Dolzarb savol. Fikrimcha, javob ziyoli (intelligent) bilan intellektual (san'atkor, ahli ilm, diplomli mutaxassis) o'rtasidagi farqqa borib taqaladi.

Bizda intellektuallar ko'p, ziyolilar yo'q. Bularning o'rtasida qanday farq bor?

Sinchalak degan qush «osmon tushib ketsa ushlab qolaman» deb oyog‘ini osmonga ko‘tarib yotar ekan!

Ziyoli ham osmon uzilib tushsa, uni ushlab qolishga men ma'sulman deb o'ylaydigan insondir. Hamlet noliganidek,

"Zamon izdan chiqdi, o, bu mash'um bir alam,
Uni izga solmoq uchun tug'ilgandayman!"

Mana shu, dunyo fasodga uchragani va bu izdan chiqqan zamonni isloh qilish uning zimmasida ekanligi hissiyoti ziyolining intellektualdan (san'atkordan, imomdan va hkz) asosiy farqini tashkil etadi. Ya'ni, ziyoli "befarq bo'lmagan" insondir.

Ziyolilar "odamga o'xshab" karyera, biznes kabi maishiy ishlar bilan band bo'lib yurishni juda xohlar edi, shunga ko'nika olsa faqatgina hursand bo'lar edi, lekin maishatga berilib ketsa ichida qandaydir mavhum azob sezadi, nimagadir xiyonat qilayotgani hissidan qiynalib ketadi.

Qahhorning qissasida sinchalak Saida kolxozning zo'ravon raisi Qalandarov bosimiga "Otam tengi odamsiz, lekin aqlim yetib turgan gapni gapirmasdan ham turolmayman" deb javob beradi. Ziyolining ikkinchi vazifasi ham mana shundan iborat: aqli yetgan haqiqatni iqtidorga, qudratga tik gapirish. Ya'ni, ziyoli “to‘g‘ri so‘zlar so‘zlaydi mumkin qadar, xoh onasi ranjisun, xohi padar”.

Iqtidor bu yerda amaldagi hukumat yoki jamiyatdagi hukmron norma va an'analar ham bo'lishi mumkin. Ya'ni, ziyoli uchun "avtoritetlar" yo'q.

Befarq bo'lmaslik va haqiqatni iqtidorga gapirish ziyolini intellektualdan, diplomli mutaxassisdan, san'atkordan, ahli ilmdan ajratib turadigan asosiy alomatdir. Intellektual (ahli ilm, san'atkor) ham ziyoli bo'lishi mumkin (odatda ziyolilar shulardan chiqadi), lekin bo'lmasligi ham mumkin.

Joyimizdan ikki marta turmaslik uchun...

G'azoliy "Ihyo"sida siyosatning uch turi bor deydi: payg'ambarlar, prezidentlar va ziyolilar siyosati.

Payg'ambarlar siyosati insonning ham tashqi, ham ichki dunyosini isloh qilish orqali ham mamlakatni tanazzuldan, ham inson ohiratini (jahannamdan) qutqarishga qaratilgan. Bu to'liq siyosat, lekin payg'ambarlar davri o'tgani bois, boshqa bunday siyosat qaytarilmaydi.

Prezidentlar siyosati faqatgina tashqi dunyoga ta'sir qila oladi, insonning ichki holini (fikri, e'tiqodi, ahloqi va nafsini) isloh qilolmaydi. Shu sababli bu zaif va yarim siyosatdir.

Uchinchisi, payg'ambarlarning vorisi bo'lmish ziyolilarning siyosatidir. Bu yerda bir kichik izoh: "olimlar, ahli ilm" maqomiga hozirda madrasa bitiruvchisi bo'lmish ruhoniylar sinfi monopol davogar bo'lmoqda. Lekin G'azoliy "ahli ilm" deganda aynan ziyolilarni, oydinlarni nazarda tutgani yaqqol ko'rinadi. "Ahli ilm" ziyoli bo'lishi mumkin, bo'lmasligi ham mumkin.

Ziyolilarning siyosati ularga quloq tutganlarning faqatgina aql va qalbiga murojaat qiladi. Ziyolilar tashqi dunyoni tartibga soladigan kuch-qudratga ega emas. Shu sababdan, ularning siyosati ham yetarsiz va nuqsonlidir.

Siyosat yetarsiz va nuqsonli bo'lsa, ta'siri kam bo'ladi. Demak, na prezidentlar, na ziyolilar yakka o'zi insonni va jamiyatni fazilatli qila oladi.
Bu ikki siyosatga hos bo'lgan nuqsonni bartaraf etishning bir yo'li, prezidentlar va ziyolilarning ittifoq tuzishi va mushtarak bir siyosat yuritishidir.

Prezidentlar va ziyolilar birlashib harakat qilolmagan taqdirda, unda ziyolilarning siyosati amirlarning siyosatidan ustunroqdir. Chunki bu siyosatning malzamasi ilmdir. G'oyasi ham amri ma'ruf, nahiyul munkar. Ya'ni, din va ilmni o'rgatishdir, deydi G'azolliy.

Endi, 11 asrda ijod qilgan dindor bir faylasufning g'oyalari 21 asrdagi post-sovet o'zbeklariga naqadar taalluqli?

O'zbekning yangi tarixida ziyolilar deyarli hech qachon siyosatga ta'sir qilmagan. Aksincha, ular doimo amaldor qatlamiga (amir, xon va prezidentlar shunchaki amaldor qatlamining vakili) tobe bo'lgan. Bu qoidadan faqatgina bir istisno bo'ldi: jadidlar.

Jadidlar tarixiy anomaliyadir, boshqa bunday imkon o'zbekda avval bo'lmagan va keyin ham bo'lmadi, afsus. Negaki, bo'xronli 1905-1930 yillarda doimo o'zbekni bo'g'ib kelgan hukmdor amaldor sinfining tutami ozgina bo'shadi va o'zbek ziyolilari bundan jamiyat islohoti ilinjida samarali foydalanib qoldi.

Natijada, birinchidan, o‘zbek adabiyotining oltin asri boshlandi: biz bilgan zamonaviy o‘zbek adabiy tili aynan shu davrda shakllandi. Zamonaviy andozadagi she’riyat-u teatr san’ati qatorida romannavislik paydo bo‘ldi. Ayni shu pallada adabiyotning ulkan qoyalari – Fitrat, Qodiriy, Cho‘lpon o‘zlarining sara asarlarini yaratishdi.

Ikkinchidan, va eng muhimi, zamonaviy, biz bilgan O‘zbekiston Respublikasi vujudga keldi. Bunda na Buxoro amiri, Qo'qon yoki Xiva xonining, na kommunist Sharof Rashidovning, na birinchi prezident Islom Karimovning qo'li yoki hissasi bor. O'zbekistonga asos solinishi aynan shu o‘zlarini o‘zbek deb ko‘ra boshlagan O‘rta Osiyo musulmon ziyolilarining milliy harakatining g‘alabasi edi.

Ya'ni, o'zbek yangi tarixida adabiyotdan tortib siyosatgacha bo'lgan sohalarda pichoqqa ilinadigan nimaiki bo'lsa, bu o'zbek amaldori tuzgan "пятилетний план" yoki "harakatlar strategiyasi" tufayli emas, ziyolilarning hatti-harakati bilan sodir bo'lgan.

Hozirgi o'zbek millatining achinarli tanazzuli ham o'zbek ziyolisining qatlam sifatida tugatilishi bilan bog'liq. Va aksincha, o'zbek millatining "ihyosi" (tiklanishi) ham ziyolilarning qatlam sifatida ihyosi bilan bog'liq bo'lsa kerak.

Ziyolilarning yangi siyosati prezident (amaldor) siyosati bilan mushtarak bo'lsa, ko'pgina ortiqcha muammolarning oldi olinar edi.
Lekin, amaldor sinfining xalqqa nisbatan yondashuvini ko'ra turib, bu ketishda, ziyoli siyosati prezident siyosatiga zid, yoki kamida, tiyib turuvchi siyosat bo'lsagina, millatga foydali bo'ladi degan ishonch menda tobora kuchayib bormoqda.

Tarixchilar Baxtiyor Alimjonov va Ixtiyor Esanov o'zbekchilikning bugungi g'oyaviy xaritasini chizishga harakat qilishibdi.

Bu murakkab ish, chunki Baxtiyor Alimjonov to'g'ri ta'kidlaganidek, o'zbek tilida biror bir mafkuraga oid dasturiy hujjat/matnning o'zi yo'q. Biz bilmaymiz, o'zbek liberali/muhofazakori/sotsialisti (va hkz) kim ekanligini va nima xohlayotganini. Qizig'i, eng ta'sirli va qadimgi mafkura bo'lmish "islomchilarda" ham ko'rsatadigan hech narsa yo'q. To'g'ri, ularga ikki barobar qiyin, lekin boshqa jamiyatlarda (masalan, Turkiyada) dindor qatlam o'z qarashlarini otaturkchilarning qamchisidan qon oqib turgan eng qiyin davrlarda ham bayon etgan-ku.

G'oyaviy vakum oqibatida vaziyat absurdgacha boryapti. Masalan, islomofobligi va libertinligi bilangina tanilgan odamlar "o'zbek liberali" deb e'lon qilinyapti. Yoki, dindor bo'lgani uchungina kimdir "neo-qadimchi" deb tasniflanyapti. Holbuki, masalan, liberallarning "otasi" Jon Lok dindor odam bo'lgan va o'z asarini ham aslida diniy erkinliklar himoyasiga yozgan.


Xullas, Lenin aytganidek, birlashishdan avval yaxshilab bo'linib olish kerak. Jamiyatimizdagi turli mafkuraviy oqimlar o'z qarashlarini matn shaklida bayon etishi mana shu "avval bo'linib olib, keyin (balkim) birlashishga" yordam berardi. Kamida, who is who ekanligini aniqlab olar edik.

Q.s. Suhbat haqida nima deysizlar?

Rossiyada «Basmancha adolat» degan ibora mavjud. Sud o‘z hukmlarini qonunga tayanib emas, balki “tepadagilar” ko‘rsatmasi asosida chiqaradigan holatni tasvirlaydigan ushbu atama Moskva shahrining Basman tuman sudi nomidan olingan. Rossiya Bosh prokuraturasi va Tergov qo‘mitasi aynan Basman tumanida joylashgani bois bular nazoratidagi aksar shov-shuvli, hususan iqtidorga tahdid deb topilgan faollarni qamash, mulkni Putin yaqinlari orasida qayta taqsimlash (reyderlik) bilan bog‘liq ishlar Basman tuman sudida ko‘riladi.

Ohirgi paytlar dindorlar, sekulyar faollar, jurnalistlar bilan bog‘liq postlarda Shayhontohur IIB nomini ko‘p uchratyapman. Mana yana bitta jurnalistni siyosatga aloqasi bo'lmagan maqolasi uchungina (maqola Gazeta'dan o‘chirtirilgan) to‘rt soat “tarbiyalashibdi”.

Bu ketishda “Shayhontohurcha suhbat” tasavvuf ilmining yirik namoyandasi (tumanga o‘z ismini bergan) Shayx Xovandi at-Tahur huzuridagi ilmiy baxslarning emas, “Yangi O‘zbekistondagi” senzura va bosimlar ramzi sifatida tarixga kiradi.

O‘zbekiston yoshlar bilan bog‘liq jiddiy bo‘hron ostonasida turibdi. Ayrim ota-onalar va murabbiylar uning dastlabki alomatlari haqida ko‘pdan buyon bong urayotgan bo‘lsa-da, muammo ko‘lamini jamiyat o‘laroq hali to‘liq anglab yetganimiz yo‘q. Eng xavotirlisi, buning oqibatlari va yechimlari haqida tizimli fikr yuritish haqida o‘ylamayapmiz ham.

Gap shundaki, “smartfon-markazli” bolalik “o‘yin-markazli” bolalikni hayotimizdan deyarli siqib chiqardi. Bu esa, yoshlar orasida ruhiy xastaliklar ortishiga sabab bo‘lmoqda. Hozirgi yosh avlod ommaviy ravishda ichki halovatini yo‘qotdi, desak adashmaymiz. Ushbu holat nafaqat shaxsiy hayotda, balki jamoatchilik va davlatchilik darajasida ham sezilyapti.

Maqolani to'liq Vatan jurnalining 2-sonida o'qib ko'ring.

Tarixni bilgan, Yangi O‘zbekistonda kulmaydi

Sovet davlatiga Leonid Brejnev rahbarlik qilayotgan davrlarda bo'lib o'tgan real voqea.

Iste’foga chiqqan mashxur marshal Georgiy Jukov o‘zining “Воспоминания и размышления” (1969) kitobini chiqarmoqchi bo‘libdi. Lekin, negadir bosmaga hech ruxsat ololmayotganmish. Sababini surishtirsa, marshalning xotiralarida Brejnevning 2-Jahon urushdagi g‘alabasidagi o‘rni yoritilmagani, busiz xotiralar chiqmasligini tushuntirib qo‘yishibdi.

Marshal qaysidir muhim jang oldidan jangchilarning ma’naviy-ruhiy holatini muhokama qilish uchun polkovnik Leonid Brejnev bilan bog‘lanib, undan maslahat olgani haqidagi epizodni matnga kiritgandan keyingina kitob chiqibdi.

Kontekst uchun: Georgiy Jukov natsislar bilan urushda Stalindan keyin ikkinchi hal qiluvchi odam bo‘lgan. Leonid Brejnev esa urush davrida hech kim tanimaydigan mayda politruk (ma’naviy-ma’rifiy ishlar uchun ma'sul) polkovnik bo‘lgan.

Leonid Brejnev davrida unga maddohlik qay darajaga chiqqa haqida minglab anekdotlar bor, shulardan birisi:

Hujum boshlanishi oldidan marshal Jukov bilan telefonlashgan Stalin unga qayta sim qoqibdi: «Georgiy Konstantinovich, to‘xtab turing, boshlamang. Men hali polkovnik Brejnev bilan maslahatlashmabman»


Yangi O'zbekistonda tobora kuchga kirayotgan maddohlar bu tarixiy voqealardan bexabar, lekin negadir patternni xatosiz takrorlayapti.

Iste'dodli rejissiyor Nikita Mixalkov kuni kecha Piterdagi tadbirga kelgan amerikalik jurnalist Candice Owens'ga Putinning bobosi Spiridon haqida ibratli voqeani aytib beripti.

Aytishicha, Birinchi jahon urushida Putinning bobosi avval avstriyalik askarni otib yarador qilgan, so‘ngra brustverdan oshib o‘tib, uning yarasini bog‘lab qo‘ygan.
Ruslar o‘sha avstriyalik askar efreytor Adolf Gitler bo‘lgan deb hazillashyapti.

Butun post-sovet "san'atkorlari"ning zuvalasi birmi deyman.

Umar Xayyomning mashhur, "na chin musulmon, na kofir tamom" odam haqidagi ruboiysini bilasiz. U ikki qutb orasida muallaq qolgan odam haqida edi. Biroq, bunday muallaqlik o’zbek jamiyatining oxirgi 150 yildagi tarixiga ham xosdir.

O’zbek jamiyatining bir qutbdan ikkinchi qutbga (va orqaga!) o’tishini ta'riflashga kirishdim. Eplay olsam, bir nechta katta maqolalar turkumi bo'ladi.

Keyingi maqola o'zbek jamiyatiga zamonaviy siyosatni olib kirgan, o'zbekni tabaadan fuqaroga aylantirgan biroq bu vazifasi tugallanmay qolib ketgan siyosiy harakat haqida bo'ladi.

Tanqid va takliflaringiz bo'lsa, bemalol.

Ilk, tanishtiruv maqolasi:

O’zbekchilik xaritasi: Na chin musulmon, na kofir tamom?

1. O’zbekchilik xaritasi: Na chin musulmon, na kofir tamom?

Maqolaning audio versiyasi.

🔊 Ovoz AI orqali ovozlashtirildi

👉 NeoJadid

"Millatchilik" tushunchasini reabilitatsya qilish kerak.

Ko‘p millatli SSSR tarkibidagi turli etnik guruhlar o‘rtasidagi go'yoki uyg‘un va birodarona munosabatlarni ifodalash uchun "xalqlar do‘stligi" tushunchasi tatbiq qilingan. Milliy respublikalar aholisi o‘z-o‘zicha etnik millat sifatida mavjud bo‘lish bilan birga, sotsialistik “erituvchi” qozonda qaynab, yangi sovet odamiga aylanishi kerak edi. Mana shu, baynalmilallik va tenglik shiorlari niqobi ostida kechgan yashirin ruslashtirish va markazning madaniy hukmronligini o‘rnatishga milliy ong halaqit qilgani uchun millatchilik SSSRda eng katta jinoyatlardan biri bo'lgan.

Sovet loyihasi amalga oshmay barbod bo‘ldi. Biroq millat haqidagi o‘sha sovetcha tasavvur yashab qoldi. Hozirda kelajagimiz o'zbek jamiyati o‘zini qanchalik darajada madaniy va siyosiy millat sifatida anglashiga ko‘p jihatdan bog‘liq.

Fikrimcha, siyosatimizda biror ijobiy o'zgarishning ilk alomati haydovchilik ahloqimizdagi o'zgarishlar bo'ladi. Haydovchilar (va piyodalar) o'rtasidagi o'zaro hurmat, birdamlik va yo'lda birovni haqqini yemaslikdan durust davlat arboblarigacha bir qadam.

—
Bomdodni o‘qib bo‘lganimdan keyin yuklarimni bir aravaga ortib, aravakashdan iltimos qildim.
— Bu shaharga birinchi bor kelishim, past-balandini bilmayman, meni biron saroyga olib borib qo‘ysangiz — deb iltimos qildim aravakashdan.
— Juda yaxshi,— dedi-da, yo‘lga tushdi. Bozorning o‘rtasida aravamiz to‘xtab qoldi. Men manzilga yetib keldik, deb o‘ylabman. Yuklarimni olib tushmoqchi edim, u. — Hali kelganimizcha yo‘q,— dedi.
— Bo‘lmasa nega to‘xtab turibmiz?—dedim.
— Ro‘paramizdan ham arava kelyapti,— dedi aravakash. Foytundan tushdik.
Ikki-uchta arava va foytun biz bilan yuzma-yuz bo‘lib to‘xtab qoldi. Yo‘l tor, o‘tish juda mushkul edi.
— Nima qilamiz?
— Bir tomonning aravalari yo‘lning picha kengroq joyigacha tisarilib borishlari kerak.
Men: Keng yo‘l qaysi tomonda?
Aravakash: Har ikkala tomonda ham bor.
Men: Biz bilan yuzma-yuz bo‘lganlar nega orqaga yurmaydilar?
Aravakash: Or qiladilar.
Men: Bo‘lmasa sizlar orqaga yuringiz.
Aravakash: Nima, bizda oriyat yo‘qmi?

Vladimir Voynovichning "Moskva 2042" antiutopiyasini o'qib o'tirgandim, shu (hazilomuz) fikrni ko'rib qoldim.

Aslini olganda, mening soqol haqida butun boshli bir tadqiqotim bor, uni istagan kishi dunyoning deyarli har qanday kutubxonasidan topishi mumkin. Kutubxonaga borishga eringanlar uchun qisqacha tushuntirib o‘taman. Menimcha, soqol ilg‘or g‘oyalar va ta’limotlarni yoyishda hamda qalblarni zabt etishda juda muhim rol o‘ynaydi. O‘ylaymanki, agar Marksning soqoli o‘z vaqtida, hatto majburlab bo‘lsa-da, qirib tashlanganida, marksizm hech qachon ommani o‘ziga ergashtira olmagan bo‘lardi. Lenin, Kastro, Xumayniylar ham soqolsiz holda inqilob qila olmasdilar. Albatta, u yoki bu mamlakatda hokimiyatni egallash yoki hududlarni zabt etish ba’zan mo‘ylovdorlarga va hatto mo‘ylovsizlarga ham nasib etgan. Lekin hali birorta ham soqolsiz odam payg‘ambar sifatida tanilgan emas.

Ana, soqolga qarshi nega kurashilyapti degan savolga ham more or less ratsional javob topdik: ular aslida soqolga emas, inqilobiy g'oyalarga qarshi kurashmoqda.

​​Adib Xolidning “Oʻzbekiston tavalludi” kitobi qayta nashrdan chiqmoqda. Kitobning 1-nashri tez sotilmadi, ammo sotilib tugagach, unga juda katta talab paydo boʻldi. Afsuski, turli sabablarga koʻra, tezda qayta nashr qilishning imkonini topolmagandik.

Asar zamonaviy Oʻzbekistonning shakllanish tarixi haqidagi eng nufuzli ilmiy tadqiqotlardan biri hisoblanadi. Taniqli olim unda XX asrning birinchi yarmida kechgan siyosiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlarni keng arxiv materiallari hamda zamonaviy tarixshunoslik metodologiyasi asosida tahlil qilib, Oʻzbekiston milliy davlatining vujudga kelish omillarini xolisona yoritadi. Asar sovet modernizatsiyasi, millat qurilishi va milliy oʻzlikning shakllanishiga doir ilmiy bahslarda muhim oʻrin tutadi hamda xalqaro akademik muhitda eng koʻp keng iqtibos keltiriladigan manbalardan biri hisoblanadi.

Oʻzbekiston tarixi, millatchilik va davlatchilik masalalarini chuqurroq anglashni istagan tadqiqotchilar, talabalar va keng kitobxonlar uchun mazkur kitob muhim ilmiy manba boʻlib xizmat qiladi.

Sotuvdagi narxi 150 000 soʻm boʻladi. Ammo 5-iyulgacha oldindan buyurtma qilib, 20% chegirma bilan 120 000 soʻmga xarid qilishingiz mumkin.

Buyurtma berish: t.me/akademsavdo

Haqiqatdan ham unikal kontent chiqibdi:).

O'zbek OAV ham tahminan shunday ishlayapti.

Gap jurnalistika haqida ketar ekan, Reuters institutining yangi Digital News hisoboti chiqibdi. Unda ba'zi e’tiborga loyiq xulosalar keltirilgan.

Hususan:

1. Ijtimoiy media va videoservislar yangilik saytlari hamda ularning ilovalarini uzil-kesil ortda qoldirmoqda. Ya'ni, odamlar xabarlarni (saviyasiga qarab) shartli Bakirovdan yoki Shopirlar TG kanalidan olyapti, Gazeta yoki Kunuzdan emas. TV mutlaq outsayderlardan biriga aylandi. Bizda uni Prezident Apparatidan boshqa hech kim ko'rmasa kerak.

2. Sun’iy intellektga asoslangan chat-botlar yangiliklar iste’molida vositachi o‘rnini egallamoqda

3. Onlayn video yangiliklar iste’molining asosiy formatiga aylanmoqda

4. Video formatni birinchi bo'lib professional media emas, inflyuenserlar o‘zlashtirdi

5. Yangiliklarga qiziqish pasayib bormoqda

6. Odamlar OAVga ishonmaydi. Xabarlarga ishonch kuzatuvlar tarixidagi eng past darajaga tushdi

7. Odamlar xabar o'qish uchun pul to'lashni istamayapti. Ya'ni, obunaga asoslangan tirikchilik modellari inqirozda.

8. Odamlar yangiliklarda xolislik saqlanishini talab qiladi, biroq ziddiyatli masalalarni xolis yoritishga urinish odamlarga yoqmaydi.

Alifbo takomillashayotgan ekan. Birato'lasi, X va H harflarini ham qo'shib yuborishmabdi-da.
Lekin, hechdan ko'ra, kech. Shunisiga ham shukr. Men bu islohot Yangi O'zbekistondan keyin keladigan Yap-yangi O'zbekistonda sodir bo'ladi deb o'ylagan edim.

Адиб Халид - Создание Узбекистана. Нация, империя и революция в раннесоветский период

В своей книге «Создание Узбекистана» профессор истории Карлтон-колледжа (США), ведущий специалист по Центральной Азии Адиб Халид рассматривает непростые взаимоотношения узбекской интеллигенции, местных большевиков и Москвы. Для автора новое узбекское общество – не просто результат Октября, но и итог реализации национального проекта, возникшего задолго до 1917 года. А культурная революция оказывается вовсе не только – и не в первую очередь – социалистической, но и в существенной степени мусульманской.

O'zbek tilida Akademnashrdan sotib olishingiz mumkin.

🇺🇿 Erkin fikrlaydiganlar uchun

Jamiyatni nima birlashtiradi? Iqtisodiyot va siyosatni ajratish mumkinmi? Nega ayrim g‘oyalar rivojlanadi, boshqalari esa yo‘qoladi?

"NmaGap" loyihasining Bu galgi mehmoni — iqtisodchi, auditor, biznes maslahatchisi va bloger Jamshid Muslimov.

Suhbat davomida iqtisodiyot, jamiyat, ta'lim, falsafa, milliy o‘zlik, kitob mutolaasi, zamonaviy texnologiyalar, sun'iy intellekt, neojadidlar,haqiqatni aytishning mas'uliyati va bugungi dunyoda insonni o‘ylantiradigan yana ko‘plab muhim mavzular haqida ochiq va samimiy fikr almashdik.

📹 Endi esa YouTubega o'tamiz: 👉 https://youtu.be/8H04c5xZj_k

📌 NmaGap - Keling, miriqib suhbatlashamiz!

@nmagapsuhbat

YouTube | Instagram | TikTok

Tilshunoslar 41 xorijiy atamani o’zbekchaga tarjima qilishibdi. Ba'zilari juda mos tushgan. Hususan, menga yoqqanlari:

Бренд ➔ Xosnom
Дедлайн ➔ So'ngmuddat
Декорация ➔ Sahnabezak
Распродажа ➔ Arzonsotuv
Суфлёр ➔ Shivirchi
Эможи ➔ Hisbelgi

1000Kitob va Farengeyt Press loyihalari doirasidagi tarjimalarda jamoamiz ham bir necha "yopishgan" muqobilliklarni yoki yangi so'zlarni iste'molga kiritgan edi. Eslaganim:

domination - tahakkum
conservatism (mafkura) - muhofazakorlik
vicious and virtuous cycle - fosid va fozil doira
helicopter parenting - parvona tarbiya
antifragile - zarbatob.

Ha aytgancha, AI'ni "sun'iy intellekt" emas, "sun'iy idrok" deb tarjima qilsak bo'lardi, lekin endi kechmi deyman.

Abdulahadxonga achindim.