ОТА НИДОСИ

(Илм излаб Австралияда қўним топган ватандошимиз Фазлиддин укамизнинг хотирасига)

Ўзи берган фарзандимни олди Аллоҳим,
Қисмат экан, бошга дардни солди Аллоҳим.
Мўмин дилнинг юрагида битта далда бор –
Дийдоргина Қиёматга қолди, Аллоҳим!

Илм деса чирмовуқдек ёпишган ўғлим,
Сабоқ деса малаклар-ла чопишган ўғлим,
Бугун энди ҳурлар билан топишган ўғлим,
Дийдоргина қиёматга қолди, Аллоҳим!

Уммонорти ўлкасида порлаган сирож,
Кийдираман деб кетганди бошингизга тож...
Яъқуб бобом дуосини дилгинамга соч,
Дийдоргина қиёматга қолди, Аллоҳим!

Исёним йўқ, гарчи кўнгил қақшаб қолган-да,
Нетай, ўғлим бир олимга ўхшаб қолганда...
Дининг фазли бўлармиди яшаб қолганда,
Дийдоргина қиёматга қолди, Аллоҳим!

Дилни тирнар оиланинг аччиқ нобути,
Мушкул, дўстлар, бу лаҳзада юрак собити.
Бунча оғир бўлмаса-ей ўғил тобути,
Дийдоргина қиёматга қолди, Аллоҳим!

Аллоҳ, Аллоҳ, бу юкни-да ортиб оляпман,
Ўксук дилдан қайғуларни тортиб оляпман.
Кўз ёшимни этагимга артиб оляпман,
Дийдоргина қиёматга қолди, Аллоҳим!

Ҳаммасини Роб, Ўзингдан билгаймиз энди,
Ўша кунга иймон билан кулгаймиз энди...
Тўйгинасин жаннатларда қилгаймиз энди,
Дийдоргина қиёматга қолди, Аллоҳим!

Xayrulla Hamidov

Bakalavrni bitirdim. Yaqinda diplom olaman.

Mendan oldin akam (Alloh rahmatiga olsin) bakalavriatda MDIS, magistraturada «Charles Sturt University» diplomini olgan edilar. Endilikda ularning hech biri akamga foyda bermaydi.

Umr boshqalarning qo‘lida qolib ketadigan qog‘ozlar ketidan yugurishga arzimaydi. Buni tushunishingiz uchun yaqiningizdan ayrilishingiz shart emas!

@Shamsuddin_Sadruddin

Dunyodagi barcha rizqimizga Alloh vosita qo‘ygan. Ya’ni hayoti dunyodagi hech bir rizq o‘zi kelmaydi. Tijoratchi xaridor orqali, ishchi ish beruvchi orqali, podshoh xalq orqali, xalq esa podshoh orqali rizqlanadi. Suv, quyosh, tuproq, daraxtlar ham rizq vositalaridir.

Ammo oxiratda shunday rizqlar borki, uni qabul qilishda Alloh bilan bandaning o‘rtasida hech kim va hech nima bo‘lmaydi. Na farishta, na payg‘ambar va na bir daraxt... Rizq Razzoqning O‘zidan bevosita olinadi!

Qur’on tilida mana shunday rizqqa «karim rizq» deyiladi!

Alloh karim rizq bilan siylasin!

@Shamsuddin_Sadruddin

Ya Robb! Umidim…

Munozaraning 10 odobi

1. Iyjoz va itnobdan chetlanish.

Iyjoz (الإيجاز) - oz lafzlar bilan ko‘p ma’nolarni yetkazish uchun gapni qisqa qilish. Bu balog‘atda maqbul bo‘lsada, munozarada undan uzoq bo‘lish tavsiya qilinadi. Sababi bahsda ikkala taraf ham bir-biriga gapidagi murodini to‘liq anglatishi lozim.

Itnob (الإطناب) - ko‘p lafzlar bilan oz ma’noni yetkazish uchun gapni cho‘zish. Bu ham balog‘at ilmida maqbul jarayon bo‘lsada, munozarada malollik va gapdan zerikish yuz bermasligi uchun undan yiroq bo‘lish lozim.

2. Bahsda notanish hamda ma’nosini tushunish qiyin bo‘lgan so‘zlarni qo‘llamaslik.

3. Mujmal ibora va gaplarni ishlatmaslik.

4 Bir taraf ikkinchisining gapini to‘liq tushunmasdan turib tanqid qilmasligi.

5. Bahs qilinayotgan mavzudan chetga chiqmaslik.

6. Bahsning so‘nggigacha viqorga putur yetkazuvchi ishlardan saqlanish. Masalan: kulish, baland ovozda gapirish, bepisandlik bilan qo‘l siltash.

7. Haybat va odamlar orasida katta ehtiromga sazovor kimsalar bilan munozara qilmaslik. Chunki munozaradan maqsad haqiqatga erishish. Bir tomon ming kuchli dalillarni keltirmasin, hurmati uchun odamlar ikkinchisi haqiqatni gapiryapti, deydilar. Bunda esa munozaradan ko‘zlangan maqsad yo‘qqa chiqadi.

8. Ikkala munozarachining ham bir-birini hurmat qilishi.

9. Munozarada xolis bo‘lish.

10. Johil va sufistoiylar bilan bahslashmaslik. Johil na o‘zi to‘g‘ri dalil keltiradi, na sizning dalilingizni tushunadi. Ular bilan munozara qilish besamar ketadi. Sufistoiy esa ta’limoti tufayli o‘zi keltirgan dalildan ham shubhalanishi mumkin. Ular bilan ham bahslashish befoyda.

Izoh: Sufistoiy - ayrim yunon faylasuflari ilgari surgan «safsata» ta’limotiga ergashuvchi kimsa. Safsata (السفسطة) - narsalarning haqiqati yo‘q, biz ko‘rib-eshitib turgan barcha narsa shunchaki xayolot, deb e’tiqod qilish. Ularning uch toifasi bor. Bir toifasiga ko‘ra, inson nimani xayol qilsa shunisi haqiqat bo‘ladi. Masalan, men hozir Oydaman deb o‘ylasam, demak, rostdan Oyda bo‘laman. (🤔)

@Shamsuddin_Sadruddin

«Ba’zan ko‘tarilishingga xalaqit beruvchi narsa og‘zing bo‘ladi».

@Shamsuddin_Sadruddin

«Ayrim insonlar rizq! Ayrimlari esa gunohlarga kafforat!»
(Adham Sharqoviy)

@Shamsuddin_Sadruddin

Yaponiyada temiryoʻl stansiyasi uch yil birgina yoʻlovchi uchun ishlagan

Bir necha yil davomida Yaponiyaning Hakkaydo orolidagi Kami Shirataki vokzalida birgina yoʻlovchi - oʻquvchi qiz maktabga borib kelishi uchun poyezdni kutgan. Poyezd qizchani maktabga olib ketib, qayta olib kelish uchungina kuniga ikki marotaba yo‘lga chiqar edi.

2013-yilda yapon temiryoʻl boshqarmasi Kami Shirataki stansiyasini yoʻlovchilar yoʻqligi va hududga yuklar kelishi kamayganligi sababidan yopishga qaror qiladi.
Lekin bu poyezdda har kuni qizchani maktabga qatnashi kerakligi ma’lum bo‘lganidan soʻng, deyarli yoʻlovchisiz boʻlgan ushbu stansiyani yopish qarori bekor qilinadi.

Yanada qizig‘i, xodimlar har yili stansiyani ta’mirlab, qishda qorlarni kurab turishgan. Poyezdning yurish vaqti esa qizchaning dars jadvali asosida tuzilgan.

Kami Shirataki stansiyasi 2016-yil mart oyigacha ishlagan. O‘quvchi qiz maktabni bitirgandan soʻng yopilgan.
(Rus tilidan tarjima)

Qoyil qoldim...

@Shamsuddin_Sadruddin

Xitoy markaziy televideniyesi Yaponiyaning Kami-Sirataki stansiyasi faqat shu yo‘l bilan maktabga kelgan bir o‘quvchi qiz uchun uch yildan beri ishlagani va u maktabni tugatganligi sababli stansiya yopilishi haqida xabar bergan edi. Maqola nashr etilgandan ko'p o'tmay, qiz yaqin atrofdagi Kyu-Shirataki stantsiyasidan yana o'n nafar talaba bilan o'qishga ketayotgani va stantsiyalarning rejalashtirilgan yopilishi ularning ta'limi bilan bog'liq emasligi haqida raddiya paydo bo'ldi.

(Izohlardan)

انتهى عصر القلم وبدأ عصر القدم

Yigirma yoshga yetmagan futbolchi bir necha million junayh olishini o‘qigan Tavfiq Hakim* quyidagi mashhur gapini aytgandi: «Qalam davri tugab, qadam davri boshlandi! Bu o‘yinchi bir yilda Exnaton** hukmronligidan to hozirgi kungacha bo‘lgan Misrning jamiki adiblari olmagan pulni olar ekan!»

*Tavfiq Hakim - 1898-1987-yillarda yashagan misrlik yozuvchi.
**Exnaton - miloddan avvalgi XIV asrlarda yashagan Misr hukmdori.

@Shamsuddin_Sadruddin

- «Hojatxonada nima qiladi?» 😅
- «…?»

Bolalar bilan jamoaviy ibodatlardan tashqari vaqtlarda ham masjidga chiqib turish kerak ekan. Qiziq savollarga ko‘milib ketasiz!)

@Shamsuddin_Sadruddin

Umrlarining oxirida Imom Molik rohimahulloh bir necha muddat Masjidun Nabaviyda namoz o‘qimaydilar. Jamoat namozlari, janozalar, hatto juma uchun ham masjidga chiqmaydilar. Odamlar hayron bo‘lib sababini so‘rashganida shunday javob beradilar: «Aytib bo‘lmas uzrlar ham bor!»

@Shamsuddin_Sadruddin

Batafsil:

Imom Molikka bir kasallik yetadi. Shu kasallik tufayli u kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning masjidlariga chiqmay qo‘yadilar. Odamlar buning sababini so‘raganlarida: «Uzrlarning ichida aytilmaydiganlari ham bor», deydilar. Tuzalgach Masjidun Nabaviyga qayta chiqa boshlaydilar. Shunda ham odamlarga bu sabab haqida hech narsa demaydilar. Keyinchalik vafot etar chog‘larida yana Imom Molikdan bu uzr nima bo‘lgani so‘raladi. Shunda Imom aytadilar: «Allohga qasamki, agar bugun dunyoyimning tugashi, oxiratimning esa boshlanishi bo‘lmaganida sizlarga buni aytmagan bo‘lar edi. Men o‘shanda siydigimni tuta olmay qolgandim. Agar masjidga chiqsam Rasululloh sollallohu alayhi vasallam masjidlarini najosat qilib qo‘yardim. Agar sababini sizlarga aytsam, Robbimga shikoyatchi bo‘lib qolardim».

Qissani bu kabi tafsiloti bilan yozmaganim sababi boshqa ma’noni yetkazish edi. Barcha sabab ham ochiqlanavermaydi. Odamlarni shaxsiy ishlarida o‘z hollariga qo‘yish kerak.

@Shamsuddin_Sadruddin

Alloh bitirgan hikoya

Maktab paytlarim adabiyotga juda qiziqar edim. Asosan tarixiy romanlar o‘qirdim. Hatto o‘zim roman yozishni boshlaganman: «Musulmonning bir kunlik umri». Bu «asar»dagi bosh qahramon ismini o‘zimning eng yaqin insonim - akamning nomi bilan atagan edim: Fazliddin!

13 yoshli Fazliddin yangi yil nishonlamaydi, namozni jamoat bilan o‘qiydi, bir safar imomga «luqma» bergan, doim o‘zi bilgan sunnatlarga amal qiladi, tushida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni ko‘rib yig‘laydi... Xullas, kitobda Fazliddin misolida musulmon qanday yashashi kerakligini ko‘rsatmoqchi bo‘lgandim (maktab bolasidagi qosir aql bilan albatta). Men o‘zimcha o‘ylab qo‘ygandim: «kitob so‘nggida qahramon vitr namozini o‘qib vafot etadi, shunda «asar» ham ta’sirli chiqadi». Ammo kitob 70 sahifadan oshgach oxiriga yetmay chala qoldi...

Mana oradan yetti yil o‘tib «hikoyam»ni olamlar Robbisining O‘zi yakunladi: haqiqatda Fazliddin akam vafot etdilar. Men bu voqe’ani kitobda bo‘lishini istagandim, xolos. Alloh esa uni dunyoda bo‘lishini xohladi. Shunda bildim: hikoyalarni biz yozmaymiz. Biz shunchaki hikoya ichidamiz. Xohishlarimiz Allohning xohishidan ustun bo‘la olmaydi!

Alloh akamni rahmatiga olsin! Barchamizga bu sinov dunyodan haqiqiy musulmon bo‘lib o‘tishimizni nasib etsin!

@Shamsuddin_Sadruddin

«Voy, kikiyvoydim…» 😅

@Shamsuddin_Sadruddin

Tolibi ilm bo‘ydoqligi uchun malomat qilinmaydi. U sababsiz uylanishga undalmaydi. Ammo ilm talabida bo‘lmagan kimsalar bo‘ydoqligi uchun tergab turiladi. Ular imkon qadar tezroq uylanishlari, ortlaridan solih zurriyot qoldirishga intilishlari kerak.

@Shamsuddin_Sadruddin

Kikbokschi Endryu Teytning Islom haqidagi fikrlari.

@Shamsuddin_Sadruddin