سنقر و ورمزیار و کلیایی و کیونانات

نقدی بر نامگذاری انجمن های ادبی بر حسب چهره‌های کورد و تورک

✍️🏻 ایزدی
@sonqoriha

جدیدا در شهرستان سنقروکلیایی دو انجمن ادبی به صورت مشترک اقدام به برگزاری جلسات ادبی میکنند. لذا به طرح چند سوال در اینباره میپردازیم:

سوال اول اینکه چرا این دو انجمن ادبی هیچگاه به صورت جداگانه اقدام به برگزاری جلسات ادبی نمیکنند مگر دو انجمن جداگانه نیستند؟ و سوال دوم اینکه اگر گردانندگان این دو انجمن یکی هستند پس چرا تبدیل به یک انجمن مشترک نمیشوند و همچنان از واژه انجمن‌ها استفاده میکنند؟

شاید که این نامگذاری از طرف افرادی بوده که از اهالی اصیل شهرستان ما نیستند. چرا که ظاهرا اینگونه می‌اندیشند در شهرستان ما مرزبندی قومی و زبانی بسیار شدیدی وجود دارد. با وجودی که فارغ از فضای مجازی و شایعات موجود در دیگر شهرها ، همگی به خوبی میدانیم که سنقروکلیایی مانند شهرهای آذربایجان غربی دارای شکاف اقوام کورد و تورک نیست و تضاد قومی ما حتی در نسلهای قدیم در سطح مثلا همین جدال قرمز و آبی فوتبال هم نبوده است و بیشتر حالت شوخی بوده است و مشخصا فاقد ریشه تاریخی و هویتی است. گاهی تفاوت های شهری و روستایی در دوران پهلوی در شهرستان ما به کورد و تورک تعبیر میشده همچنانکه در آذربایجان غربی اختلافات شیعه و سنی به کورد و تورک تعبیر میشود.

اول اینکه انجمنی به نام امیرالشعرای سنقری معرفی شده که ظاهرا انجمن جدیدی است چرا که میراث مرحوم امیری و مرحوم مویدی و مظهری و کلانتری و... همان انجمن قدیمی سهیل بود و نیازی به انجمنی با نامگذاری جدید نبوده و یا میتوانستند همان انجمن قدیمی را که قدیمی‌ترین انجمن ادبی استان است با نامی جدید فارغ از شخص و قومیت دوباره احیا کنند.

دوم اینکه پسوند سنقری در عبارت امیری‌سنقری در دیوان اشعار نجوای سهیل ایشان اشاره به ترکزبان بودن مرحوم امیری ندارد. به خاطر اینکه در آن زمان کتابخانه ملی و... حاضر به نامگذاری دیوان اشعار به نام اشعار امیری (تنها) به دلیل تداخل با نام شاعر امیری (فیروزکوهی) نشدند لذا بالاجبار در آن زمان پسوند سنقری را ضمیمه میکنند تا نام ایشان متمایز گردد لذا منظور از سنقری بودن وی کلیت سنقروکلیایی و حتی استان کرمانشاه است. افرادی که مرحوم امیری را میشناختند به خوبی میدانند که وی اصلا دارای اینگونه گرایشاتی نبودند و چه بسا علاقه وافری به زبان شیرین کردی داشتند.. اما در این نامگذاری احتمالا اشتباها پس از عبارت انجمن (سه گوهر کلیایی) ، عبارت (و انجمن امیرالشعرای سنقری) آمده است. یعنی خواسته اند عدالت بین کرد و ترک را رعایت کرده باشند با وجودی که در شهر ما خود شاعران ترکزبان اشعار کردی میسرایند و خود کردزبانان آهنگ ترکی میخوانند. اصولا در دنیای شعر و هنر مرزبندی‌ای نبوده که بخواهند بین دو گروه عدالت برقرار شود. عملا متوجه میشویم این نامگذاری شاید ناخواسته از ذهن فردی برخواسته که به هر دلیلی این مرزبندی را بازتعریف و بسیار مهم انگاشته است. مثلا اینگونه اندیشیده اند که اگر نام سه شاعر کردزبان را میاوریم پس نام یک شاعر ترکزبان را هم بیاوریم که دلخوری پیش نیاید! این پندار و رفتار خارج از فرهنگ و منش هنری و ادبی است.

مورد دیگر اینکه در شهر ما شعرای بسیار متعددی حضور داشته اند.‌ مردم بافت سنتی شهر سنقر علاقه بسیار زیادی به شعر فارسی داشته‌اند. در بیشتر منازل دیوان حافظ و شاهنامه فردوسی موجود بوده و طبیعتا سرایش شعر فارسی رواج داشته است. درست است که مرحوم امیری بزرگترین شاعر این منطقه بوده اند اما چه اصراری است که نام این انجمن شعر به نام صرفا یک فرد باشد با وجودی که قطعا خود مرحوم امیری با اینگونه نامگذاری‌ای در زمان حیاتشان مخالفت میکردند.

اما در مورد انجمن سه گوهر کلیایی نیز همین خطا تکرار شده است. میدانیم ایل کلیایی دارای فرهنگ و تاریخ اصیلی است اما تمام کردزبانان شهرستان سنقروکلیایی و شاید این سه شاعر از ایل غیور و عزیز کلیایی نباشند مثلا ایل ورمرزیار یا منطقه کیونانات کرد اصیل هستند اما مشخصا از لحاظ تاریخی از تبار ایل کلیایی نیستند. در اینجا نیز مشخص میشود که نامگذاری این انجمن ها دارای همان خطایی است که در بندهای قبلی عرض کردم.

اما در نهایت میخواهم به خودم تذکر بدهم که وقتی که بنابر آموزه های دین اسلام همگی ما از یک ریشه هستیم و دو متر کفن تنها دارایی ما خواهد شد، و اینکه به حرمت این نام بزرگ ایران همگی ایرانی و جان به فدای ایران هستیم و اینکه از لحاظ علم مدرن ژنتیک همگی ما ایرانیان از یک هاپلوگروپ ژنتیکی مشترک ده هزار ساله هستیم و اینکه در زمانیکه تمام زبانها تدریجا در فارسی و سپس انگلیسی حل خواهند شد، پس چرا درخت دوستیمان را به باغ دوستی تبدیل نکنیم و نهال مرزبندی بر اساس زبانهای محلی را بکاریم؟

@sonqoriha

2.01K viewsedited 10:45