Bizda keyingi yaqin kelajakda faqat "sobiq prezident davrida biz ezilgandik" degan la'natlar yangraydi.

Keyin... sobiq prezident amaldagisini tabriklashi uchun u kamida tirik bo'lishi kerak. Bizda qachondir tirik "sobiq prezident" paydo bo'lsa, u yo qamoqda o'tirgan bo'ladi, yo horijga qochib ketgan.

Davlat adolatsiz nima? Shunchaki qaroqchilar to‘dasi.

Фозилхўжа Толибхўжаевич Орифхўжаев boshiga tushgani (havola) O‘zbekistonda durust insondek yashashga qaror qilgan har kimning boshiga tushishi mumkin. Zulm, adolatsizlik hukmron ekan, demak hech kim himoyalanmagan, har kimning hayoti “beqaror, nochor va qisqa”, Hobbs ta’biri bilan aytganda.

Aslida odamzodning 99 foizi aynan shunday beqarorlik, mavhumlik va omonsizlik hukmron bo‘lgan davrlarda yashagan va bu jarayonda qator saboqlarni o‘rgangan. Bu saboqlar har bir o‘zbek faoli o‘qib chiqishi shart bo‘lgan quyidagi kitoblarda bayon etilgan:
1) Vatslav Havel, "Kuchsizlarning kuchi" (o‘zbek tiliga tarjima qilingan)
2) Viktor Frankl, Человек в поисках смысла
3) Primo Levi, Канувшие и спасенные.
4) Милош Чеслав, Порабощенный разум.
5) Александр Солженицын, Архипелаг Гулаг.
6) Натан Щаранский. Не убоюсь зла.

Shaxsan men bu kitoblarda bir mushtarak mujdani ko‘rdim. Zulmga qarshi turishda eng muhim xislat, “g‘oyaviy bo‘lish” ekan. Ya’ni, odamda kuchli e’tiqod, g‘oya bo‘lishi kerak va inson bu e’tiqod uchun jonini berishga tayyor bo‘lishi kerak. Mutu kubla anta mutu, ya’ni o‘limdan avval o‘lish kerak. Insonda kuchli e’tiqod, g‘oya bo‘lmasa, u albatta sinadi. Bu g‘oya diniy e’tiqod bo‘lishi shart emas, liberallar erkinlik, sotsialistlar tenglik kabi qadriyatlar uchun ham jonini bergan.

Ikkinchisi, va biz hamon ahamiyatini yaxshi anglamagan mujda adolatsizlikka qarshi birgalikda kurashish yolg‘iz kurashishdan ko‘ra samaraliroq ekanligidir. Iloji boricha, uyushish kerak. Haq olinadi, berilmaydi. Lekin haqni shaxslar emas, jamoalar talab qiloladi.

Uchinchisi, hech narsa boqiy emas. Hech narsa o‘zgarmaydigandek, zulm doimo hukmron bo‘lib qolaveradigandek tuyulishi mumkin, lekin uning yaroqlilik muddati cheklangandir. Har qanday repressiv tizim ertami-kechmi barbod bo‘ladi.

Yuqoridagi kitoblarda tergov jarayoni, zolimlarning va mazlumlarning psixologiyasi borasida juda ko‘p qimmatli kuzatuvlar bor. Fozilxo‘janing videomurojaatidan ko‘rinib turganidek, ular hamon dolzarb, zero KGB davridan hech narsa o‘zgarmagan.

Dindorlarga, ayniqsa “Натан Щаранский. Не убоюсь зла” kitobini alohida tavsiya qilgan bo‘lardim. Xullas, pushti ko‘zoynaklarni yechib, qanday davlatda yashayotganimizni, va qanday yashashimiz kerakligini bilib qo‘yishimiz lozim.

Pullik SI instrumentlari orasida tanlayotganlar diqqatiga: GPT yoki Claude'ni tanlang. Birinchisi aniqroq va pragmatikroq, ikkinchisi ijdkorroq va nafisroq.

Bu sohani yaxshi tushunadigan mutaxassisning tavsiyasi shu ekan.

"Miya chirishi" Oksford lug‘ati tomonidan 2024-yil so‘zi deb e’lon qilinibdi.

Miya chirishi bu "ahamiyatsiz va yuzaki kontentni haddan tashqari ko‘p iste’mol qilishning oqibatida insonning aqliy yoki intellektual qobiliyatining pasayishi" ekan.

O‘zbek telegramida bu odatda "bugun debillar kuni ekan, o‘zimiziga o‘xshagan debillarga yuborib qo‘yamiz" qabilidagi kontent shaklini oladi.

U mamlakat bir paytlar koloniya bo‘lgan. Keyinchalik, sekulyar millatchilar rahnamoligida mustaqillikka erishgan. Milliy eyforiya tugadi, mustaqil davlatchilik qurish mashaqqatlari boshlandi.

Kechagi milliy qahramonlar tobora sulolaviy xonlar va sultonlarga aylanib bordi, butun hokimiyat (va boyliklar) tepadagi bir oila va uning son-sanoqsiz qarindoshlari qo‘lida jamlandi. Fuqarolar mustaqillik va’da bergan natijani o‘z hayotida sezmadi, mustaqillik bilan bog‘liq umidlari puchga chiqdi.  Xususan, sobiq xo‘jayin o‘rniga kelgan mahalliy elita milliy boyliklarni xususiylashtirib, G‘arbga tashib ketdi. 

Madaniyat mo‘rtlashdi, quruq “ma’naviyat va ma’rifatga” aylandi, odamlarning xo‘rlanishi va tahqirlanishi odatiy tus olib, jamiyat beqarorlashdi. 

Osmonning musaffoligini saqlab qolish uchun “siloviklarga” juda katta imtiyoz va erkinliklar berildi, buning natijasida maxsus xizmatlar yoki harbiylar “davlat ichida davlatga” aylandi.Barcha uchun majburiy, tushunarli qonun-qoidalar o‘rniga “ponyatka” bo‘yicha yashash urf oladi. Do‘stlarga hamma narsa, dushmanga qonun taklif qilindi. Shaffof o‘yin qoidalarini o‘rnata olmagan (istamagan) hukmron elita "lyubaya biznes harasha" va "mendan keyin to‘fon bosmaydimi" kayfiyati bilan yashadi. 

Iqtisodiy, siyosiy va madaniy istiqbol yo‘qligini birinchi bo‘lib sezgan ziyolilar bu jamiyatdan “surdi”. Brain drain natijasida, iqtisodiy, siyosiy va madaniy kelajak haqiqatdan ham barbod bo'ldi, ortda qolgan barcha uchun imkoniyatlar cheklandi, toraydi. Jamiyat har tomonlama primitivlashdi.

Boshqa jo‘yali e’tiroz shakli qolmagani uchun nohaqliklarga e’tiroz Islomiy lisonda ifodalandi.  Islom bu jamiyatda zulmga qarshi turib beruvchi, taskin beruvchi yagona mafkuraga aylandi. Hukmron millatchi sekulyar elita Islom faktori bilan hisoblashish o‘rniga, qatag‘on yo‘liga o‘tdi. Yillar davom etgan tazyiq va qatag‘onlarga qaramay, Islomiy harakatlar kuchayaverdi.

O'z xalqini bostirish, yana ozgina ko‘proq millatni talash maqsadida hukmron elita mamlakatni "harbiy yordam evaziga resurslar" formulirovkasi bilan tashqi kuchlarni jalb qildi, ularning vassaliga aylandi.

Va baribir, bir kun, mamlakatni honavayron va qashshoq holda tashlab, ayollarining 3400 poy lyuks oyoq kiyimini yig'ib shaxsiy jetlarida sobiq metropoliyaga qochishga majbur bo'ldi.

Mana shu Yaqin Sharqning yangi tarixi va agar hukmron elitalar o‘zini yig‘ib olmasa, Markaziy Osiyoni kutayotgan voqealar rivoji.

Bir savol bor edi kollektiv ongga:

o'zbek blogosfera, mediasiga qanday kontent yetishmaydi?

O'z fikringizni izohda bildiring, lutfan.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, Milliy Tiklanish partiyasi rahbari Alisher Qodirov O‘zbekistonda o‘z haqqini talab qilgan har kim albatta jazolanishini tan oldi.

Barakalla, Qodirov, yashirin dissident ekanligini bilar edik!

Las-Vegasdagi mehmonxonada Tesla Cybertruck’ni portlatgan shaxs jinoyatni tayyorlashda ChatGPT’dan foydalangani haqida xabar tarqalmoqda. U ChatGPT yordamida qancha portlovchi modda kerakligini va uni qayerdan topishni, qay usulda qo’llashni o’rgangan.
OpenAI vakillari, tabiiy-ki, bunga munosabat bildirdi: "Modellarimiz zararli kontentni oldini olishga mo‘ljallangan. Ushbu holatda ChatGPT internetda allaqachon mavjud bo‘lgan ma’lumotni taqdim etgandi."
Qiziq davrda yashayapmiz.

Qandaydir futbolchi nechadir millionga sotilganidan oddiy o'zbekka nima foyda? Futbolchining o'zi, oilasi hursand bo'lishiga barcha asoslar bordir, lekin oddiy odamlarga nima naf bundan?

Abduqodir Husanovning transferi ommaviy isterikaga nega sabab bo'lyapti, hech tushunolmadim.

Rasman: sun'iy idrok (SI) bizni 20-30%ga axmoqlashtirmoqda.

Tadqiqotga ko'ra, SI'ga qanchalik ko'p o'zingiz qilishingiz lozim bo'lgan tafakkurni topshirib qo'ysangiz, miyangiz shunchalik dangasa bo'lib qoladi. Olimlar buni "kognitiv offloading" (aqliy faoliyatni outsors qilish) deb atashgan - miyangiz dam olishga o‘rganib qoladi va keyinchalik mustaqil fikrlashni va muammolarni yechishni xohlamay qoladi.

Yechimlardan biri Zettelkasten (qayd yozish) metodi bo'lishi mumkin.

Bugun, 20-yanvar kuni AQShda Donald Trampning 47-prezidenti lavozimiga kirishish marosimi bo‘lib o‘tadi. Bu haqda bilish muhim bo‘lgan narsalar:

Ana'nalar. Inauguratsiya doimo 20-yanvarda o‘tkaziladi, bu AQSH Konstitutsiyasiga kiritilgan tuzatishlardan birining talabi. Bugungi tadbirning g‘ayrioddiy tomoni, u odatdagidek Kapitoliy oldidagi maydonda emas, balki ichkarida, AQSH Kapitoliysi rotondasida bo‘lib o‘tadi. Tramp va marosim tashkilotchilari bunday qarorga kelishining sababi - Vashingtongdagi qattiq sovuq (-11 darajagacha). Inauguratsiya paytida odamlar odatda tashqarida uzoq vaqt kutishadi, politsiyachilar itlar va otlar bilan tartibni saqlashadi; Tramp bunday sovuqda hammaning xavf ostida qolishini tushuntirdi. U inauguratsiya paradini ham bekor qildi. Buning o‘rniga Capital One Arenada 20 mingga yaqin odam sig‘adigan katta namoyish bo‘lib o‘tadi.

Inauguratsiya mehmonlari. AQShda xorijiy davlatlar vakillarini inauguratsiya marosimiga taklif qilish an’anasi yo‘q. Ammo Tramp bir nechtasini, jumladan, Argentina rahbari Xaver Mileyni taklif etdi. Xitoydan Vashingtonga XXR vitse-prezidenti Xan Chjen tashrif buyurdi - bu kamdan-kam uchraydigan hodisa deb baholanmoqda.

Mehmonlar orasida amerikalik milliarderlar ko‘p bo'ladi: Trampning yaqin gumashtasiga aylangan Ilon Maskdan tashqari Mark Sukerberg (Meta), Jef Bezos (Amazon), Sem Altman (Open AI), hamda TikTok rahbari Shou Tsi Chu tashrif buyurishi kutilmoqda.

Kimning hisobiga ziyofat? Inauguratsiya bilan bog'liq rasmiy tadbirlar AQSH byudjeti tomonidan moliyalashtiriladi, norasmiy ziyofat va qabullar uchun esa homiylar (yuqoridagi milliarderlar) mablag‘ ajratgan. Tramp bu tadbirlar uchun taxminan 200 million dollar yig‘di, bu to‘rt yil avval Baydenga qaraganda uch baravar ko‘p. Inauguratsiya tadbirlariga IT-kompaniyalar hamda Ford, GM, Goldman Sachs, Johnson & Johnson, Delta, McDonald’s kabi yirik biznes bajonidil hissa qo‘shishdi. Ba’zi tadbirkorlar uchun bu Tramp va uning jamoasi a’zolari bilan munosabatlarni yo‘lga qo‘yish va inauguratsiya ziyofatlarida ular bilan muloqot qilish imkoniyati sifatida ko'rilmoqda. Tramp vakillari OAV bilan suhbatda bu ixtiyoriy-majburiy hayriyalarni Trampdan kechirim so‘rash usuli deb atashgan.

Birinchi kunning 100 ta farmoni. Tramp va uning jamoasi a’zolari prezident inauguratsiyadan so‘ng uning saylovoldi va’dalarini amalga oshiradigan 100 ga yaqin farmonni imzolashi haqida e’lon qilishdi. Farmonlarning aniq mazmuni hozircha noma’lum, ammo boshqa narsalar qatorida Trampdan quyidagilar kutilmoqda:

- AQShda, shu jumladan Alyaskada neft qazib olishni osonlashtirish;
- Noqonuniy muhojirlarni deportatsiya qilish va tug‘ilganlik bo‘yicha fuqarolik huquqini bekor qilish (lekin bu huquq Konstitutsiyada belgilangan, shuning uchun bu borasda hali janglar bo‘ladi);
- Meksika bilan chegarada favqulodda holat e’lon qilish;
- AQSH Demokratik partiyasi va Bayden ma'muriyati targ'ib qilgan DEI (tenglik, inklyuzivlik va turfalik siyosatidan qisman voz kechish, hususan Qurolli Kuchlar safida;
- Elektromobillarga dotatsiyalarni bekor qilish;
- To'rt yil oldin Kapitoliyga uyushtirilgan hujumdan keyin hukm qilingan ko‘plab Tramp tarafdorlarini afv etish (Tramp ularni "garovga olinganlar" deb ataydi; ehtimol, politsiyaga hujum qilganlar afv etilmaydi).
- Tramp, shuningdek, Jon Kennedi, Robert Kennedi va Martin Lyuter Kingning o‘ldirilishi haqidagi hujjatlarni oshkor qilishga va’da bergan.

E’lon qilingan ko‘plab farmonlar Tramp ijro hokimiyati vakolatlaridan maksimal darajada foydalanib, hokimiyatning boshqa tarmoqlarini - qonun chiqaruvchi va sud organlarini chetga surib qo'yishga harakati deb hisoblanmoqda.

Inauguratsiyani qayerda ko‘rish mumkin? Marosimning rasmiy sahifasi - bu yerda . Mana bu yerda C-SPAN kanalida translyatsiya. Bu yerda esa MSNBC translyatsiyasi.

Loyihaga munosabat va takliflar

Radikallashuvning asosiy sababi kishilarning an’anaviy turmush tarzi yoki bazaviy e’tiqodi emas, balki surunkali kechayotgan adolatsizlik, huquqsizlik ekani asosiy xulosa bo‘lishi kerak edi. Afsuski, yangi konsepsiyada bu tarixiy saboqlar umuman inobatga olinmagan va xatolar qaytarilmasligini kafolatlovchi yechimlar taqdim qilinmagan.

...

Fikrimcha konsepsiya loyihasining muhokamasi davom etishi kerak va quyidagi fuqarolik jamiyati uchun muhim bo‘lgan “Respublikachilik” va “Minimal sekulyarizm” tamoyillar ko‘zda tutilgan bo‘lishi kerak...

Davlat va din munosabati, qisqa satrlarda...

Qaysi super-davlat bilan bo‘lish kerak? Rossiyami? Amerikami? Yo Xitoy, yo Turkiyami? Eng oxirgi tarix shuni ko‘rsatyaptiki, "Katta Og‘a"ning hech qaysi biri el emas, bo‘lmagan va bo‘lmaydi. Bugun undoq, ertaga bundoq. Bugun yaqin do‘st, ertaga zo‘ravon dushman, kecha ittifoqchi, bugun senga qarshi. Manfaati uchun bir zumda hamma va'dasidan voz kechvoradi yo o‘zingni ikki yamlab yutvoradi, qadriyatlarni g‘ijimlab uloqtiradi.

Yechim - kuchli milliy respublika davlatini qurishda va bunda yaqin qo‘shnilarga yordam berishda, umum-manfaat va qadriyatlarni shakllantirishda, kuchli iqtisod va armiyani barpo qilib, eng katta "dodaxo‘jalarga" tik qaray olishda. Zaifni diplomatiya qutqarmaydi. Buni albatta milliy Elita tushuna oladi va shuning ustida ishlay oladi, agar u mavjud bo‘lsa. Elitkaga esa baribir... Bir faylasuf aytganidek, "milliy byurokratiya" hukmronlikni emas o‘ziga qulay xo‘jayinni istaydi.

Aholining 3,5% qamrab olgan har qanday muqovamat harakati istisnosiz o'z maqsadlariga erishar ekan.

Siyosatshunos Erika Chenovet tarixdagi 300 dan ortiq ko'tarilishlarni tadqiq etib, mamlakat aholisining atigi 3,5 foizi muqovamatda faol ishtirok etsa, siyosiy va boshqa o‘zgarishlar muqarrar ekanligini isbotlagan.

Shuningdek, yuzlab norozilik kampaniyalarini tahlil qilgan Chenovet shiddatsiz muqovamat qurolli qo'zg'olonga qaraganda ikki barobar muvaffaqiyatliroq bo'lishini aniqlagan.

3.5 foiz bu katta raqam emas. Bu "hamma" uyg‘onishi kerak degani ham emas. Shunchaki shijoatli, uyg'oq va qat’iyatli kichik guruh shakllanishining o'zi kifoyadir.
Chenovetning aytishicha, mana shu kritik massaga yetib kela olgan har qanday ijtimoiy harakat o'z maqsadlariga - bu xoh diktatorlarni ag‘darish, xoh irqiy kamsitishga barham berish yoki tamal huquqlarni talab qilish bo‘lsin - doimo va istisnosiz erishgan.

Bu yerda "ijtimoiy dalil" (social proof) fenomeni ham ishga tushadi. Ya'ni, muqovamat harakati kritik massa yiqqanda:
✅ boshqa odamlar ham da'dillanib, harakatga qo'shiladi.
✅ muqovamat normal, oddiy holdek qabul qilinadi, ya'ni g'ayrioddiy hodisa sifatida emas. Bu passiv xayrixohlarni faollashtiradi.
✅ Institutlar, rasmiylar va hatto davlat organlari (masalan, politsiya va hkz) ham asta-sekin taraf o‘zgartira boshlaydilar.

Xullas, mamlakatda ijobiy o'zgarishlarni inqilobsiz, qonsiz, qurolli to'qnashuvlarsiz ro'yobga chiqarishga intilayotgan har qanday guruh yoki harakat mana shu 3.5 foizni shakllantirishga urg'u berishi kerak.

Biroq, Vladimir Visotskiy kuylaganidek,

Мы не сделали скандала —
Нам вождя недоставало:
Настоящих буйных мало —
Вот и нету вожаков.

Xabaringiz bor, Tramp butun dunyoga qarshi, hatto faqat pingvinlar yashaydigan orollarga, tariflar kiritdi. Dunyo darhol ostin-ustun bo'lib ketdi, moliyaviy bozorlar qulamoqda.

Lekin Trampning bu qadamida juda katta ma'no bor ekan. Tramp hali tariflar ishga tushmasidanoq, AQSH byudjetiga bir necha yuz milliard dollar foyda keltirdi. AQSHning 10 yillik obligatsiyalari daromadliligi 4 foizdan pastga tushib, inauguratsiyasidan beri deyarli 1 foiz punktga kamaydi. Endi AQSHning ulkan (deyrli 36 trln USD) qarziga xizmat ko‘rsatish taxminan 20 foiz arzonroqqa tushadi. Bu byudjet uchun yiliga kamida 300 milliard dollar tejash demakdir.

Investorlar aksiyalar va neftdan qochib AQSHning g‘azna qog'ozlariga pul tikmoqda, bu esa ularga bo‘lgan talabning oshishiga va AQShning kapital jalb qilish uchun to‘lashi kerak bo‘lgan narxning pasayishiga olib kelmoqda.

Ya'ni, haqiqatdan ham "Aval, America" siyosati AQShga foyda berishi mumkindek.

➡️Bizga nima: bu jarayonni yangi 1998 yilga o'xshatishmoqda. Eslatib o'taman, 1998 yildagi iqtisodiy bo'hrondan keyin, O'zbekistonda uzil-kesil avtokratiya o'rnatilishiga va "turg'un 00-yillar"ga guvoh bo'ldik.

Trampning bu iqtisodiy choralari O'zbekistondek qashshoq davlatlarni yanada qashshoqlashtiradi, taraqqiyotiga deyarli hech qanday imkon qoldirmaydi degan tahminlar yangramoqda. Elita tobora kichiklashayotgan pirogni maksimal ravishda yakka o'zi o'zlashtirishiga intilishini inobatga olsak, xalq ta'limi, ekologiya, sog'liqni saqlash va boshqa ko'plab sohalardagi taraqqiyot dasturlariga shunchaki pul qolmasligi mumkin.

Bir o‘lkani yondirib, o‘z qozonin qaynatib olgandan so'ng "elitkamiz" Vanuatuga yoki 5 mln dollarga "Trump card" sotib olib qochadi.

O‘zbek tilining himoyasi kimning zimmasida? Va nima qilish mumkin?

O‘zbekistonda o‘zbek tili nufuzi va maqomidagi muammolar haqida voqelikni teran anglash va sabablarini ajrata olish bilan gapirilsa, yechimini ham shakllantirish mumkin. Bu mavzudagi bahs-munozaralar nafaqat tabiiy, balki zaruriy holat, chunki ular diqqatni illatga qaratib, o‘zbek tilining o‘lik tillar sirasiga kirib qolishi xatarini eslatib turadi.

Lekin til himoyasi yo‘lida befarq bo‘lmaslik tuyg‘usini shaxsiy foyda uchun ishlatuvchilarning janjallariga aralashib qolmaganimiz maʼqul. Baʼzi blogerlar til bilan bog‘liq muammoni shaxsiy mashhurlik va manfaat yo‘lida qo‘llayotganini ko‘rmaslik hayratli.

Til masalalari bo‘yicha baʼzi shov-shuvli chiqishlar ijtimoiy tarmoqlarda katta eʼtibor tortsa-da, til masalasini haqiqiy hal qilishga hissa qo‘shmaydi. Bunday janjallar natijasida ayrim xizmat ko‘rsatish obyektlari rasmiy uzr so‘rashi yoki davlat tekshiruvlari o‘tkazilishi mumkin, lekin bu vaqtinchalik chora, xolos. Aksariyat hollarda bunday mojarolar qilinayotgan haqiqiy saʼy-harakatlarni qadrsizlantiradi, naqd foydani esa eʼtibor chayqovchilari ko‘radi.

Umuman tilni saqlash uchun bo‘lgan harakatlarga qarshi bo‘lganlar ham bor, ular o‘zbek tilining ikkilamchi yoki uchlamchi maqomini uzil-kesil belgilangan deb hisoblaydilar. Ularning fikricha, milliy til “g‘olib” tillarga bo‘yso‘nib qo‘yishi kerak va u faqat folklor qadriyati, ko‘cha-bozor muomalasi vositaligicha qolishi kerak. Bunday qarash egalari orasida internet "fikr liderlari" ham uchraydi. Bu o‘rinda savol tug‘iladi, janjal-tortishuvlar orqali ularga bir narsani isbotlab bo‘ladimi? Fikrimcha, ularni o‘z xulosa qarorlari bilan qoldirib, amaliy ishlardan chalg‘imaslik kerak.

O‘zbek tilining nufuzini munosib o‘rniga olib chiqish uchun ko‘plab amaliy qadamlar qo‘yish mumkin, ularning ayrimlarini keltiraman:

Muammoga befarq bo‘lmagan tadbirkorlar shaharning markaziy va boshqa joylarida sifatli xizmat ko‘rsatadigan qahvaxonalar ochishlari mumkin. Bu joylarni ilmiy-ommabop suhbatlar, maʼruzalar, badiiy munozaralar va kitob taqdimotlari o‘tkazish orqali madaniy markazlarga aylantirish mumkin. Bu ham doimiy mijozlarni ko‘paytiradi, ham tilimizni sayqallash uchun muhit yaratadi.

O‘zbek tilini rivojlantirishda sifatli video suhbatlar, tarjimalar va tahliliy maqolalar muhim. Video suhbatlarda intervyu oluvchilar tomonidan suhbatdoshga chuqur tayyorgarliksiz bo‘lmag‘ur savollar berish, gapini bo‘lish, aytilgan muhim fikrlarni to‘g‘ri tushunmasdan montaj paytida qirqib tashlash holatlari uchrab turadi. Bu kabi muammolar sifatli o‘zbek tilidagi kontent yaratishga to‘siq bo‘lmoqda. Bu to‘siqni yengish uchun suhbat o‘tkazuvchilar yaxshi tayyorgarlik ko‘rishlari, mavzuni chuqur o‘rganishlari va ishlariga vijdonan yondashishlari zarur.

Kitoblar tarjimasi ham muhim, lekin ular samimiy munozaralar orqali ijtimoiy qayta ishlovga tushsagina tilning boyishiga olib keladi. Buning uchun tarjima asarlarni muhokama qilish tadbirlari, debat klublari, adabiy kechalar va vebinarlar tashkil etish mumkin.

Sifatli tahliliy maqolalar yozilishini ko‘paytirish zarur. O‘quvchilar esa muallif fikrini tushunishga harakat qilib, uni qayta ifodalash malakasini oshirishi kerak. Til biron matnni to‘tidek qaytarish emas, yoki ko‘r-ko‘rona kamsitish yoki taqlidan olqishlash bilan emas, balki uni boshqa so‘zlar, muqobil iboralar bilan qayta bayon qilish, yangi maʼno-mazmunlar kashf qilish orqali quvvatlanadi. Til sifatli fikrni shakllantirish va aqliy, ijodiy muloqot qilish orqali o‘sadi. Til aynan tafakkurning manbai, maydoni va ashyosi bo‘lishi orqali qadri oshadi.

O‘zbek tili uchun befarq bo‘lmaganlar anglashlari kerak: Tilning joni fikrdir. Fikrsiz qolgan tilni eʼtibortalab bloger/vayner yoki qahvaxona ofitsianti saqlab bera olmaydi.

"Missiya" - bir o‘lkani yondirib, o‘z qozonin qaynatish.

O'zbek tilining izohli lug'ati.