Што можа звязваць Мінск са знакамітым Дэндэрскім задыякам — тым самым старажытнаегіпецкім барэльефам са столі храма багіні Хатхор, які сёння з’яўляецца адным з самых вядомых экспанатаў Луўра?
У ліпені 1812 года, калі Напалеон аднавіў Вялікае Княства Літоўскае, зусім яшчэ маладога, 22-гадовага аўдытара Дзяржсавета Францыі Себасцьена-Луі Сальнье (1790—1835) інтэндантам Мінскага дэпартамента. То бок, па сутнасці, галоўным французскім цывільным адміністратарам Міншчыны. На гэтай пасадзе ён узначальваў адміністрацыйную камісію, дзе засядалі нашы мясцовыя паны — Юзаф Валадковіч, Ксаверый Абуховіч і Адам Гюнтэр, і кіраваў краем аж да снежаньскай катастрофы Вялікай арміі.
Пасля ўцёкаў з заснежанай Беларусі Сальнье не згубіўся: пабыў паліцэйскім камісарам у Ліёне і прэфектам некалькіх дэпартаментаў падчас «Ста дзён». Але калі вярнуліся Бурбоны і дзяржаўная кар’ера часова забуксавала, былы мінскі інтэндант знайшоў сабе занятак па душы — вырашыў зарабіць на моднай тады егіптаманіі.
У 1820 годзе Сальнье на ўласныя грошы наняў інжынера Клода Леларэна, забяспечыў яго адмысловымі піламі ды домкратамі і адправіў у Егіпет з канкрэтным заданнем — спілаваць і вывезці ў Парыж круглы задыяк з храма багіні Хатхор у Дэндэры, які за дваццаць гадоў да гэтага замалявалі навукоўцы падчас егіпецкага паходу Напалеона.
Аперацыя па выманні помніка была чыстым варварствам паводле сучасных мерак: паколькі масіўная пліта з пясчаніку мела амаль метр у таўшчыню і пілы не праходзілі, Леларэн з дапамогай пораху падарваў частку перакрыцця, пашырыў дзіркі зубіламі і за тры тыдні выпілаваў барэльеф са столі храма, пасля чаго ў 1821 годзе даставіў яго ў Францыю (сёння ў самой Дэндэры на гэтым месцы вісіць гіпсавая копія).
У Парыжы вакол артэфакта выбухнуў шалёны ажыятаж і навуковыя баталіі: многія датавалі задыяк тысячагоддзямі да Раства Хрыстовага, што біла па біблейскай храналогіі стварэння свету, пакуль малады Жан-Франсуа Шампальён не прачытаў іерогліфы вакол задыяка і не астудзіў гарачыя галовы, датаваўшы яго грэка-рымскай эпохай (цяпер лічыцца, што гэта каля 50 г. да н.э.).
Сальнье ж не разгубіўся, выдаў у 1822 годзе кнігу пра перыпетыі гэтай экспедыцыі і прадаў барэльеф каралю Людовіку XVIII за астранамічныя па тых часах 150 000 франкаў — сума, абсалютна беспрэцэдэнтная для артэфакта некаталіцкага паходжання.
Пазней Сальнье заснаваў папулярны часопіс «Revue britannique», а пасля Ліпеньскай рэвалюцыі 1830 года трыумфальна вярнуўся на дзяржслужбу і ўвосень 1831-га нават паспеў пакіраваць усёй парыжскай паліцыяй.
Так што, калі будзеце ў Луўры зазіраць угору на славуты Дэндэрскі задыяк у зале 325 — ведайце, што яго ў Францыю прыцягнуў былы кіраўнік Мінскага дэпартамента.
Крыніца
#Егіпет #асобы #Мінск #Луўр
У ліпені 1812 года, калі Напалеон аднавіў Вялікае Княства Літоўскае, зусім яшчэ маладога, 22-гадовага аўдытара Дзяржсавета Францыі Себасцьена-Луі Сальнье (1790—1835) інтэндантам Мінскага дэпартамента. То бок, па сутнасці, галоўным французскім цывільным адміністратарам Міншчыны. На гэтай пасадзе ён узначальваў адміністрацыйную камісію, дзе засядалі нашы мясцовыя паны — Юзаф Валадковіч, Ксаверый Абуховіч і Адам Гюнтэр, і кіраваў краем аж да снежаньскай катастрофы Вялікай арміі.
Пасля ўцёкаў з заснежанай Беларусі Сальнье не згубіўся: пабыў паліцэйскім камісарам у Ліёне і прэфектам некалькіх дэпартаментаў падчас «Ста дзён». Але калі вярнуліся Бурбоны і дзяржаўная кар’ера часова забуксавала, былы мінскі інтэндант знайшоў сабе занятак па душы — вырашыў зарабіць на моднай тады егіптаманіі.
У 1820 годзе Сальнье на ўласныя грошы наняў інжынера Клода Леларэна, забяспечыў яго адмысловымі піламі ды домкратамі і адправіў у Егіпет з канкрэтным заданнем — спілаваць і вывезці ў Парыж круглы задыяк з храма багіні Хатхор у Дэндэры, які за дваццаць гадоў да гэтага замалявалі навукоўцы падчас егіпецкага паходу Напалеона.
Аперацыя па выманні помніка была чыстым варварствам паводле сучасных мерак: паколькі масіўная пліта з пясчаніку мела амаль метр у таўшчыню і пілы не праходзілі, Леларэн з дапамогай пораху падарваў частку перакрыцця, пашырыў дзіркі зубіламі і за тры тыдні выпілаваў барэльеф са столі храма, пасля чаго ў 1821 годзе даставіў яго ў Францыю (сёння ў самой Дэндэры на гэтым месцы вісіць гіпсавая копія).
У Парыжы вакол артэфакта выбухнуў шалёны ажыятаж і навуковыя баталіі: многія датавалі задыяк тысячагоддзямі да Раства Хрыстовага, што біла па біблейскай храналогіі стварэння свету, пакуль малады Жан-Франсуа Шампальён не прачытаў іерогліфы вакол задыяка і не астудзіў гарачыя галовы, датаваўшы яго грэка-рымскай эпохай (цяпер лічыцца, што гэта каля 50 г. да н.э.).
Сальнье ж не разгубіўся, выдаў у 1822 годзе кнігу пра перыпетыі гэтай экспедыцыі і прадаў барэльеф каралю Людовіку XVIII за астранамічныя па тых часах 150 000 франкаў — сума, абсалютна беспрэцэдэнтная для артэфакта некаталіцкага паходжання.
Пазней Сальнье заснаваў папулярны часопіс «Revue britannique», а пасля Ліпеньскай рэвалюцыі 1830 года трыумфальна вярнуўся на дзяржслужбу і ўвосень 1831-га нават паспеў пакіраваць усёй парыжскай паліцыяй.
Так што, калі будзеце ў Луўры зазіраць угору на славуты Дэндэрскі задыяк у зале 325 — ведайце, што яго ў Францыю прыцягнуў былы кіраўнік Мінскага дэпартамента.
Крыніца
#Егіпет #асобы #Мінск #Луўр
❤13👍6😱3🤔2👏1😁1
Узноўлены ў бетоне будынак гарадской думы ў Брэсце аддзелваюць звонку цэглай з імітацыяй гістарычнай архітэктуры. Цікава будзе паглядзець як атрымаецца і параўнаць з арыгіналам.
Фота ад падпісчыкаў
#Брэст #гістарычнаязабудова #дэкор #аднаўленне
Фота ад падпісчыкаў
#Брэст #гістарычнаязабудова #дэкор #аднаўленне
🤔22🔥7❤2🙏1
У Быхаве пасля грамадскага рэзанансу ўлады паставілі палатку над скандальнай гранітнай скульптурай «Жанчыне-маці» і абавязалі аўтара выправіць уродзіну.
⠀
Як паказалі ў сюжэце тэлеканала СТБ, 45-гадовы магілёўскі скульптар Аляксандр Мінькоў проста ў гарадскім парку з дапамогай балгаркі счасаў першапачатковы перакошаны твар статуі і раскрэсліў плоскасць крыжападобнымі чырвонымі лініямі, каб выразаць новы. Анатамічныя праблемы помніка — у прыватнасці, поўную адсутнасць шыі — аўтар патлумачыў тым, што праз раздвоеныя валасы «шыю там немагчыма зрабіць», а да масіўнага нізу сямітоннай глыбы нельга было падлезці інструментам праз спадніцу. Пры гэтым Мінькоў заявіў, што рабіў помнік як хуткую пленэрную работу ў падарунак гораду, і параўнаў сябе з тытанамі Адраджэння:
«Ну хочаце акадэмічнае мастацтва — ну дайце мне круглую суму і год у запасе, і будзе вам любы шэдэўр, які рабіў Мікеланджэла. І Мікеланджэла таксама, дарэчы, з ягонай работай, якую ён рабіў пяць гадоў, „Давідам“ — і таксама незадаволеных было вельмі шмат!»
⠀
Загадчыца сектара культуры Быхаўскага райвыканкама Людміла Кечык у эфіры паведаміла, што разыходжанне скульптуры з эскізным праектам было выяўлена «ў ходзе адкрыцця». Гэта пацвярджае, што да ўрачыстага зняцця прасціны перад школьнікамі чыноўнікі ўвогуле не праводзілі прыёмку аб'екта, праігнараваўшы пастанову Савета Міністраў № 218 ад мая 2026 года, якая патрабуе абавязковага чатырохэтапнага кантролю мастацка-экспертнай рады яшчэ да ўстаноўкі любога манумента. Цяпер супрацоўніцтва са скульптарам па іншых праектах паставілі на паўзу, а лёс абпілаванай статуі мусіць вырашыць спецыяльная камісія.
⠀
Між тым у цяперашнім выглядзе — са счасаным тварам і крыжам замест рысаў — быхаўская статуя нечакана набыла візуальнае падабенства са знакамітай эліністычнай мармуровай галавой багіні II—I стагоддзяў да н. э. з Археалагічнага музея вострава Самас у Грэцыі.
У эпоху позняй антычнасці (IV—VII стагоддзі) хрысціяне масава праводзілі над язычніцкімі статуямі багоў і рымскіх імператараў рытуальны «экзарцызм у камені»: ім адбівалі насы (каб пазбавіць ідала «дыхання» і духу), сцёсвалі вочы і вусны ў роўную плоскасць, а на лбе або праз увесь твар высякалі крыж як пячатку перамогі над дэманам.
Пакінуць быхаўскую скульптуру менавіта ў такім прамежкавым стане з крыжам на месцы адсутнага твару было б найбольш сімвалічным рашэннем — тым больш што выглядаць лепш яна ўжо наўрад ці будзе.
#Быхаў #помнікі #іканаборства
⠀
Як паказалі ў сюжэце тэлеканала СТБ, 45-гадовы магілёўскі скульптар Аляксандр Мінькоў проста ў гарадскім парку з дапамогай балгаркі счасаў першапачатковы перакошаны твар статуі і раскрэсліў плоскасць крыжападобнымі чырвонымі лініямі, каб выразаць новы. Анатамічныя праблемы помніка — у прыватнасці, поўную адсутнасць шыі — аўтар патлумачыў тым, што праз раздвоеныя валасы «шыю там немагчыма зрабіць», а да масіўнага нізу сямітоннай глыбы нельга было падлезці інструментам праз спадніцу. Пры гэтым Мінькоў заявіў, што рабіў помнік як хуткую пленэрную работу ў падарунак гораду, і параўнаў сябе з тытанамі Адраджэння:
«Ну хочаце акадэмічнае мастацтва — ну дайце мне круглую суму і год у запасе, і будзе вам любы шэдэўр, які рабіў Мікеланджэла. І Мікеланджэла таксама, дарэчы, з ягонай работай, якую ён рабіў пяць гадоў, „Давідам“ — і таксама незадаволеных было вельмі шмат!»
⠀
Загадчыца сектара культуры Быхаўскага райвыканкама Людміла Кечык у эфіры паведаміла, што разыходжанне скульптуры з эскізным праектам было выяўлена «ў ходзе адкрыцця». Гэта пацвярджае, што да ўрачыстага зняцця прасціны перад школьнікамі чыноўнікі ўвогуле не праводзілі прыёмку аб'екта, праігнараваўшы пастанову Савета Міністраў № 218 ад мая 2026 года, якая патрабуе абавязковага чатырохэтапнага кантролю мастацка-экспертнай рады яшчэ да ўстаноўкі любога манумента. Цяпер супрацоўніцтва са скульптарам па іншых праектах паставілі на паўзу, а лёс абпілаванай статуі мусіць вырашыць спецыяльная камісія.
⠀
Між тым у цяперашнім выглядзе — са счасаным тварам і крыжам замест рысаў — быхаўская статуя нечакана набыла візуальнае падабенства са знакамітай эліністычнай мармуровай галавой багіні II—I стагоддзяў да н. э. з Археалагічнага музея вострава Самас у Грэцыі.
У эпоху позняй антычнасці (IV—VII стагоддзі) хрысціяне масава праводзілі над язычніцкімі статуямі багоў і рымскіх імператараў рытуальны «экзарцызм у камені»: ім адбівалі насы (каб пазбавіць ідала «дыхання» і духу), сцёсвалі вочы і вусны ў роўную плоскасць, а на лбе або праз увесь твар высякалі крыж як пячатку перамогі над дэманам.
Пакінуць быхаўскую скульптуру менавіта ў такім прамежкавым стане з крыжам на месцы адсутнага твару было б найбольш сімвалічным рашэннем — тым больш што выглядаць лепш яна ўжо наўрад ці будзе.
#Быхаў #помнікі #іканаборства
😁40❤7🤣5👏2😢1🗿1
Forwarded from Urban Hrodna — городская среда Гродно
У Instagram разгарэлася дыскусія вакол новай шматпавярховай забудовы ў Гродне. Фотаздымак і відэа панарамы Каложскай царквы, зробленыя 16 лістапада, выклікалі хвалю крытыкі. Гараджане лічаць, што новыя вышынныя дамы псуюць гістарычны выгляд горада.
У публікацыі ў Instagram звяртаюць увагу на тое, што будаўніцтва вышынных дамоў паблізу гістарычных аб'ектаў павінна ўлічваць ахоўныя зоны, панарамы і візуальнае ўспрыманне помнікаў архітэктуры. На думку аўтара публікацыі, у Гродне гэтыя патрабаванні не забяспечваюць належнага захавання гістарычнага ландшафту.
У каментарыях гродзенцы таксама выказваюць незадаволенасць:
«Яскравы вынік пафігізма мясцовай улады. Ім абсалютна пофіг на захаванне спадчыны, як і на меркаванне гараджан».
Адзін з удзельнікаў дыскусіі лічыць, што замест вышынных дамоў тут можна было стварыць сучасны раён з малапавярховай забудовай. Гэта, на яго думку, было б камфортней для жыхароў і не псавала б гарадскую панараму. Ён таксама звязвае праблему з тым, што гараджане не выбіраюць старшыню гарвыканкама.
Іншыя каментатары не менш катэгарычныя:
«Я тоже вчера увидела фотографию и ужаснулась. А самое печальное, что абсолютному большинству все равно».
«Теперь, больше похоже на пейзажи из Балабановских фильмов. Изуродовали город. Что поделать? За деньги, да».
Некаторыя выказваюць асцярогі, што новая забудова можа перашкодзіць уключэнню Каложскай царквы ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Гаворка ідзе пра мікрараён «Вясенні», які ўзводзяць прыкладна за 1,2 км ад Каложы. Яшчэ ў 2024 годзе гродзенцы збіралі подпісы супраць вышыннай забудовы, асцерагаючыся за гістарычную панараму. Тады ж улады назвалі фэйкам выявы з дамамі непасрэдна за царквой. Аднак сама праблема бачнасці новых вышынных будынкаў у гарадской панараме сапраўды існуе.
У жніўні 2026 года паведамлялася, што ў мікрараёне ўжо засяляюць некаторыя дамы, а іншыя яшчэ будуюцца. Усяго да 2030 года тут плануюць узвесці 17 жылых дамоў рознай паверхавасці, у тым ліку 19-павярховыя.
Фота і відэа: vid_grodno ў Instagram.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤬29💯1