#salomatlik

Onaning hissiyotlarining bola ruhiyatiga tasiri haqidagi video 😊
Kòrib hayratda qolasiz

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz   kanali👇👇
@olimaonalar

3 yoshgacha bolaga qilingan munosabat bu...

Ona farzandi 3 yoshgacha boʻlgan vaqtda oʻzining sogʻligʻidan keyingi oʻrinda farzandini qoʻyishi kerak. Va albatta farzandingizni malollanmasdan emizing.

P.S. "Baxtli ayol modeli" nomli treningdan lavha.
© Muxtasar Nazarova

Sevimli farzandlarimiz uchun👇👇
@tasnim_kids

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz kanali👇👇
@olimaonalar

OILADA TARTIB O'RNATISH!

Farzandlari bilan tartib yo'lini boshlagan ko'plab ayollarni:
Mening oilam qachon o'zgaradi?
Erim mendagi ijobiy o'zgarishlarni qachon sezadi va u ham tartibli bo'ladimi? degan savollar qiynaydi. Bu savolga bitta javobim bor bu haqda o'ylamang! Siz o'zingiz hayotingizni tartibga solishga harakat qiling!

O'ZINGIZDAN BOSHLANG va yaqinlaringizdan tez o'zgarishlarni kutmang! Bunday o'ylarga ishonmang, o'zingiz va o'zingiz uchun o'zgarishga qadam qo'ying! Siz odamlarni va ko'plab hayot sharoitlarini o'zgartira olmaysiz, lekin siz o'zingizni o'zgartirishingiz mumkin! Agar siz o'zingiz uchun tartibni hayot tarziga aylantirishga qaror qilsangiz, bu yo'lni oxirigacha bosib o'tishga va taslim bo'lmaslikka kuchingiz bo'ladi!

@ucharladyacademy

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz kanali👇👇
@olimaonalar

Amerikalik mashhur psixologdan bir jurnalist so‘rayapti:
— Ota-onalar qiladigan eng katta xato nima?
Psixolog shunday dedi:
— Menimcha, ota-onalar o‘zlarining bolalik davrini eslamasligi va u haqida o‘ylamasligi eng katta xato. Chunki oʻz bolaligini eslamay turib bola qanday his qilayotganini tushunmaydi.

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz kanali👇👇
@olimaonalar

https://t.me/YaqinOzbek

#savoljavob #urish #bola_tarbiyasi

Kanalimizga kelib tushgan savol va izohlardan:

1. Bizni oilada ham urish qo'rqitish yahshi an'ana hisoblanadi😔
Bolalarimni urmasam qarindoshlar ur, bola qo'rqishi kerak; juda erka qilib yuboryapsan deb maslahat berishadi.

2. Bizni onam urib kotta qilganlar yomon bulganimiz yo'q. Hudoga shukur hammasi joyida. Vaqtida urib turish kerak ahir erkalab ketadiku

3. Bizda urib tarbiyalash qonimizga singib ketgan. Dadasiga bolalardan shikoyat qisam, urgin ,san urmaysanda ko'ngil bo'shlik qilasan. Qara qani bizani onamla  qanaqa urardila deydila.

Iroda:

Men urishga 100% qarshi emasman. Lekin urishdan oldin qilinishi kerak bo'lgan ishlar borda. Urish joiz lekin bu so'nggi chora va uni ham shartlari bor.

Urishdan oldin bularni o'ylab ko'ring

1. Farzandlaringiz qanday sifatlarga ega bo'lishini istaysiz? Aynan nima qilishini hohlaysiz? Namozni vaqtida o'qishini, tabassum qilib yurishini, mehribon bo'lishini, doimo sizga ho'p deyishini - ana bu masalalarda yaxshi o'rnak bo'ling. Farzandlaringiz qaysi hatti-harakatlari bilan sizni qoniqtirmayotgan bo'lsa, ayni o'sha narsalar ustida o'zingiz mehnat qilib namuna bo'ling.

2. Huddi o'sha sifatlarni/harakatlarni qilishligi uchun nasihat qiling - Qur'ondan va hadislardan eslatmalar ayting.

Misol uchun bu nasihat emas

Ufff, tur tezda namozingni o'qi, haliyam o'tiribsanmi dangasa ahmoq!

Bu esa nasihat

Qiyomat kuni birinchi bo'lib namozdan hisob qilinamiz. Payg‘ambarimiz Muhammad SAV eng yaxshi amal vaqtida o'qilgan namoz degan ekanlar. Meni vazifam eslatishda, bolam. Qolgani sen bilan Allohni orasida, o'zing uchun harakat qilsang jannatga kirishing oson bo'ladi, insha'Allah.

Bu borada bolaga tanlov bergandek bo'lishimiz ham muhim. Misol uchun tur namoz o'qi degandan ko'ra bunday savollar so'rash:

Eng yaxshi namoz vaqtida o'qilgan namoz. Sen qachon o'qiysan, qizim?

❓Hozirmi yoki 10 daqiqadan keyinmi? ❓Bu joynamozni olasanmi yoki bunisinimi?
❓Bu honada o'qiysanmi yoki boshqa honada?
❓Bu rumolni istaysanmi yoki boshqasini?

3. Chegaralar borasida bolalar uchun aniq-tiniq qoidalar yozib oling. Bunga doimo amal qilinishi uchun doimo eslatilib, nasihat qilib turiladi. Shunaqa, ota-onalik bitta narsani aylantirib 10 hil usulda tushuntirish mahoratini talab qiladi.

Buyerda ona mehribonlik va qat'iyatni birdan ushlashi kerak. Mehribon bo'lish doimo bolani istak-hohishlarini amalga oshirish kerak degani emas. Albatta bir vaqtni o'zida bolani tushunish bilan u istagan narsaga ruxsat bermaslik mumkin. Misol uchun:

Ko'rib turibman. Hafa bo'lyabsan. Seni tushunyabman. Lekin baribir ikki soatdan oshiq televizor ko'rmaysan. Kel undan ko'ra menga ovqat qilishga yordam ber? Yoki yonimda kitob o'qib tur- menga seni o'qishing juda yoqadi.

Bolalar sog'lom rivojlanish uchun cheklovlar zarur, har bir oilani qonun qoidalari o‘ziga hos bo'ladi. Siz ona sifatida o'z kundalik hayotingizga tadbiq eta oladigan qoidalar yozib chiqing - har bir bola uchun kundalik qilinishi kerak bo'lgan ish ro'yxati va o'zini qanday tutishi haqida yo'llanmalar. Bu bolaga qanday bo'lishini belgilab beradigan bir harita singari narsa.

Misol uchun bizni uyda bolalarga kundalik bir-ikki soat 'screentime allowance' - biror bir narsa tamosha qilish ruxsati bor. Qachonki hamma bolalar bomdodni vaqtida o'qisa buni oladi, agar ulardan bittasi bo'lsa ham vaqtida o'qiy olmasa o'sha kuni hech nima ko'rishmaydi.

11 yosh o'g'limiz kundalik vazifasi

1. Maths, English and Science
2. Qur'an- o'qish va yod olish
3. Oshxonani tozalab qo'yish

Uchalasini bajarib bo'lganida Xboxda bir soat o'ynaydi. Uchalasidan birortasi bajarilmasa ham ruxsat yo'q

Boshqa opalarining kundalik tartibi va vazifalari boshqacharoq

4. Tavakkal va duo. Demak, avvalo o'rnak bo'lish, keyin nasihat qilish, keyin kundalik hayotda o'zini qanday tutishi va vazifalarini doimo eslatib borish va ana undan keyin bolalarning haqqiga doimo duoda bo'lish. Allohga tavakkal qilish

5. Ma'lum bir payt kuzatuvingiz natijasida bularning hech biri ishlamasa, tahdid qilish, yoqtirgan narsalarini olib qo'yish kerak.

Yana nima uchunligi haqida ham bosh qotirib ko'rib yangi chora tadbirlar ishlab chiqish kerak. Nima uchun bolam namozni tark etyabdi? Nima uchun hijobini yechib yubordi? Nima uchun bunday qo'pol bo'lib qoldi? Nima uchun darslari yaxshi emas? Nima ta'sir qilyabdi - o'qigan kitoblarimi, ko'rgan kinolarimi, eshitgan narsalarimi, o'rtoqlarimi, maktabmi?

Eng so'nggi chora sifatida urish joiz lekin tanaga jarohat yetkazadigan darajada urish va yoki yuziga/boshiga urish harom deyilgan.

Endi navbat sizga. Sizchi? Siz nima qilyabsiz? Urishga ruxsat borku deb birinchi hatosida tarsillatib yuziga shapaloq tortyabsizmi? Yoki urishdan oldingi bosqichlar ustida ham ishlayabsizmi? Yaxshi o'rnak bo'lishga harakat qilyabsizmi? Nasihat qilyabsizmi? Kunda o'zini qanday tutishi kerakligini va kundalik vazifalarini eslatib turibsizmi? Duo qilyabsizmi? Tavakkulchi?

Yoki doimiy ravishda faqat va faqat tahdid, qo'rquv, baqir-chaqir va jazolash/urish bilan ota-onalik vazifangizni ado etyabsizmi?

Iroda Ahmed
@YaqinOzbek

Ota ona bôlish buni masuliyatini his qilish anglash va shunga kôra chora qôllash naqadar qiyin ekanligini ilm olgan sari tushunib yetyapman 😔Farzandlarim tarbiyasida tôgri yôldamanmi ôrnak bôla olyapmanmi degan hadik doim miyamda charx urib turadi .
Shu masalaga oid faqatgina Allohdan yordam sôrayman
“Allohim farzandlarimizni gozal holda tarbiya qilishimiz uchun bizlarni ôzing tarbiya qil ,holatimizni isloh qil “

Odilova Shoira

@Olimaonalar

Psixolog Mixail Labkovskiydan tarbiya haqida 12 maslahat

1️⃣ Agar siz baxtsiz odam boʻlsangiz, bolangiz bilan u baxtli boʻlishi uchun munosabat qurolmaysiz. Ota-ona baxtli boʻlsa, maxsus nimadir qilishi ham shart emas.

2️⃣ Koʻpchilik ota-onalar oʻzlarida hammasi yaxshi ekanligiga ishonchlari komil, hamma muammo bolalarning oʻzlarida deb hisoblaydilar. Va bir oilada mutlaqo turlicha bolalar ulgʻayishiga taajjublanadilar. Biri oʻziga ishongan, omadli, kuchli siyosatchi, ikkinchisi – oʻz qobigʻiga oʻralib qolgan omadsiz odam.

3️⃣ Bolaning kiyimi va toʻq qorni bu tarbiya emas, gʻamxoʻrlikdir. Afsuski, koʻpchilik ota-onalar gʻamxoʻrlikning oʻzi yetarli deb oʻylaydilar.

4️⃣ Siz farzandingiz bilan uning bolaligida qanday munosabatda boʻlsangiz, qariganingizda u sizga shunday javob qaytaradi.

5️⃣ Agar boshlangʻich maktabda oʻqiyotgan bolangizga oʻquv dasturi qiyinlik qilayotgan boʻlsa, u bilan dars tayyorlashda uzoq vaqt yordamlashayotgan boʻlsangiz, muammo bolada emas, maktabda. Maktabni oʻzgartiring, murakkab degani zoʻr degani emas!

6️⃣ Bolalarni jazolash mumkin va baʼzan bu muhimdir. Faqat bolangizni va uning qilmishini aniq ajrata oling.

7️⃣ Olti yoshlaridan boshlab bolaning choʻntagida u oʻzi boshqara oladigan pullari boʻlishi kerak, albatta, yirik pullar emas, ammo muntazam berib borilishi kerak.

8️⃣ Bolalaringizning hayotini ularning oʻrniga yashamang, nima qilish yoki qilmasliklarini, ularning muammolarini hal qilmang, ularga oʻzingizning xohishlaringiz, buyruqlaringiz, orzularingiz bilan bosim qilmang. Siz-ku qarib qolarsiz, keyin ular qanday yashashadi?!

9️⃣ Men doimiy qattiq nazoratga qarshiman. Bolaning oilasidagilari unga ishonishlariga, uni yaxshi koʻrishlariga va hurmat qilishlariga ishonchi komil boʻlishi kerak.

1️⃣0️⃣ Oʻsmir farzandingizning xonasidagi tartibsizlik uning ichki dunyosi haqida soʻzlaydi. Uning qalbidagi tartibsizlik shunday aks etadi.

1️⃣1️⃣ Tarbiya berish – qanday yashashni tushuntirish emas. Buning foydasi yoʻq.

1️⃣2️⃣ Bolalaringiz bilan hayot haqida gaplashing, qanday yashash haqida emas. Agar ota-ona bolasi bilan faqat muammolar haqida gaplashsa, oʻsha ota yoki onaning oʻzida muammo bor.

#tarjima #tarbiya

@GiyosiddinYusuf

@Olimaonalar

Yoshlik vaqtim, adam bilan ayam maktabga bozorlik qilish uchun qaysidir boshqa davlatga ketishardi.
Maktab formalarimizdan tashqari, ayam adyollar, yana bir qancha sarpobop narsalar ham olib kelardilar.
Buni senga oldim, sarpoga qo'yamiz, toza yaxshisi ekan derdilar.
Tillalarini ham doim 3 ga bo'lib berardilar, to'ying bo'lganida bularni senga, bunisini katta singlingga, mana bularni kichik singlingga beraman.
Hozir bering, shu zirak rosa yoqadi desam, kelin bo'lganingda taqasan, derdilar.
Ayniqsa bitta adyol bor edi, shuni Qozoqistondan sen 6 yoshingda olib kelganmiz, hozirgilarni sifati umuman aynib ketgan, bu juda yaxshisi, yaxshiyam olib qo'yibman, deb qo'yardilar. Shu adyolni hozir ham ishlataman, har ko'rganimda asabiylashaman.
Buvim esa, qizingni beshikka sol, sepini teshikka sol, deyishadi.
Sen bitta qiz eding qiynalmaganman, senda esa uch qiz, umuman ering olib berishini kutma, qo'lingga pul tushsa, darrov qizlaringa narsa olib qo'ygina qizim, derdilar.
Ayam ham ho'p, deb ularga itoat qilardilar.

Bu narsalarni ko'rgan men, hayotdan maqsad faqat kelin bo'lish, yaxshi joyga chiroyli sarpolar bilan borishni tushunardim.
Sarpongda hali u kam, hali bu kam derdilaru, lekin o'qi, hunar o'rgan, bir ishni boshidan tut, demasdilar.
Ayam o'zlari o'qiganlar, diplomlari bor, lekin sohalari bo'yicha bilimlari yo'q va bir umr ishlamaganlar.

Shunday sharoitdan boshqa uyga kelin bo'lib tushgan men, qanday qilib men ham odamman, men ham studentman, men ham mustaqil ayolman, meni ham erkin bo'lishga, o'qishga borishga, dars qilishga, xohlagan joyimga borishga haqqim bor deyolaman.
Uydagilar qaysi burchakka qo'ysa, o'sha yerda turadigan supurgi bo'lganman.
Ayamdan o'rganganlarim shu bo'lgan.

Ayamni ayblolmayman, universitet imtihoniga borganlarida, o'qishga kirib nima qilasan, hozir men keyin esa ho'jayining boqadi, imtihon varog'iga hech narsa yozmay chiqaver qizim, degan otalarini gapiga kirib, imtihondan yiqilgan va onalari qizim o'qisin deb amallab o'qishga kirgazgan, lekin 1 yil o'tib turmushga berib yuborilgan qiz bo'lganlar.
Turmushdan keyin yiliga tug'ruq, qarindoshlar xizmati, katta hovli va qarabsizki, bizdek hammaga qulay bo'lgan farzandlar.

Aslida qaynonalar yomon emas, kelinlar qadrini bilmaydi.
O'zimiz shunga ruxsat berib qo'yamiz, keyin uni yukini ko'tarolmay, yildan yilga ezilib, egilib ketaveramiz.
Shunchalik urfga kirdi va shunchalik o'rganishdiki yaxshi, itoatli, tilsiz, jag'siz kelinlarga.
Endi qizlar o'qib, o'zini va o'zligini anglab, ozgina haqqini talab qilsa, uni tarbiyasiz, betga chopar, andishasiz deyishyapti.

Qizlarga yoshligidan, bu hayotdagi eng muhim narsa o'zi ekanligini;
O'qishi va hayotda o'z o'rnini topishi ekanligini;
Har qanday vaziyatda ham orqasida biz bor ekanimizni;
Boshqalarga xizmat qilishi uchun tug'ilmaganliklarini;
Yashashdan maqsadi, Alloh rizoligi bo'lishi kerakligini;
Insonlarga yoqish, kimlardir uni maqtashi uchun yashamasligi kerakligini tushuntirib o'stirishimiz kerak.

Zolim qaynona va qul kelinlar rubrikasini shu yo'l bilan yo'qotamiz.
Qanchalik yaxshi qaynonaga yo'liqmang, siz o'zingizni hurmat qilmas ekansiz, yillar o'tib u qaynonadan ham zulm ko'ra boshlaysiz.

Qizlarni kelinlikka emas, insonlikka, ayollikka, onalikka tayyorlang. Bularni bilsa, undan yaxshi kelin ham chiqadi.
Faqat kelinlikni o'rgatsangiz, yuqoridagilarni hechbiri bo'lolmaydi.

Ummu Zaynab

Savol:
Tez jahli chiqadigan, narsalarni otib, ko'p shikoyat qiladigan bola bilan qanday qilib ijobiy munosabat o'rnatish mumkin? Doim shikoyat qilgani shikoyat qilgan - bu bola bilan qanday ishlash mumkin?

Javob:
Birinchi bo'lib so'ralishi kerak bo'lgan savol - nega bu bola jahli chiqib yoki g'azablanib yuradi? Hech qaysi bola onasining qornidan jahldor g'azabnok bo'lib tug'ilmaydi - aksincha o'sha miyyaning 80% rivojlanayotgan davrda (0-5 yoshda) miyaning optimal darajada rivojlanishi uchun to'g'ri sharoit bo'lmagan bo'lishi mumkin. Masalan chaqaloqligida qachonki yig'laganda ko'p ko'tarilgan bolalar sokin bo'lar ekan, yoki chaqaloqligida yig'lab yig'lab o'zlari jim bo'lib qolishiga majbur qolgan bolalar ko'pincha katta bo'lganda asabiy bo'lib qolar ekan.

G'azab/jahli bu his-tuy'gu. Odatda chaqaloqlarning birinchi g'azablanishi qondirilmagan ehtiyoj natijasi - ochqagan, chanqagan, charchagan, uyqusi kelgan yoki shunchaki ota-onasi bilan kontaktda bo'lishni hohlagan. Bolalarning 2ta birlamchi ehtiyojlari bo'ladi. Birinchisi havfsizlik va yashab qolish (safety and survival) ikkinchisi esa approval and validation (uni qabul qilinishi va hislarining tasdiqlanishi). Agar bu ikkala ehtiyoj qondirilib borilmasa bolaning miyasi optimal rivojlanmaydi. Biz ko'pincha jismoniy ehtiyojlarini qondiramiz lekin hissiy/ruhiy ehtiyojlarini bilmaymiz ham. Davomiy ravishda hissiy/ruhiy ehtiyojlari rad etilgan bolaning ong ostida notug'ri tushunchalar/bloklar paydo bo'ladi. Masalan: Meni yetarlicha sevishmagan, Meni hech kim tushunmaydi, Hamma menga nisbatan adolatsizlik qiladi. Va bu bolani asabiy, jizzaki qilib qo'yadi - hattoki o'zi ham nega bunday bo'layotganini bilmaydi.

Xulq-atvorga qaraganimizda, biz g'azabni ko'ramiz. Xulq-atvorning ostiga qaraganimizda, biz uning o'zi haqida shakllantirgan qondirilmagan ehtiyojni yoki noto'g'ri tushunchalar/e'tiqodlarini ko'rishimiz mumkin.

Endi asosiy savolga o'tamiz - G'azablangan bola bilan qanday munosabat o'rnatish mumkin - avvalo uning his-tuyg'ularini tasdiqlash orqali (validation). Tasdiqlash shunday ko'rinadi:

Jahldor bo'lish yaxshi emas lekin biz hammamiz ba'zida g'azablanamiz.
Sen xohlagan narsa amalga oshmadi - tabiiyki, sen g'azablanasan. Men hozir senga u narsani xarid qilmayman yoki hozir aytganingni qilolmayman lekin sen bilan birgaman. Ko'rib turibman jahling chiqyabdi- ozginadan keyin o'tib ketadi. Agar yig'laging kelsa - yig'la. Alloh ko'z yoshlarini aynan shu uchun yaratgan. Yoki birga yostiqni mushtlaymizmi?

His- tuyg'ular va xatti-harakatlar alohida narsa ekanligini tushunishimiz kerak. Agar bolalarga his-tuyg'ularni his qilishlariga ruxsat berilmasa, bu xatti-harakatlarga aylanadi. Ammo agar siz ularning kuchli salbiy his-tuyg'ularini qabul qilsangiz va ularni bostirish o'rniga boshqarishni o'rgatsangiz, ular his-tuyg'ularini xatti harakatlari orqali namoyish etmaydilar. Bu juda ko'p expertlar tomonidan isbot etilgan faktdir

Keling o'zimizni tekshirib olasiz. Siz tez-tez shunday so'zlarni aytasizmi:

G'azablanishni to'xtat. Hoziroq bas qil
Nimaga jahl qilyapsan
Yig'laydigan hech narsa yo'q
Shu daqiqada baqirishni bas qil
Pashshadan fil yasab yo'q narsaga jahl qilishingni bas qil
Bunday xatti-harakating uchun Xudo seni jazolaydi

Bu empatiya va tushunish etishmasligini ko'rsatadi. Bolada meni hech qachon hech kim tushunmagan, eshitmagan, va ko'rmaydi degan ishonchni shakllantiradi. Bu uning ongi ostida saqlanadi va uni doimo yoki tez-tez g'azablantiradi.

Hissiyotlar his qilish uchun mavjud. Har bir salbiy his-tuyg'ulardan xalos bo'lish uchun sog'lom vositani qidiring. Aks holda, ular xulq-atvorga aylanadi - u yoki bu tarzda ular sizning fiziologiyangizga ta'sir qiladi.

Misol uchun, g'azab yurak urishini tezlashtiradi, nafas qisilishiga olib keladi, qisqa vaqt ichida yuzingiz qizarib ketadi. Va uzoq muddatda ham ruhiy yoki jismoniy kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Hozirgi kunda juda ko'plab kasalliklar stress bilan bog'liq va stress qayta ishlanmagan salbiy his-tuyg'ularning to'planishidir.

Bola g'azablanganida har qancha qiyin bo'lsa ham uni qabul qiling, xatti-harakatini emas, lekin his-tuyg'ularini tasdiqlash va hamdardlik ko'rsatish orqali xulq-atvorni tartibga solishga yordam bering. Misol uchun
"Jahling chiqishini tushunaman lekin ukangni urishing (yoki narsalarni otishing) qabul qilinmaydi. Jahling chiqqanida yuzingni yuvib, 10 marta istig'for ayt"

InshaAlloh bunday yo'l tutsak bolalar o'sib ulg'ayganlarida o'z-o'zini boshqarishni o'rganadilar, lekin yoshligida his-tuyg'ularini boshqarish uchun biz kattalarning yordamimiz kerak bo'ladida. Jahli chiqqan bolaga yordam qilish o'rniga biz ham jahlimiz chiqib javob qaytarsak- unda bizni katta bo'lganimiz qayerda qoladi to'g'rimi?

Iroda Ahmed
https://t.me/YaqinOzbek

3-6 yosh bolalar uchun

https://t.me/+291rgTB1XUE5Mzgy

Farzandingizga Alhamdulillah sôzini rasmli shaklda ôrgatish uchun ajoyib qôllanma ekan 😊

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz kanali👇👇
@olimaonalar