilib “tuzem” matritsasidan chiqqan zehniyat bilan yangi tizimni barpo qilish mumkin? Bu qiyin masala. Ammo men yechim topgandek bo‘lyapman va taklifim quyidagicha:

Do‘stlar, jadidlik maktab ochib, bolalarni o‘qitish bilan boshlagan deb hisoblash to‘g‘rimas. Bu keyingi bosqich. Avvalgi bosqich – jadidlar o‘zlarini o‘zlari tarbiyalab chiqarishgan. Muntazam o‘qishgan, sayoxat qilib, turli maʼrifatparvarlar bilan suxbatda bo‘lishgan, yangi narsalarni izlab o‘rganishgan va muhimi tinmay ijodiy tafakkurda bo‘lishgan. Va bu birinchi bosqich hech qachon tugamaydigan jarayon bo‘lgan.

Bir qiyos: uchoq ichida pavoz xodimlari kislorod maskasini avval ota-ona o‘ziga, so‘ng bolasiga taqishni o‘rgatishadi. Yangi hurriyat taʼlimi ham avval ulg‘ayganlar olishlari, keyingina yangicha tafakkur uslubiyatlari asosida umummilliy taʼlim tizimlarini tuzishlari mumkin. Va bu yangi tafakkur bilan nafaqat taʼlim tizimini hosil qilish, balki boshqa tub muammolarni bartaraf qilishga imkon bo‘ladi. «Uxlaganlarni uyg‘otish uyg‘onganlar burchidir».

Neojadidlikning hozirgi bosqichi yangi tipdagi maktablar tashkil qilishmas, balki neojadidlarni yetishtirish. Bu esa yangicha tafakkurni mustaqil taʼlim (self education) va uyushgan taʼlim (collaborative) jarayonlari bilan hosil qilish mumkin. Neojadidchi biron sohada yetilishi kerak va uning keyingi bosqichi mana shu besh yo‘nalishda bilimini oshirishi zarur bo‘ladi:

1) Tarixda chuqur iz qoldirgan va zamonaviy g‘oyalar, mafkuralar haqida tasavvurlar va siyosiy bilim asoslari va ularni hozirgi muammolardagi ifodasini ko‘ra bilish

2) Mantiqiy, izchil, tahliliy, tanqidiy, tizimli fikr yuritish usullari

3) Jahon va milliy adabiyot durdonalari haqida keng va sharhlangan tasavvurga ega bo‘lish

4) O‘zlik asoslari – milliy, maʼnaviy, axloqiy ildizlarni bilish va anglash >>>
5) Amaliy ko‘nikmalar: loyihalarini boshqarish, eng oxirgi texnologiyalardan istifoda qila olish, fikr bayoni ko‘nikmalari (matn, tasviriy va og‘zaki), ijodkorlik usullari, yangi g‘oyalar generatsiyasi.

6) Insonning ichki holati va o‘z resurslarini boshqara olish, jismoniy va psixik salomatlik asoslari

7) Jamoa bilan ishlash ko‘nikmalari, samarali muloqot usullari, liderlik...

Boshqa takliflarga ochiqmiz.

Yaqin kunlarda men birinchi va ikkinchi yo‘nalishda faoliyat yuritib, qizqiuvchilar uchun topilmalarimni taqdim qilib borish rejamda bor va hozirgacha qilingan ishlarni yana-da mukammallashtirishga parvardigor izni bilan kirishaman.

Neojadidlik yangi taʼlim faoliyati bilan cheklanmasligi kerak albatta, ammo bu poydevor quradigan ish. Jadidlar shundan boshladilar va yanglishmadilar.

J.M.
Neojadidlar hech narsa qilmadi, quruq gapdan boshqasiga o'tmayapti, maqsadi mavhum va hokazo asossiz iddaolarga javob.

Neojadidlar boshqa fikriy harakatlar vakillaridan ko'proq o'z maslagiga sadoqatini amal bilan isbotlab bo'lgan.

Neojadidlar yoki ularning hamfikrlari tomonidan:

1) neojadid tafakkuriga xizmat qiluvchi maqsadli ravishda 3ta muhim kitob tarjima qilindi:
- O'zbekiston tavalludi, Adeeb Khalid.
- Kuchsizlar kuchi, Vatslav Havel.
- Vatandoshlik dasturi, Yulo Vuglayd. Bu uch tasodifiy tarjima emas, ularning mavzusi bir yo'nalishda.

2) jumhuriyatchilik tafakkuriga asoslanib amaldagi konstitutsiyon islohotlarni tahlil va tanqid qilgan bir necha katta maqolalar katta OAVda chop etildi. Shularning ba'zilari 404 qilindi, mualliflariga ko'zni qisish buyurildi.

3) neojadid tafakkuri yaxlit "vision" holiga keltirildi va taqdim etildi.

4) neojadid tafakkuriga asoslangan holda o'zbek ijtimoiy-siyosiy voqeligiga son-sanoqsiz izoh (post shaklida) berilib kelinmoqda.

Qolgan fikriy harakatlar orasida o'z maslagiga sodiqlikni hozircha faqatgina muhofazakorlarning AzonTv loyihasi ko'rsatmoqda. Lekin ularda ham orzu qilingan kelajak haqidagi tasavvurlar mavhum "yechim Islomda"dan nariga o'tmagan.

O'zbek liberali, millatchisi va sotsialistlarimizda esa hozircha jo'yali hech vaqo yo'q. Endi, o'ylab ko'ring, neojadidlarni quruq safsatada ayiblash adolatdanmi?
Yovuzlikning oddiyligi.

Referendum uchastkasida olingan bu g'irromlik videosida eng og'ir botgani qonunbuzar hijobdagi ayol ekanligi bo'ldi. Internetda hijobdagi ayollar noloyiq ishlar qilayotgan ko'p videolarni uchratish mumkin. Lekin ular kamida ichida o'sha qilayotgan ishi noto'g'riligini biladi, vijdoni qiynaladi.

Lekin bir pachka byuletenga "Ha" deb chiqayotgan bu hijobli ayol yoki "befarq bo'lmagan" diniy peshvoning vijdoni qiynalishiga men ishonmayman, ular bu ishlarni nihoyatda normal, va hattoki musulmonlar foydasiga deb bilsa ham kerak. Yovuzlikning (zulmning) oddiyligi ham mana shunda: zulm qandaydir "tepadagi" diktator va uning armiyasining kuchi bilan emas, videodagi kabi oddiy odamlarning kundalik sayi-harakati bilan davom etadi va ozuqalanadi.

Vijdoni borlarga esa "yolg'onda yashamaslik" hayotiy strategiyasini tavsiya qilamiz.

Q.s. Nega aynan hijobdagi ayolning qilmishi og'ir botdi? Chunki unda yovuzlikka qarshi tura bilish uchun tayyor dastur, Islom bor edi.
NeoJadid
https://youtu.be/I-EThy1cPQA
Neojadidlik ilgari surayotgan g‘oyalar uchun nima qila olamiz deb ko‘p so‘ralyapti..

Mavzuga oid video/audio/matn kontentini boshqalar bilan ulashish

YouTube kanalga obuna bo‘lib, “like”ni bosish, uzunroq izohlar qoldirish - g‘oyaning boshqalarga yetib borish uchun kattagina hissa bo‘ladi.

KO‘RING, FIKR SAVOLLARINGIZNI AYTING, BOSHQALAR BILAN ULASHING, “LIKE” TUGMASINI BOSING
Forwarded from Jamshid Muslimov
Ba'zilarni bezovta qilib yuborgan kitob MILLIY UYG‘ONISH
Uch tarzi siyosat

G'azoliy "Ihyo"sida siyosatning uch turi bor deydi: payg'ambarlar, prezidentlar va ziyolilar siyosati.

Payg'ambarlar siyosati insonning ham tashqi, ham ichki dunyosini isloh qilish orqali ham mamlakatni tanazzuldan, ham inson ohiratini (jahannamdan) qutqarishga qaratilgan. Bu to'liq siyosat, lekin payg'ambarlar davri o'tgani bois, boshqa bunday siyosat qaytarilmaydi.

Prezidentlar siyosati faqatgina tashqi dunyoga ta'sir qila oladi, insonning ichki holini (fikri, e'tiqodi, ahloqi va nafsini) isloh qilolmaydi. Shu sababli bu zaif va yarim siyosatdir.

Uchinchisi, payg'ambarlarning vorisi bo'lmish ziyolilarning siyosatidir. Bu yerda bir kichik izoh: "olimlar, ahli ilm" maqomiga hozirda madrasa bitiruvchisi bo'lmish ruhoniylar sinfi monopol davogar bo'lmoqda. Lekin G'azoliy "ahli ilm" deganda aynan ziyolilarni, oydinlarni nazarda tutgani yaqqol ko'rinadi. Mulla ziyoli bo'lishi mumkin, bo'lmasligi ham mumkin. Ziyoli bo'lolmasa,unda uni fahriy doktor deyishadi.

Ziyolilarning siyosati ularga quloq tutganlarning faqatgina aql va qalbiga murojaat qiladi. Ziyolilar tashqi dunyoni tartibga soladigan kuch-qudratga ega emas. Shu sababdan, ularning siyosati ham yetarsiz va nuqsonlidir.

Siyosat yetarsiz va nuqsonli bo'lsa, ta'siri kam bo'ladi. Demak, na prezidentlar, na ziyolilar yakka o'zi insonni va jamiyatni fazilatli qila oladi.
Bu ikki siyosatga hos bo'lgan nuqsonni bartaraf etishning bir yo'li, prezidentlar va ziyolilarning ittifoq tuzishi va mushtarak bir siyosat yuritishidir.

Prezidentlar va ziyolilar birlashib harakat qilolmagan taqdirda, unda ziyolilarning siyosati amirlarning siyosatidan ustunroqdir. Chunki bu siyosatning malzamasi ilmdir. G'oyasi ham amri ma'ruf, nahiyul munkar. Ya'ni, din va ilmni o'rgatishdir, deydi G'azolliy.

Endi, 11 asrda ijod qilgan dindor bir faylasufning g'oyalari 21 asrdagi post-sovet o'zbeklariga naqadar taalluqli?

O'zbekning yangi tarixida ziyolilar deyarli hech qachon siyosatga ta'sir qilmagan. Aksincha, ular doimo amaldor qatlamiga (amir, xon va prezidentlar shunchaki amaldor qatlamining vakili) tobe bo'lgan. Bu qoidadan faqatgina bir istisno bo'ldi: jadidlar.

Jadidlar tarixiy anomaliyadir, boshqa bunday imkon o'zbekda avval bo'lmagan va keyin ham bo'lmadi, afsus. Negaki, bo'xronli 1905-1930 yillarda doimo o'zbekni bo'g'ib kelgan hukmdor amaldor sinfining tutami ozgina bo'shadi va o'zbek ziyolilari bundan jamiyat islohoti ilinjida samarali foydalanib qoldi.

Natijada, birinchidan, o‘zbek adabiyotining oltin asri boshlandi: biz bilgan zamonaviy o‘zbek adabiy tili aynan shu davrda shakllandi. Zamonaviy andozadagi she’riyat-u teatr san’ati qatorida romannavislik paydo bo‘ldi. Ayni shu pallada adabiyotning ulkan qoyalari – Fitrat, Qodiriy, Cho‘lpon o‘zlarining sara asarlarini yaratishdi.

Ikkinchidan, va eng muhimi, zamonaviy, biz bilgan O‘zbekiston Respublikasi vujudga keldi. Bunda na Buxoro amiri, Qo'qon yoki Xiva xonining, na kommunist Sharof Rashidovning, na birinchi prezident Islom Karimovning qo'li yoki hissasi bor. O'zbekistonga asos solinishi aynan shu o‘zlarini o‘zbek deb ko‘ra boshlagan O‘rta Osiyo musulmon ziyolilarining milliy harakatining g‘alabasi edi.

Ya'ni, o'zbek yangi tarixida adabiyotdan tortib siyosatgacha bo'lgan sohalarda pichoqqa ilinadigan nimaiki bo'lsa, bu o'zbek amaldori tuzgan "пятилетний план" yoki "harakatlar strategiyasi" tufayli emas, ziyolilarning hatti-harakati bilan sodir bo'lgan.

Hozirgi o'zbek millatining achinarli tanazzuli ham o'zbek ziyolisining qatlam sifatida tugatilishi bilan bog'liq. Va aksincha, o'zbek millatining "ihyosi" (tiklanishi) ham ziyolilarning qatlam sifatida ihyosi bilan bog'liq bo'lsa kerak.

Ziyolilarning yangi siyosati prezident (amaldor) siyosati bilan mushtarak bo'lsa, ko'pgina ortiqcha muammolarning oldi olinar edi.
Lekin, amaldor sinfining xalqqa nisbatan yondashuvini ko'ra turib, bu ketishda, ziyoli siyosati prezident siyosatiga zid, yoki kamida, tiyib turuvchi siyosat bo'lsagina, millatga foydali bo'ladi degan ishonch menda tobora kuchayib bormoqda.
Forwarded from Jamshid Muslimov
Неоджадидизм
(краткое содержание основных идей узбекского неоджадидизма)

«Не назовется человеком тот, Кого людское горе не гнетет»
Алишер Навои (перевод Державина)

«Пробуждать других обязанность пробудившихся»
Чулпан


Неоджадидизм является просветительским, общественным и политическим движением.

Дело джадидов должно быть продолжено:
• Переход от этноцентристской нации к политической нации узбеков, узбекистанцев
• Переход от формальной республики к республики по существу.
• Переход от постсоветской общности к гражданскому обществу.

Джадидизм, являясь научным термином, уже имеет свое определение, обозначены этапы формирования движения, определены персоналии и различные направления джадидской мысли, которые имели место в определенном историческом периоде. Текущая ситуация и надвигающееся будущее имеют существенные отличия от тех задач, проблем и среды, с которыми имели дело джадиды.

С учетом современной обстановки, мы считаем, что должно быть политическое, общественное и просветительское движение, представители которого должны вырабатывать видение (vision) о будущем, ее направления, должны реализовать новые проекты, которые помогают формировать неравнодушных граждан. Джадиды сначала просветили себя, далее начали работать над предпосылками появления новых людей с новым мышлением. Следуя этому принципу, неоджадиды начинают формировать себя и свое окружение как свободных, мыслящих и политически грамотных личностей. Неоджадиды считают: подлинная свобода может быть только и только политической.

Неоджадидзм и Ислам
Идейными и практическими основателями джадидизма были мусульмане, большие знатоки Ислама, которые думали об освобождении мусульманских народов от колониального гнета.

Неоджадидизм НЕ является религиозным течением или мазхабом. Неоджадиды понимают, что современный Узбекистан состоит из представителей разных этносов, конфессий и систем мировозрения. Мы верим, что сохраняя многообразие взглядов и ценностей, эти группы могут сосуществовать и процветать. Именно республиканизм может обеспечить равноправное сосуществование.

На данный момент в текущий состав неоджадидов входят убежденные мусульмане, соблюдащие религиозные требования. И они считают, что неоджадидизм не только не противоречит основам Ислама, но является ВОЗМОЖНОСТЬЮ для единоверцев реализовать мусульманские и народные добродетели. В эти дободетели входят приверженность к справедливости (адалат), общинности (джамаат), поиск общественного согласия (сульх), общественно полезного усердия (химмат) и тд. Мусульмане неоджадиды верят, что эти добродетели воспевались такими исламскими мыслителями, как Фараби, Газали, Низамульмульк, Навои и другими. Неоджадиды также считают, что идея Республики – Джумхурията не чужда для мусульманского и узбекского наследия. Подтверждением этому служат «прото-республиканские» образования сарбадарского движения, торговых городов-республик, и сама общинная природа жизнедеятельности наших предков (джамааты, кавмы, махалли и тд).

С учетом вышесказанного, неоджадиды не могут закрывать двери общественно политического движения для людей из иных толкований ислама, иных конфессий, иных мировоззренческих школ. Ибо Республика по своей сути есть общее дело всех ГРАЖДАН.

Неодажадидизм, национализм и консерватизм
Неоджадиды поддерживают здоровый национализм, при этом под нацией прежде всего понимают ПОЛИТИЧЕСКУЮ ОБЩНОСТЬ, а не этническую или расовую принадлежность. Нация - это общность людей, которые осознают и постоянно пытаются реализовать свои политические права. Неоджадиды Узбекистана считают узбекский язык основополагающем, государственным языком. При этом, они признают право всех этнических групп на сохранение и развитию своих языков и культурного наследия. Неоджадиды поддерживают здоровый консерватизм и считают, что у нации есть духовные ценности, историческое наследие и они должны быть защищены, ибо без них нация может исчезнуть как таковая. Продолжение>>
Forwarded from Jamshid Muslimov
>>(продолжение)
Неоджадидизм, либерализм и государство
Неоджадиды согласны с либералами, что важной ценностью является свобода. Только в свободной среде может происходить развитие, обеспечение достойной жизни граждан. Неоджадиды поддерживают ценности свободного предпринимательства и право на частную собственность. Они поддерживают ценности свобод слова, творчества, научной деятельности, вероисповедования. При этом они поддерживаются принципа: «свобода одного заканчивается там, где начинается свобода другого». Поэтому мы считаем, что господство принципа ЗАКОННОСТИ является гарантом соблюдения указанных прав. А ЗАКОНЫ являются результатом договоренностей между различными социальными группами. Непрерывный процесс «договаривания» является сутью республиканизма, что включает в себя идею о государства с разграничением/взаимобалансировкой трех властей: законодательной, исполнительной и судебной, без доминирования какой-либо из них.

Неоджадидизм и социализм
Неоджадиды выступают за общественный контроль над фискальной политикой государства (гос.расходы и налоги). Более того, мы считаем, что государство должно служить обществу, а не наоборот. А это значит, что вся государственная политика должна быть подчинена воле республиканского народа, то есть всем чаяниям политической нации.

Неоджадиды, поддерживая право на частную собственность и свободу предпринимательства, считают, что нельза допускать, чтобы владельцы крупного капитала злоупотребляли своими возможностями: влияли на государственную политику в своих интересах, устанавливали рыночную и ресурсную монополию, нарушали трудовые права и т.д.

Неоджадиды также считают, что государство через фискальную политику должно помогать малообеспеченным социальным группам, развивать объем и качество общественных услуг (здравоохранение, образование, культура, правоохранение и порядок, инфраструктура и т.п).

Неоджадиды считают, что качественное образование, включая высшее, должно быть правом для каждого, а не привилегией для избранных. Достойное, качественное здравоохранение должно быть привелегией для всех граждан республики. Сейчас все это мечта. Но она должна быть требованием общества и целью приоритетной политики государства.

Неоджадидизм и независимость
Независимое государсво является высшей ценностью. Укрепление обороноспобности государства, воспитание граждан в духе патриотизма является служением этой ценности. Республика должна защищать свои границы не только от вооруженного нападения, но и экономической экспансии. Это предпологает наличие критической массы неравнодушных, политически грамотных и активных предствителей интеллигенции. Государство свободных граждан, а не господ и черни – идеал для неоджадидов.

Просвещение как политика в широком смысле
Страна может быть истинно независимой только наличием свободного общества. Поэтому неоджадиды как и их предшественники делают упрор на просвещении масс, освобождения сознания людей от коллониальных и постколлониальных установок, формирование современных политических знаний. Неоджадидизм не сводится к просветительству, но без просвещения не могут возникнуть современные политики. Просвещение и является политической деятельностью в широком смысле. В будущем неоджадиды могут проявлять политическую активность в узком смысле, а именно участие в выборах, формировании партий и движений. Неоджадиды будут выражать свое отношение, позиции относительно актуальных проблем общества, будут выдвигать концептуальные и практические решения по устранению этих проблем.

Неоджадидзм
находится на стадии развития, открыта к критике, не является самозамкнутой школой мысли. Мы не только привествуем, но считаем необходимым проведения дискуссий, готовы к дебатам, будем рады предложениям и новым идеям.
To'rtinchi Respublika

Neojadid tafakkurida, "Yangi O'zbekiston"dan umid yo'q, birato'lasi To'rtinchi Respublika (4R) haqida o'ylayverish kerak degan qarash mavjud. 4R nima o'zi?

1) Birinchi Respublika - jadidlar tasavvuriga binoan milliy davlatchilikni shakllantirishga urinishlar davri (Turkiston Muxtoriyati, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi va hkz). Ilk va ohirgi martta ziyolilar hokimiyatga kelgan davr. O'zbek na bundan oldin, na bundan keyin bunchalik erkin yashamagan. Shu qisqa erkinlik davrida milliy madaniyat, tafakkur gurkirab rivojlangan va butun keyingi davrga poydevor bo'lib xizmat qilgan.

2) Ikkinchi Respublika- bolshevikcha tasavvurdagi Узбекская Советская Социалистическая Республика, 1924-1991.

3) Uchinchi Respublika - Islom Karimov va Shavkat Mirziyoyev (va balkim, bulardan keyingi bir necha Falonchiyevlarning) boshqaruv davri. Bu ikkisining boshqaruv usulidagi kichik detallarda farq bo'lishi mumkin, lekin boshqaruv mantig'i o'zgarmagan: davlat (ya'ni, bir hovuch amaldor) - bosh islohotchi deb e’lon qilingan. Jamiyat qarorlarga ta'sir qilishdan mutlaqo chetlashtirilgani, amaldorga nisbatan hech qanday cheklov yoki ta'sir vositasi bo'lmagani uchun aksar hollarda amaldorlarning hokimiyati ulkan suiste'mol va isrofgarchilikka olib kelmoqda.
Mustaqillikdan hozirgacha faqatgina amaldor hukmronligiga rahna solmaydigan, uni cheklab qo'ymaydigan islohotlargagina ruhsat berilgan.
Bu davr ruhini shoir Zavqiy “Zamona kimniki?” she'rida "...davru davron hama joyda hokimu mirzoniki!" misrasi bilan tasvirlagan.

4) To'rtinchi Respublika - hozirgi amaldor-markazli, etnik O’zbekistondan inson- va jamiyat-markazli siyosiy Res Publikaga (Jumhur Maslagiga) o’tganimizdagina keladigan haqiqiy yangi O'zbekiston. Qachon bu sodir bo'ladi, Xudo biladi.

Respublikachilik g’oyasi, Siyosatsiz siyosat, Parallel madaniyat, Haqda yashash(yoki, Yolg'onda yashamaslik) - shular To’rtinchi Respublika tashkil etilishini yaqinlashtiradigan tushunchalar. Imho.
О том, во что превратила российская власть 9 мая, я писал в прошлом году вот тут👉 https://t.me/powerofanalytics/480, https://t.me/powerofanalytics/481. Можете почитать - с тех пор мало, что изменилось🤷‍♂️

В этом году я не собирался, честно говоря, что-то писать. И так всё ясно же. Пока не увидел вот эту новость👉 https://www.gazeta.uz/ru/2023/05/08/moscow/

Сегодня не будет длинных рассуждений. Просто скажу следующее.

Стоять 9 мая рядом с военным преступником, на арест которого выдан ордер, это крах дипломатии страны🤦‍♂️ Исполнять роль живого щита для военного преступника, боящегося за свою жизнь, но не решающегося отменить парад, это крах дипломатии страны🤦‍♂️🤦‍♂️ Не осознавать, что на месте Украины могла бы оказаться любая другая постсоветская страна - в том числе мы - это крах дипломатии страны 🤦‍♂️🤦‍♂️🤦‍♂️ Наконец, ехать 9 мая в столицу государства, бомбящего мирные украинские города, убивающего мирных жителей, устраивающего гуманитарные катастрофы и давно переставшего стесняться на официальном уровне откровенно нацистской риторики, это плевок всем узбекистанцам, сражавшимся против нацизма в 1941-1945 годах🤦‍♂️🤦‍♂️🤦‍♂️🤦‍♂️

Материалы совместного советско-нацистского парада в Бресте в 1939 году стали достоянием общественности только годы спустя. Современных технологий тогда ещё не было. Можно было всё спрятать, когда изменилась конъюнктура. Сейчас же фото и видео братания с современным фашистским режимом будут доступны в режиме реального времени.

Кстати, президент старого Узбекистана в оргиях победоносия участия не принимал и с военными преступниками на одной трибуне 9 мая не стоял👀

9 мая главы постсоветских государств должны находиться в своих столицах, поздравлять своих ветеранов. Потому что у каждой из стран своя, особенная, история 1941-1945. И агрессивные попытки её обощить должны наталкиваться на сопротивление, а не на покорные поездки в Центр 😈🤔
Кто каждый вечер заканчивает дело своей жизни, тому время не нужно.
© Луций Анней Сенека