#TarixdəBuGün 📅 29 oktyabr
🇹🇷 1923 — Türkiyə Cümhuriyyəti elan edildi
29 oktyabr 1923-cü ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi respublikanın elan edilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Bununla Türkiyə dövlətinin idarəetmə forması rəsmən respublika olaraq müəyyənləşdirildi. Həmin gün Mustafa Kamal Atatürk Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk prezidenti seçildi. Osmanlı sultanlığı isə bundan əvvəl, 1922-ci il noyabrın 1-də ləğv edilmişdi. 29 oktyabr Türkiyədə hər il Cümhuriyyət Bayramı kimi qeyd olunur.
🗺 1924 — Mosul məsələsi ilə bağlı müvəqqəti sərhəd müəyyən edildi
29 oktyabr 1924-cü ildə Millətlər Cəmiyyəti Şurası Türkiyə ilə Britaniyanın idarəçiliyində olan İraq arasında mübahisəli Mosul bölgəsi üzrə müvəqqəti sərhəd xətti müəyyən etdi. Bu xətt tarixə “Brüssel xətti” adı ilə düşdü. Mosulun gələcək statusu həmin gün qəti həll edilmədi. 1925-ci ilin dekabrında Millətlər Cəmiyyəti Mosulun İraqın tərkibində qalmasını qərara aldı, 1926-cı ildə isə Türkiyə, Böyük Britaniya və İraq arasında imzalanan Ankara müqaviləsi sərhəd məsələsini rəsmiləşdirdi.
📉 1929 — Nyu-York birjasında “Qara çərşənbə axşamı” yaşandı
29 oktyabr 1929-cu ildə Nyu-York Fond Birjasında tarixə “Qara çərşənbə axşamı” adı ilə düşən kütləvi səhm satışı baş verdi. Həmin gün təxminən 16,4 milyon səhm alınıb-satıldı və səhm qiymətləri kəskin ucuzlaşdı. Birja çöküşü ABŞ-də başlayan və sonradan dünyanın bir çox ölkəsinə yayılan Böyük Depressiyanın ən mühüm hadisələrindən biri oldu. İqtisadi böhran nəticəsində banklar bağlandı, istehsal azaldı və milyonlarla insan işsiz qaldı.
🌉 1973 — İstanbulda Boğaziçi körpüsü istifadəyə verildi
29 oktyabr 1973-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin 50 illiyi münasibətilə İstanbulda Boğaziçi körpüsünün açılışı keçirildi. Körpü şəhərin Avropa və Asiya hissələrini avtomobil yolu ilə birləşdirdi. Ümumi uzunluğu 1560 metr olan körpü Bosfor boğazı üzərində inşa edilən ilk avtomobil körpüsü idi. 2016-cı ildə onun adı 15 İyul Şəhidlər Körpüsü olaraq dəyişdirildi.
🇦🇿 1993 — Zəngilan rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi
29 oktyabr 1993-cü ildə Zəngilan rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi. İşğal nəticəsində rayonun on minlərlə sakini doğma yurdunu tərk etməyə məcbur oldu. Zəngilanın işğalı Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə Azərbaycanın cənub-qərb bölgəsində baş verən ən ağır hadisələrdən biri idi. 2020-ci il oktyabrın 20-də Azərbaycan Ordusu Zəngilan şəhərini işğaldan azad etdi. Bu tarix hazırda Zəngilan Şəhəri Günü kimi qeyd olunur.
🇺🇳 1994 — BMT-nin Baş katibi Butros Butros-Qali Azərbaycana səfər etdi
29 oktyabr 1994-cü ildə BMT-nin Baş katibi Butros Butros-Qali Prezident Heydər Əliyevin dəvəti ilə Bakıya səfər etdi. Səfər zamanı o, Heydər Əliyevlə danışıqlar apardı, Milli Məclisdə çıxış etdi və məcburi köçkünlərlə görüşdü. Görüşlərdə Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsi, müharibənin humanitar nəticələri və BMT ilə Azərbaycanın əməkdaşlığı əsas müzakirə mövzuları oldu.
🛢 1998 — Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri ilə bağlı Ankara Bəyannaməsi imzalandı
29 oktyabr 1998-ci ildə Türkiyə, Azərbaycan, Gürcüstan, Qazaxıstan və Özbəkistan prezidentləri Ankara Bəyannaməsini imzaladılar. Sənəd Xəzər regionunun neft ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün Bakı–Tbilisi–Ceyhan əsas ixrac boru kəmərinin yaradılmasına siyasi dəstəyi ifadə edirdi. Bu razılaşma layihənin həyata keçirilməsi istiqamətində mühüm addımlardan biri oldu. Bakı–Tbilisi–Ceyhan kəməri 2006-cı ildə rəsmi olaraq istifadəyə verildi və Azərbaycan neftinin Aralıq dənizinə nəqlində strateji rol oynamağa başladı.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 33-cü günü: Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
29 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin hücum cəhdlərinin qarşısı alındı, 2 T-72 tankı, 2 “Qrad” raket sistemi, 14 artilleriya qurğusu və digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı. Nazirlik həmçinin Qubadlı istiqamətində Ermənistanın iki Su-25 hücum təyyarəsinin vurulduğunu bildirdi. Baş Prokurorluğun məlumatına əsasən, sentyabrın 27-dən oktyabrın 29-dək yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulması nəticəsində 90 mülki şəxs həlak olmuş, 392 nəfər yaralanmışdı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
🇹🇷 1923 — Türkiyə Cümhuriyyəti elan edildi
29 oktyabr 1923-cü ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi respublikanın elan edilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Bununla Türkiyə dövlətinin idarəetmə forması rəsmən respublika olaraq müəyyənləşdirildi. Həmin gün Mustafa Kamal Atatürk Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk prezidenti seçildi. Osmanlı sultanlığı isə bundan əvvəl, 1922-ci il noyabrın 1-də ləğv edilmişdi. 29 oktyabr Türkiyədə hər il Cümhuriyyət Bayramı kimi qeyd olunur.
🗺 1924 — Mosul məsələsi ilə bağlı müvəqqəti sərhəd müəyyən edildi
29 oktyabr 1924-cü ildə Millətlər Cəmiyyəti Şurası Türkiyə ilə Britaniyanın idarəçiliyində olan İraq arasında mübahisəli Mosul bölgəsi üzrə müvəqqəti sərhəd xətti müəyyən etdi. Bu xətt tarixə “Brüssel xətti” adı ilə düşdü. Mosulun gələcək statusu həmin gün qəti həll edilmədi. 1925-ci ilin dekabrında Millətlər Cəmiyyəti Mosulun İraqın tərkibində qalmasını qərara aldı, 1926-cı ildə isə Türkiyə, Böyük Britaniya və İraq arasında imzalanan Ankara müqaviləsi sərhəd məsələsini rəsmiləşdirdi.
📉 1929 — Nyu-York birjasında “Qara çərşənbə axşamı” yaşandı
29 oktyabr 1929-cu ildə Nyu-York Fond Birjasında tarixə “Qara çərşənbə axşamı” adı ilə düşən kütləvi səhm satışı baş verdi. Həmin gün təxminən 16,4 milyon səhm alınıb-satıldı və səhm qiymətləri kəskin ucuzlaşdı. Birja çöküşü ABŞ-də başlayan və sonradan dünyanın bir çox ölkəsinə yayılan Böyük Depressiyanın ən mühüm hadisələrindən biri oldu. İqtisadi böhran nəticəsində banklar bağlandı, istehsal azaldı və milyonlarla insan işsiz qaldı.
🌉 1973 — İstanbulda Boğaziçi körpüsü istifadəyə verildi
29 oktyabr 1973-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin 50 illiyi münasibətilə İstanbulda Boğaziçi körpüsünün açılışı keçirildi. Körpü şəhərin Avropa və Asiya hissələrini avtomobil yolu ilə birləşdirdi. Ümumi uzunluğu 1560 metr olan körpü Bosfor boğazı üzərində inşa edilən ilk avtomobil körpüsü idi. 2016-cı ildə onun adı 15 İyul Şəhidlər Körpüsü olaraq dəyişdirildi.
🇦🇿 1993 — Zəngilan rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi
29 oktyabr 1993-cü ildə Zəngilan rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi. İşğal nəticəsində rayonun on minlərlə sakini doğma yurdunu tərk etməyə məcbur oldu. Zəngilanın işğalı Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə Azərbaycanın cənub-qərb bölgəsində baş verən ən ağır hadisələrdən biri idi. 2020-ci il oktyabrın 20-də Azərbaycan Ordusu Zəngilan şəhərini işğaldan azad etdi. Bu tarix hazırda Zəngilan Şəhəri Günü kimi qeyd olunur.
🇺🇳 1994 — BMT-nin Baş katibi Butros Butros-Qali Azərbaycana səfər etdi
29 oktyabr 1994-cü ildə BMT-nin Baş katibi Butros Butros-Qali Prezident Heydər Əliyevin dəvəti ilə Bakıya səfər etdi. Səfər zamanı o, Heydər Əliyevlə danışıqlar apardı, Milli Məclisdə çıxış etdi və məcburi köçkünlərlə görüşdü. Görüşlərdə Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsi, müharibənin humanitar nəticələri və BMT ilə Azərbaycanın əməkdaşlığı əsas müzakirə mövzuları oldu.
🛢 1998 — Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri ilə bağlı Ankara Bəyannaməsi imzalandı
29 oktyabr 1998-ci ildə Türkiyə, Azərbaycan, Gürcüstan, Qazaxıstan və Özbəkistan prezidentləri Ankara Bəyannaməsini imzaladılar. Sənəd Xəzər regionunun neft ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün Bakı–Tbilisi–Ceyhan əsas ixrac boru kəmərinin yaradılmasına siyasi dəstəyi ifadə edirdi. Bu razılaşma layihənin həyata keçirilməsi istiqamətində mühüm addımlardan biri oldu. Bakı–Tbilisi–Ceyhan kəməri 2006-cı ildə rəsmi olaraq istifadəyə verildi və Azərbaycan neftinin Aralıq dənizinə nəqlində strateji rol oynamağa başladı.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 33-cü günü: Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
29 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin hücum cəhdlərinin qarşısı alındı, 2 T-72 tankı, 2 “Qrad” raket sistemi, 14 artilleriya qurğusu və digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı. Nazirlik həmçinin Qubadlı istiqamətində Ermənistanın iki Su-25 hücum təyyarəsinin vurulduğunu bildirdi. Baş Prokurorluğun məlumatına əsasən, sentyabrın 27-dən oktyabrın 29-dək yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulması nəticəsində 90 mülki şəxs həlak olmuş, 392 nəfər yaralanmışdı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍7❤2🙏1
#TarixdəBuGün 📅 30 oktyabr
🎼 1880 — Azərbaycanın məşhur tarzəni Qurban Pirimov anadan olub
30 oktyabr 1880-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, görkəmli tarzən Qurban Pirimov anadan olub. O, Azərbaycan muğam sənətinin inkişafında və tar ifaçılığının peşəkar səviyyəyə yüksəlməsində mühüm rol oynayıb. Qurban Pirimov xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlu və kamançaçı Saşa Oqanezaşvili ilə birlikdə məşhur muğam üçlüyünün üzvü olub. 1920-ci ildən Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında çalışıb, milli musiqinin təbliğinə və gənc ifaçıların yetişməsinə böyük töhfə verib.
💊 1905 — Aspirin dünyada geniş istifadə olunan dərmanlardan birinə çevrildi
XX əsrin əvvəllərində Almaniyanın “Bayer” şirkətinin istehsal etdiyi Aspirin ağrıkəsici və hərarətsalıcı dərman kimi geniş yayılmağa başladı. Asetilsalisil turşusunun dərman preparatı kimi inkişafı 1897-ci ildə “Bayer” şirkətində aparılan tədqiqatlarla bağlıdır. Aspirin 1899-cu ildən “Aspirin” adı ilə satışa çıxarılmışdı. Bu gün preparat ağrı və hərarətin azaldılması, müəyyən hallarda isə qanın laxtalanma riskinin azaldılması məqsədilə istifadə olunur.
🕊 1918 — Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsindən çıxdı
30 oktyabr 1918-ci ildə Osmanlı dövləti ilə Antanta dövlətləri arasında Mudros barışığı imzalandı. Egey dənizindəki Lemnos adasının Mudros limanında bağlanan razılaşma Osmanlı dövlətinin Birinci Dünya müharibəsində iştirakına son qoydu. Sazişə əsasən, Osmanlı ordusunun tərxis edilməsi, strateji boğazların Antanta dövlətlərinin nəzarətinə açılması və müəyyən ərazilərdən qoşunların çıxarılması nəzərdə tutulurdu. Müqavilənin şərtləri sonradan Osmanlı torpaqlarının işğalına və Türkiyə İstiqlal müharibəsinin başlanmasına zəmin yaratdı.
🇹🇷 1923 — Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk hökuməti quruldu
30 oktyabr 1923-cü ildə İsmət İnönünün rəhbərliyi ilə Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk hökuməti formalaşdırıldı. Bir gün əvvəl respublika elan edilmiş və Mustafa Kamal Atatürk ölkənin ilk prezidenti seçilmişdi. İsmət İnönü Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk baş naziri oldu. Yeni hökumətin yaradılması Osmanlı dövründən respublika idarəçiliyinə keçidin əsas mərhələlərindən biri idi.
🇩🇪 1961 — Türkiyə ilə Almaniya arasında əmək miqrasiyası sazişi imzalandı
30 oktyabr 1961-ci ildə Türkiyə və Qərbi Almaniya arasında türk işçilərinin Almaniyada işləməsini nəzərdə tutan əmək müqaviləsi imzalandı. Saziş Almaniyanın sürətlə inkişaf edən sənayesində işçi qüvvəsinə tələbatı qarşılamaq məqsədi daşıyırdı. Bu razılaşmadan sonra yüz minlərlə Türkiyə vətəndaşı Almaniyaya işləməyə getdi. Sonrakı onilliklərdə onların bir hissəsi ölkədə daimi məskunlaşdı və Almaniyada böyük türk icması formalaşdı.
☢️ 1961 — SSRİ tarixdə ən güclü nüvə bombasını sınaqdan keçirdi
30 oktyabr 1961-ci ildə Sovet İttifaqı Şimal Buzlu okeanındakı Novaya Zemlya arxipelaqında tarixdə sınaqdan keçirilmiş ən güclü nüvə bombasını partlatdı. “Çar bombası” adlandırılan silahın partlayış gücü təxminən 50 meqaton TNT-yə bərabər idi. Bu, 1945-ci ildə Xirosimaya atılan atom bombasının gücündən təxminən 3 min dəfə çox idi. Sınaq Soyuq müharibə dövründə ABŞ və SSRİ arasında nüvə silahlanması yarışının ən diqqətçəkən hadisələrindən birinə çevrildi.
🚀 1967 — Tarixdə ilk avtomatik kosmik birləşmə həyata keçirildi
30 oktyabr 1967-ci ildə SSRİ-nin “Kosmos-186” və “Kosmos-188” pilotsuz kosmik aparatları Yer orbitində avtomatik şəkildə birləşdi. Bu, iki kosmik aparatın insan müdaxiləsi olmadan orbitdə ilk uğurlu birləşməsi idi. Təcrübə gələcəkdə kosmik stansiyaların qurulması, kosmonavtların orbitdə bir aparatdan digərinə keçməsi və uzunmüddətli kosmik missiyaların həyata keçirilməsi üçün mühüm texnoloji addım oldu.
🥊 1974 — Məhəmməd Əli tarixi döyüşdə dünya çempionu oldu
30 oktyabr 1974-cü ildə məşhur amerikalı boksçu Məhəmməd Əli Zairdə (indiki Konqo Demokratik Respublikası) keçirilən döyüşdə Corc Formanı məğlub edərək ağır çəkidə dünya çempionu titulunu geri qazandı. “Rumble in the Jungle” — “Cəngəllikdə döyüş” adı ilə tanınan qarşılaşmada Əli rəqibini səkkizinci raundda nokauta saldı. Döyüş boks tarixinin ən məşhur qarşılaşmalarından biri hesab olunur.
⚽️ 1960 — Dünya futbolunun əfsanəsi Dieqo Maradona anadan olub
30 oktyabr 1960-cı ildə Argentinanın əfsanəvi futbolçusu Dieqo Armando Maradona anadan olub. O, futbol tarixinin ən istedadlı və təsirli oyunçularından biri kimi tanınır. Maradona 1986-cı ildə Argentina millisini dünya çempionluğuna aparıb. Həmin turnirdə İngiltərəyə qarşı vurduğu iki qol — “Tanrının əli” və “Əsrin qolu” — futbol tarixinin ən çox xatırlanan anları sırasındadır. O, İtaliyanın “Napoli” klubunu da iki dəfə ölkə çempionluğuna daşıyıb.
🌍 1983 — Türkiyənin şərqində güclü zəlzələ baş verdi
30 oktyabr 1983-cü ildə Türkiyənin Ərzurum və Qars bölgələrində 6,9 maqnitudalı güclü zəlzələ baş verdi. Zəlzələ nəticəsində təxminən 1300 nəfər həyatını itirdi, minlərlə bina dağıldı və çoxsaylı insan evsiz qaldı. Hadisə Türkiyənin XX əsrdə üzləşdiyi ağır təbii fəlakətlərdən biri kimi tarixə düşdü.
🇵🇸 2014 — İsveç Fələstin dövlətini rəsmən tanıdı
30 oktyabr 2014-cü ildə İsveç hökuməti Fələstin dövlətini rəsmən tanıdığını elan etdi. İsveç bu addımı atan ilk Qərbi Avropa ölkələrindən biri və Avropa İttifaqına üzv olduğu dövrdə Fələstini tanıyan ilk Qərbi Avropa dövləti oldu. İsveçdən əvvəl də bəzi Aİ üzvləri Fələstini tanımışdı. Qərar İsrail–Fələstin münaqişəsinin iki dövlət prinsipi əsasında həllinə dəstək məqsədi daşıyırdı.
🚆 2017 — Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu istifadəyə verildi
30 oktyabr 2017-ci ildə Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xəttinin rəsmi açılış mərasimi keçirildi. Tədbirdə Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan rəhbərləri iştirak etdilər. Təxminən 846 kilometr uzunluğunda olan dəmir yolu Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin dəmir yolu şəbəkələrini birləşdirərək Asiya ilə Avropa arasında yeni nəqliyyat marşrutu yaratdı. Layihə Orta Dəhlizin mühüm hissələrindən biri olmaqla regional ticarət və yükdaşımaların inkişafında strateji rol oynayır.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 34-cü günü: Daha 9 kənd işğaldan azad edildi
30 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunun Xudaverdili, Qurbantəpə, Şahvələdli və Xubyarlı, Zəngilan rayonunun Aladin və Vejnəli, Qubadlı rayonunun isə Kavdadıq, Məmər və Mollalı kəndlərini Ermənistanın işğalından azad etdi. Prezident İlham Əliyev ümumilikdə 9 kəndin azad olunduğunu açıqladı. Həmin gün Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 2 Su-25 təyyarəsi, 3 T-72 tankı, 2 “Smerç” və 1 “Qrad” raket sistemi, eləcə də digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
🎼 1880 — Azərbaycanın məşhur tarzəni Qurban Pirimov anadan olub
30 oktyabr 1880-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, görkəmli tarzən Qurban Pirimov anadan olub. O, Azərbaycan muğam sənətinin inkişafında və tar ifaçılığının peşəkar səviyyəyə yüksəlməsində mühüm rol oynayıb. Qurban Pirimov xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlu və kamançaçı Saşa Oqanezaşvili ilə birlikdə məşhur muğam üçlüyünün üzvü olub. 1920-ci ildən Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında çalışıb, milli musiqinin təbliğinə və gənc ifaçıların yetişməsinə böyük töhfə verib.
💊 1905 — Aspirin dünyada geniş istifadə olunan dərmanlardan birinə çevrildi
XX əsrin əvvəllərində Almaniyanın “Bayer” şirkətinin istehsal etdiyi Aspirin ağrıkəsici və hərarətsalıcı dərman kimi geniş yayılmağa başladı. Asetilsalisil turşusunun dərman preparatı kimi inkişafı 1897-ci ildə “Bayer” şirkətində aparılan tədqiqatlarla bağlıdır. Aspirin 1899-cu ildən “Aspirin” adı ilə satışa çıxarılmışdı. Bu gün preparat ağrı və hərarətin azaldılması, müəyyən hallarda isə qanın laxtalanma riskinin azaldılması məqsədilə istifadə olunur.
🕊 1918 — Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsindən çıxdı
30 oktyabr 1918-ci ildə Osmanlı dövləti ilə Antanta dövlətləri arasında Mudros barışığı imzalandı. Egey dənizindəki Lemnos adasının Mudros limanında bağlanan razılaşma Osmanlı dövlətinin Birinci Dünya müharibəsində iştirakına son qoydu. Sazişə əsasən, Osmanlı ordusunun tərxis edilməsi, strateji boğazların Antanta dövlətlərinin nəzarətinə açılması və müəyyən ərazilərdən qoşunların çıxarılması nəzərdə tutulurdu. Müqavilənin şərtləri sonradan Osmanlı torpaqlarının işğalına və Türkiyə İstiqlal müharibəsinin başlanmasına zəmin yaratdı.
🇹🇷 1923 — Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk hökuməti quruldu
30 oktyabr 1923-cü ildə İsmət İnönünün rəhbərliyi ilə Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk hökuməti formalaşdırıldı. Bir gün əvvəl respublika elan edilmiş və Mustafa Kamal Atatürk ölkənin ilk prezidenti seçilmişdi. İsmət İnönü Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk baş naziri oldu. Yeni hökumətin yaradılması Osmanlı dövründən respublika idarəçiliyinə keçidin əsas mərhələlərindən biri idi.
🇩🇪 1961 — Türkiyə ilə Almaniya arasında əmək miqrasiyası sazişi imzalandı
30 oktyabr 1961-ci ildə Türkiyə və Qərbi Almaniya arasında türk işçilərinin Almaniyada işləməsini nəzərdə tutan əmək müqaviləsi imzalandı. Saziş Almaniyanın sürətlə inkişaf edən sənayesində işçi qüvvəsinə tələbatı qarşılamaq məqsədi daşıyırdı. Bu razılaşmadan sonra yüz minlərlə Türkiyə vətəndaşı Almaniyaya işləməyə getdi. Sonrakı onilliklərdə onların bir hissəsi ölkədə daimi məskunlaşdı və Almaniyada böyük türk icması formalaşdı.
☢️ 1961 — SSRİ tarixdə ən güclü nüvə bombasını sınaqdan keçirdi
30 oktyabr 1961-ci ildə Sovet İttifaqı Şimal Buzlu okeanındakı Novaya Zemlya arxipelaqında tarixdə sınaqdan keçirilmiş ən güclü nüvə bombasını partlatdı. “Çar bombası” adlandırılan silahın partlayış gücü təxminən 50 meqaton TNT-yə bərabər idi. Bu, 1945-ci ildə Xirosimaya atılan atom bombasının gücündən təxminən 3 min dəfə çox idi. Sınaq Soyuq müharibə dövründə ABŞ və SSRİ arasında nüvə silahlanması yarışının ən diqqətçəkən hadisələrindən birinə çevrildi.
🚀 1967 — Tarixdə ilk avtomatik kosmik birləşmə həyata keçirildi
30 oktyabr 1967-ci ildə SSRİ-nin “Kosmos-186” və “Kosmos-188” pilotsuz kosmik aparatları Yer orbitində avtomatik şəkildə birləşdi. Bu, iki kosmik aparatın insan müdaxiləsi olmadan orbitdə ilk uğurlu birləşməsi idi. Təcrübə gələcəkdə kosmik stansiyaların qurulması, kosmonavtların orbitdə bir aparatdan digərinə keçməsi və uzunmüddətli kosmik missiyaların həyata keçirilməsi üçün mühüm texnoloji addım oldu.
🥊 1974 — Məhəmməd Əli tarixi döyüşdə dünya çempionu oldu
30 oktyabr 1974-cü ildə məşhur amerikalı boksçu Məhəmməd Əli Zairdə (indiki Konqo Demokratik Respublikası) keçirilən döyüşdə Corc Formanı məğlub edərək ağır çəkidə dünya çempionu titulunu geri qazandı. “Rumble in the Jungle” — “Cəngəllikdə döyüş” adı ilə tanınan qarşılaşmada Əli rəqibini səkkizinci raundda nokauta saldı. Döyüş boks tarixinin ən məşhur qarşılaşmalarından biri hesab olunur.
⚽️ 1960 — Dünya futbolunun əfsanəsi Dieqo Maradona anadan olub
30 oktyabr 1960-cı ildə Argentinanın əfsanəvi futbolçusu Dieqo Armando Maradona anadan olub. O, futbol tarixinin ən istedadlı və təsirli oyunçularından biri kimi tanınır. Maradona 1986-cı ildə Argentina millisini dünya çempionluğuna aparıb. Həmin turnirdə İngiltərəyə qarşı vurduğu iki qol — “Tanrının əli” və “Əsrin qolu” — futbol tarixinin ən çox xatırlanan anları sırasındadır. O, İtaliyanın “Napoli” klubunu da iki dəfə ölkə çempionluğuna daşıyıb.
🌍 1983 — Türkiyənin şərqində güclü zəlzələ baş verdi
30 oktyabr 1983-cü ildə Türkiyənin Ərzurum və Qars bölgələrində 6,9 maqnitudalı güclü zəlzələ baş verdi. Zəlzələ nəticəsində təxminən 1300 nəfər həyatını itirdi, minlərlə bina dağıldı və çoxsaylı insan evsiz qaldı. Hadisə Türkiyənin XX əsrdə üzləşdiyi ağır təbii fəlakətlərdən biri kimi tarixə düşdü.
🇵🇸 2014 — İsveç Fələstin dövlətini rəsmən tanıdı
30 oktyabr 2014-cü ildə İsveç hökuməti Fələstin dövlətini rəsmən tanıdığını elan etdi. İsveç bu addımı atan ilk Qərbi Avropa ölkələrindən biri və Avropa İttifaqına üzv olduğu dövrdə Fələstini tanıyan ilk Qərbi Avropa dövləti oldu. İsveçdən əvvəl də bəzi Aİ üzvləri Fələstini tanımışdı. Qərar İsrail–Fələstin münaqişəsinin iki dövlət prinsipi əsasında həllinə dəstək məqsədi daşıyırdı.
🚆 2017 — Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu istifadəyə verildi
30 oktyabr 2017-ci ildə Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xəttinin rəsmi açılış mərasimi keçirildi. Tədbirdə Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan rəhbərləri iştirak etdilər. Təxminən 846 kilometr uzunluğunda olan dəmir yolu Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin dəmir yolu şəbəkələrini birləşdirərək Asiya ilə Avropa arasında yeni nəqliyyat marşrutu yaratdı. Layihə Orta Dəhlizin mühüm hissələrindən biri olmaqla regional ticarət və yükdaşımaların inkişafında strateji rol oynayır.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 34-cü günü: Daha 9 kənd işğaldan azad edildi
30 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunun Xudaverdili, Qurbantəpə, Şahvələdli və Xubyarlı, Zəngilan rayonunun Aladin və Vejnəli, Qubadlı rayonunun isə Kavdadıq, Məmər və Mollalı kəndlərini Ermənistanın işğalından azad etdi. Prezident İlham Əliyev ümumilikdə 9 kəndin azad olunduğunu açıqladı. Həmin gün Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 2 Su-25 təyyarəsi, 3 T-72 tankı, 2 “Smerç” və 1 “Qrad” raket sistemi, eləcə də digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍5❤1
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤6
#TarixdəBuGün 📅 31 oktyabr
📰 1831 — Osmanlı imperiyasında ilk rəsmi türkdilli qəzet nəşrə başladı
31 oktyabr 1831-ci ildə Osmanlı imperiyasının ilk rəsmi qəzeti olan “Takvim-i Vekayi” nəşrə başladı.“Takvim-i Vekayi” Osmanlı mətbuatının inkişafında mühüm mərhələ oldu.
🌪️ 1876 — Hindistanda dağıdıcı siklon 200 mindən çox insanın ölümünə səbəb oldu
31 oktyabr 1876-cı ildə Benqal körfəzində yaranan güclü tropik siklon Britaniya Hindistanının sahilyanı ərazilərini, xüsusilə indiki Banqladeşin cənubunu vurdu.
Təxminən 200–215 min insanın həlak olduğu təxmin edilir.
🛢️ 1896 — Azərbaycanın tanınmış neftçisi Ağa Nemətulla anadan olub
31 oktyabr 1896-cı ildə tanınmış Azərbaycan neftçisi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Ağa Nemətulla Cənubi Azərbaycanın Sərab şəhərində anadan olub.
O, neft quyularının qazılmasında qabaqcıl iş üsullarının tətbiqi və texnoloji proseslərin təkmilləşdirilməsi ilə tanınıb. 1941-ci ildə Bibiheybətdə turbin üsulu ilə quyu qazılmasının tətbiqində mühüm rol oynayıb.
🇮🇹 1922 — Benito Mussolini İtaliyanın baş naziri oldu
31 oktyabr 1922-ci ildə Benito Mussolini İtaliyanın baş naziri kimi ilk hökumətini formalaşdırdı. Bu hadisə faşistlərin hakimiyyətə gəlməsinə yol açan “Roma yürüşü”ndən sonra baş verdi.
Mussolini 30 oktyabrda kral III Viktor Emmanuel tərəfindən baş nazir təyin edilmişdi. Sonrakı illərdə o, siyasi müxalifəti aradan qaldıraraq İtaliyada faşist diktaturası qurdu. Onun hakimiyyəti 1943-cü ilə qədər davam etdi.
💥 1956 — Süveyş böhranı zamanı Britaniya və Fransa Misiri bombaladı
31 oktyabr 1956-cı ildə Böyük Britaniya və Fransa hərbi təyyarələri Misirdəki hərbi obyektlərə hava zərbələri endirməyə başladı. Hücum Misir Prezidenti Camal Əbdül Nasirin Süveyş kanalını milliləşdirməsindən sonra yaranan böhranın davamı idi.
İsrailin 29 oktyabrda Sinay yarımadasına hücumundan sonra Britaniya və Fransa da hərbi əməliyyatlara qoşuldu. Süveyş böhranı ABŞ və SSRİ-nin təzyiqi nəticəsində atəşkəslə başa çatdı və Avropanın keçmiş müstəmləkə dövlətlərinin regiondakı təsirinin zəifləməsini nümayiş etdirdi.
✈️ 1999 — EgyptAir təyyarəsinin Atlantik okeanına düşməsi nəticəsində 217 nəfər həlak oldu
31 oktyabr 1999-cu ildə Nyu-Yorkdan Qahirəyə uçan EgyptAir şirkətinə məxsus Boeing 767 sərnişin təyyarəsi Atlantik okeanına düşdü.
990 saylı reysdə olan 217 nəfərin hamısı həlak oldu. ABŞ və Misir müstəntiqləri qəzanın səbəbləri ilə bağlı fərqli nəticələrə gəldilər.
🌍 1992 — Türkdilli dövlətlərin ilk zirvə toplantısı başa çatdı
31 oktyabr 1992-ci ildə Ankarada türkdilli dövlət başçılarının ilk zirvə toplantısı başa çatdı. Sammitdə Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan və Özbəkistanın rəhbərləri iştirak etdilər. Bu prosesin davamı olaraq 2009-cu ildə Naxçıvan Sazişi imzalandı və Türk Şurasının əsası qoyuldu. 2021-ci ildən qurum Türk Dövlətləri Təşkilatı adlanır.
📰 1831 — Osmanlı imperiyasında ilk rəsmi türkdilli qəzet nəşrə başladı
31 oktyabr 1831-ci ildə Osmanlı imperiyasının ilk rəsmi qəzeti olan “Takvim-i Vekayi” nəşrə başladı.“Takvim-i Vekayi” Osmanlı mətbuatının inkişafında mühüm mərhələ oldu.
🌪️ 1876 — Hindistanda dağıdıcı siklon 200 mindən çox insanın ölümünə səbəb oldu
31 oktyabr 1876-cı ildə Benqal körfəzində yaranan güclü tropik siklon Britaniya Hindistanının sahilyanı ərazilərini, xüsusilə indiki Banqladeşin cənubunu vurdu.
Təxminən 200–215 min insanın həlak olduğu təxmin edilir.
🛢️ 1896 — Azərbaycanın tanınmış neftçisi Ağa Nemətulla anadan olub
31 oktyabr 1896-cı ildə tanınmış Azərbaycan neftçisi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Ağa Nemətulla Cənubi Azərbaycanın Sərab şəhərində anadan olub.
O, neft quyularının qazılmasında qabaqcıl iş üsullarının tətbiqi və texnoloji proseslərin təkmilləşdirilməsi ilə tanınıb. 1941-ci ildə Bibiheybətdə turbin üsulu ilə quyu qazılmasının tətbiqində mühüm rol oynayıb.
🇮🇹 1922 — Benito Mussolini İtaliyanın baş naziri oldu
31 oktyabr 1922-ci ildə Benito Mussolini İtaliyanın baş naziri kimi ilk hökumətini formalaşdırdı. Bu hadisə faşistlərin hakimiyyətə gəlməsinə yol açan “Roma yürüşü”ndən sonra baş verdi.
Mussolini 30 oktyabrda kral III Viktor Emmanuel tərəfindən baş nazir təyin edilmişdi. Sonrakı illərdə o, siyasi müxalifəti aradan qaldıraraq İtaliyada faşist diktaturası qurdu. Onun hakimiyyəti 1943-cü ilə qədər davam etdi.
💥 1956 — Süveyş böhranı zamanı Britaniya və Fransa Misiri bombaladı
31 oktyabr 1956-cı ildə Böyük Britaniya və Fransa hərbi təyyarələri Misirdəki hərbi obyektlərə hava zərbələri endirməyə başladı. Hücum Misir Prezidenti Camal Əbdül Nasirin Süveyş kanalını milliləşdirməsindən sonra yaranan böhranın davamı idi.
İsrailin 29 oktyabrda Sinay yarımadasına hücumundan sonra Britaniya və Fransa da hərbi əməliyyatlara qoşuldu. Süveyş böhranı ABŞ və SSRİ-nin təzyiqi nəticəsində atəşkəslə başa çatdı və Avropanın keçmiş müstəmləkə dövlətlərinin regiondakı təsirinin zəifləməsini nümayiş etdirdi.
✈️ 1999 — EgyptAir təyyarəsinin Atlantik okeanına düşməsi nəticəsində 217 nəfər həlak oldu
31 oktyabr 1999-cu ildə Nyu-Yorkdan Qahirəyə uçan EgyptAir şirkətinə məxsus Boeing 767 sərnişin təyyarəsi Atlantik okeanına düşdü.
990 saylı reysdə olan 217 nəfərin hamısı həlak oldu. ABŞ və Misir müstəntiqləri qəzanın səbəbləri ilə bağlı fərqli nəticələrə gəldilər.
🌍 1992 — Türkdilli dövlətlərin ilk zirvə toplantısı başa çatdı
31 oktyabr 1992-ci ildə Ankarada türkdilli dövlət başçılarının ilk zirvə toplantısı başa çatdı. Sammitdə Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan və Özbəkistanın rəhbərləri iştirak etdilər. Bu prosesin davamı olaraq 2009-cu ildə Naxçıvan Sazişi imzalandı və Türk Şurasının əsası qoyuldu. 2021-ci ildən qurum Türk Dövlətləri Təşkilatı adlanır.
👍8❤1🌚1
#TarixdəBuGün 31 oktyabr
🇦🇿 2003 — İlham Əliyevin Azərbaycan Prezidenti kimi ilk andiçmə mərasimi keçirildi
31 oktyabr 2003-cü ildə İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti kimi ilk andiçmə mərasimi keçirildi.
15 oktyabr 2003-cü ildə keçirilmiş prezident seçkilərinin rəsmi nəticələrinə əsasən, İlham Əliyev 76,84 faiz səslə prezident seçilmişdi. Andiçmə mərasimi Bakıda, Respublika Sarayında təşkil olundu.
🛫 2006 — Gəncə Beynəlxalq Hava Limanı istifadəyə verildi
31 oktyabr 2006-cı ildə yenidən qurulmuş Gəncə Beynəlxalq Hava Limanının açılış mərasimi keçirildi. Tədbirdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev iştirak etdi.
Gəncədə ilk hava limanı 1948-ci ildə tikilmiş, 1951-ci ildə istifadəyə verilmişdi. Yeni hava limanı kompleksinin açılması şəhərin hava nəqliyyatı imkanlarını genişləndirdi və beynəlxalq uçuşların həyata keçirilməsinə şərait yaratdı.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 35-ci günü: Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
31 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi.
Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, döyüşlər zamanı Ermənistan qüvvələrinə məxsus 2 T-72 tankı, 3 piyada döyüş maşını, 2 “Smerç” və 2 “Qrad” raket sistemi, 12 artilleriya qurğusu, bir “Osa” zenit-raket kompleksi, eləcə də digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı.
Nazirlik Ermənistan qüvvələrinin hücum cəhdlərinin qarşısının alındığını və Azərbaycan Ordusunun cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində əməliyyatları davam etdirdiyini bildirdi.
🎃 31 oktyabr — Halloween bayramı
31 oktyabr dünyanın bir sıra ölkələrində Halloween kimi qeyd olunur. Bayramın tarixi qədim keltlərin Samhain ənənələri və xristian təqvimindəki Müqəddəslər Gününün ərəfəsi ilə əlaqələndirilir.
Bu gün Halloween xüsusilə ABŞ, Kanada, Böyük Britaniya və İrlandiyada geniş yayılıb. İnsanlar müxtəlif kostyumlar geyinir, evləri balqabaq fiqurları ilə bəzəyir, uşaqlar isə qapı-qapı gəzərək şirniyyat toplayırlar.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
🇦🇿 2003 — İlham Əliyevin Azərbaycan Prezidenti kimi ilk andiçmə mərasimi keçirildi
31 oktyabr 2003-cü ildə İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti kimi ilk andiçmə mərasimi keçirildi.
15 oktyabr 2003-cü ildə keçirilmiş prezident seçkilərinin rəsmi nəticələrinə əsasən, İlham Əliyev 76,84 faiz səslə prezident seçilmişdi. Andiçmə mərasimi Bakıda, Respublika Sarayında təşkil olundu.
🛫 2006 — Gəncə Beynəlxalq Hava Limanı istifadəyə verildi
31 oktyabr 2006-cı ildə yenidən qurulmuş Gəncə Beynəlxalq Hava Limanının açılış mərasimi keçirildi. Tədbirdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev iştirak etdi.
Gəncədə ilk hava limanı 1948-ci ildə tikilmiş, 1951-ci ildə istifadəyə verilmişdi. Yeni hava limanı kompleksinin açılması şəhərin hava nəqliyyatı imkanlarını genişləndirdi və beynəlxalq uçuşların həyata keçirilməsinə şərait yaratdı.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 35-ci günü: Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
31 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi.
Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, döyüşlər zamanı Ermənistan qüvvələrinə məxsus 2 T-72 tankı, 3 piyada döyüş maşını, 2 “Smerç” və 2 “Qrad” raket sistemi, 12 artilleriya qurğusu, bir “Osa” zenit-raket kompleksi, eləcə də digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı.
Nazirlik Ermənistan qüvvələrinin hücum cəhdlərinin qarşısının alındığını və Azərbaycan Ordusunun cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində əməliyyatları davam etdirdiyini bildirdi.
🎃 31 oktyabr — Halloween bayramı
31 oktyabr dünyanın bir sıra ölkələrində Halloween kimi qeyd olunur. Bayramın tarixi qədim keltlərin Samhain ənənələri və xristian təqvimindəki Müqəddəslər Gününün ərəfəsi ilə əlaqələndirilir.
Bu gün Halloween xüsusilə ABŞ, Kanada, Böyük Britaniya və İrlandiyada geniş yayılıb. İnsanlar müxtəlif kostyumlar geyinir, evləri balqabaq fiqurları ilə bəzəyir, uşaqlar isə qapı-qapı gəzərək şirniyyat toplayırlar.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍7❤2🙏1
🎃 Halloween haradan yaranıb?
▪️ Kökləri 2000 il əvvəlki kelt bayramı Samhain-ə gedib çıxır. Bu bayramda qışın başlanması qeyd olunurdu.
▪️ İnanca görə, oktyabrın 31-də ruhlar dünyaya qayıdırdı. Qorxulu maskalar insanları onlardan qorumaq üçün idi.
▪️ Ad “All Hallows’ Eve”, yəni “Müqəddəslər gününün ərəfəsi” ifadəsindən gəlir.
▪️ İlk fənərlər balqabaqdan yox, şalğamdan düzəldilirdi.
Ətraflı 👉 https://spektator.az/meqale/halloween-nece-yaranib-ve-ne-demekdir/
🔴 Spektator ✅
▪️ Kökləri 2000 il əvvəlki kelt bayramı Samhain-ə gedib çıxır. Bu bayramda qışın başlanması qeyd olunurdu.
▪️ İnanca görə, oktyabrın 31-də ruhlar dünyaya qayıdırdı. Qorxulu maskalar insanları onlardan qorumaq üçün idi.
▪️ Ad “All Hallows’ Eve”, yəni “Müqəddəslər gününün ərəfəsi” ifadəsindən gəlir.
▪️ İlk fənərlər balqabaqdan yox, şalğamdan düzəldilirdi.
Ətraflı 👉 https://spektator.az/meqale/halloween-nece-yaranib-ve-ne-demekdir/
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤2👍2🙏1
🚢 Moskvadan Bakıya lüks kruiz gəmisi ilə səyahət etmək mümkün olacaq.
Gediş-gəliş təxminən 14 gün çəkəcək, hər istiqamətə bir həftəyə yaxın vaxt gedəcək.
Bir gəmi artıq hazırdır, yaxın vaxtlarda daha iki gəmi də xidmətə buraxılacaq.
🔴 Spektator ✅
Gediş-gəliş təxminən 14 gün çəkəcək, hər istiqamətə bir həftəyə yaxın vaxt gedəcək.
Bir gəmi artıq hazırdır, yaxın vaxtlarda daha iki gəmi də xidmətə buraxılacaq.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🚀 Azərbaycanın startap ekosisteminin dəyəri 600 milyon dollara yaxınlaşır
📌 Ölkədə 161 startap fəaliyyət göstərir
📈 Son bir ildə ekosistem 7%-dən çox böyüyüb
🌍 Azərbaycan dünya reytinqində 81-ci yerdədir
2026-cı ilin ilk yarısında dünyada startaplara 500 milyard dollardan çox investisiya yatırılıb. Bu rəqəm keçən ilin bütün göstəricisindən də çoxdur.
🔴 Spektator ✅
📌 Ölkədə 161 startap fəaliyyət göstərir
📈 Son bir ildə ekosistem 7%-dən çox böyüyüb
🌍 Azərbaycan dünya reytinqində 81-ci yerdədir
2026-cı ilin ilk yarısında dünyada startaplara 500 milyard dollardan çox investisiya yatırılıb. Bu rəqəm keçən ilin bütün göstəricisindən də çoxdur.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤4👍1
#TarixdəBuGün 📅 1 noyabr
🌊 1755 — Lissabonda baş verən zəlzələ on minlərlə insanın həyatına son qoydu
1 noyabr 1755-ci ildə Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda təxminən 8,5–9 maqnitudalı güclü zəlzələ baş verdi. Zəlzələdən sonra yaranan sunami və yanğınlar şəhərin böyük hissəsini dağıtdı. Fəlakət nəticəsində on minlərlə insan həlak oldu. Ölənlərin dəqiq sayı məlum olmasa da, müxtəlif tarixi mənbələrdə fərqli rəqəmlər göstərilir. Lissabon zəlzələsi Avropa tarixinin ən dağıdıcı təbii fəlakətlərindən biri olmaqla yanaşı, müasir seysmologiyanın inkişafına da təkan verdi.
🇺🇸 1800 — Ağ Evə ilk ABŞ prezidenti köçdü
1 noyabr 1800-cü ildə ABŞ-nin ikinci prezidenti Con Adams Vaşinqtondakı prezident iqamətgahına köçdü. Bununla sonradan “Ağ Ev” adlandırılan bina ilk dəfə ABŞ prezidentinin rəsmi yaşayış yeri kimi istifadə olunmağa başladı. Binanın tikintisinə 1792-ci ildə başlanılmışdı. Con Adams köçdüyü vaxt tikinti işləri hələ tam başa çatmamışdı. Ağ Ev o vaxtdan ABŞ prezidentlərinin əsas iqamətgahı və iş yeri olaraq fəaliyyət göstərir.
⚽️ 1897 — İtaliyanın məşhur “Yuventus” futbol klubu yaradıldı
1 noyabr 1897-ci ildə İtaliyanın Turin şəhərində bir qrup gənc tələbə “Yuventus” futbol klubunun əsasını qoydu. Klubun adı latın dilində “gənclik” mənasını verən iuventus sözündən götürülüb. İlk illərdə yerli komanda kimi fəaliyyət göstərən “Yuventus” sonradan İtaliya futbol tarixinin ən çox ölkə çempionluğu qazanan klubuna çevrildi.
📰 1906 — “Füyuzat” jurnalının ilk nömrəsi işıq üzü gördü
1 noyabr 1906-cı ildə Bakıda “Füyuzat” həftəlik ədəbi, elmi və ictimai-siyasi jurnalının ilk nömrəsi nəşr olundu. Jurnal Hacı Zeynalabdin Tağıyevin maliyyə dəstəyi və Əli bəy Hüseynzadənin redaktorluğu ilə fəaliyyət göstərirdi. 1906–1907-ci illərdə yayımlanan jurnalın səhifələrində Mirzə Ələkbər Sabir, Hüseyn Cavid, Məhəmməd Hadi və digər ziyalıların əsərləri dərc edilirdi. “Füyuzat” Azərbaycan mətbuatında milli kimlik, maarifçilik, dil və mədəniyyət məsələlərinin müzakirəsində mühüm rol oynadı.
🇹🇷 1922 — Osmanlı sultanlığı ləğv edildi
1 noyabr 1922-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi sultanlığın ləğv edilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Bununla Osmanlı sülaləsinin altı əsrdən artıq davam edən siyasi hakimiyyətinə son qoyuldu. Sonuncu Osmanlı sultanı VI Mehmed həmin ay İstanbulu tərk etdi. Sultanlığın ləğvi Türkiyənin respublika idarəçiliyinə keçidində mühüm addım oldu. 29 oktyabr 1923-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyəti elan edildi.
🇮🇷 1925 — İranda Qacarlar sülaləsinin hakimiyyətinə son qoyuldu
1925-ci ilin payızında İranda Qacarlar sülaləsinin hakimiyyəti ləğv edildi. 31 oktyabrda İran Məclisi Qacarlar sülaləsinin hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması barədə qərar qəbul etdi və ölkənin idarə olunması müvəqqəti olaraq Rza xana həvalə edildi. 1925-ci ilin dekabrında Rza xan şah elan olundu və bununla İranda Pəhləvilər sülaləsinin hakimiyyəti başladı. Qacarların hakimiyyəti XVIII əsrin sonlarından davam edirdi.
🔤 1928 — Türkiyədə latın qrafikalı yeni əlifba qəbul edildi
1 noyabr 1928-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi ərəb qrafikasını əvəz edən latın əsaslı yeni türk əlifbası haqqında qanun qəbul etdi. Mustafa Kamal Atatürkün həyata keçirdiyi əlifba islahatı Türkiyədə təhsil və yazı sisteminin yenilənməsinin əsas mərhələlərindən biri oldu. Yeni əlifba 29 hərfdən ibarət idi və onun tətbiqi ölkə miqyasında savadlılığın artırılması kampaniyaları ilə müşayiət olundu.
🇩🇿 1954 — Əlcəzairin Fransadan müstəqillik müharibəsi başladı
1 noyabr 1954-cü ildə Əlcəzair Milli Azadlıq Cəbhəsi (FLN) Fransa müstəmləkə idarəçiliyinə qarşı silahlı mübarizəyə başladı. Təxminən səkkiz il davam edən müharibə çoxsaylı insan itkisinə, məcburi köçkünlüyə və ağır humanitar nəticələrə səbəb oldu. Ölənlərin sayı barədə müxtəlif və bir-birindən ciddi fərqlənən hesablamalar mövcuddur. Əlcəzair 1962-ci il iyulun 5-də müstəqilliyini elan etdi.
🇪🇺 1993 — Avropa İttifaqı rəsmən yaradıldı
1 noyabr 1993-cü ildə Maastrixt müqaviləsi qüvvəyə mindi və Avropa İttifaqı (Aİ) rəsmən yaradıldı. 1992-ci ildə imzalanmış müqavilə Avropa ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığı daha geniş siyasi inteqrasiyaya çevirdi. Sənəd Avropa vətəndaşlığı anlayışını yaratdı, vahid valyuta sisteminə keçidin əsaslarını müəyyənləşdirdi və üzv ölkələrin xarici siyasət sahəsində əməkdaşlığını gücləndirdi. Avropa İttifaqı yaradıldığı vaxt 12 üzvdən ibarət idi. Hazırda təşkilatın 27 üzvü var.
⚖️ 1998 — Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi daimi fəaliyyət göstərən məhkəməyə çevrildi
1 noyabr 1998-ci ildə Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına 11 saylı Protokol qüvvəyə mindi və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi daimi fəaliyyət göstərən vahid məhkəmə kimi yenidən təşkil olundu. Məhkəmənin əsası 1959-cu ildə qoyulmuşdu. 1998-ci il islahatı fərdi şikayətlərin araşdırılması mexanizmini sadələşdirdi və insan hüquqlarının müdafiəsi sistemini gücləndirdi.
🌾 2008 — Azərbaycanda Kənd Təsərrüfatı İşçiləri Günü təsis olundu
Azərbaycanda hər il 1 noyabr Kənd Təsərrüfatı İşçiləri Günü kimi qeyd olunur. Peşə bayramı Prezident İlham Əliyevin 9 oktyabr 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə təsis edilib. Bu gün ölkənin kənd təsərrüfatı sahəsində çalışan fermerlərin, aqronomların, heyvandarların və digər mütəxəssislərin əməyinin qiymətləndirilməsi məqsədi daşıyır.
🗳 2015 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirildi
1 noyabr 2015-ci ildə Azərbaycanda Milli Məclisə V çağırış parlament seçkiləri keçirildi. Rəsmi nəticələrə əsasən, Yeni Azərbaycan Partiyası parlamentdə ən çox mandat qazanan siyasi qüvvə oldu. Seçkilər majoritar sistem əsasında keçirildi və Milli Məclisin 125 deputat yeri uğrunda namizədlər mübarizə apardılar.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 36-cı günü: Cəbhənin beş istiqamətində döyüşlər davam etdi
1 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Ağdam, Xocavənd, Qubadlı və Zəngilan istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 8 artilleriya qurğusu, 2 rabitə qülləsi, komanda-idarəetmə məntəqələri və digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı.
Həmin gün Prezident İlham Əliyev Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul etdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
🌊 1755 — Lissabonda baş verən zəlzələ on minlərlə insanın həyatına son qoydu
1 noyabr 1755-ci ildə Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda təxminən 8,5–9 maqnitudalı güclü zəlzələ baş verdi. Zəlzələdən sonra yaranan sunami və yanğınlar şəhərin böyük hissəsini dağıtdı. Fəlakət nəticəsində on minlərlə insan həlak oldu. Ölənlərin dəqiq sayı məlum olmasa da, müxtəlif tarixi mənbələrdə fərqli rəqəmlər göstərilir. Lissabon zəlzələsi Avropa tarixinin ən dağıdıcı təbii fəlakətlərindən biri olmaqla yanaşı, müasir seysmologiyanın inkişafına da təkan verdi.
🇺🇸 1800 — Ağ Evə ilk ABŞ prezidenti köçdü
1 noyabr 1800-cü ildə ABŞ-nin ikinci prezidenti Con Adams Vaşinqtondakı prezident iqamətgahına köçdü. Bununla sonradan “Ağ Ev” adlandırılan bina ilk dəfə ABŞ prezidentinin rəsmi yaşayış yeri kimi istifadə olunmağa başladı. Binanın tikintisinə 1792-ci ildə başlanılmışdı. Con Adams köçdüyü vaxt tikinti işləri hələ tam başa çatmamışdı. Ağ Ev o vaxtdan ABŞ prezidentlərinin əsas iqamətgahı və iş yeri olaraq fəaliyyət göstərir.
⚽️ 1897 — İtaliyanın məşhur “Yuventus” futbol klubu yaradıldı
1 noyabr 1897-ci ildə İtaliyanın Turin şəhərində bir qrup gənc tələbə “Yuventus” futbol klubunun əsasını qoydu. Klubun adı latın dilində “gənclik” mənasını verən iuventus sözündən götürülüb. İlk illərdə yerli komanda kimi fəaliyyət göstərən “Yuventus” sonradan İtaliya futbol tarixinin ən çox ölkə çempionluğu qazanan klubuna çevrildi.
📰 1906 — “Füyuzat” jurnalının ilk nömrəsi işıq üzü gördü
1 noyabr 1906-cı ildə Bakıda “Füyuzat” həftəlik ədəbi, elmi və ictimai-siyasi jurnalının ilk nömrəsi nəşr olundu. Jurnal Hacı Zeynalabdin Tağıyevin maliyyə dəstəyi və Əli bəy Hüseynzadənin redaktorluğu ilə fəaliyyət göstərirdi. 1906–1907-ci illərdə yayımlanan jurnalın səhifələrində Mirzə Ələkbər Sabir, Hüseyn Cavid, Məhəmməd Hadi və digər ziyalıların əsərləri dərc edilirdi. “Füyuzat” Azərbaycan mətbuatında milli kimlik, maarifçilik, dil və mədəniyyət məsələlərinin müzakirəsində mühüm rol oynadı.
🇹🇷 1922 — Osmanlı sultanlığı ləğv edildi
1 noyabr 1922-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi sultanlığın ləğv edilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Bununla Osmanlı sülaləsinin altı əsrdən artıq davam edən siyasi hakimiyyətinə son qoyuldu. Sonuncu Osmanlı sultanı VI Mehmed həmin ay İstanbulu tərk etdi. Sultanlığın ləğvi Türkiyənin respublika idarəçiliyinə keçidində mühüm addım oldu. 29 oktyabr 1923-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyəti elan edildi.
🇮🇷 1925 — İranda Qacarlar sülaləsinin hakimiyyətinə son qoyuldu
1925-ci ilin payızında İranda Qacarlar sülaləsinin hakimiyyəti ləğv edildi. 31 oktyabrda İran Məclisi Qacarlar sülaləsinin hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması barədə qərar qəbul etdi və ölkənin idarə olunması müvəqqəti olaraq Rza xana həvalə edildi. 1925-ci ilin dekabrında Rza xan şah elan olundu və bununla İranda Pəhləvilər sülaləsinin hakimiyyəti başladı. Qacarların hakimiyyəti XVIII əsrin sonlarından davam edirdi.
🔤 1928 — Türkiyədə latın qrafikalı yeni əlifba qəbul edildi
1 noyabr 1928-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi ərəb qrafikasını əvəz edən latın əsaslı yeni türk əlifbası haqqında qanun qəbul etdi. Mustafa Kamal Atatürkün həyata keçirdiyi əlifba islahatı Türkiyədə təhsil və yazı sisteminin yenilənməsinin əsas mərhələlərindən biri oldu. Yeni əlifba 29 hərfdən ibarət idi və onun tətbiqi ölkə miqyasında savadlılığın artırılması kampaniyaları ilə müşayiət olundu.
🇩🇿 1954 — Əlcəzairin Fransadan müstəqillik müharibəsi başladı
1 noyabr 1954-cü ildə Əlcəzair Milli Azadlıq Cəbhəsi (FLN) Fransa müstəmləkə idarəçiliyinə qarşı silahlı mübarizəyə başladı. Təxminən səkkiz il davam edən müharibə çoxsaylı insan itkisinə, məcburi köçkünlüyə və ağır humanitar nəticələrə səbəb oldu. Ölənlərin sayı barədə müxtəlif və bir-birindən ciddi fərqlənən hesablamalar mövcuddur. Əlcəzair 1962-ci il iyulun 5-də müstəqilliyini elan etdi.
🇪🇺 1993 — Avropa İttifaqı rəsmən yaradıldı
1 noyabr 1993-cü ildə Maastrixt müqaviləsi qüvvəyə mindi və Avropa İttifaqı (Aİ) rəsmən yaradıldı. 1992-ci ildə imzalanmış müqavilə Avropa ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığı daha geniş siyasi inteqrasiyaya çevirdi. Sənəd Avropa vətəndaşlığı anlayışını yaratdı, vahid valyuta sisteminə keçidin əsaslarını müəyyənləşdirdi və üzv ölkələrin xarici siyasət sahəsində əməkdaşlığını gücləndirdi. Avropa İttifaqı yaradıldığı vaxt 12 üzvdən ibarət idi. Hazırda təşkilatın 27 üzvü var.
⚖️ 1998 — Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi daimi fəaliyyət göstərən məhkəməyə çevrildi
1 noyabr 1998-ci ildə Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına 11 saylı Protokol qüvvəyə mindi və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi daimi fəaliyyət göstərən vahid məhkəmə kimi yenidən təşkil olundu. Məhkəmənin əsası 1959-cu ildə qoyulmuşdu. 1998-ci il islahatı fərdi şikayətlərin araşdırılması mexanizmini sadələşdirdi və insan hüquqlarının müdafiəsi sistemini gücləndirdi.
🌾 2008 — Azərbaycanda Kənd Təsərrüfatı İşçiləri Günü təsis olundu
Azərbaycanda hər il 1 noyabr Kənd Təsərrüfatı İşçiləri Günü kimi qeyd olunur. Peşə bayramı Prezident İlham Əliyevin 9 oktyabr 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə təsis edilib. Bu gün ölkənin kənd təsərrüfatı sahəsində çalışan fermerlərin, aqronomların, heyvandarların və digər mütəxəssislərin əməyinin qiymətləndirilməsi məqsədi daşıyır.
🗳 2015 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirildi
1 noyabr 2015-ci ildə Azərbaycanda Milli Məclisə V çağırış parlament seçkiləri keçirildi. Rəsmi nəticələrə əsasən, Yeni Azərbaycan Partiyası parlamentdə ən çox mandat qazanan siyasi qüvvə oldu. Seçkilər majoritar sistem əsasında keçirildi və Milli Məclisin 125 deputat yeri uğrunda namizədlər mübarizə apardılar.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 36-cı günü: Cəbhənin beş istiqamətində döyüşlər davam etdi
1 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Ağdam, Xocavənd, Qubadlı və Zəngilan istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 8 artilleriya qurğusu, 2 rabitə qülləsi, komanda-idarəetmə məntəqələri və digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı.
Həmin gün Prezident İlham Əliyev Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul etdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤4👍2🙏1
💰 Tarixin ən böyük 5 oğurluq hadisəsi
Milyardlarla dollarlıq kiberhücumlar, bankdan yük maşınları ilə çıxarılan pullar və dəniz quldurlarının xəzinələri. Bu oğurluqların məbləği bu gün də təəccüb doğurur.
🇰🇵 1. Binance kiberhücumu – 6,3 milyard dollar (2026)
29 oktyabr 2026-cı ildə hakerlər təxminən 20 dəqiqə ərzində Binance-in rəqəmsal pul kisələrindən 6,3 milyard dollarlıq kriptovalyuta çıxarıblar. Araşdırma şirkətlərinə görə, hücumun arxasında Şimali Koreya ilə əlaqəli hakerlər dayanır. Vəsaitin bir hissəsi artıq dondurulub. Bu, indiyədək qeydə alınmış ən böyük kriptovalyuta oğurluğu sayılır.
🇰🇵 2. Bybit kiberhücumu – 1,5 milyard dollar (2025)
21 fevral 2025-ci ildə Bybit platformasından təxminən 1,5 milyard dollarlıq rəqəmsal vəsait oğurlanıb. Hakerlər köçürmə prosesini hədəfə alıb pulu öz ünvanlarına yönləndiriblər. FBI hücumu Şimali Koreya hakerlərinin həyata keçirdiyini açıqlayıb.
🇮🇶 3. İraq Mərkəzi Bankı – təxminən 1 milyard dollar (2003)
İraq müharibəsi başlamazdan bir neçə saat əvvəl Səddam Hüseyn Mərkəzi Bankdan pul çıxarılmasını əmr edib. Oğlu Qusay Hüseyn və köməkçisi bankdan təxminən 1 milyard dollar nağd pul götürüblər. Pulu daşımaq üçün üç yük maşını lazım olub.
🏴☠️ 4. “Qara Sem” Bellaminin xəzinəsi – təxminən 140 milyon dollar (1716–1717)
Tarixin ən varlı dəniz quldurlarından biri olan Sem Bellami qısa müddətdə 50-dən çox gəmini ələ keçirib. Xəzinəsinin bugünkü dəyəri təxminən 140 milyon dollar hesablanır. 1717-ci ildə gəmisi fırtınada batıb, Bellami ekipajının böyük hissəsi ilə birlikdə həlak olub.
🇧🇷 5. Braziliya Mərkəzi Bankı – təxminən 70 milyon dollar (2005)
Fortalezada oğrular bankın yaxınlığında ev kirayələyib, üç ay ərzində oradan pul anbarına 80 metrlik tunel qazıblar. Bankdan 164,8 milyon real, yəni təxminən 70 milyon dollar oğurlayıblar. Pulun çəkisi 3,5 tona yaxın olub. Oğurluq yalnız işçilər işə qayıdanda aşkar edilib.
📖 Ətraflı: spektator.az
🔴 Spektator ✅
Milyardlarla dollarlıq kiberhücumlar, bankdan yük maşınları ilə çıxarılan pullar və dəniz quldurlarının xəzinələri. Bu oğurluqların məbləği bu gün də təəccüb doğurur.
🇰🇵 1. Binance kiberhücumu – 6,3 milyard dollar (2026)
29 oktyabr 2026-cı ildə hakerlər təxminən 20 dəqiqə ərzində Binance-in rəqəmsal pul kisələrindən 6,3 milyard dollarlıq kriptovalyuta çıxarıblar. Araşdırma şirkətlərinə görə, hücumun arxasında Şimali Koreya ilə əlaqəli hakerlər dayanır. Vəsaitin bir hissəsi artıq dondurulub. Bu, indiyədək qeydə alınmış ən böyük kriptovalyuta oğurluğu sayılır.
🇰🇵 2. Bybit kiberhücumu – 1,5 milyard dollar (2025)
21 fevral 2025-ci ildə Bybit platformasından təxminən 1,5 milyard dollarlıq rəqəmsal vəsait oğurlanıb. Hakerlər köçürmə prosesini hədəfə alıb pulu öz ünvanlarına yönləndiriblər. FBI hücumu Şimali Koreya hakerlərinin həyata keçirdiyini açıqlayıb.
🇮🇶 3. İraq Mərkəzi Bankı – təxminən 1 milyard dollar (2003)
İraq müharibəsi başlamazdan bir neçə saat əvvəl Səddam Hüseyn Mərkəzi Bankdan pul çıxarılmasını əmr edib. Oğlu Qusay Hüseyn və köməkçisi bankdan təxminən 1 milyard dollar nağd pul götürüblər. Pulu daşımaq üçün üç yük maşını lazım olub.
🏴☠️ 4. “Qara Sem” Bellaminin xəzinəsi – təxminən 140 milyon dollar (1716–1717)
Tarixin ən varlı dəniz quldurlarından biri olan Sem Bellami qısa müddətdə 50-dən çox gəmini ələ keçirib. Xəzinəsinin bugünkü dəyəri təxminən 140 milyon dollar hesablanır. 1717-ci ildə gəmisi fırtınada batıb, Bellami ekipajının böyük hissəsi ilə birlikdə həlak olub.
🇧🇷 5. Braziliya Mərkəzi Bankı – təxminən 70 milyon dollar (2005)
Fortalezada oğrular bankın yaxınlığında ev kirayələyib, üç ay ərzində oradan pul anbarına 80 metrlik tunel qazıblar. Bankdan 164,8 milyon real, yəni təxminən 70 milyon dollar oğurlayıblar. Pulun çəkisi 3,5 tona yaxın olub. Oğurluq yalnız işçilər işə qayıdanda aşkar edilib.
📖 Ətraflı: spektator.az
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3
#TarixdəBuGün 📅 2 noyabr
👑 1894 — Rusiyanın sonuncu imperatoru II Nikolay taxta çıxdı
2 noyabr 1894-cü ildə II Nikolay atası III Aleksandrın ölümündən sonra Rusiya imperiyasının taxtına çıxdı. O, Romanovlar sülaləsinin sonuncu imperatoru oldu.
Onun hakimiyyəti dövründə Rusiya 1905-ci il inqilabını, Yaponiya ilə müharibəni və Birinci Dünya müharibəsini yaşadı. 1917-ci ilin Fevral inqilabı nəticəsində II Nikolay taxtdan imtina etdi. 1918-ci ildə bolşeviklər tərəfindən ailəsi ilə birlikdə güllələndi.
⚔️ 1914 — Rusiya Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi
2 noyabr 1914-cü ildə Rusiya imperiyası Osmanlı dövlətinə müharibə elan etdi. Buna səbəb Osmanlı donanmasının Qara dənizdə Rusiyanın limanlarına hücumları olmuşdu.
Bu hadisədən sonra Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsinə Almaniya və Avstriya-Macarıstanın tərəfində qoşuldu. Qafqaz cəbhəsində başlayan döyüşlər bölgənin siyasi və hərbi vəziyyətinə ciddi təsir göstərdi.
📜 1917 — Balfur Bəyannaməsi qəbul edildi
2 noyabr 1917-ci ildə Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Artur Balfur Fələstində yəhudi xalqı üçün milli yurd yaradılmasına dəstəyi ifadə edən bəyanat yayımladı.
Balfur Bəyannaməsi Britaniya hökumətinin sionist hərəkatına münasibətini rəsmiləşdirdi. Sənəddə Fələstində yaşayan qeyri-yəhudi icmaların mülki və dini hüquqlarının qorunması da nəzərdə tutulurdu. Bəyannamə sonrakı onilliklərdə regionun siyasi gələcəyinə təsir göstərən əsas sənədlərdən birinə çevrildi.
📻 1920 — ABŞ-də ilk kommersiya radio yayımlarından biri həyata keçirildi
2 noyabr 1920-ci ildə ABŞ-nin Pitsburq şəhərində KDKA radiostansiyası prezident seçkilərinin nəticələrini efirə verdi.
Yayımda Respublikaçı namizəd Uorren Hardinqin prezident seçkilərində qələbəsi barədə məlumat çatdırıldı. Bu hadisə müntəzəm kommersiya radioyayımının başlanğıcında mühüm mərhələ hesab olunur. Radio sonrakı illərdə xəbərlərin və əyləncə proqramlarının geniş auditoriyaya çatdırılmasının əsas vasitələrindən birinə çevrildi.
📺 1936 — BBC dünyada ilk müntəzəm yüksək dəqiqlikli televiziya yayımına başladı
2 noyabr 1936-cı ildə BBC Londondakı Aleksandra sarayından müntəzəm televiziya yayımlarına başladı.
Bu, dünyada ilk müntəzəm yüksək dəqiqlikli televiziya xidmətlərindən biri idi. İlk dövrdə yayımlar məhdud saatlarda aparılırdı və televizorlar yalnız az sayda ailədə mövcud idi. BBC-nin bu addımı televiziyanın kütləvi informasiya vasitəsinə çevrilməsində mühüm mərhələ oldu.
🎼 1937 — Görkəmli bəstəkar Emin Sabitoğlu anadan olub
2 noyabr 1937-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, görkəmli bəstəkar Emin Sabitoğlu anadan olub. O, Azərbaycan musiqisində xüsusilə mahnıları, kino və teatr əsərlərinə yazdığı musiqilərlə tanınıb. Bəstəkar yaradıcılığı boyunca 600-dən çox mahnı, 9 musiqili komediya və 40-a yaxın filmə musiqi bəstələyib. Onun “Dərələr”, “Bakı, sabahın xeyir”, “Uzaq yaşıl ada”, “Dağlar” və “İnsaf da yaxşı şeydir” mahnıları bu gün də sevilərək dinlənilir. Emin Sabitoğlu Bakı teatrları ilə yanaşı, Sumqayıt, Gəncə, Lənkəran, Mingəçevir və Naxçıvan teatrlarının tamaşalarına da musiqi yazıb. O, 2000-ci ildə vəfat edib.
🕯 1944 — Azərbaycanın qəhrəman partizanı Mehdi Hüseynzadə həlak olub
2 noyabr 1944-cü ildə İkinci Dünya müharibəsinin məşhur azərbaycanlı partizanı Mehdi Hüseynzadə (“Mixaylo”) indiki Sloveniya ərazisində alman qüvvələri ilə qarşıdurma zamanı həlak olub. 1922-ci ildə Bakıda anadan olan Mehdi Hüseynzadə müharibə dövründə əsir düşdükdən sonra müqavimət hərəkatına qoşulmuş, Yuqoslaviya və İtaliya ərazilərində partizan əməliyyatlarında iştirak etmişdi. 1957-ci ildə ona ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verildi. Onun həyatı və döyüş yolu Azərbaycan tarixində İkinci Dünya müharibəsinin ən tanınmış qəhrəmanlıq hekayələrindən biridir.
🎬 1965 — Hindistan kinosunun məşhur aktyoru Şahrux Xan anadan olub
2 noyabr 1965-ci ildə Hindistanın məşhur aktyoru Şahrux Xan Yeni Dehlidə anadan olub. O, “Dilwale Dulhania Le Jayenge”, “Kuch Kuch Hota Hai”, “My Name Is Khan”, “Chennai Express” və “Jawan” kimi filmlərdəki rolları ilə tanınır. Şahrux Xan Hindistan kinosunun beynəlxalq səviyyədə ən məşhur simalarından biri hesab olunur və pərəstişkarları tərəfindən tez-tez “Bollywood kralı” adlandırılır.
🇦🇿 1994 — Ankarada Məhəmməd Füzulinin 500 illik yubileyi qeyd edildi
2 noyabr 1994-cü ildə Türkiyənin paytaxtı Ankarada dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin 500 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir keçirildi. Tədbirdə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev iştirak etdi. Füzulinin yubileyi Azərbaycan və Türkiyənin ortaq ədəbi-mədəni irsinin təbliği baxımından əlamətdar hadisə oldu.
🤝 2008 — Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya arasında Moskva Bəyannaməsi imzalandı
2 noyabr 2008-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyan və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev Moskva yaxınlığındakı Mayn Dorf iqamətgahında birgə bəyannamə imzaladılar. Sənəddə Ermənistan–Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin siyasi vasitələrlə həlli və danışıqların davam etdirilməsi məsələləri əksini tapdı. Bu, Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin Rusiya prezidentinin iştirakı ilə imzaladıqları ilk birgə sənəd idi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 37-ci günü: Daha 8 kənd işğaldan azad edildi
2 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunun Çaprand, Hacı İsaqlı və Qoşabulaq, Zəngilan rayonunun Dərə Gilətağ və Böyük Gilətağ, Qubadlı rayonunun isə İşıqlı, Muradxanlı və Milanlı kəndlərini işğaldan azad etdi. Prezident İlham Əliyev ümumilikdə 8 kəndin azad olunduğunu açıqladı. Həmin gün Ağdam, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 4 “Qrad” raket sistemi, 10 artilleriya qurğusu, sursat daşıyan 3 yük maşını və digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı. Nazirlik həmçinin Ermənistan qüvvələrinə məxsus bir Su-25 təyyarəsinin vurulduğunu bildirdi. Həmin gün Prezident İlham Əliyev Türkiyənin keçmiş Baş naziri Binəli Yıldırımın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul etdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
👑 1894 — Rusiyanın sonuncu imperatoru II Nikolay taxta çıxdı
2 noyabr 1894-cü ildə II Nikolay atası III Aleksandrın ölümündən sonra Rusiya imperiyasının taxtına çıxdı. O, Romanovlar sülaləsinin sonuncu imperatoru oldu.
Onun hakimiyyəti dövründə Rusiya 1905-ci il inqilabını, Yaponiya ilə müharibəni və Birinci Dünya müharibəsini yaşadı. 1917-ci ilin Fevral inqilabı nəticəsində II Nikolay taxtdan imtina etdi. 1918-ci ildə bolşeviklər tərəfindən ailəsi ilə birlikdə güllələndi.
⚔️ 1914 — Rusiya Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi
2 noyabr 1914-cü ildə Rusiya imperiyası Osmanlı dövlətinə müharibə elan etdi. Buna səbəb Osmanlı donanmasının Qara dənizdə Rusiyanın limanlarına hücumları olmuşdu.
Bu hadisədən sonra Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsinə Almaniya və Avstriya-Macarıstanın tərəfində qoşuldu. Qafqaz cəbhəsində başlayan döyüşlər bölgənin siyasi və hərbi vəziyyətinə ciddi təsir göstərdi.
📜 1917 — Balfur Bəyannaməsi qəbul edildi
2 noyabr 1917-ci ildə Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Artur Balfur Fələstində yəhudi xalqı üçün milli yurd yaradılmasına dəstəyi ifadə edən bəyanat yayımladı.
Balfur Bəyannaməsi Britaniya hökumətinin sionist hərəkatına münasibətini rəsmiləşdirdi. Sənəddə Fələstində yaşayan qeyri-yəhudi icmaların mülki və dini hüquqlarının qorunması da nəzərdə tutulurdu. Bəyannamə sonrakı onilliklərdə regionun siyasi gələcəyinə təsir göstərən əsas sənədlərdən birinə çevrildi.
📻 1920 — ABŞ-də ilk kommersiya radio yayımlarından biri həyata keçirildi
2 noyabr 1920-ci ildə ABŞ-nin Pitsburq şəhərində KDKA radiostansiyası prezident seçkilərinin nəticələrini efirə verdi.
Yayımda Respublikaçı namizəd Uorren Hardinqin prezident seçkilərində qələbəsi barədə məlumat çatdırıldı. Bu hadisə müntəzəm kommersiya radioyayımının başlanğıcında mühüm mərhələ hesab olunur. Radio sonrakı illərdə xəbərlərin və əyləncə proqramlarının geniş auditoriyaya çatdırılmasının əsas vasitələrindən birinə çevrildi.
📺 1936 — BBC dünyada ilk müntəzəm yüksək dəqiqlikli televiziya yayımına başladı
2 noyabr 1936-cı ildə BBC Londondakı Aleksandra sarayından müntəzəm televiziya yayımlarına başladı.
Bu, dünyada ilk müntəzəm yüksək dəqiqlikli televiziya xidmətlərindən biri idi. İlk dövrdə yayımlar məhdud saatlarda aparılırdı və televizorlar yalnız az sayda ailədə mövcud idi. BBC-nin bu addımı televiziyanın kütləvi informasiya vasitəsinə çevrilməsində mühüm mərhələ oldu.
🎼 1937 — Görkəmli bəstəkar Emin Sabitoğlu anadan olub
2 noyabr 1937-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, görkəmli bəstəkar Emin Sabitoğlu anadan olub. O, Azərbaycan musiqisində xüsusilə mahnıları, kino və teatr əsərlərinə yazdığı musiqilərlə tanınıb. Bəstəkar yaradıcılığı boyunca 600-dən çox mahnı, 9 musiqili komediya və 40-a yaxın filmə musiqi bəstələyib. Onun “Dərələr”, “Bakı, sabahın xeyir”, “Uzaq yaşıl ada”, “Dağlar” və “İnsaf da yaxşı şeydir” mahnıları bu gün də sevilərək dinlənilir. Emin Sabitoğlu Bakı teatrları ilə yanaşı, Sumqayıt, Gəncə, Lənkəran, Mingəçevir və Naxçıvan teatrlarının tamaşalarına da musiqi yazıb. O, 2000-ci ildə vəfat edib.
🕯 1944 — Azərbaycanın qəhrəman partizanı Mehdi Hüseynzadə həlak olub
2 noyabr 1944-cü ildə İkinci Dünya müharibəsinin məşhur azərbaycanlı partizanı Mehdi Hüseynzadə (“Mixaylo”) indiki Sloveniya ərazisində alman qüvvələri ilə qarşıdurma zamanı həlak olub. 1922-ci ildə Bakıda anadan olan Mehdi Hüseynzadə müharibə dövründə əsir düşdükdən sonra müqavimət hərəkatına qoşulmuş, Yuqoslaviya və İtaliya ərazilərində partizan əməliyyatlarında iştirak etmişdi. 1957-ci ildə ona ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verildi. Onun həyatı və döyüş yolu Azərbaycan tarixində İkinci Dünya müharibəsinin ən tanınmış qəhrəmanlıq hekayələrindən biridir.
🎬 1965 — Hindistan kinosunun məşhur aktyoru Şahrux Xan anadan olub
2 noyabr 1965-ci ildə Hindistanın məşhur aktyoru Şahrux Xan Yeni Dehlidə anadan olub. O, “Dilwale Dulhania Le Jayenge”, “Kuch Kuch Hota Hai”, “My Name Is Khan”, “Chennai Express” və “Jawan” kimi filmlərdəki rolları ilə tanınır. Şahrux Xan Hindistan kinosunun beynəlxalq səviyyədə ən məşhur simalarından biri hesab olunur və pərəstişkarları tərəfindən tez-tez “Bollywood kralı” adlandırılır.
🇦🇿 1994 — Ankarada Məhəmməd Füzulinin 500 illik yubileyi qeyd edildi
2 noyabr 1994-cü ildə Türkiyənin paytaxtı Ankarada dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin 500 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir keçirildi. Tədbirdə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev iştirak etdi. Füzulinin yubileyi Azərbaycan və Türkiyənin ortaq ədəbi-mədəni irsinin təbliği baxımından əlamətdar hadisə oldu.
🤝 2008 — Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya arasında Moskva Bəyannaməsi imzalandı
2 noyabr 2008-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyan və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev Moskva yaxınlığındakı Mayn Dorf iqamətgahında birgə bəyannamə imzaladılar. Sənəddə Ermənistan–Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin siyasi vasitələrlə həlli və danışıqların davam etdirilməsi məsələləri əksini tapdı. Bu, Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin Rusiya prezidentinin iştirakı ilə imzaladıqları ilk birgə sənəd idi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 37-ci günü: Daha 8 kənd işğaldan azad edildi
2 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunun Çaprand, Hacı İsaqlı və Qoşabulaq, Zəngilan rayonunun Dərə Gilətağ və Böyük Gilətağ, Qubadlı rayonunun isə İşıqlı, Muradxanlı və Milanlı kəndlərini işğaldan azad etdi. Prezident İlham Əliyev ümumilikdə 8 kəndin azad olunduğunu açıqladı. Həmin gün Ağdam, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 4 “Qrad” raket sistemi, 10 artilleriya qurğusu, sursat daşıyan 3 yük maşını və digər hərbi texnika sıradan çıxarıldı. Nazirlik həmçinin Ermənistan qüvvələrinə məxsus bir Su-25 təyyarəsinin vurulduğunu bildirdi. Həmin gün Prezident İlham Əliyev Türkiyənin keçmiş Baş naziri Binəli Yıldırımın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul etdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍3
🔴 Taker Karlson: Tramp administrasiyası İrana nüvə zərbəsi endirməyi müzakirə edir
Amerikalı jurnalist Taker Karlson sosial şəbəkə hesabında Vaşinqtonun İrana qarşı nüvə silahından istifadə edə biləcəyini iddia edib.
📌 Karlsonun əsas iddiaları:
• Netanyahunun təzyiqi altında Tramp administrasiyası İrana nüvə zərbəsi endirmək qərarına bir neçə gün qala bilər.
• Hədəf İranın mərkəzindəki Pikaks dağı (Pickax Mountain) ola bilər. İsrail kəşfiyyatı İranın orada uranın zənginləşdirilməsini bərpa etdiyini iddia edir.
• ABŞ arsenalındakı heç bir adi silah 300 fut (təxminən 91 metr) qalınlığında qranitdən keçə bilmir.
• Netanyahu bu məsələ ilə bağlı Trampa hər gün zəng edir.
🇮🇱 Netanyahu niyə tələsir?
• Karlsonun sözlərinə görə, ötən həftəki seçkidən sonra Netanyahu Knessetdə 61 yerlik çoxluq toplaya bilmir və Trampın dəstəyinə ehtiyac duyur.
• Jurnalist yazır ki, Netanyahu sentyabrın 27-də Əbu-Dabiyə gizli səfər edib, lakin BƏƏ bu təşəbbüsü dəstəkləməyib.
🇺🇸 Vaşinqtonda kim nə düşünür?
• Hərbi əməliyyatların bərpasına meyllidirlər: müdafiə naziri Pit Heqset, CENTCOM komandanı Bred Kuper, dövlət katibi Marko Rubio və MKİ direktoru Con Retklif.
• İranla razılaşmanın mümkün olduğunu düşünürlər: vitse-prezident Cey Di Vens və xüsusi nümayəndə Stiv Uitkoff.
⏳ Qərar nə vaxt veriləcək?
• Karlsonun iddiasına görə, Tramp qərarı noyabrın 7-dək verə bilər, lakin hazırda tərəddüd edir.
⚠️ Karlson iddialarının mənbələrini açıqlamayıb.
🔗 Ətraflı: spektator.az
🔴 Spektator ✅
Amerikalı jurnalist Taker Karlson sosial şəbəkə hesabında Vaşinqtonun İrana qarşı nüvə silahından istifadə edə biləcəyini iddia edib.
📌 Karlsonun əsas iddiaları:
• Netanyahunun təzyiqi altında Tramp administrasiyası İrana nüvə zərbəsi endirmək qərarına bir neçə gün qala bilər.
• Hədəf İranın mərkəzindəki Pikaks dağı (Pickax Mountain) ola bilər. İsrail kəşfiyyatı İranın orada uranın zənginləşdirilməsini bərpa etdiyini iddia edir.
• ABŞ arsenalındakı heç bir adi silah 300 fut (təxminən 91 metr) qalınlığında qranitdən keçə bilmir.
• Netanyahu bu məsələ ilə bağlı Trampa hər gün zəng edir.
🇮🇱 Netanyahu niyə tələsir?
• Karlsonun sözlərinə görə, ötən həftəki seçkidən sonra Netanyahu Knessetdə 61 yerlik çoxluq toplaya bilmir və Trampın dəstəyinə ehtiyac duyur.
• Jurnalist yazır ki, Netanyahu sentyabrın 27-də Əbu-Dabiyə gizli səfər edib, lakin BƏƏ bu təşəbbüsü dəstəkləməyib.
🇺🇸 Vaşinqtonda kim nə düşünür?
• Hərbi əməliyyatların bərpasına meyllidirlər: müdafiə naziri Pit Heqset, CENTCOM komandanı Bred Kuper, dövlət katibi Marko Rubio və MKİ direktoru Con Retklif.
• İranla razılaşmanın mümkün olduğunu düşünürlər: vitse-prezident Cey Di Vens və xüsusi nümayəndə Stiv Uitkoff.
⏳ Qərar nə vaxt veriləcək?
• Karlsonun iddiasına görə, Tramp qərarı noyabrın 7-dək verə bilər, lakin hazırda tərəddüd edir.
⚠️ Karlson iddialarının mənbələrini açıqlamayıb.
🔗 Ətraflı: spektator.az
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1
#TarixdəBuGün 📅 3 noyabr
📚 1797 — Rus yazıçısı Aleksandr Bestujev-Marlinski anadan olub
3 noyabr 1797-ci ildə rus yazıçısı və dekabrist Aleksandr Bestujev-Marlinski anadan olub. O, 1825-ci il dekabristlər üsyanında iştirakına görə sürgün edilib və sonrakı illərdə Qafqazda yaşayıb. Bestujev-Marlinski Azərbaycanda olduğu müddətdə Mirzə Fətəli Axundzadə ilə dostluq münasibətləri qurub, Azərbaycan dilini öyrənib. O, Axundzadənin Aleksandr Puşkinin ölümünə həsr etdiyi “Şərq poeması”nı rus dilinə tərcümə edib. Yazıçı 1837-ci ildə Qafqazda hərbi əməliyyatlar zamanı həlak olub.
⚔️ 1803 — Çar Rusiyasının Gəncə xanlığına hərbi yürüşü başladı
1803-cü ilin noyabrında general Pavel Sisianovun komandanlığı altında Rusiya imperiyası qoşunları Gəncə xanlığını işğal etmək məqsədilə hərbi yürüşə başladı. Bundan əvvəl rus qoşunları Azərbaycanın şimal-qərbində yerləşən Car-Balakən bölgəsini nəzarətə götürmüşdü. Rusiya qoşunları dekabrda Gəncəni mühasirəyə aldı. 1804-cü il yanvarın 3-də şəhər işğal edildi, Gəncə xanı Cavad xan və oğlu Hüseynqulu xan döyüşdə həlak oldular. Gəncənin süqutu Rusiya imperiyasının Azərbaycan xanlıqlarını işğal etməsi prosesində əsas hadisələrdən biri oldu.
🌍 1921 — Zaqafqaziya sovet respublikalarının birləşdirilməsi barədə qərar qəbul edildi
3 noyabr 1921-ci ildə Rusiya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosu Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan sovet respublikalarının federasiya şəklində birləşdirilməsi məsələsini müzakirə edərək müvafiq qərar qəbul etdi. Bu prosesin nəticəsində 1922-ci ildə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası yaradıldı. Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan həmin federasiyanın tərkibinə daxil edildi. ZSFSR 1922-ci ilin dekabrında SSRİ-nin təsisçi respublikalarından biri oldu. 1936-cı ildə federasiya ləğv edildi və Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan SSRİ-nin ayrı-ayrı müttəfiq respublikalarına çevrildilər.
🚀 1957 — Layka kosmosa göndərilən ilk orbital heyvan oldu
3 noyabr 1957-ci ildə Sovet İttifaqı “Sputnik-2” kosmik aparatını Yer orbitinə göndərdi. Aparatın göyərtəsində Layka adlı it var idi. Layka Yer orbitinə çıxan ilk heyvan kimi tarixə düşdü. Lakin missiya geri dönüş üçün nəzərdə tutulmamışdı. Layka kosmosa göndərildikdən bir neçə saat sonra aparatın daxilində temperaturun yüksəlməsi və stress nəticəsində həyatını itirdi. Bu uçuş canlı orqanizmlərin kosmos şəraitinə reaksiyasının öyrənilməsi baxımından mühüm təcrübə oldu və sonrakı insanlı kosmik missiyalara hazırlıqda istifadə edildi.
🇹🇷 2002 — Türkiyədə Ədalət və İnkişaf Partiyası ilk dəfə hakimiyyətə gəldi
3 noyabr 2002-ci ildə Türkiyədə keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərində Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) qələbə qazandı. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərlik etdiyi partiya səslərin təxminən 34,3 faizini toplayaraq parlamentdə 363 mandat əldə etdi və təkbaşına hökumət qurmaq imkanı qazandı. Həmin vaxt Ərdoğanın deputat seçilməsinə hüquqi məhdudiyyət olduğuna görə ilk AKP hökumətinə Abdullah Gül rəhbərlik etdi. Ərdoğan isə 2003-cü ilin martında baş nazir oldu. Bu seçki Türkiyənin müasir siyasi tarixində dönüş nöqtələrindən birinə çevrildi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 38-ci günü: Ağdərə, Xocavənd, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
3 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Xocavənd, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin hücum cəhdlərinin qarşısı alındı və bir sıra mövqelərinə zərbələr endirildi. Nazirliyin açıqlamasına əsasən, gün ərzində Ermənistan qüvvələrinə məxsus 4 “Qrad” raket sistemi, bir “KUB” zenit-raket kompleksi, 9 artilleriya qurğusu, sursat daşıyan 2 yük maşını, 2 sursat anbarı və bir pilotsuz uçuş aparatı sıradan çıxarıldı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
📚 1797 — Rus yazıçısı Aleksandr Bestujev-Marlinski anadan olub
3 noyabr 1797-ci ildə rus yazıçısı və dekabrist Aleksandr Bestujev-Marlinski anadan olub. O, 1825-ci il dekabristlər üsyanında iştirakına görə sürgün edilib və sonrakı illərdə Qafqazda yaşayıb. Bestujev-Marlinski Azərbaycanda olduğu müddətdə Mirzə Fətəli Axundzadə ilə dostluq münasibətləri qurub, Azərbaycan dilini öyrənib. O, Axundzadənin Aleksandr Puşkinin ölümünə həsr etdiyi “Şərq poeması”nı rus dilinə tərcümə edib. Yazıçı 1837-ci ildə Qafqazda hərbi əməliyyatlar zamanı həlak olub.
⚔️ 1803 — Çar Rusiyasının Gəncə xanlığına hərbi yürüşü başladı
1803-cü ilin noyabrında general Pavel Sisianovun komandanlığı altında Rusiya imperiyası qoşunları Gəncə xanlığını işğal etmək məqsədilə hərbi yürüşə başladı. Bundan əvvəl rus qoşunları Azərbaycanın şimal-qərbində yerləşən Car-Balakən bölgəsini nəzarətə götürmüşdü. Rusiya qoşunları dekabrda Gəncəni mühasirəyə aldı. 1804-cü il yanvarın 3-də şəhər işğal edildi, Gəncə xanı Cavad xan və oğlu Hüseynqulu xan döyüşdə həlak oldular. Gəncənin süqutu Rusiya imperiyasının Azərbaycan xanlıqlarını işğal etməsi prosesində əsas hadisələrdən biri oldu.
🌍 1921 — Zaqafqaziya sovet respublikalarının birləşdirilməsi barədə qərar qəbul edildi
3 noyabr 1921-ci ildə Rusiya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosu Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan sovet respublikalarının federasiya şəklində birləşdirilməsi məsələsini müzakirə edərək müvafiq qərar qəbul etdi. Bu prosesin nəticəsində 1922-ci ildə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası yaradıldı. Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan həmin federasiyanın tərkibinə daxil edildi. ZSFSR 1922-ci ilin dekabrında SSRİ-nin təsisçi respublikalarından biri oldu. 1936-cı ildə federasiya ləğv edildi və Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan SSRİ-nin ayrı-ayrı müttəfiq respublikalarına çevrildilər.
🚀 1957 — Layka kosmosa göndərilən ilk orbital heyvan oldu
3 noyabr 1957-ci ildə Sovet İttifaqı “Sputnik-2” kosmik aparatını Yer orbitinə göndərdi. Aparatın göyərtəsində Layka adlı it var idi. Layka Yer orbitinə çıxan ilk heyvan kimi tarixə düşdü. Lakin missiya geri dönüş üçün nəzərdə tutulmamışdı. Layka kosmosa göndərildikdən bir neçə saat sonra aparatın daxilində temperaturun yüksəlməsi və stress nəticəsində həyatını itirdi. Bu uçuş canlı orqanizmlərin kosmos şəraitinə reaksiyasının öyrənilməsi baxımından mühüm təcrübə oldu və sonrakı insanlı kosmik missiyalara hazırlıqda istifadə edildi.
🇹🇷 2002 — Türkiyədə Ədalət və İnkişaf Partiyası ilk dəfə hakimiyyətə gəldi
3 noyabr 2002-ci ildə Türkiyədə keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərində Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) qələbə qazandı. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərlik etdiyi partiya səslərin təxminən 34,3 faizini toplayaraq parlamentdə 363 mandat əldə etdi və təkbaşına hökumət qurmaq imkanı qazandı. Həmin vaxt Ərdoğanın deputat seçilməsinə hüquqi məhdudiyyət olduğuna görə ilk AKP hökumətinə Abdullah Gül rəhbərlik etdi. Ərdoğan isə 2003-cü ilin martında baş nazir oldu. Bu seçki Türkiyənin müasir siyasi tarixində dönüş nöqtələrindən birinə çevrildi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 38-ci günü: Ağdərə, Xocavənd, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
3 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Xocavənd, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin hücum cəhdlərinin qarşısı alındı və bir sıra mövqelərinə zərbələr endirildi. Nazirliyin açıqlamasına əsasən, gün ərzində Ermənistan qüvvələrinə məxsus 4 “Qrad” raket sistemi, bir “KUB” zenit-raket kompleksi, 9 artilleriya qurğusu, sursat daşıyan 2 yük maşını, 2 sursat anbarı və bir pilotsuz uçuş aparatı sıradan çıxarıldı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍5
#TarixdəBuGün 📅 4 noyabr
🏺 1922 — Misirdə firon Tutanhamonun məqbərəsi aşkar edildi
4 noyabr 1922-ci ildə britaniyalı arxeoloq Hovard Karterin rəhbərlik etdiyi ekspedisiya Misirin Krallar Vadisində firon Tutanhamonun məqbərəsinə aparan pilləkənləri aşkar etdi. Məqbərənin qapısı noyabrın 26-da açıldı. İçəridə minlərlə qədim əşya, qızıl bəzək nümunələri və fironun dəfn xəzinəsi tapıldı. Digər firon məqbərələrindən fərqli olaraq, Tutanhamonun məqbərəsi nisbətən toxunulmaz qalmışdı. Bu kəşf XX əsrin ən böyük arxeoloji hadisələrindən biri hesab olunur.
🌍 1946 — UNESCO-nun təsis sənədi qüvvəyə mindi
4 noyabr 1946-cı ildə BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (UNESCO) təsis sənədi qüvvəyə mindi. Təşkilatın yaradılması barədə qərar 1945-ci ildə Londonda keçirilən beynəlxalq konfransda qəbul edilmişdi. UNESCO-nun əsas məqsədi təhsil, elm, mədəniyyət və beynəlxalq əməkdaşlıq vasitəsilə sülhün möhkəmləndirilməsidir. Baş qərargahı Parisdə yerləşən təşkilat dünya mədəni və təbii irsinin qorunması ilə də məşğuldur. Azərbaycan 1992-ci ildən UNESCO-nun üzvüdür.
🇭🇺 1956 — Sovet qoşunları Macarıstan inqilabını yatırmaq üçün Budapeştə daxil oldu
4 noyabr 1956-cı ildə Sovet İttifaqı Macarıstandakı üsyanı yatırmaq üçün genişmiqyaslı hərbi əməliyyata başladı. Sovet tankları paytaxt Budapeştə daxil oldu və şəhərdə silahlı toqquşmalar baş verdi. 23 oktyabrda başlayan Macarıstan inqilabının iştirakçıları siyasi azadlıqlar, demokratik islahatlar və ölkənin sovet təsirindən çıxmasını tələb edirdilər. Sovet müdaxiləsi nəticəsində minlərlə insan həlak oldu, təxminən 200 min macar ölkəni tərk etdi.
📡 1967 — Ostankino televiziya qülləsi istifadəyə verildi
4 noyabr 1967-ci ildə Moskvada Ostankino televiziya qülləsi istifadəyə verildi. Layihənin baş konstruktoru sovet mühəndisi Nikolay Nikitin idi. 540 metr hündürlüyündə olan qüllə istifadəyə verildiyi vaxt dünyanın ən hündür sərbəst dayanan tikilisi idi. Ostankino televiziya və radio siqnallarının yayımlanması üçün inşa edilmişdi və bu gün də Moskvanın ən tanınmış memarlıq simvollarından biridir.
🇮🇷 1979 — Tehranda ABŞ səfirliyi ələ keçirildi
4 noyabr 1979-cu ildə İran İslam İnqilabını dəstəkləyən tələbələr Tehrandakı ABŞ səfirliyinə daxil olaraq amerikalı diplomatları və əməkdaşları girov götürdülər.
Hadisə 444 gün davam edən İran girov böhranının başlanğıcı oldu. Girovların əsas qrupu olan 52 amerikalı 20 yanvar 1981-ci ildə azad edildi. ABŞ-nin 1980-ci ilin aprelində girovları xilas etmək üçün keçirdiyi “Qartal pəncəsi” əməliyyatı uğursuzluqla nəticələndi və 8 amerikalı hərbçi həlak oldu.
🇦🇿 2008 — Azərbaycanda kosmik sənayenin yaradılması ilə bağlı sərəncam imzalandı
4 noyabr 2008-ci ildə Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasında kosmik sənayenin yaradılması və telekommunikasiya peyklərinin orbitə çıxarılması haqqında” sərəncam imzaladı. Sənəd Azərbaycanda kosmik sənayenin inkişafının və milli peyk proqramının əsasını qoydu. Sonrakı illərdə 2013-cü ildə “Azerspace-1” telekommunikasiya peyki, 2014-cü ildə “Azersky” Yer səthinin müşahidə peyki, 2018-ci ildə isə “Azerspace-2” telekommunikasiya peyki orbitə buraxıldı.
🇺🇸 2008 — Barak Obama ABŞ tarixində ilk qaradərili prezident seçildi
4 noyabr 2008-ci ildə Demokratlar Partiyasının namizədi Barak Obama ABŞ prezident seçkilərində qalib gəldi. O, Respublikaçı namizəd Con Makkeyni məğlub etdi. Barak Obama ABŞ tarixində prezident seçilən ilk qaradərili şəxs oldu. O, 20 yanvar 2009-cu ildə and içərək ölkənin 44-cü prezidenti kimi fəaliyyətə başladı və 2017-ci ilə qədər iki müddət prezident vəzifəsini icra etdi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 39-cu günü: Daha 7 kənd işğaldan azad edildi
4 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunun Mirək və Kavdar, Zəngilan rayonunun Məşədiismayıllı və Şəfibəyli, Qubadlı rayonunun isə Başarat, Qarakişilər və Qaracallı kəndlərini işğaldan azad etdi. Prezident İlham Əliyev ümumilikdə 7 kəndin azad olunduğunu açıqladı. Həmin gün Tərtər, Ağdam, Xocavənd, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 2 T-72 tankı, 3 D-30 artilleriya qurğusu, bir M-55 zenit qurğusu, bir pilotsuz uçuş aparatı və 3 hərbi yük maşını sıradan çıxarıldı. Baş Prokurorluğun noyabrın 4-nə olan məlumatına əsasən, müharibənin başlanğıcından yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulması nəticəsində 91 mülki şəxs həlak olmuş, 405 nəfər yaralanmışdı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
🏺 1922 — Misirdə firon Tutanhamonun məqbərəsi aşkar edildi
4 noyabr 1922-ci ildə britaniyalı arxeoloq Hovard Karterin rəhbərlik etdiyi ekspedisiya Misirin Krallar Vadisində firon Tutanhamonun məqbərəsinə aparan pilləkənləri aşkar etdi. Məqbərənin qapısı noyabrın 26-da açıldı. İçəridə minlərlə qədim əşya, qızıl bəzək nümunələri və fironun dəfn xəzinəsi tapıldı. Digər firon məqbərələrindən fərqli olaraq, Tutanhamonun məqbərəsi nisbətən toxunulmaz qalmışdı. Bu kəşf XX əsrin ən böyük arxeoloji hadisələrindən biri hesab olunur.
🌍 1946 — UNESCO-nun təsis sənədi qüvvəyə mindi
4 noyabr 1946-cı ildə BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (UNESCO) təsis sənədi qüvvəyə mindi. Təşkilatın yaradılması barədə qərar 1945-ci ildə Londonda keçirilən beynəlxalq konfransda qəbul edilmişdi. UNESCO-nun əsas məqsədi təhsil, elm, mədəniyyət və beynəlxalq əməkdaşlıq vasitəsilə sülhün möhkəmləndirilməsidir. Baş qərargahı Parisdə yerləşən təşkilat dünya mədəni və təbii irsinin qorunması ilə də məşğuldur. Azərbaycan 1992-ci ildən UNESCO-nun üzvüdür.
🇭🇺 1956 — Sovet qoşunları Macarıstan inqilabını yatırmaq üçün Budapeştə daxil oldu
4 noyabr 1956-cı ildə Sovet İttifaqı Macarıstandakı üsyanı yatırmaq üçün genişmiqyaslı hərbi əməliyyata başladı. Sovet tankları paytaxt Budapeştə daxil oldu və şəhərdə silahlı toqquşmalar baş verdi. 23 oktyabrda başlayan Macarıstan inqilabının iştirakçıları siyasi azadlıqlar, demokratik islahatlar və ölkənin sovet təsirindən çıxmasını tələb edirdilər. Sovet müdaxiləsi nəticəsində minlərlə insan həlak oldu, təxminən 200 min macar ölkəni tərk etdi.
📡 1967 — Ostankino televiziya qülləsi istifadəyə verildi
4 noyabr 1967-ci ildə Moskvada Ostankino televiziya qülləsi istifadəyə verildi. Layihənin baş konstruktoru sovet mühəndisi Nikolay Nikitin idi. 540 metr hündürlüyündə olan qüllə istifadəyə verildiyi vaxt dünyanın ən hündür sərbəst dayanan tikilisi idi. Ostankino televiziya və radio siqnallarının yayımlanması üçün inşa edilmişdi və bu gün də Moskvanın ən tanınmış memarlıq simvollarından biridir.
🇮🇷 1979 — Tehranda ABŞ səfirliyi ələ keçirildi
4 noyabr 1979-cu ildə İran İslam İnqilabını dəstəkləyən tələbələr Tehrandakı ABŞ səfirliyinə daxil olaraq amerikalı diplomatları və əməkdaşları girov götürdülər.
Hadisə 444 gün davam edən İran girov böhranının başlanğıcı oldu. Girovların əsas qrupu olan 52 amerikalı 20 yanvar 1981-ci ildə azad edildi. ABŞ-nin 1980-ci ilin aprelində girovları xilas etmək üçün keçirdiyi “Qartal pəncəsi” əməliyyatı uğursuzluqla nəticələndi və 8 amerikalı hərbçi həlak oldu.
🇦🇿 2008 — Azərbaycanda kosmik sənayenin yaradılması ilə bağlı sərəncam imzalandı
4 noyabr 2008-ci ildə Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasında kosmik sənayenin yaradılması və telekommunikasiya peyklərinin orbitə çıxarılması haqqında” sərəncam imzaladı. Sənəd Azərbaycanda kosmik sənayenin inkişafının və milli peyk proqramının əsasını qoydu. Sonrakı illərdə 2013-cü ildə “Azerspace-1” telekommunikasiya peyki, 2014-cü ildə “Azersky” Yer səthinin müşahidə peyki, 2018-ci ildə isə “Azerspace-2” telekommunikasiya peyki orbitə buraxıldı.
🇺🇸 2008 — Barak Obama ABŞ tarixində ilk qaradərili prezident seçildi
4 noyabr 2008-ci ildə Demokratlar Partiyasının namizədi Barak Obama ABŞ prezident seçkilərində qalib gəldi. O, Respublikaçı namizəd Con Makkeyni məğlub etdi. Barak Obama ABŞ tarixində prezident seçilən ilk qaradərili şəxs oldu. O, 20 yanvar 2009-cu ildə and içərək ölkənin 44-cü prezidenti kimi fəaliyyətə başladı və 2017-ci ilə qədər iki müddət prezident vəzifəsini icra etdi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 39-cu günü: Daha 7 kənd işğaldan azad edildi
4 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunun Mirək və Kavdar, Zəngilan rayonunun Məşədiismayıllı və Şəfibəyli, Qubadlı rayonunun isə Başarat, Qarakişilər və Qaracallı kəndlərini işğaldan azad etdi. Prezident İlham Əliyev ümumilikdə 7 kəndin azad olunduğunu açıqladı. Həmin gün Tərtər, Ağdam, Xocavənd, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinə məxsus 2 T-72 tankı, 3 D-30 artilleriya qurğusu, bir M-55 zenit qurğusu, bir pilotsuz uçuş aparatı və 3 hərbi yük maşını sıradan çıxarıldı. Baş Prokurorluğun noyabrın 4-nə olan məlumatına əsasən, müharibənin başlanğıcından yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulması nəticəsində 91 mülki şəxs həlak olmuş, 405 nəfər yaralanmışdı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3👍2
🇺🇸 ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilərində Demokratlar Senatda 51 yer qazanaraq nəzarəti ələ keçirib və Donald Trampın təmsil etdiyi Respublikaçılar Partiyasının üstünlüyünə son qoyub.
🔴 Spektator ✅
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3👍1
🇺🇸 Tramp prezident olaraq qalacaq, bəs Demokratların Konqresdə üstünlük qazanması onun səlahiyyətlərinə necə təsir edə bilər?
1. Qanunların qəbulu çətinləşəcək. Demokratlar Trampın qanun layihələrinin qarşısını ala bilərlər.
2. Büdcə üzərində nəzarət məhdudlaşacaq. Konqres sərhəd divarı kimi layihələrin maliyyələşdirilməsini əngəlləyə bilər.
3. İmpiçment riski artacaq. Demokratlar araşdırmalar başladaraq prezidentin vəzifədən uzaqlaşdırılması prosesini gündəmə gətirə bilərlər.
4. Təyinatlar çətinləşəcək. Senat prezidentin hakim və yüksək vəzifəli şəxslər üzrə namizədlərini təsdiqləməyə bilər.
5. Xarici siyasətdə məhdudiyyətlər yarana bilər. Bəzi beynəlxalq razılaşmalar və hərbi xərclər Konqresin razılığını tələb edir.
Nəticə: Tramp prezident səlahiyyətlərini saxlayacaq, lakin Konqresdə Demokratların üstünlüyü onun siyasi proqramını həyata keçirməsini çətinləşdirə bilər.
🔴 Spektator ✅
1. Qanunların qəbulu çətinləşəcək. Demokratlar Trampın qanun layihələrinin qarşısını ala bilərlər.
2. Büdcə üzərində nəzarət məhdudlaşacaq. Konqres sərhəd divarı kimi layihələrin maliyyələşdirilməsini əngəlləyə bilər.
3. İmpiçment riski artacaq. Demokratlar araşdırmalar başladaraq prezidentin vəzifədən uzaqlaşdırılması prosesini gündəmə gətirə bilərlər.
4. Təyinatlar çətinləşəcək. Senat prezidentin hakim və yüksək vəzifəli şəxslər üzrə namizədlərini təsdiqləməyə bilər.
5. Xarici siyasətdə məhdudiyyətlər yarana bilər. Bəzi beynəlxalq razılaşmalar və hərbi xərclər Konqresin razılığını tələb edir.
Nəticə: Tramp prezident səlahiyyətlərini saxlayacaq, lakin Konqresdə Demokratların üstünlüyü onun siyasi proqramını həyata keçirməsini çətinləşdirə bilər.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥6❤3
#TarixdəBuGün 📅 5 noyabr
🇹🇷 1914 — Böyük Britaniya və Fransa Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi
5 noyabr 1914-cü ildə Böyük Britaniya və Fransa Osmanlı imperiyasına rəsmən müharibə elan etdilər. Bundan üç gün əvvəl Rusiya da Osmanlı dövlətinə müharibə elan etmişdi. Osmanlı donanmasının Qara dənizdə Rusiya limanlarına hücumundan sonra ölkə Birinci Dünya müharibəsinə Almaniya və Avstriya-Macarıstanın tərəfində qoşuldu. Həmin gün Böyük Britaniya 1878-ci ildən idarə etdiyi Kipri rəsmən ilhaq etdiyini də elan etdi.
🎤 1962 — Azərbaycanın Xalq artisti Mələkxanım Əyyubova anadan olub
5 noyabr 1962-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, tanınmış xanəndə Mələkxanım Əyyubova anadan olub. O, Azərbaycan muğam sənətinin tanınmış ifaçılarından biridir. “Segah”, “Şur”, “Rast” və digər muğamların ifası, eləcə də xalq mahnıları ilə geniş dinləyici auditoriyasının rəğbətini qazanıb. Mələkxanım Əyyubova pedaqoji fəaliyyəti ilə də milli musiqi ənənələrinin yeni nəsillərə ötürülməsində iştirak edir.
🗳 2000 — Azərbaycanda Milli Məclisə parlament seçkiləri keçirildi
5 noyabr 2000-ci ildə Azərbaycanda II çağırış Milli Məclisə seçkilər keçirildi. Seçkilər qarışıq sistem əsasında təşkil olunmuşdu. 125 deputat yerindən 100-ü majoritar, 25-i isə proporsional seçki sistemi ilə müəyyən edilirdi. Rəsmi nəticələrə əsasən, Yeni Azərbaycan Partiyası parlamentdə ən çox mandat qazanan siyasi partiya oldu. Bu, Azərbaycanda parlament seçkilərinin həm majoritar, həm də proporsional sistem əsasında keçirildiyi son seçki idi. 2002-ci il konstitusiya referendumundan sonra proporsional sistem ləğv edildi.
⚖️ 2006 — Səddam Hüseyn edam cəzasına məhkum edildi
5 noyabr 2006-cı ildə İraqın keçmiş prezidenti Səddam Hüseyn Bağdadda keçirilən məhkəmənin qərarı ilə ölüm cəzasına məhkum edildi. Məhkəmə onu 1982-ci ildə Duceyl şəhərində 148 şiə sakinin öldürülməsi ilə bağlı insanlığa qarşı cinayətlərdə təqsirli bildi. Səddam Hüseyn 2003-cü ildə ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi hərbi müdaxilədən sonra hakimiyyətdən devrilmişdi. 30 dekabr 2006-cı ildə məhkəmənin hökmü icra edildi və Səddam Hüseyn Bağdadda edam olundu.
🇦🇿 2007 — Türkiyə Prezidenti Abdullah Gül ilk rəsmi xarici səfərini Azərbaycana etdi
5 noyabr 2007-ci ildə Türkiyə Prezidenti Abdullah Gül Azərbaycana rəsmi səfərə gəldi. Bu, onun 2007-ci ilin avqustunda prezident seçilməsindən sonra ilk rəsmi xarici səfəri idi. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüş keçirildi, iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və enerji sahələrində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olundu.
🇺🇸 2024 — Donald Tramp ABŞ prezident seçkilərində qalib gəldi
5 noyabr 2024-cü ildə ABŞ-də keçirilən prezident seçkilərində Respublikaçılar Partiyasının namizədi Donald Tramp Demokratlar Partiyasının namizədi Kamala Harrisi məğlub etdi. Tramp 1892-ci ildə Qrover Klivlenddən sonra prezidentliyə fasilə ilə ikinci dəfə seçilən ilk siyasətçi oldu. O, həmçinin cinayət işi üzrə məhkumluq hökmü olan ilk ABŞ prezidenti seçilmiş şəxs kimi tarixə düşdü. 20 yanvar 2025-ci ildə Tramp and içərək ABŞ-nin 47-ci prezidenti kimi fəaliyyətə başladı.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 40-cı günü: Ağdərə və Xocavənd istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
5 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə və Xocavənd istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin bir sıra mövqelərinə zərbələr endirildi və onların hərbi texnikası sıradan çıxarıldı. Tərtər istiqamətində keçirilən əməliyyat zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinin Tonaşen kəndində yerləşən 7-ci dağatıcı alayının qərargahı, kazarmaları və hərbi infrastrukturu artilleriya zərbələri ilə hədəfə alındı. Müdafiə Nazirliyi həmçinin Füzuli və Xocavənd rayonlarında işğaldan azad edilmiş kəndlərin videogörüntülərini yayımladı. Həmin gün Goranboy rayonunun yaşayış məntəqələrindən birinin “Smerç” raketi ilə atəşə tutulduğu bildirildi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
🇹🇷 1914 — Böyük Britaniya və Fransa Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi
5 noyabr 1914-cü ildə Böyük Britaniya və Fransa Osmanlı imperiyasına rəsmən müharibə elan etdilər. Bundan üç gün əvvəl Rusiya da Osmanlı dövlətinə müharibə elan etmişdi. Osmanlı donanmasının Qara dənizdə Rusiya limanlarına hücumundan sonra ölkə Birinci Dünya müharibəsinə Almaniya və Avstriya-Macarıstanın tərəfində qoşuldu. Həmin gün Böyük Britaniya 1878-ci ildən idarə etdiyi Kipri rəsmən ilhaq etdiyini də elan etdi.
🎤 1962 — Azərbaycanın Xalq artisti Mələkxanım Əyyubova anadan olub
5 noyabr 1962-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, tanınmış xanəndə Mələkxanım Əyyubova anadan olub. O, Azərbaycan muğam sənətinin tanınmış ifaçılarından biridir. “Segah”, “Şur”, “Rast” və digər muğamların ifası, eləcə də xalq mahnıları ilə geniş dinləyici auditoriyasının rəğbətini qazanıb. Mələkxanım Əyyubova pedaqoji fəaliyyəti ilə də milli musiqi ənənələrinin yeni nəsillərə ötürülməsində iştirak edir.
🗳 2000 — Azərbaycanda Milli Məclisə parlament seçkiləri keçirildi
5 noyabr 2000-ci ildə Azərbaycanda II çağırış Milli Məclisə seçkilər keçirildi. Seçkilər qarışıq sistem əsasında təşkil olunmuşdu. 125 deputat yerindən 100-ü majoritar, 25-i isə proporsional seçki sistemi ilə müəyyən edilirdi. Rəsmi nəticələrə əsasən, Yeni Azərbaycan Partiyası parlamentdə ən çox mandat qazanan siyasi partiya oldu. Bu, Azərbaycanda parlament seçkilərinin həm majoritar, həm də proporsional sistem əsasında keçirildiyi son seçki idi. 2002-ci il konstitusiya referendumundan sonra proporsional sistem ləğv edildi.
⚖️ 2006 — Səddam Hüseyn edam cəzasına məhkum edildi
5 noyabr 2006-cı ildə İraqın keçmiş prezidenti Səddam Hüseyn Bağdadda keçirilən məhkəmənin qərarı ilə ölüm cəzasına məhkum edildi. Məhkəmə onu 1982-ci ildə Duceyl şəhərində 148 şiə sakinin öldürülməsi ilə bağlı insanlığa qarşı cinayətlərdə təqsirli bildi. Səddam Hüseyn 2003-cü ildə ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi hərbi müdaxilədən sonra hakimiyyətdən devrilmişdi. 30 dekabr 2006-cı ildə məhkəmənin hökmü icra edildi və Səddam Hüseyn Bağdadda edam olundu.
🇦🇿 2007 — Türkiyə Prezidenti Abdullah Gül ilk rəsmi xarici səfərini Azərbaycana etdi
5 noyabr 2007-ci ildə Türkiyə Prezidenti Abdullah Gül Azərbaycana rəsmi səfərə gəldi. Bu, onun 2007-ci ilin avqustunda prezident seçilməsindən sonra ilk rəsmi xarici səfəri idi. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüş keçirildi, iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və enerji sahələrində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olundu.
🇺🇸 2024 — Donald Tramp ABŞ prezident seçkilərində qalib gəldi
5 noyabr 2024-cü ildə ABŞ-də keçirilən prezident seçkilərində Respublikaçılar Partiyasının namizədi Donald Tramp Demokratlar Partiyasının namizədi Kamala Harrisi məğlub etdi. Tramp 1892-ci ildə Qrover Klivlenddən sonra prezidentliyə fasilə ilə ikinci dəfə seçilən ilk siyasətçi oldu. O, həmçinin cinayət işi üzrə məhkumluq hökmü olan ilk ABŞ prezidenti seçilmiş şəxs kimi tarixə düşdü. 20 yanvar 2025-ci ildə Tramp and içərək ABŞ-nin 47-ci prezidenti kimi fəaliyyətə başladı.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 40-cı günü: Ağdərə və Xocavənd istiqamətlərində döyüşlər davam etdi
5 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə və Xocavənd istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin bir sıra mövqelərinə zərbələr endirildi və onların hərbi texnikası sıradan çıxarıldı. Tərtər istiqamətində keçirilən əməliyyat zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinin Tonaşen kəndində yerləşən 7-ci dağatıcı alayının qərargahı, kazarmaları və hərbi infrastrukturu artilleriya zərbələri ilə hədəfə alındı. Müdafiə Nazirliyi həmçinin Füzuli və Xocavənd rayonlarında işğaldan azad edilmiş kəndlərin videogörüntülərini yayımladı. Həmin gün Goranboy rayonunun yaşayış məntəqələrindən birinin “Smerç” raketi ilə atəşə tutulduğu bildirildi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍3
#TarixdəBuGün 📅 6 noyabr
👑 1494 — Osmanlı sultanı Süleyman Qanuni anadan olub
6 noyabr 1494-cü ildə Osmanlı imperiyasının ən məşhur hökmdarlarından biri olan I Süleyman Qanuni anadan olub.
1520-ci ildə taxta çıxan Süleyman Qanuni 46 il hakimiyyətdə qalıb. Onun dövründə Osmanlı imperiyası Avropa, Asiya və Afrikada ərazilərini genişləndirərək siyasi və hərbi qüdrətinin zirvəsinə çatıb. O, Avropada “Möhtəşəm Süleyman”, Osmanlı tarixində isə hüquq sistemində həyata keçirdiyi islahatlara görə “Qanuni” adı ilə tanınıb.
🇺🇸 1860 — Abraham Linkoln ABŞ prezidenti seçildi
6 noyabr 1860-cı ildə Respublikaçılar Partiyasının namizədi Abraham Linkoln ABŞ prezident seçkilərində qalib gəldi. Linkolnun köləliyin yeni ərazilərə yayılmasına qarşı çıxması ölkənin cənub ştatlarında ciddi narazılıq yaratdı. Seçkilərdən sonra bir sıra cənub ştatları ABŞ-dən ayrıldı və 1861-ci ildə Amerika Vətəndaş müharibəsi başladı. Linkoln müharibə dövründə ABŞ-nin birliyini qorumağa çalışdı və 1863-cü ildə Azadlıq Bəyannaməsini elan etdi. O, ABŞ tarixinin ən nüfuzlu prezidentlərindən biri hesab olunur.
🇷🇺 1917 — Rusiyada bolşevik inqilabı başladı
6 noyabr 1917-ci ildə (köhnə təqvimlə 24 oktyabr) Rusiyada bolşeviklər Müvəqqəti hökuməti devirmək məqsədilə Petroqradda silahlı hərəkətlərə başladılar.
Vladimir Leninin rəhbərlik etdiyi bolşeviklər şəhərin mühüm rabitə və nəqliyyat obyektlərini nəzarətə götürdülər. Növbəti gün, 7 noyabrda, Müvəqqəti hökumətin yerləşdiyi Qış sarayı ələ keçirildi. Tarixə Oktyabr inqilabı kimi düşən bu hadisə Rusiyada bolşevik hakimiyyətinin qurulmasına və sonradan SSRİ-nin yaranmasına gətirib çıxardı.
📻 1926 — Azərbaycanda ilk radio yayımı başladı
6 noyabr 1926-cı ildə Azərbaycanda ilk radio verilişi efirə yayımlandı. Bununla ölkədə radioyayımın əsası qoyuldu.
İlk radio verilişləri Bakıda yayımlanırdı. Radio sonrakı illərdə xəbərlərin, musiqinin, ədəbiyyatın və maarifləndirici proqramların geniş auditoriyaya çatdırılmasında mühüm rol oynadı. 14 fevral 1956-cı ildə Azərbaycan Televiziyası fəaliyyətə başladı. Hər il 6 noyabr ölkədə Radio və Televiziya İşçilərinin Peşə Bayramı Günü kimi qeyd olunur.
⚔️ 1943 — Kiyev nasist Almaniyasının işğalından azad edildi
6 noyabr 1943-cü ildə Sovet qoşunları İkinci Dünya müharibəsi zamanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevi nasist Almaniyasının işğalından azad etdilər. Şəhər 1941-ci ilin sentyabrından Almaniya işğalı altında idi. İşğal dövründə Kiyevdə minlərlə mülki şəxs öldürülmüş, şəhərin infrastrukturu ciddi dağıntılara məruz qalmışdı.
Kiyevin azad edilməsi Sovet ordusunun Dnepr çayı boyunca həyata keçirdiyi hücum əməliyyatlarının mühüm nəticələrindən biri oldu.
🚇 1967 — Bakı metrosu fəaliyyətə başladı
6 noyabr 1967-ci ildə Bakı Metropoliteni rəsmi olaraq istifadəyə verildi. Bununla Bakı SSRİ-də metro sistemi olan beşinci şəhər oldu.
İlk mərhələdə 5 stansiya — Bakı Soveti (indiki İçərişəhər), 26 Bakı Komissarı (indiki Sahil), 28 Aprel (indiki 28 May), Gənclik və Nəriman Nərimanov sərnişinlərin istifadəsinə verildi. Bakı metrosu paytaxtın ictimai nəqliyyat sisteminin əsas hissələrindən birinə çevrildi. Sonrakı onilliklərdə yeni stansiyalar və xətlər tikilərək şəbəkə genişləndirildi.
🇹🇷 1983 — Türkiyədə hərbi çevrilişdən sonra ilk parlament seçkiləri keçirildi
6 noyabr 1983-cü ildə Türkiyədə 12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra ilk parlament seçkiləri keçirildi.
Seçkilərdə hərbi hakimiyyətin iştirakına icazə verdiyi üç siyasi partiya yarışdı. Turqut Özalın rəhbərlik etdiyi Ana Vətən Partiyası 400 yerlik parlamentdə 211 mandat qazanaraq təkbaşına hökumət qurmaq hüququ əldə etdi. Bu seçkilər Türkiyədə hərbi idarəçilikdən mülki hökumətə keçidin əsas mərhələlərindən biri oldu.
🍔 1999 — Azərbaycanda ilk “McDonald's” restoranı açıldı
6 noyabr 1999-cu ildə Bakıda Azərbaycanda ilk “McDonald's” restoranı fəaliyyətə başladı. Restoranın açılışı ölkədə beynəlxalq fastfud şəbəkələrinin fəaliyyətə başlamasının ilk nümunələrindən biri idi.
🗳 2005 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirildi
6 noyabr 2005-ci ildə Azərbaycanda III çağırış Milli Məclisə seçkilər keçirildi.
Seçkilər 125 birmandatlı seçki dairəsi üzrə majoritar sistem əsasında təşkil olundu. Rəsmi nəticələrə görə, Yeni Azərbaycan Partiyası 64 deputat mandatı əldə edərək parlamentdə ən çox yer qazanan siyasi qüvvə oldu. Bu, 2002-ci il konstitusiya referendumundan sonra yalnız majoritar sistemlə keçirilən ilk parlament seçkisi idi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 41-ci günü: Qarabağda döyüşlər davam etdi
6 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Ağdam, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin bir sıra hücum cəhdlərinin qarşısı alındı və onların hərbi mövqelərinə zərbələr endirildi.
Həmin gün Tərtər şəhəri, rayonun Qazyan, Hüsənli, Qaynaq və Qapanlı kəndləri, eləcə də Goranboy rayonunun Tapqaraqoyunlu kəndi artilleriya atəşinə tutuldu. Azərbaycan tərəfi Ermənistan ərazisindən Tovuz, Gədəbəy və Daşkəsən istiqamətlərində yerləşən hərbi mövqelərinə də atəş açıldığını bildirdi.
Müdafiə Nazirliyi Ağdərə yaxınlığında Ermənistan qüvvələrinə məxsus D-30 haubitsasının və Tərtərin Göyarx kəndi ərazisində minaatan mövqelərinin vurulduğunu açıqladı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
👑 1494 — Osmanlı sultanı Süleyman Qanuni anadan olub
6 noyabr 1494-cü ildə Osmanlı imperiyasının ən məşhur hökmdarlarından biri olan I Süleyman Qanuni anadan olub.
1520-ci ildə taxta çıxan Süleyman Qanuni 46 il hakimiyyətdə qalıb. Onun dövründə Osmanlı imperiyası Avropa, Asiya və Afrikada ərazilərini genişləndirərək siyasi və hərbi qüdrətinin zirvəsinə çatıb. O, Avropada “Möhtəşəm Süleyman”, Osmanlı tarixində isə hüquq sistemində həyata keçirdiyi islahatlara görə “Qanuni” adı ilə tanınıb.
🇺🇸 1860 — Abraham Linkoln ABŞ prezidenti seçildi
6 noyabr 1860-cı ildə Respublikaçılar Partiyasının namizədi Abraham Linkoln ABŞ prezident seçkilərində qalib gəldi. Linkolnun köləliyin yeni ərazilərə yayılmasına qarşı çıxması ölkənin cənub ştatlarında ciddi narazılıq yaratdı. Seçkilərdən sonra bir sıra cənub ştatları ABŞ-dən ayrıldı və 1861-ci ildə Amerika Vətəndaş müharibəsi başladı. Linkoln müharibə dövründə ABŞ-nin birliyini qorumağa çalışdı və 1863-cü ildə Azadlıq Bəyannaməsini elan etdi. O, ABŞ tarixinin ən nüfuzlu prezidentlərindən biri hesab olunur.
🇷🇺 1917 — Rusiyada bolşevik inqilabı başladı
6 noyabr 1917-ci ildə (köhnə təqvimlə 24 oktyabr) Rusiyada bolşeviklər Müvəqqəti hökuməti devirmək məqsədilə Petroqradda silahlı hərəkətlərə başladılar.
Vladimir Leninin rəhbərlik etdiyi bolşeviklər şəhərin mühüm rabitə və nəqliyyat obyektlərini nəzarətə götürdülər. Növbəti gün, 7 noyabrda, Müvəqqəti hökumətin yerləşdiyi Qış sarayı ələ keçirildi. Tarixə Oktyabr inqilabı kimi düşən bu hadisə Rusiyada bolşevik hakimiyyətinin qurulmasına və sonradan SSRİ-nin yaranmasına gətirib çıxardı.
📻 1926 — Azərbaycanda ilk radio yayımı başladı
6 noyabr 1926-cı ildə Azərbaycanda ilk radio verilişi efirə yayımlandı. Bununla ölkədə radioyayımın əsası qoyuldu.
İlk radio verilişləri Bakıda yayımlanırdı. Radio sonrakı illərdə xəbərlərin, musiqinin, ədəbiyyatın və maarifləndirici proqramların geniş auditoriyaya çatdırılmasında mühüm rol oynadı. 14 fevral 1956-cı ildə Azərbaycan Televiziyası fəaliyyətə başladı. Hər il 6 noyabr ölkədə Radio və Televiziya İşçilərinin Peşə Bayramı Günü kimi qeyd olunur.
⚔️ 1943 — Kiyev nasist Almaniyasının işğalından azad edildi
6 noyabr 1943-cü ildə Sovet qoşunları İkinci Dünya müharibəsi zamanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevi nasist Almaniyasının işğalından azad etdilər. Şəhər 1941-ci ilin sentyabrından Almaniya işğalı altında idi. İşğal dövründə Kiyevdə minlərlə mülki şəxs öldürülmüş, şəhərin infrastrukturu ciddi dağıntılara məruz qalmışdı.
Kiyevin azad edilməsi Sovet ordusunun Dnepr çayı boyunca həyata keçirdiyi hücum əməliyyatlarının mühüm nəticələrindən biri oldu.
🚇 1967 — Bakı metrosu fəaliyyətə başladı
6 noyabr 1967-ci ildə Bakı Metropoliteni rəsmi olaraq istifadəyə verildi. Bununla Bakı SSRİ-də metro sistemi olan beşinci şəhər oldu.
İlk mərhələdə 5 stansiya — Bakı Soveti (indiki İçərişəhər), 26 Bakı Komissarı (indiki Sahil), 28 Aprel (indiki 28 May), Gənclik və Nəriman Nərimanov sərnişinlərin istifadəsinə verildi. Bakı metrosu paytaxtın ictimai nəqliyyat sisteminin əsas hissələrindən birinə çevrildi. Sonrakı onilliklərdə yeni stansiyalar və xətlər tikilərək şəbəkə genişləndirildi.
🇹🇷 1983 — Türkiyədə hərbi çevrilişdən sonra ilk parlament seçkiləri keçirildi
6 noyabr 1983-cü ildə Türkiyədə 12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra ilk parlament seçkiləri keçirildi.
Seçkilərdə hərbi hakimiyyətin iştirakına icazə verdiyi üç siyasi partiya yarışdı. Turqut Özalın rəhbərlik etdiyi Ana Vətən Partiyası 400 yerlik parlamentdə 211 mandat qazanaraq təkbaşına hökumət qurmaq hüququ əldə etdi. Bu seçkilər Türkiyədə hərbi idarəçilikdən mülki hökumətə keçidin əsas mərhələlərindən biri oldu.
🍔 1999 — Azərbaycanda ilk “McDonald's” restoranı açıldı
6 noyabr 1999-cu ildə Bakıda Azərbaycanda ilk “McDonald's” restoranı fəaliyyətə başladı. Restoranın açılışı ölkədə beynəlxalq fastfud şəbəkələrinin fəaliyyətə başlamasının ilk nümunələrindən biri idi.
🗳 2005 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirildi
6 noyabr 2005-ci ildə Azərbaycanda III çağırış Milli Məclisə seçkilər keçirildi.
Seçkilər 125 birmandatlı seçki dairəsi üzrə majoritar sistem əsasında təşkil olundu. Rəsmi nəticələrə görə, Yeni Azərbaycan Partiyası 64 deputat mandatı əldə edərək parlamentdə ən çox yer qazanan siyasi qüvvə oldu. Bu, 2002-ci il konstitusiya referendumundan sonra yalnız majoritar sistemlə keçirilən ilk parlament seçkisi idi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 41-ci günü: Qarabağda döyüşlər davam etdi
6 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Ağdərə, Ağdam, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində hərbi əməliyyatları davam etdirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin bir sıra hücum cəhdlərinin qarşısı alındı və onların hərbi mövqelərinə zərbələr endirildi.
Həmin gün Tərtər şəhəri, rayonun Qazyan, Hüsənli, Qaynaq və Qapanlı kəndləri, eləcə də Goranboy rayonunun Tapqaraqoyunlu kəndi artilleriya atəşinə tutuldu. Azərbaycan tərəfi Ermənistan ərazisindən Tovuz, Gədəbəy və Daşkəsən istiqamətlərində yerləşən hərbi mövqelərinə də atəş açıldığını bildirdi.
Müdafiə Nazirliyi Ağdərə yaxınlığında Ermənistan qüvvələrinə məxsus D-30 haubitsasının və Tərtərin Göyarx kəndi ərazisində minaatan mövqelərinin vurulduğunu açıqladı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍4❤1
#TarixdəBuGün 📅 7 noyabr
📚 1908 — Azərbaycan əsilli özbək şairi Məqsud Şeyxzadə anadan olub
7 noyabr 1908-ci ildə Özbəkistanın Xalq şairi, dramaturq və tərcüməçi Məqsud Şeyxzadə Azərbaycanın Ağdaş şəhərində anadan olub.
O, 1920-ci illərin sonlarında Özbəkistana köçərək yaradıcılığını burada davam etdirib. “Cəlaləddin Mənquberdi” və “Mirzə Uluqbəy” kimi tarixi dramları ilə özbək ədəbiyyatında tanınıb. Məqsud Şeyxzadə həmçinin dünya ədəbiyyatından əsərləri özbək dilinə tərcümə edib. O, 1967-ci ildə Daşkənddə vəfat edib.
🎼 1917 — Görkəmli bəstəkar Tofiq Quliyev anadan olub
7 noyabr 1917-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, bəstəkar, pianoçu və dirijor Tofiq Quliyev Bakıda anadan olub. O, Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri hesab olunur. Yaradıcılığı boyunca 200-dən çox mahnı, həmçinin filmlərə, teatr tamaşalarına və simfonik əsərlərə musiqi bəstələyib. Tofiq Quliyevin mahnılarını Rəşid Behbudov, Şövkət Ələkbərova, Lütfiyar İmanov və “Qaya” ansamblı kimi tanınmış ifaçılar səsləndiriblər. Bəstəkar 1951-ci ildə “Azərbaycan xalq rəqsləri” toplusunun hazırlanmasında da iştirak edib.
🚩 1917 — Rusiyada Oktyabr inqilabı baş verdi
7 noyabr 1917-ci ildə (köhnə təqvimlə 25 oktyabr) Vladimir Leninin rəhbərlik etdiyi bolşeviklər Petroqradda Müvəqqəti hökuməti devirdilər. İnqilab zamanı Qış sarayı ələ keçirildi və Müvəqqəti hökumətin üzvləri həbs olundu. “Avrora” kreyserindən açılan xəbərdarlıq atəşi hadisənin ən məşhur simvollarından birinə çevrildi. Tarixə Oktyabr inqilabı adı ilə düşən hadisə Rusiyada bolşevik hakimiyyətinin qurulmasına gətirib çıxardı. 1922-ci ildə SSRİ yaradıldı və bu dövlət 1991-ci ilə qədər mövcud oldu.
🇺🇸 1944 — Franklin Ruzvelt dördüncü dəfə ABŞ prezidenti seçildi
7 noyabr 1944-cü ildə Franklin Delano Ruzvelt ABŞ prezident seçkilərində Respublikaçı namizəd Tomas Dyuini məğlub edərək dördüncü dəfə prezident seçildi. Ruzvelt ABŞ tarixində iki dəfədən çox prezident seçilmiş yeganə şəxsdir. O, 1933-cü ildən etibarən Böyük Depressiyanın nəticələri ilə mübarizə aparmış, İkinci Dünya müharibəsi zamanı isə ABŞ-yə rəhbərlik etmişdi. 1945-ci il aprelin 12-də, dördüncü prezidentlik müddətinin başlamasından üç aya yaxın vaxt keçdikdən sonra Ruzvelt beyin qanaması nəticəsində vəfat etdi. 1951-ci ildə ABŞ Konstitusiyasına edilən 22-ci düzəlişlə prezidentlərin iki dəfədən artıq seçilməsi qadağan edildi.
🛢 1949 — Neft Daşlarında ilk neft fontan vurdu
7 noyabr 1949-cu ildə Xəzər dənizində yerləşən Neft Daşlarında qazılmış ilk quyudan neft fontan vurdu. 942 metr dərinlikdə qazılmış quyudan neftin çıxarılması açıq dənizdə neft hasilatının sənaye miqyasında inkişafında mühüm mərhələ oldu. Bu hadisə Azərbaycanın neft sənayesi tarixində yeni dövrün başlanğıcı hesab edilir. Sonrakı illərdə Neft Daşlarında dəniz platformaları, estakadalar, yaşayış binaları və istehsalat infrastrukturu yaradıldı. Dünyanın ilk açıq dəniz neft şəhərlərindən biri olan Neft Daşları bu gün də Azərbaycanın neftçilik tarixinin simvollarındandır.
🗳 2010 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirildi
7 noyabr 2010-cu ildə Azərbaycanda IV çağırış Milli Məclisə seçkilər keçirildi. Seçkilər 125 birmandatlı seçki dairəsi üzrə majoritar sistem əsasında təşkil olundu. Rəsmi nəticələrə əsasən, Yeni Azərbaycan Partiyası 71 mandat qazanaraq parlamentdə çoxluğu əldə etdi. Seçkilər nəticəsində formalaşan IV çağırış Milli Məclis 2015-ci ilə qədər fəaliyyət göstərdi.
🛣 2021 — Füzuli–Şuşa avtomobil yolu istifadəyə verildi
7 noyabr 2021-ci ildə Füzuli–Şuşa avtomobil yolu — “Zəfər yolu”nun açılışı oldu. Təxminən 101 kilometr uzunluğunda olan yol Füzuli rayonunu Şuşa şəhəri ilə birləşdirir. Yolun tikintisinə 2020-ci ildə Vətən müharibəsindən sonra başlanılmışdı. “Zəfər yolu” həm Şuşaya nəqliyyat əlaqəsinin təmin edilməsi, həm də şəhərin bərpası və turizm imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm infrastruktur layihəsinə çevrildi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 42-ci günü: Daha 16 kənd işğaldan azad edildi
7 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan, Xocalı və Xocavənd rayonlarının daha 16 kəndini işğaldan azad etdi. Prezident İlham Əliyev bu barədə rəsmi açıqlama verdi. Həmin gün Ağdərə, Ağdam və Xocavənd istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin hərbi mövqelərinə və artilleriya bölmələrinə zərbələr endirildi, bir sıra hərbi texnikası sıradan çıxarıldı. Nazirlik həmçinin Ağdamdan Xankəndi istiqamətində hərəkət edən, 3 “KamAZ”, 2 “Ural” və 2 piyadaların döyüş maşınından ibarət hərbi kolonun vurulduğunu bildirdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
📚 1908 — Azərbaycan əsilli özbək şairi Məqsud Şeyxzadə anadan olub
7 noyabr 1908-ci ildə Özbəkistanın Xalq şairi, dramaturq və tərcüməçi Məqsud Şeyxzadə Azərbaycanın Ağdaş şəhərində anadan olub.
O, 1920-ci illərin sonlarında Özbəkistana köçərək yaradıcılığını burada davam etdirib. “Cəlaləddin Mənquberdi” və “Mirzə Uluqbəy” kimi tarixi dramları ilə özbək ədəbiyyatında tanınıb. Məqsud Şeyxzadə həmçinin dünya ədəbiyyatından əsərləri özbək dilinə tərcümə edib. O, 1967-ci ildə Daşkənddə vəfat edib.
🎼 1917 — Görkəmli bəstəkar Tofiq Quliyev anadan olub
7 noyabr 1917-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti, bəstəkar, pianoçu və dirijor Tofiq Quliyev Bakıda anadan olub. O, Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri hesab olunur. Yaradıcılığı boyunca 200-dən çox mahnı, həmçinin filmlərə, teatr tamaşalarına və simfonik əsərlərə musiqi bəstələyib. Tofiq Quliyevin mahnılarını Rəşid Behbudov, Şövkət Ələkbərova, Lütfiyar İmanov və “Qaya” ansamblı kimi tanınmış ifaçılar səsləndiriblər. Bəstəkar 1951-ci ildə “Azərbaycan xalq rəqsləri” toplusunun hazırlanmasında da iştirak edib.
🚩 1917 — Rusiyada Oktyabr inqilabı baş verdi
7 noyabr 1917-ci ildə (köhnə təqvimlə 25 oktyabr) Vladimir Leninin rəhbərlik etdiyi bolşeviklər Petroqradda Müvəqqəti hökuməti devirdilər. İnqilab zamanı Qış sarayı ələ keçirildi və Müvəqqəti hökumətin üzvləri həbs olundu. “Avrora” kreyserindən açılan xəbərdarlıq atəşi hadisənin ən məşhur simvollarından birinə çevrildi. Tarixə Oktyabr inqilabı adı ilə düşən hadisə Rusiyada bolşevik hakimiyyətinin qurulmasına gətirib çıxardı. 1922-ci ildə SSRİ yaradıldı və bu dövlət 1991-ci ilə qədər mövcud oldu.
🇺🇸 1944 — Franklin Ruzvelt dördüncü dəfə ABŞ prezidenti seçildi
7 noyabr 1944-cü ildə Franklin Delano Ruzvelt ABŞ prezident seçkilərində Respublikaçı namizəd Tomas Dyuini məğlub edərək dördüncü dəfə prezident seçildi. Ruzvelt ABŞ tarixində iki dəfədən çox prezident seçilmiş yeganə şəxsdir. O, 1933-cü ildən etibarən Böyük Depressiyanın nəticələri ilə mübarizə aparmış, İkinci Dünya müharibəsi zamanı isə ABŞ-yə rəhbərlik etmişdi. 1945-ci il aprelin 12-də, dördüncü prezidentlik müddətinin başlamasından üç aya yaxın vaxt keçdikdən sonra Ruzvelt beyin qanaması nəticəsində vəfat etdi. 1951-ci ildə ABŞ Konstitusiyasına edilən 22-ci düzəlişlə prezidentlərin iki dəfədən artıq seçilməsi qadağan edildi.
🛢 1949 — Neft Daşlarında ilk neft fontan vurdu
7 noyabr 1949-cu ildə Xəzər dənizində yerləşən Neft Daşlarında qazılmış ilk quyudan neft fontan vurdu. 942 metr dərinlikdə qazılmış quyudan neftin çıxarılması açıq dənizdə neft hasilatının sənaye miqyasında inkişafında mühüm mərhələ oldu. Bu hadisə Azərbaycanın neft sənayesi tarixində yeni dövrün başlanğıcı hesab edilir. Sonrakı illərdə Neft Daşlarında dəniz platformaları, estakadalar, yaşayış binaları və istehsalat infrastrukturu yaradıldı. Dünyanın ilk açıq dəniz neft şəhərlərindən biri olan Neft Daşları bu gün də Azərbaycanın neftçilik tarixinin simvollarındandır.
🗳 2010 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirildi
7 noyabr 2010-cu ildə Azərbaycanda IV çağırış Milli Məclisə seçkilər keçirildi. Seçkilər 125 birmandatlı seçki dairəsi üzrə majoritar sistem əsasında təşkil olundu. Rəsmi nəticələrə əsasən, Yeni Azərbaycan Partiyası 71 mandat qazanaraq parlamentdə çoxluğu əldə etdi. Seçkilər nəticəsində formalaşan IV çağırış Milli Məclis 2015-ci ilə qədər fəaliyyət göstərdi.
🛣 2021 — Füzuli–Şuşa avtomobil yolu istifadəyə verildi
7 noyabr 2021-ci ildə Füzuli–Şuşa avtomobil yolu — “Zəfər yolu”nun açılışı oldu. Təxminən 101 kilometr uzunluğunda olan yol Füzuli rayonunu Şuşa şəhəri ilə birləşdirir. Yolun tikintisinə 2020-ci ildə Vətən müharibəsindən sonra başlanılmışdı. “Zəfər yolu” həm Şuşaya nəqliyyat əlaqəsinin təmin edilməsi, həm də şəhərin bərpası və turizm imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm infrastruktur layihəsinə çevrildi.
⚔️ 2020 — Vətən müharibəsinin 42-ci günü: Daha 16 kənd işğaldan azad edildi
7 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan, Xocalı və Xocavənd rayonlarının daha 16 kəndini işğaldan azad etdi. Prezident İlham Əliyev bu barədə rəsmi açıqlama verdi. Həmin gün Ağdərə, Ağdam və Xocavənd istiqamətlərində döyüşlər davam etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Ermənistan qüvvələrinin hərbi mövqelərinə və artilleriya bölmələrinə zərbələr endirildi, bir sıra hərbi texnikası sıradan çıxarıldı. Nazirlik həmçinin Ağdamdan Xankəndi istiqamətində hərəkət edən, 3 “KamAZ”, 2 “Ural” və 2 piyadaların döyüş maşınından ibarət hərbi kolonun vurulduğunu bildirdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍6
🌸 Xarıbülbül: tikan üstündə oturan bülbül
Bu çiçəyə yaxından baxın: ləçəkləri budaqda oturmuş kiçik bir quşu xatırladır. Adı da buradan gəlir: “xar” tikan, “bülbül” isə quş deməkdir.
Xarıbülbül səhləbkimilər fəsiləsinə aiddir. Qafqazın başqa yerlərində də bitir, amma ən çox Şuşa və Cıdır düzü ilə tanınır və Şuşanın rəmzinə çevrilib.
📖 Əfsanəyə görə, bülbül bu çiçəyə vurulub və onu heç vaxt tərk etməyib. Çiçəyin üzərindəki bülbül surəti də ondan qalıb.
🇦🇿 2020-ci ildə Şuşanın azad edilməsindən sonra Xarıbülbül Zəfərin simvolu oldu. 1989-cu ildə ilk dəfə keçirilən “Xarıbülbül” festivalı da uzun fasilədən sonra yenidən bərpa olundu.
🔴 Spektator ✅
Bu çiçəyə yaxından baxın: ləçəkləri budaqda oturmuş kiçik bir quşu xatırladır. Adı da buradan gəlir: “xar” tikan, “bülbül” isə quş deməkdir.
Xarıbülbül səhləbkimilər fəsiləsinə aiddir. Qafqazın başqa yerlərində də bitir, amma ən çox Şuşa və Cıdır düzü ilə tanınır və Şuşanın rəmzinə çevrilib.
📖 Əfsanəyə görə, bülbül bu çiçəyə vurulub və onu heç vaxt tərk etməyib. Çiçəyin üzərindəki bülbül surəti də ondan qalıb.
🇦🇿 2020-ci ildə Şuşanın azad edilməsindən sonra Xarıbülbül Zəfərin simvolu oldu. 1989-cu ildə ilk dəfə keçirilən “Xarıbülbül” festivalı da uzun fasilədən sonra yenidən bərpa olundu.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1