​Муҳаммад алайҳиссалом тановул этган таом турлари ва уларнинг таркиби

4 - ГЎШТ

Гўшт Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам суюб истеъмол қилган таомлар сирасига киради. Қуръони Каримда гўшт ҳақида қуёидаги оятлар келган:
“Яна биз уларни кўнгиллари истайдиган мева ва гўшт билан қувватлантирурмиз”. (Тур сураси, 22-оят).

“Иштаҳалари тортадиган қуш гўштлари билан ҳам (жаннатда хизматчи ёш болалар таъминлаб турурлар)” (Воқеа сураси, 21-оят).

Саҳиҳ ҳадисда “Оиша розияллоҳу анҳонинг бошқа аёллардан афзаллиги сарид(гўшт ва нон)нинг бошқа таомлардан афзаллиги кабидир”, деб келтирилган.

Муҳуммад ибн Восиъ “Гўшт кўриш зеҳнини қувватлантиради”, деган.
Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу “Гўшт енглар, у рангни яхшилаб, қоринни бўшаштиради, хилқатни яхшилайди”, деган.

Гўштнинг озуқавийлик қуввати:
1. В1, В2, В5, В6, В12 витаминларига эга,
2. Фолик кислотаси
3. Оқсил
4. Ёғллар
5. Тузлар: 220; Фосфор 220; темир 80-120; магнезий 30-700.

Гўштнинг тиббий фойдалари:

1. Анемия, яъни камқонлик ва жисм қувватсизлиги билан касалланишни олдини олади.

2. Мушак ва суякларни қувватлантиради.

3. Болаларда тери касалликлари ва тери қариши касалликлари олдини олади.

4. Бадҳазмлик касали, ошқозон ва ичак касалликлари олдини олади.

5. Юрак ва қон айланиш тизими касалликлари олдини олади.

6. Эмбрионларда асаб тизимини қувватлантиради ва уларда туғма нуқсонларнинг олдини олади.

7. ОИТС билан оғриган беморларни даволашда кўмак беради.

8. Мия ва асаб тизими фаолиятини яхшилаш ва зеҳнни оширишда кўмак беради.

9. Уйқусизлик касалига учраган касални тузатишда кўмак беради.

10. Она қорнида эмбрионнни ҳимоя қилишда кўмак беради.
Гўштнинг бир қанча турлари бўлиб, ҳар турининг ўзига хос фойда ва зарарларини зикр этамиз.

ГЎШТНИ КЎП ИСТЕЪМОЛ ҚИЛИШДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИШ

  Доимий ва узлуксиз гўшт ейишдан сақланиш лозим, чунки унинг қон ва семириш касалини келтириб чиқариш эҳтимоли бор. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу: “Гўштни кўп ейишдан сақланинг, унда хамр ўрганишга ўхшаш зарар бордир”.
Молик “Муватто” китобида зикр этган.

@OnlineDoctorUz

Chandiq(shram) terlamaydi. Shuning uchun ham terining bu qismi kir bo'lmaydi.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

​​КЎЗ ОСТИДА ҲАЛҚА ПАЙДО БЎЛСА...

Агар одамнинг кўз остида кўкимтир-қора тусли ҳалқалар пайдо бўлса, буйраклар ва юрак фаолиятида муаммолар мавжудлигидан дарак беради. Кўз оқида қизил қон томирлар яққол кўриниб турса, асаб тизими толиққанлигидан далолат ва бемор жисмонан ва ақлан қаттиқ чарчаганда ҳам ана шу белги юзага чиқади

💉 @OnlineDoctorUz

​​❣Бугун қон гуруҳлари ҳақида фанга кўп нарса маълум, аммо ҳозиргача жавобсиз қолаётган саволлар ҳам оз эмас. Масалан, улар нега турлича эканлиги ва нега бу ҳодисага тараққиёт нуқтаи назари билан қараш кераклиги ҳақида ҳануз аниқ бир тушунчага эга эмасмиз.

Қон гуруҳлари қон ҳужайраларидаги антигенлар бўйича фарқланади. Бу антигенлар организмдаги бегона ҳужайралар вайрон қилаётган антителаларнинг сигналларидан хабардор қилади. Бу антигенлар нега турлича эканлигини олимлар ҳануз билмайдилар.

Фақат уларнинг касалликлар ва иммунитетга дахлдорлиги ҳақида фаразлар мавжуд. Масалан, қони учинчи гуруҳга мансуб кишилар ичак таёқчалари билан боғлиқ хасталикларга берилувчанроқ бўладилар, қони биринчи гуруҳга кирганлар эса безгак турларидан бирига иммунитети кучли бўлиб, хасталикка деярли тўлиқ қарши тура оладилар

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

​​Nima uchun 11-12 soat uxlab ham charchab uyg'onamiz?

Biz o'zbeklar juda mehnatsevar xalqmiz, bir kunda hatto 14-16soat ishlaydiganlar ham yo'q emas. Hafta davomida orttirilgan charchoqni esa hafta oxiridagi shanba va yakshanba kuni 11-12soat uxlab chiqarishga harakat qilamiz. Lekin shuncha uxlab ham charchab uyg'onamiz. Bunga asosan 2 xil omil sabab bo'lishi mumkin:

1) Biz uxlaganda tanamiz uchun qulay bo'lmagan pozitsiyasida uxlaymiz. Natijada tanamizning ma'lum qismiga vaznimiz og'irligi tushib, biz uxlaganda ham tanamiz shu og'irlikni ko'tarib turish bilan band bo'ladi. Tanamiz uchun qulay pozitsiyani qanday bilamiz?
❗Uyg'ongan paytingizda qanday holatda yotgan bo'lsangiz shu holatda uxlang. Chunki inson uyqusida o'zi bilmagan holatda o'zi uchun qulay pozitsiyada joylashib oladi.

2) Inson uchun o'rtacha 7-8 soatli uyqu yetarli. Undan ko'proq uxlash orqali tanadagi charchoqni yo'qotish samarasiz. Shu sabab uyquning uzoqligiga emas balki sifatiga e'tibor qarating. Chunki bu 7-8soatlik uyquni kunning qaysi paytida olish ham muhim. Qaysi vaqt oralig'ida uxlaganda uyquga va kuchga to'lib uyg'onamiz?
❗Uxlash tavsiya qilingan vaqt 22:00 - 6:00 oralig'i.

@OnlineDoctorUz

❓Нима сабабдан инсонни тинчлантириш учун сув берилади?

📌Одамда ҳалқум ва ҳиқилдоқ анатомик жиҳатидан ёнма-ён жойлашади. Шунинг учун эволюция даврида нафас ва ютиниш нерв марказлари фаолияти координациялашган бўлади.

😡Асабийлашганда ёки бир қатор стресс ҳолатларида 1-2 ҳўплам сув ичиш рефлектор равишда нафас марказлари фаолиятини пасайтириб, уларни ушлаб туради ва ритмик ҳолатга келтиради.

💧Сувнинг "тинчлантирувчи эффекти" шунга асосланади. Шунингдек, сув ичганда ҳиқичоқ тутиши тормозланади.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

💧Сувни бир неча маротаба қайнатиш унинг фойдали хусусиятларини йўқотиб, зарарли моддалар ҳосил бўлишига сабаб бўлади.

❗П.с: Яқинларни огоҳлантириб қўямиз.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🧠100 грамм спиртли ичимлик бош миянинг 8000 та ҳужайрасини ўлдиради.

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz

​​#Фойдали

Пиёз - кони фойда!

Мисрлик шифокор шундай деб ёзади:

- Кишилар болаларининг иситмаси кўтарилганидан шикоят қилиб келсалар жахлим чиқиб кетади. Ахир шунга хам шифокор, укол ёки дори керакми?

✔️Уйда ПИЁЗ бор-ку, ахир!
Фикримни исботи ўлароқ бир ҳаётий воқeани хикоя қилиб берай

"Касалхонада қаттиқ иситма туфайли ўлим билан олишиб ётган болани кўргани бувиси келади ва холатни кўргач дархол бир дона пиёз келтиришларини сўрайди.

Пиёзни олиб иккига бўладида боланинг ҳар икки қадами тагига боғлаб пайпоғини кийгазиб қўяди. Эртасига бола соғлом холда, ҳеч нарса кўрмагандай кўзини очади..

Пайпоғни тагидаги пиёз парчаси эса тим қора тусда эди..

Яна бир воқеа 1919 йилда Мисрда қаттиқ грипп туфайли 40 минг киши ҳаётдан кўз юмади. Шунда табобат ходимлари қишлоқларда уйма уй юришиб одамларга ёрдам беришади. Чекка бир жойда яшайдиган деҳқонни уйига етиб боришганида ҳайратга тушишади, чунки бутун оила соппа-соғ эди...

- Қандай қилиб.?", сўради шифокор.

Мана - деб пўсти арчилмаган холда ўртасидан кундалангига иккига бўлиб қўйилган пиёзга ишора қилди уй эгаси.

Ҳар бир хонада шундай холат. Бундан ҳайратга тушган шифокор пиёзни олади ва микраскопга қўйиб қарайди..

Пиёз қатлари ичи тўла грипп микробларини кўради. Шундан маълум бўладики, кесилган пиёз микробларни ўзига жалб қилади ва уларни ўлдиради.

✔️Жуда осон лекин, жуда фойдали. Баъзида оёғимиз тагида турган фойдали нарсани кўрмаймизу унинг муқобилини узоқлардан қидирамиз.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

😷Совуқда ниқобдан бир соатдан ортиқ фойдаланиб бўлмайди

Лор шифокори Қобилжон Тўйчиев:

🌤Ташқарида ҳаво ҳарорати 20 даража бўлса, ютиб чиқараётган нафасимиз 36 даража бўлади. Соғлом бурун ўтаётган ҳавони намлайди, чангдан тозалаб ўпкага 36 даража қилиб узатади.

😷Бу жараённи ҳисобга оладиган бўлсак, узоқ вақт ниқоб тақиб юриш оғиз, бурун бўшлиғида ҳароратнинг баландроқ бўлишига сабаб бўлади.

💨Чунки, терлаб, намланган ниқоб ҳавони яхши ўтказмайди. Бир ниқобдан бир соат фойдалансак, оғиз бўшлиғидаги намлик эвазига кислород ўтказиши камаяди ва организмда маълум миқдорда кислород димиқиши юзага келади.

❄️Қиш кунида ниқобни узоқ тақиб бўлмайди, уни тез-тез алмаштириб туриш керак. Агар имкон бўлса, жамоат жойларига кирмаслик, иложи борича, тезроқ очиқ жойга чиқиш керак.

😷Ниқоб таққанда буруннинг тепа қисмида очиқ жой қолади. Карбонат ангидрид бу жойдан кўз ва киприкка урилиб, уларни намлантиради. Киприкнику, намланиши ўтиб кетади, лекин кўзни намланиб, шамолда қуриши бошқа касалликларнинг ривожланишга сабаб бўлиши мумкин.

Манба: ЎзА.

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz

#Субҳааналлоҳ.

Китлар сутэмизувчилар туркумига киради. Она кит уч тонналик чақалоғини кўкрак сути билан боқади. Фақат қуруқликдаги сут эмизувчидан бироз фарқли яни она кит боласи эмиш учун яқинлашганда сутни узи ташқарига улоқтиради. Чунки қаттиқ тумшуқ билан эмиш имконсиз. Сутининг ёғлилик даражаси 50%, жуда қуюқ бўлгани учун сувга аралашиб кетмайди.

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz

Тамакидан воз кечинг, бу сизнинг қўлингиздан келади

🚭 Чекишни ташлаш кўпчилик ўйлаганидек қийин нарса эмас. Бу иллатдан воз кечганларнинг 60 фоизи кейинчалик жуда осон бўлганини, билганларида анча олдин ташлашлари мумкин эканлигини айтишган;

❗️ Сигарет қолдиғи ҳам зарарли. У ўртача 10-15 йилда чириб битади ва унгача тушган жойини зарарлаб туради;

🐴 «Бир грамм никотин отни ўлдиради» деган гап бор. Бунинг яна бир тушунарли шаклини келтириб ўтиш ўринли – 5 дона сигарет таркибидаги никотин одамни ўлдиришга қодир. Яхшики организм бу зарарли моддани тўлалигича ўзлаштирмайди, йўқса шу пайтгача кашандаларнинг бари қирилиб битарди;

🚬 Тамаки тутуни мишьяк, формальдегид, қўрғошин, азот оксиди, аммиак каби қирқдан ортиқ канцерогенлар (саратон чақирувчилар) сақлайди. Ҳатто у безарар бўлганда ҳам кашанда вужудига сингиб кетгани ортидан келиб турувчи бадбўй ҳид барчани беҳузур қилади;

🇺🇸 АҚШнинг машҳур сигарети рекламасида ковбойлар кийимида суратга тушган икки актёр ўпка ракидан вафот этишган.

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz

​​2021 йил 12 январь ҳолатига кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 77 716 (+53) нафарни ташкил этмоқда.

🔴 Янги касалланиш ҳолатларининг:
📌 7 нафари Андижон вилоятида,
📌 1 нафари Бухоро вилоятида,
📌 1 нафари Жиззах вилоятида,
📌 6 нафари Қашқадарё вилоятида,
📌 5 нафари Навоий вилоятида,
📌4 нафари Наманган вилоятида,
📌 5 нафари Самарқанд вилоятида,
📌 2 нафари Сурхондарё вилоятида,
📌 7 нафари Фарғона вилоятида,
📌 3 нафари Хоразм вилоятида,
📌 6 нафари Тошкент вилоятида,
📌 6 нафари Тошкент шаҳрида коронавирусга чалинган беморлар билан мулоқотда бўлганлиги сабабли намуна олинган фуқаролар орасида аниқланган.

⚫️Шу билан бирга, 1 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этиб, касалликдан вафот этганлар сони 618 нафарга етди.

♻️ Кеча кун давомида:
📌Андижон вилоятида 7 нафар,
📌Қашқадарё вилоятида 9 нафар,
📌Навоий вилоятида 2 нафар,
📌Наманган вилоятида 4 нафар,
📌Сирдарё вилоятида 2 нафар,
📌Тошкент шаҳрида 39 нафар бемор тузалиб, касалликдан соғайганлар жами 76 197(+63) нафарга етди ва соғайиш кўрсаткичи 98 фоизни ташкил қилмоқда.

❗️ Айни пайтда тиббиёт муассасаларида даволанаётган 901 нафар бемордан 158 нафари оғир, 32 нафари эса ўта оғир аҳволда.

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz

#Фойдали_тавсия

Болаларда қорин билан ухлаш овқат ҳазм қилишга ёрдам бериш билан бирга, умуртқа учун зарарли ҳамдир.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

Машҳура Зоҳидова, Тошкент врачлар малакасини ошириш институти профессори:

Иммунитет мустаҳкамлигига таъсир қилувчи асосий омиллар:

🧠 Депрессия ➖ стресс ва асаббузарликдан сақланиш, ижобий кайфиятини сақлаб туриш керак
😷 Интоксикация ➖ ташқи муҳит ва ички заҳарланишдан ҳимояланиш лозим
🥗 Нотўғри таомланиш ➖ узоқ вақт оч қолмаслик, фойдали маҳсулотлар истемоли мақсадга мувофиқ
🏃‍♀️Соғлом турмуш тарзи – уйқу режими, спорт билан шуғулланиш

🩸Иммунитет меъёрида ишлаши учун қондаги лимфоцитлар миқдорини назорат қилиш керак🩸

Лимфоцитларнинг қондаги миқдори:

👉 39 фоиз (1500та клетка) бўлса , меъёр
👉 22 фоиздан паст (500та клетка) бўлса, организм ҳимояси кучсизланган.

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz

🧂Туз инсон танасининг юрак-қон томир тизимига зарарлидир. Агар туз миқдори кунига камида 3 граммга камайтирилса, умр кўриш давомийлиги 5-6 йилга ошади.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

Varikotsele nima degani?
👨‍⚕ @OnlineDoctorUz
Erkak kishining jinsiy a'zolarida mavjud bo'lgan tomir va arteriyalar uning tuxumini qon bilan ta'minlash vazifasini bajaradi. Qon tomirlari orqali qon yurakdan butun tana bo'ylab aylanadi. Aylanish bir tomonlama bo'ladi. Ba'zida organizmda biror kasallik tufayli qon bir tomonga emas, balki uning oz miqdori teskari tomonga qayta boshlaydi.
Shunda qaytgan qon hisobiga tomirlar kengayadi, shishadi, kattalashadi. Natijada varikotsele kasalligi yuzaga keladi.
Kim varikotsele bilan kasallanishga moyil bo'ladi?
Varikotsele juda ko'p tarqalgan kasallik bo'lib, odatda 15-25 yoshlik erkaklarda paydo bo'ladi. Buning sababi jinsiy rivojlanish jarayonida tuxumlar katta tezlikda o'sadi va ularning to'g'ri rivojlanishi uchun ko'p miqdorda qon talab etiladi. Agar shu davrda qon tomirlari yaxshi faoliyat ko'rsatmayotgan bo'lsa, kuchli qon oqimiga bardosh bera olmay, tomirlarda varikotsele yuzaga kelishi oson bo'ladi.
Ko'pincha varikotsele chap tomondagi tuxum tomirlarida namoyon bo'ladi. Kam hollarda o'ng tomonda ham yuzaga chiqishi mumkin.
Varikotsele xavflimi?
Varikotselening xavfliligi uning darajasiga bog'liq. Varikotsele tufayli erkak tuxumida harorat yuqori yuradi, bu esa spermatozoidlarning o'limiga, sifatini buzilishiga, natijada bepushtlikka ham olib kelishi mumkin .
Varikotsele alomatlari qanday?
Varikotsele mavjudligi haqida erkak ko'pincha bilmay yuradi. Issiq kunda yoki uzoq vaqt bir joyda o'tirish yoki tik turish natijasida ba'zi alomatlar namoyon bo'lishi mumkin:

- tuxumlarning qichinishi;
- jinsiy a'zolarda og'irlik paydo bo'lishi;
- tomirlarning bo'rtganligini qo'l bilan sezilishi;
- tuxum tomonda noqulaylik sezilishi;
- bir tomondagi tuxumning boshqa tomon tuxumdan shakli va razmeri bilan farq qilinishi.
Varikotsele qanday davolanadi?
Shifokor varikotsele kasalligini aniqlash uchun tuxumni tekshiradi. Bunda tuxum razmeri, shakli, joylashishi, harakatlanishiga ahamiyat beriladi. Agar varikotsele borligiga shubha paydo bo'lsa, qo'shimcha ultra tovushli diagnostika yoki stretoskopik tekshiruv talab qilinishi mumkin.
Agar varikotsele erkakka hech qanday noqulaylik keltirmayotgan bo'lsa, u holda u, odatda, davolanmaydi.
Varikotsele darajasiga qarab ba'zida uni jarrohlik yo'li bilan olib tashlash yoki varikotsele tufayli tuxum va boshqa jinsiy a'zolardagi yallig'lanishni dori vositalari bilan davolash talab etilishi mumkin.
Yana bir yo'l, tomir ichiga sun'iy yo'lakcha joylashtirish orqali plastik jarrohlik qo'llaniladi.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

👼Bolani ko’krakka to’g’ri tutqazish yo’li...

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

📌Нос чекиш саратонга олиб келиши мумкин

🔹Бу маҳсулот уй шароитида санитария қоидаларига риоя қилинмаган ҳолда турли усулларда тайёрланади. Таркибида тамаки япроғи, кул (ғўзапоя ёки бошқа ўтинлар кули), ўсимлик мойи (пахта ёки кунжут мойи), сўндирилган оҳак ҳамда ширин таъм берувчи қўшимчалар бўлади.

🔹Нос психоактив моддалар қаторига киради ва марказий асаб тизимига таъсир кўрсатиб, руҳан ва жисмонан кучли қарамликни юзага келтиради.

🔹Нос оғиз бўшлиғи, ҳалқум, қизилўнгач ва ошқозонга тўғридан тўғри таъсир этиб, шиллиқ қаватларни доимий шикастлайди ва шу таъсир натижасида шиллиқ қаватларда саратон касаллиги ривожланишига олиб келади

🔹Нос қонга сўрилиб, бош мия, жигар, буйрак, ошқозоности бези ва бошқа органлар фаолиятига салбий таъсир этиб, шу аъзоларнинг касалланишига сабаб бўлади. Шунингдек, оғиз бўшлиғида сўлак безлари фаолиятининг бузилишини юзага келтиради.

🔹Бундан ташқари, носвой истеъмол қиладиган эркакларда бепуштлик, оғиз ва милкларнинг яллиғланиши, милклар атрофияси, кариес каби касалликлар кузатилади.


👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

Пульсоксиметрни дорихоналардан топиш қийинлашиб бормоқда. Уй шароитида қандай қилиб одам ўзининг нафас олиш ҳолатининг нормал эканини аниқлайди?

Абдувосит Валиев, профессор:

👱‍♂️ Агар одам 1 дақиқа ичида:

👉 20-25 марта нафас олса, нормал ҳолат;
👉 25 мартадан кўп нафас олса, кислородга бўлган талаб юқори эканини билдиради;
👉 35-40 мартадан кўп нафас олса, бу хавотирли вазият ҳисобланади.

❗️Соғлом одам ҳам ҳар куни ўпка гимнастикаси билан шуғулланиши керак. Масалан, қўлларни юқорига кўтариб, пастга тушуриш, чуқур нафас олиб чиқариш ҳамма бажариши керак бўлган оддий нафас машқлари ҳисобланади.

Манба: "COVID-19: долзарб саволлар" дастури, "Оилавий" телеканали

👨‍⚕️ @OnlineDoctorUz