Астанадағы экологиялық саммитте Орталық Азияның су инфрақұрылымын қаржыландыру мәселесі талқыланады

23 сәуірде Өңірлік экологиялық саммит-2026 (RES 2026) шеңберінде Астанада «Орталық Азиядағы су секторын тұрақты қаржыландыру: сын-тегеуріндер, мүмкіндіктер мен ынтымақтастық жолдары» атты тақырыптық пікірталас өткізіледі. Оның барысында сарапшылар өңірдің су шаруашылығы инфрақұрылымын жаңғырту үшін инвестиция тартудың және қаржы құралдарын дамытудың негізгі тетіктерін талқылайды.

Су секторы Орталық Азия елдерінің орнықты әлеуметтік-экономикалық және экологиялық дамуын қамтамасыз етуде стратегиялық рөл атқарады. Климаттың өзгеруі, халықтың өсуі және инфрақұрылымның тозуы жағдайында су ресурсын тиімді басқару және қаржы ресурстарын жұмылдыру мәселесі ерекше өзекті болып отыр.

Панельдік сессияның бастамашысы – стратегиялық жоспарлау, бюджеттік саясат және Орнықты даму мақсаттарын іске асыруды үйлестіру мәселесіне жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі. Іс-шараның ұйымдастырушылары – Экономикалық зерттеулер институты мен Халықаралық су менеджменті институты.

Панельдік сессияның мақсаты – су инфрақұрылымын дамыту, су ресурстарын басқару тиімділігін арттыру және аймақтық ынтымақтастықты нығайту үшін қаржы ресурсын жұмылдырудың негізгі сын-тегеуріндері мен мүмкіндіктерін талқылау.

Талқылауға Орталық Азия елдерінің су ресурстары жөніндегі орталық мемлекеттік органдарының өкілдері, сондай-ақ Азия Даму Банкі мен Дүниежүзілік банкті қосқанда, халықаралық қаржы институттарының өкілдері қатысады. Пікірталасқа су секторындағы жетекші сарапшылар мен зерттеушілер де қосылады.
Панельдік сессияның қорытындысы бойынша аймақтың су инфрақұрылымын дамытудың қаржылық тетігін нығайту, су ресурсын басқарудың тиімділігін арттыру және су саласындағы аймақтық ынтымақтастықты кеңейтудің практикалық ұсынымы қалыптастырылады.

Өңірлік экологиялық саммит (RES 2026) – Орталық Азия елдері мен басқа мемлекеттерді климаттың өзгеруі, су ресурстарының тозуы, табиғи ресурстарды тұрақты басқару және басқа да өзекті экологиялық мәселелерді шешу үшін біріктіруге бағытталған халықаралық іс-шара. RES 2026 2026 жылғы 22-24 сәуір аралығында Астана қаласында (Қазақстан) өтеді. Саммитке мемлекеттер, халықаралық ұйымдар, бизнес және ғылым өкілдерінен тұратын 1500 делегаттың қатысуы күтілуде.
RES 2026-ны БҰҰ-мен әріптестік аясында өткізу бастамасын Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2023 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясының 78-сессиясында жариялаған болатын.
RES 2026 туралы ақпарат https://res2026.kz/ сайтында.

https://t.me/presseconomy

Финансирование водной инфраструктуры Центральной Азии обсудят на экологическом саммите в Астане

23 апреля в рамках Регионального экологического саммита (RES 2026) - 2026 в Астане пройдет тематическая дискуссия «Устойчивое финансирование водного сектора в Центральной Азии: вызовы, возможности и пути сотрудничества», в ходе которой эксперты обсудят ключевые механизмы привлечения инвестиций и развития финансовых инструментов для модернизации водохозяйственной инфраструктуры региона.

Водный сектор играет стратегическую роль в обеспечении устойчивого социально-экономического и экологического развития стран Центральной Азии. В условиях изменения климата, роста населения и износа инфраструктуры вопросы эффективного управления водными ресурсами и мобилизации финансовых ресурсов становятся особенно актуальными.

Инициатором панельной сессии выступает Министерство национальной экономики Республики Казахстан, курирующее вопросы стратегического планирования, бюджетной политики и координации реализации Целей устойчивого развития. Организаторами мероприятия также являются Институт экономических исследований и Международный институт водного менеджмента.

Цель панельной сессии - обсудить ключевые вызовы и возможности мобилизации финансовых ресурсов для развития водной инфраструктуры, повышения эффективности управления водными ресурсами и укрепления регионального сотрудничества.

В обсуждении примут участие представители центральных государственных органов по водным ресурсам стран Центральной Азии, а также представители международных финансовых институтов, включая Азиатский банк развития и Всемирный банк. К дискуссии также присоединятся ведущие эксперты и исследователи в сфере водного сектора.
Ожидается, что по итогам панельной сессии будут сформированы практические рекомендации по укреплению финансовых механизмов развития водной инфраструктуры региона, повышению эффективности управления водными ресурсами и расширению регионального сотрудничества в водной сфере.

Региональный экологический саммит (RES 2026)– международное мероприятие, направленное на объединение стран Центральной Азии и других государств для решения острых экологических вопросов, включая изменение климата, деградацию водных ресурсов, устойчивое управление природными ресурсами и др. RES 2026 пройдет с 22 по 24 апреля 2026 года в г. Астана (Казахстан). На Саммите ожидается участие 1500 делегатов – представителей государств, международных организаций, бизнеса и науки.
Инициатива проведения RES 2026 в партнерстве с ООН была озвучена Президентом Республики Казахстан Касым-Жомартом Токаевым в ходе 78-й сессии Генеральной Ассамблеи ООН в 2023 году.
Информация о RES 2026 на сайте: https://res2026.kz/

https://t.me/presseconomy

Екібастұз экономиканы табысты әртараптандыруды көрсетіп, моноқала санатынан шықты

ҚР Ұлттық экономика министрлігі еліміздегі моноқалалар тізбесін жаңартты. Тиісті өзгеріс «Қазақстан Республикасы моноқалаларының тізбесін бекіту туралы» ҚР Ұлттық экономика министрінің 2023 жылғы 21 қарашадағы №248 бұйрығына енгізілді.

ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – ұлттық экономика министрінің 2026 жылғы 10 наурыздағы №75 бұйрығына сәйкес Екібастұз қаласы моноқалалар тізбесінен шығарылды.

Тізбені жаңарту Мемлекет басшысының 2024 жылғы 2 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында айтылған тапсырмасын орындау үшін жүргізілді. Құжатта елдің басқа моноқалаларын дамыту үшін Саран қаласының экономикасын әртараптандырудың табысты тәжірибесін тарату міндеті қойылған болатын.
Осы жұмыс шеңберінде Ұлттық экономика министрлігі моноқалалардың әлеуметтік-экономикалық дамуына өнеркәсіп өндірісінің серпіні, инвестициялық белсенділік, кәсіпкерлікті дамыту, жұмыспен қамту құрылымы және экономиканың орнықтылығының басқа да параметрлері секілді 78 негізгі көрсеткіш бойынша кешенді талдау жүргізді.

Талдау нәтижесі бойынша, Екібастұз экономиканы әртараптандырудың тұрақты үрдісін, дамудың монопрофильді моделінен біртіндеп шығуды көрсетті. Қала экономикасы теңдестірілген салалық құрылыммен, өнеркәсіптің тұрақты өсуімен және жоғары инвестициялық белсенділікпен сипатталады.

Бүгінгі таңда Екібастұз еліміздің энергетика және металлургия саласында шешуші рөл атқаратын маңызды өнеркәсіп орталығы болып отыр. 2025 жылғы қорытынды бойынша қаладағы өнеркәсіп өндірісінің көлемі 1 629,4 млрд теңге. Бұл 2024 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда, 28,1%-ға артық. Негізгі капиталға салынған инвестиция 429,8 млрд теңгеге жетіп, өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 1,2 есе өскен.

Халықты жұмыспен қамту экономиканың бірнеше секторы арасында бөлінген. Бұл бір қала құраушы кәсіпорынға тәуелділіктің төмендеуін және монофункционалдылық белгінің жоғалуын көрсетеді. Осыған байланысты, оң әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді ескере отырып, Екібастұзды моноқалалар тізбесінен шығару туралы шешім қабылданды.

Жаңартылған бұйрықпен 19 моноқаланың тізбесі бекітілді: Абай, Ақсай, Ақсу, Алтай, Балқаш, Жаңаөзен, Жітіқара, Лисаковск, Қаражал, Кентау, Құлсары, Курчатов, Риддер, Рудный, Сәтбаев, Степногорск, Теміртау, Шахтинск және Хромтау. Осылайша, елдегі моноқала саны 20-дан 19-ға дейін қысқарды.

Тізбені өзектендіру моноқалаларға қатысты мемлекеттік саясаттың атаулылығын арттыруға және экономиканың қала құраушы кәсіпорындарға жоғары тәуелділігі сақталатын аумақтарда қолдау шараларын шоғырландыруға бағытталған.

Екібастұзды тізбеден шығару қала экономикасының табысты трансформациясының көрсеткіші. Оны әртараптандырудың, кәсіпкерлікті дамыту мен инвестиция тартудағы жүйелі жұмыстың нәтижесі.

https://t.me/presseconomy

Экибастуз демонстрирует успешную диверсификацию экономики и выходит из категории моногородов

Министерство национальной экономики РК обновило перечень моногородов страны. Соответствующие изменения внесены в приказ Министра национальной экономики РК от 21 ноября 2023 года №248 «Об утверждении Перечня моногородов Республики Казахстан».

Согласно приказу заместителя Премьер-Министра – министра национальной экономики РК от 10 марта 2026 года №75 город Экибастуз исключен из перечня моногородов.
Обновление перечня проведено во исполнение поручения Главы государства, озвученного в Послании народу Казахстана от 2 сентября 2024 года. В документе была поставлена задача масштабировать успешный опыт диверсификации экономики города Сарани для развития других моногородов страны.

В рамках данной работы Министерством национальной экономики проведен комплексный анализ социально-экономического развития моногородов по 78 ключевым показателям, включая динамику промышленного производства, инвестиционную активность, развитие предпринимательства, структуру занятости и другие параметры устойчивости экономики.

По результатам анализа установлено, что Экибастуз демонстрирует устойчивые тенденции диверсификации экономики и постепенный выход за рамки монопрофильной модели развития. Экономика города характеризуется более сбалансированной отраслевой структурой, стабильным ростом промышленности и высокой инвестиционной активностью.

На сегодняшний день Экибастуз является важным промышленным центром, играющим ключевую роль в энергетической и металлургической отраслях страны. По итогам 2025 года объем промышленного производства в городе составил 1 629,4 млрд тенге, что на 28,1% больше по сравнению с аналогичным периодом 2024 года. Инвестиции в основной капитал достигли 429,8 млрд тенге, увеличившись в 1,2 раза по сравнению с показателем предыдущего года.

Занятость населения распределена между несколькими секторами экономики, что свидетельствует о снижении зависимости от одного градообразующего предприятия и утрате признаков монофункциональности. В этой связи, с учетом положительных социально-экономических показателей принято решение об исключении Экибастуза из перечня моногородов.

Обновленным приказом утвержден перечень из 19 моногородов: Абай, Аксай, Аксу, Алтай, Балхаш, Жанаозен, Житикара, Лисаковск, Каражал, Кентау, Кульсары, Курчатов, Риддер, Рудный, Сатпаев, Степногорск, Темиртау, Шахтинск и Хромтау. Таким образом, количество моногородов в стране сократилось с 20 до 19.

Актуализация перечня направлена на повышение адресности государственной политики в отношении моногородов и концентрацию мер поддержки на территориях, где сохраняется высокая зависимость экономики от градообразующих предприятий.

Исключение Экибастуза из перечня является показателем успешной трансформации экономики города и результатом системной работы по ее диверсификации, развитию предпринимательства и привлечению инвестиций.

https://t.me/presseconomy

Қазақстан Орталық Азиямен сауданы күшейтуде: тауар айналымы 14% - ға, экспорт 22%-ға өскен

2026 жылғы 25 наурызда Өзбекстан астанасында "Орталық Азия: өнімділіктен өркендеуге дейін. Аймақтық диалог" атты бірінші халықаралық форум өткізілді. Іс-шарада Қазақстанды Ұлттық экономика вице-министрі Ерлан Сағынаев таныстырды.

Форум аймақты дамытудың стратегиялық бағыттарын талқылау үшін үкіметтердің, халықаралық ұйымдардың және іскерлік қоғамдастықтың өкілдерін біріктірді. Еңбек өнімділігін арттыру, агроөнеркәсіптік кешенді жаңғырту, цифрлық трансформация және адами капиталды дамыту басты назарда.

Кездесудің түйінді қорытындысы Орталық Азия елдерінің тиімділікке, инновациялар мен білімге негізделген экономикалық өсудің сапалы жаңа моделіне көшу үшін күш - жігерді шоғырландыру ниетін бекіткен Ташкент декларациясына қол қою болды.

Өз сөзінде Ерлан Сағынаев аймақтық дамудың тұрақты серпінін және елдер арасындағы өзара сенімнің нығаюын көрсетіп отырғанын атап өтті.

"Бүгінгі таңда біздің алдымызда жалпы міндет тұр, ол - сандық өсуден өнімділікке негізделген өсуге көшу. Біздің стратегиялық мақсатымыз —тиімділікті тұрақты және инклюзивті өркендеуге айналдыру", - деді ол.

Вице-министр аймақтық синергияны күшейтуге қабілетті негізгі бағыттарды белгіледі.

Осылайша, өзара сауда ынтымақтастықтың драйверлерінің бірі болып қала береді: 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның Орталық Азия елдерімен тауар айналымы 8,8 млрд АҚШ долларына жетіп, 14,4% - ға артқан. Бұл ретте экспорт 21,7% - ға, 6,6 млрд долларға өсті. Қосымша әлеует рәсімдерді жеңілдетуге және сауда процестерін цифрландыруға байланысты.

Көліктік-логистикалық байланыстың дамуы маңызды рөл атқарады. Атап айтқанда, халықаралық қаржы институттарының қолдауымен жүзеге асырылатын "Дарбаза–Мақтаарал" теміржол жобасының маңыздылығы атап өтілді. Желіні іске қосу өткізу қабілеттілігін едәуір арттырмақ.

Инвестиция саласында өнімділіктің өсу нүктесіне айналуға қабілетті бірлескен индустриялық аймақтар мен кластерлерді құру үшін Түркі инвестициялық қорының мүмкіндіктерін белсенді пайдалану ұсынылды.

Цифрлық трансформацияға ерекше назар аударылады. Қазақстан Astana Hub инфрақұрылымы базасында технологиялық шешімдермен бөлісуге және бірлескен жобаларды дамытуға дайын екенін білдірді.
Өсудің негізгі факторы - білім беру ынтымақтастығы, білім алмасу және БҰҰ құрылымдарын қоса алғанда, халықаралық ұйымдармен Орнықты даму мақсаттарына қол жеткізу бойынша бірлескен жұмыс арқылы адами капиталды дамыту.

Декларациядан басқа, форум соңында халықаралық әріптестермен бірқатар келісімдерге қол қойылды. Қатысушылар форумды тәжірибелік өзара іс-қимыл, тәжірибе алмасу және аймақтың өнімділігі мен орнықты экономикалық өсуін арттыруға бағытталған бірлескен жобаларды үйлестіру үшін жұмыс алаңы ретінде тұрақты негізде өткізуге келісті.

https://t.me/presseconomy

Казахстан усиливает торговлю с Центральной Азией: рост товарооборота на 14%, экспорта - на 22%

25 марта 2026 года в столице Узбекистана состоялся первый международный форум «Центральная Азия: от производительности к процветанию. Региональный диалог». Казахстан на мероприятии представил вице-министр национальной экономики Ерлан Сагнаев.

Форум объединил представителей правительств, международных организаций и делового сообщества для обсуждения стратегических направлений развития региона. В центре внимания - повышение производительности труда, модернизация агропромышленного комплекса, цифровая трансформация и развитие человеческого капитала.
Ключевым итогом встречи стало подписание Ташкентской декларации, закрепившей намерение стран Центральной Азии консолидировать усилия для перехода к качественно новой модели экономического роста - основанной на эффективности, инновациях и знаниях.

В своём выступлении Ерлан Сагнаев подчеркнул, что регион демонстрирует устойчивую динамику развития и укрепление взаимного доверия между странами.

«Сегодня перед нами стоит общая задача - перейти от количественного роста к росту, основанному на производительности. Наша стратегическая цель - трансформировать эту эффективность в устойчивое и инклюзивное процветание», - отметил он.

Вице-министр обозначил ключевые направления, способные усилить региональную синергию.

Так, взаимная торговля остаётся одним из драйверов сотрудничества: по итогам 2025 года товарооборот Казахстана со странами Центральной Азии достиг 8,8 млрд долларов США, увеличившись на 14,4 %, при этом экспорт вырос на 21,7% и составил 6,6 млрд долларов. Дополнительный потенциал связан с упрощением процедур и цифровизацией торговых процессов.

Существенную роль играет развитие транспортно-логистической связности. В частности, отмечена значимость проекта железной дороги «Дарбаза–Мактаарал», реализуемого при поддержке международных финансовых институтов. Ожидается, что запуск линии позволит значительно увеличить пропускную способность.
В сфере инвестиций предложено активнее использовать возможности Тюркского инвестиционного фонда для создания совместных индустриальных зон и кластеров, способных стать точками роста производительности.

Отдельный акцент сделан на цифровой трансформации. Казахстан выразил готовность делиться технологическими решениями и развивать совместные проекты на базе инфраструктуры Astana Hub.

Ключевым фактором роста обозначено развитие человеческого капитала - через образовательное сотрудничество, обмен знаниями и совместную работу с международными организациями, включая структуры ООН, по достижению Целей устойчивого развития.

Помимо декларации, по итогам форума подписан ряд соглашений с международными партнёрами. Участники договорились о проведении форума на регулярной основе как рабочей площадки для практического взаимодействия, обмена опытом и координации совместных проектов, направленных на повышение производительности и устойчивого экономического роста региона.

https://t.me/presseconomy