🎞 از کودتای ۲۸ مرداد تا جنگ ۴۰ روزه؛ آرزوی ۲۰۰ ساله ایرانیان حالا محقق شد

🔴 گفتگوی خبرگزاری تسنیم با پرویز امینی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس سیاسی

▪️ پیامد عمیق‌تر کودتای ۲۸ مرداد، شکل‌گیری نوعی یأس و ناامیدی اجتماعی بود؛ گویی هر حرکت اصلاحی و استقلال‌طلبانه‌ای در جامعه ایران که بخواهد کشور را به‌سوی تحول و توسعه سوق دهد، سرانجام محکوم به شکست است. ازاین‌رو، ۲۸ مرداد صرفاً یک واقعه سیاسی یا جابه‌جایی دولت نبود، بلکه به یکی از مسائل تاریخی و ماندگار جامعه ایران تبدیل شد.

▪️ حالا ایران بار دیگر در معرض تهدید خارجی و تلاش برای نقض استقلال و امنیت خود قرار گرفته است؛ اما این‌بار واکنش جامعه ایران با برخی تجربه‌های پیشین تفاوت دارد. آرزوی تاریخی دویست‌ساله ایرانیان (در استقلال و امنیت)، در جنگ‌های ۱۲روزه و ۴۰روزه تحقق یافت: ایران برای نخستین‌بار در این دوره تاریخی، با وجود مواجهه با تهدیدی خارجی و نابرابر، توانست استقلال، امنیت و موجودیت خود را حفظ کند.

🔴 فیلم کامل را اینجا ببینید

@TasnimNews

🎞 مصدق مردم را از خیابان به خانه فرستاد؛ کودتای 28 مرداد پیروز شد!

🔴 گفتگوی خبرگزاری تسنیم با پرویز امینی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس سیاسی

▪️ پسر مصدق می‌گوید اگر {آیت‌الله} کاشانی نبود و قیام 30 تیر 1331 رخ نمی‌داد؛ همانجا کار مصدق تمام شده بود.

▪️ پسر مصدق همچنین می‌گوید که حرف امام خمینی(ره) درست است: مردم باید در صحنه باشند.

▪️ ثریا اسفندیاری در کتاب کاخ تنهایی نقل می‌کند که شاه پس از شکست کودتای ۲۵ مرداد، کار سلطنت را تمام‌شده می‌دانست و تصور می‌کرد دیگر امکان بازگشت به ایران وجود ندارد.

▪️ پس از شکست کودتای ۲۵ مرداد، مردم و نیروهای حامی دولت به خیابان‌ها آمدند؛ مجسمه‌های شاه پایین کشیده شد. اما در ۲۷ مرداد، لوی هندرسون، سفیر آمریکا، با مصدق ملاقات کرد و نسبت به ادامه تجمعات خیابانی اعتراض و درباره وضعیت اتباع آمریکایی در ایران ابراز نگرانی کرد. او از احتمال خروج آمریکایی‌ها از ایران سخن گفت و هشدار داد که ادامه این شرایط، رابطه دولت مصدق با آمریکا را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

▪️ پس از این ملاقات، مصدق دستور داد با تجمعات خیابانی برخورد و خیابان‌ها تخلیه شوند.

▪️ به‌این‌ترتیب، در روز ۲۸ مرداد، هنگامی که مرحله دوم عملیات کودتا آغاز شد، خیابان‌ها از هواداران دولت و نیروهای اجتماعی حامی نهضت ملی خالی بود.

🔴 فیلم کامل را اینجا ببینید

@TasnimNews

رهبری پرخطای مصدق از عوامل اصلی شکل‌گیری کودتای 28 مرداد است

🔴 گفتگوی خبرگزاری تسنیم با پرویز امینی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس سیاسی

▪️خطاهای دکتر مصدق در فاصله ۲۵ تا ۲۸ مرداد، در کانون شکل‌گیری و موفقیت کودتای ۲۸ مرداد قرار دارد.

▪️ البته عوامل دیگری نیز دخیل بودند و می‌توان خطاهایی را به برخی دیگر از افراد نسبت داد؛ اما نقش خطاهای شخص مصدق بسیار اساسی است.

@TasnimNews

🎞 مصدّق فکر می‌کرد قلقلکش می‌دهند؛ اما کودتا شد!

روایت بسیار عجیب و کمتر شنیده شده از ضعف در تحلیل و اشراف دکتر مصدق در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲

🔴 گفتگوی خبرگزاری تسنیم با پرویز امینی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس سیاسی

▪️ یکی از ضعف‌های جدی مصدق، به‌نظر من، جدی نگرفتن خطر کودتا و نداشتن اشراف کافی بر پشت‌صحنه حوادث بود. روایت پسر مصدق از وقایع ۲۵ مرداد در این زمینه بسیار قابل تأمل است. او می‌گوید در همان شبی که نخستین مرحله کودتا در حال اجرا بود، در ضیافت شامی با هندرسون، سفیر آمریکا در ایران، حضور داشته است؛ در حالی که امروز می‌دانیم آمریکا در طراحی و هدایت کودتا نقش اساسی داشته است.

▪️ پسر دکتر مصدق که مسئول برخی امور تشریفاتی پدرش نیز بود، نقل می‌کند که حدود ساعت یک شب خواهرش به او خبر داده‌ که نصیری آمده و ماجرای کودتا و فرمان عزل مصدق پیش آمده است. او با پدرش تماس می‌گیرد و می‌پرسد آیا لازم است به خانه‌اش بیاید؛ خانه او نیز تنها حدود پنجاه قدم با منزل مصدق فاصله داشته است. مصدق پاسخ می‌دهد: «نه، چیزی نیست؛ یک قلقلکی بود.» تعبیر «قلقلک» درباره حادثه‌ای با آن ابعاد، خود نشان می‌دهد که او تا چه اندازه خطر را کوچک می‌دید.

▪️ پسر مصدق می‌گوید صبح روز بعد، طبق معمول برای گرفتن فشار خون پدر و تزریق آمپول تقویتی نزد او رفته است. در همان زمان، حسین فاطمی، وزیر خارجه و از نزدیک‌ترین افراد به مصدق، نیز به دیدار او می‌آید. فاطمی در جریان وقایع ۲۵ مرداد بازداشت شده و پس از آزادی، با وضعی آشفته و بسیار عصبانی نزد مصدق آمده بود. پس از ملاقات، فاطمی به پسر مصدق می‌گوید: «غلام! این مماشات پدر تو، ما را به دار خواهد کشید.» و البته سرنوشت خود فاطمی نیز بعداً به اعدام انجامید.

@TasnimNews

🎞 می‌خواستند با «طرح خاش» کودتای ۲۸ مرداد را برای امام خمینی(ره) تکرار کنند

امام(ره) اشتباه مصدق را تکرار نکرد؛ رهبری هوشمند اینگونه است.

🔴 گفتگوی خبرگزاری تسنیم با پرویز امینی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس سیاسی

▪️ تقریباً همان الگویی که در ۲۸ مرداد 1332 به کار گرفته شد، در ماه‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز مورد توجه قرار داشت. از مهرماه ۱۳۵۷ به بعد طرحی تحت عنوان «طرح خاش» مطرح بود. اساس این طرح آن بود که رهبران و عناصر اصلی گروه‌های مخالف ــ جمعیتی که حکومت پهلوی حداکثر حدود چهار هزار نفر برآورد می‌کرد ــ به‌صورت گسترده بازداشت شوند. حتی برای انتقال آنان دو هواپیما در نظر گرفته شده بود تا بازداشت‌شدگان به محلی مشخص منتقل و در آنجا نگهداری شوند. هدف نهایی نیز این بود که با حذف رهبران و سازمان‌دهندگان اعتراضات، حرکت انقلابی مهار و سرکوب شود.

▪️ این منطق تا روزهای پایانی حکومت پهلوی نیز ادامه داشت. نمونه روشن آن، ماجرای شب ۲۲ بهمن است. قرار بود حکومت نظامی برقرار شود، مردم در خانه‌ها بمانند و نیروهای نظامی بتوانند در نقاط مختلف شهر، رهبران و عناصر اصلی انقلاب را بازداشت کنند و عملاً کار انقلاب را یکسره کنند. اما امام خمینی اجازه نداد این طرح عملی شود.

اینجاست که مسئله رهبری اهمیت پیدا می‌کند. یکی از ویژگی‌های برجسته امام این بود که هیچ‌یک از تاکتیک‌هایی که حکومت پهلوی و آمریکا برای مهار انقلاب به کار گرفت، نتوانست جریان انقلاب را متوقف کند.

🔴 فیلم کامل را اینجا ببینید

@TasnimNews

🎞 پهلویسم نه از شرافت سیاسی برخوردار است و نه خرد سیاسی

راز خردستیزی، ایران ستیزی و دین‌ستیزی پهلویست‌ها چیست؟

🔴 گفتگوی خبرگزاری تسنیم با پرویز امینی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس سیاسی

▪️ دوگانه‌ای که ابتدا میان «جمهوری اسلامی و پهلوی» ساخته بودند، اکنون دائماً در حال توسعه است. در مرحله نخست گفته می‌شود هرکس با پهلوی مخالف است، لابد به جمهوری اسلامی نزدیک است.

▪️در مرحله بعد، این شکاف به حوزه دین نیز گسترش پیدا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که به‌تدریج «دینی بودن» مترادف با «جمهوری اسلامی بودن» و «پهلوی‌بودن» مترادف با «غیردینی بودن» تعریف می‌شود.

▪️این دوگانه در مرحله‌ای دیگر حتی به شکاف «ایران ـ ضدایران» نیز کشیده شده است. رفتار بخشی از جریان سلطنت‌طلب در جریان جنگ و تهاجم خارجی علیه ایران، این مسئله را بسیار آشکار کرد.

▪️ وقتی خصومت با جمهوری اسلامی آن‌قدر گسترده می‌شود که فرد برای ضربه‌زدن به جمهوری اسلامی، از حمله نظامی به کشور خود نیز استقبال می‌کند. دوگانه سیاسی دیگر صرفاً در محدوده نزاع بر سر نظام سیاسی باقی نمانده است؛ بلکه به نقطه‌ای رسیده که خود «ایران» نیز می‌تواند قربانی آن شود.

▪️بنابراین مسئله فقط نوع داوری این جریان درباره مصدق نیست. برخورد با مصدق یک نشانه است؛ نشانه‌ای از یک منطق سیاسی گسترده‌تر که دائماً مرز دشمن را توسعه می‌دهد. امروز مصدق، فردا شریعتی، روز دیگر یک جریان و در نهایت حتی خود ایران می‌تواند در دایره این خصومت قرار گیرد.

▪️ این سلبی‌گری گسترده بیش از آنکه نشانه قدرت باشد، نشانه بی‌خردی سیاسی آنها هم هست.

▪️ یعنی جریان پهلویست نه شرافت سیاسی دارد و نه خرد سیاسی.

فیلم کامل را از اینجا ببینید

@TasnimNews