Strategic Focus: Central Asia kanalida o‘tkazilgan so‘rovnomamuhim tendensiyani ochib berdi: Markaziy Osiyoda tashqi kuchlar o‘rtasida tanlov qilishdan ko‘ra, o‘z manfaatlarini birgalikda himoya qilishga asoslangan mintaqaviy modelga talab kuchaymoqda.
 
26-sentabrdan 16-oktabrgacha davom etgan so‘rovnomada 500 dan ortiq kuzatuvchi ishtirok etdi. Natijalar uchta muhim tendensiyani ko‘rsatmoqda: Markaziy Osiyoda mintaqaviy integratsiyani kuchaytirishga ehtiyoj ortib bormoqda, mintaqaning mustaqil geosiyosiy markaz sifatida shakllanishiga intilish kuchli va O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirishdagi faolligi respondentlar tomonidan yuqori baholanmoqda.
  
Eng muhim natija – mintaqaviy integratsiyaga bo‘lgan talab. Respondentlarning 49% tashqi kuchlar raqobati sharoitida Markaziy Osiyo uchun eng maqbul strategiya sifatida mintaqaviy integratsiyani kuchaytirishni tanlagan. Yana 33% barcha kuch markazlari bilan muvozanatli va pragmatik munosabatlarni qo‘llab-quvvatlagan. Bu raqamlar bir-birini to‘ldiruvchi ikki yondashuvni ko‘rsatadi: mintaqa tashqi hamkorlikdan voz kechishni emas, balki o‘zaro hamjihatlik orqali tashqi siyosiy imkoniyatlarini kengaytirishni istaydi.
 
Boshqacha aytganda, Markaziy Osiyoning strategik mustaqilligi tashqi sheriklar soni bilan emas, o‘z manfaatlarini qay darajada mustaqil belgilashi va himoya qila olishi bilan o‘lchanadi. Qanchalik muvofiqlashtirilgan mintaqaviy pozitsiya shakllansa, davlatlarning xalqaro muzokaralardagi imkoniyatlari shunchalik kengayishi mumkin.
 
Bu istakning sababi ham tushunarli. Respondentlarning 67% iqtisodiyot va transport sohalaridagi yaqinlashuvga qaramay, geosiyosiy masalalarda mintaqaning yagona pozitsiyasi hali shakllanmaganini qayd etgan. Faqat 17% Markaziy Osiyo allaqachon umumiy manfaatlar asosida harakat qilmoqda, deb hisoblaydi. Demak, mintaqada hamkorlik uchun siyosiy va ijtimoiy talab mavjud, ammo uni barqaror mexanizmlar bilan mustahkamlash masalasi dolzarbligicha qolmoqda.
 
O‘zbekiston uchun bu tendensiya alohida ahamiyatga ega. Mintaqaviy hamkorlik jarayonlarida eng faol ishtirok etayotgan davlat rahbari haqidagi savolda respondentlarning 67% O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevni, 27% esa Qozog‘iston Prezidenti Qasim-Jomart Toqayevni tanlagan. Bundan O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikdagi roli respondentlar nazarida sezilarli o‘rin egallayotgani ko‘rinadi.
 
Bu yerda asosiy imkoniyat shundaki, O‘zbekistonning mintaqaviy tashabbuslari faqat ikki tomonlama munosabatlar bilan cheklanmay, umumiy manfaatlarni muvofiqlashtirish, amaliy hamkorlikni chuqurlashtirish va mintaqaviy institutlarni mustahkamlashga xizmat qilishi mumkin. Respondentlarning 27% xalqaro maydondagi rolni kuchaytirish uchun umumiy manfaatlar bo‘yicha muvofiqlashtirilgan siyosatni, 26% davlatlararo hamkorlikni chuqurlashtirishni, 23% esa iqtisodiy va texnologik salohiyatni oshirishni eng muhim omil sifatida ko‘rsatgan.
 
Shu nuqtayi nazardan, O‘zbekiston uchun navbatdagi bosqich – mintaqaviy muloqotning siyosiy sur’atini aniq iqtisodiy va institutsional natijalar bilan mustahkamlashdir. Transport aloqalari, energetika, suv resurslari, savdo va xavfsizlik sohalaridagi muvofiqlashtirilgan yondashuvlar mintaqaviy hamkorlikni deklaratsiyalar darajasidan amaliy mexanizmlar darajasiga olib chiqishi mumkin.
 
Tashqi hamkorlar bo‘yicha natijalar ham Markaziy Osiyoning ko‘p vektorli yondashuvga moyilligini ko‘rsatadi. Turkiya va Turkiy davlatlar tashkilotini mintaqaning mustaqil rivojlanishi uchun eng katta imkoniyatlarni taqdim etuvchi hamkorlik yo‘nalishi sifatida 46% respondent tanlagan. Yevropa Ittifoqi 23%, Xitoy 14% ovoz olgan. Rossiya ulushi 3% tashkil etgan.
 
Biroq tashqi kuchlarning ishtiroki eng kam bosim tug‘dirishi haqidagi savolda respondentlarning 36% barcha tashqi kuchlar muayyan xavflarni keltirib chiqarishini bildirgan. Bu qarama-qarshi ko‘rinadigan natijalar aslida muhim bir fikrni ifodalaydi: mintaqa uchun tashqi hamkorlikning qiymati sherikning o‘zi bilangina emas, ushbu hamkorlikning Markaziy Osiyo manfaatlariga qanchalik mos kelishi bilan belgilanadi. Albatta, bu natijalar tashqi kuchlarning real ta’sirini emas, respondentlarning qarashlarini aks ettiradi.
 
Strategik mustaqillikning ustuvor yo‘nalishlari ham shunga mos. Respondentlarning 36% ichki siyosat va xavfsizlikni, 33% energetika va strategik resurslarni, 18% esa suv va ekologik xavfsizlikni alohida ta’kidlagan. Bu tanlov mustaqillikning amaliy asoslarini ko‘rsatadi: siyosiy qarorlarni mustaqil qabul qilish imkoniyati ichki barqarorlik, iqtisodiy salohiyat va muhim resurslar ustidan nazorat bilan chambarchas bog‘liq.

So‘rovnomaning eng istiqbolli natijalaridan biri – Markaziy Osiyoning o‘n yillik kelajagi haqidagi tasavvurlardir. Respondentlarning 35% mintaqani mustaqil geosiyosiy markaz, yana 35% esa yagona iqtisodiy makonga yaqinlashgan hudud sifatida ko‘rishni istaydi. Bu ikki maqsad o‘zaro raqobat qilmaydi, aksincha, bir-birini to‘ldiradi. Iqtisodiy integratsiya mintaqaning umumiy salohiyatini oshirsa, siyosiy muvofiqlashuv ushbu salohiyatni xalqaro maydonda samaraliroq namoyon etish imkonini beradi.
 
Asosiy xulosa shuki, Markaziy Osiyo uchun yangi imkoniyat tashqi kuchlardan birini tanlashda emas, o‘zaro hamkorlik orqali mustaqil tanlov imkoniyatlarini kengaytirishda. Mintaqa davlatlari o‘z suverenitetini saqlagan holda umumiy manfaatlar bo‘yicha ko‘proq kelishuvga erishsa, tashqi sheriklar bilan munosabatlarda ham o‘z pozitsiyalarini mustahkamlashi mumkin.
 
Ushbu so‘rovnoma butun Markaziy Osiyo aholisining fikrini ifodalovchi reprezentativ tadqiqot emas. Biroq unda qatnashgan 500 dan ortiq kuzatuvchining javoblari mintaqaning kelajagi haqida muhim savollarni kun tartibiga olib chiqadi.
 
Bugun masala Markaziy Osiyoning qaysi tashqi kuch tomonida turishida emas. Asosiy masala – Markaziy Osiyo o‘z manfaatlari atrofida qay darajada birlasha olishi va xalqaro maydonda o‘z kun tartibini shakllantirish salohiyatiga ega bo‘lishidir. O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikdagi faolligi esa ushbu jarayonda umumiy manfaatlarni amaliy natijalarga aylantirish uchun muhim imkoniyat yaratadi.

Strategic Focus: Central Asia

Turkiya | Anqara, Istanbul | oktabr, 2026

—

Турция | Анкара, Стамбул | октябрь, 2026

✈️ Mayami — Oʻzbekiston: toʻgʻridan-toʻgʻri reys ochilishi mumkin

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Oʻzbekistonning mintaqadagi o‘rni haqida gapirdi. Asosiy tezislar:

🔹 Oʻzbekiston — mintaqaning tayanchi. Bu eng aholisi ko'p davlat. Men bu yerda ilgari bo'lmaganman, hozirgina keldim, yana kelish niyatim bor.

🔹 Iqtisodiy oʻsish haqida. YaIM oʻsishi deyarli 8 foiz. AQSh bu tendensiya davom etishini qoʻllab-quvvatlamoqchi. Rubioning fikricha, yana bir shunday oʻn yillik boʻlsa, Oʻzbekiston hozirgidan ham ajoyibroq mamlakatga aylanadi.

🔹 Turizm. Rubio Oʻzbekistonga kelayotgan sayyohlar soni uni hayratda qoldirganini, unga bu raqam syurpriz boʻlganini aytdi.

🔹 200 ta Amerika kompaniyasi. Delegatsiya tarkibida biznes vakillari ham bor. Forum yakunida aniq bitimlar eʼlon qilinishi kutilyapti. Rubio buni shunday izohladi: “Bu oxiri emas, bu boshlanishi.”

🔹 Markaziy Osiyoga eʼtibor. Rubio soʻnggi 20 yilda Vashington mintaqaga munosib eʼtibor qaratmaganini tan oldi. Uning soʻzlariga koʻra, endi vaziyat oʻzgaryapti va C5+1 uchrashuvining Oʻzbekistonda oʻtkazilayotgani ham shuning belgisi.

Video o‘zbekcha subtitr bilan.


👉 @xushnudbek 👈

Prezident Shavkat Mirziyoyev va AQSh Davlat kotibi Marko Rubio 300 nafarga yaqin tadbirkorlar bilan family photoda.

Putin AQSh va Xitoyga dunyoni bo‘lib olishni taklif qildi. Qaysi mamlakatlar kimning ta’sir doirasiga o‘tishi kerak?

Vladimir Putin jahon siyosatini 1945-yildagi Yalta konferensiyasi formatiga qaytarishga urinmoqda. The Wall Street Journal nashrining ma’lum qilishicha, Rossiya prezidenti 9-oktabr kuni Donald Tramp bilan telefon orqali suhbat chog‘ida Si Szinpin ishtirokida uch tomonlama sammit o‘tkazishni taklif qilgan. Uchrashuvni 18-19-noyabr kunlari Shenchjenda bo‘lib o‘tadigan Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi (APEC) sammiti doirasida tashkil etish nazarda tutilgan.

Kremlning asosiy maqsadi - uchta superdavlat o‘rtasida ta’sir doiralarining yangi taqsimotini mustahkamlash hamda Ukrainani va AQShning Yevropadagi ittifoqchilarini muzokaralar jarayonidan butunlay chetlashtirish.

Moskva ta’sir doiralarini qayta taqsimlash orqali nimaga erishmoqchi?

1. Rossiyaning mas’uliyat doirasi

Moskva NATOning Sharqqa tomon birinchi yirik kengayishidan oldingi, ya’ni shartli ravishda 1997-yil chegaralariga qaytishni talab qilmoqda.

Sobiq SSSR hududi ustidan to‘liq nazorat. Rossiyaning Ukraina, Belarus, Moldova, Kavkaz mamlakatlari (Gruziya, Armaniston, Ozarbayjon) va Markaziy Osiyo davlatlari (Qozog‘iston, O‘zbekiston, Tojikiston, Qirg‘iziston, Turkmaniston) ustidan alohida huquq va ta’sirga ega ekanini tan olish.

NATO infratuzilmasini ortga qaytarish. 1997-yildan keyin NATOga qo‘shilgan mamlakatlardan — Polsha, Boltiqbo‘yi davlatlari, Ruminiya, Bolgariya, Chexiya, Slovakiya va Vengriyadan — alyans qo‘shinlari, harbiy bazalari va zarba beruvchi tizimlarini olib chiqish talabi. Bu davlatlar rasman NATO tarkibida qoladi, biroq ularda AQSh yoki G‘arb davlatlarining doimiy harbiy kontingenti joylashtirilmaydi.

Ukraina masalasi. Rossiya egallab olgan hududlarni o‘zida saqlab qolishini mustahkamlash va Ukrainaning NATOga a’zo bo‘lishini huquqiy jihatdan taqiqlash. Uch tomonlama uchrashuv formati Kiyevning taqdiri uning o‘zi ishtirokisiz va Yevropa fikri hisobga olinmagan holda hal etilishini anglatadi. Shuningdek, Ukrainaning NATOga kirishiga to‘liq taqiq qo‘yish, G‘arbning unga og‘ir qurol-yarog‘ yetkazib berishini to‘xtatish va Rossiya bosib olgan hududlarni uning nazorati ostida ekanini tan olish nazarda tutiladi.

2. Xitoyning mas’uliyat doirasi

Pekinga Osiyoda asosiy hukmron kuch va mintaqaviy tartibning kafolati rolini berish taklif etilmoqda.

Tinch okeanining g‘arbiy qismi va Janubi-Sharqiy Osiyo. Xitoyning mintaqadagi asosiy yetakchi maqomini mustahkamlash. Bu Tayvan atrofida va Janubiy Xitoy dengizida AQSh harbiy ishtirokining bosqichma-bosqich qisqarishi, shuningdek, ASEAN mamlakatlariga - Vyetnam, Filippin, Indoneziya va boshqalarga - nisbatan bosimning kamayishini anglatadi.

Rossiya bilan ta’sir doiralarini chegaralash. Markaziy Osiyo Rossiyaning ustuvor yoki ikki davlatning umumiy manfaatlar hududi sifatida e’tirof etiladi. Xitoy esa Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi savdo yo‘llari va dengiz kommunikatsiyalarida yetakchilikni mustahkamlaydi.

3. AQShning mas’uliyat doirasi

Ushbu sxemada Vashingtonga o‘zining makromintaqasiga e’tibor qaratish va “dunyo politsiyachisi” rolidan voz kechish taklif qilinmoqda.

Shimoliy va Janubiy Amerika. Lotin Amerikasi va Markaziy Amerikada qarorlar qabul qilish bo‘yicha AQShning to‘liq ustunligini ta’minlash, o‘z chegaralari hamda G‘arbiy yarimshardagi iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish.

Global harbiy ishtirokni qisqartirish. Rossiya va Xitoy G‘arbiy yarimshodagi ishlarga aralashmasligi evaziga AQShning kontinental Yevropa va Osiyo materigidagi harbiy ishtirokini kamaytirish.

Pekin, agar Tramp rozi bo‘lsa, uchrashuvga qarshi emas. AQSh tomoni ham ushbu taklifni ko‘rib chiqmoqda: Davlat kotibi Marko Rubio muzokaralar olib borilayotganini tasdiqlagan. Tramp esa urushni tezda tugatish haqidagi va’dasini bajarish maqsadida bunday qadamga borishi mumkin.

Strategic Focus: Central Asia

Марказий Осиё геоиқтисодий рақобат шароитида

Мақолада АҚШ ва Марказий Осиё ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликнинг геоиқтисодий рақобат шароитидаги устувор йўналишлари C5+1 мулоқоти мисолида таҳлил қилинган. Критик минераллар, инвестициялар, илғор технологиялар ва транспорт-логистика соҳаларидаги ҳамкорликнинг минтақавий иқтисодий жараёнларга таъсири очиб берилган. Ўзбекистоннинг миллий иқтисодий манфаатларини таъминлаш, ташқи иқтисодий алоқаларни диверсификация қилиш ва хорижий инвестициялардан узоқ муддатли тараққиёт мақсадларида фойдаланиш имкониятлари ҳамда улар билан боғлиқ чекловлар кўриб чиқилган.

@muxtor_nazirov

Батафсил:
https://xs.uz/uz/news/-662fe224

Janob Davlat kotibi Marko Rubio, faoliyatimizni yuksak e’tirof etganingiz uchun minnatdorlik bildiraman.

—

Господин Государственный секретарь Марко Рубио, благодарю Вас за высокую оценку нашей деятельности.

O'zbek tili bayrami kuni barchamizga muborak bo'lsin!

https://t.me/SShMirziyoyeva/4480

Eronning Özbekistondagi Favqulodda va muxtor elçisi Muhammad Ali Iskandariy Özbekiston Taşqi işlar vazirligiga çaqirilib, unga norozilik notasi tutqazilibdi. Bunga bir neça kun avval Eronning xorijdagi elçixonalari tomonidan Samarqand va boşqa tarixiy şaharlarimiz va me’rosimizni biryoqlama, siyosiy maqsadda talqin qiluvçi materiallar eʼlon qilgani sabab bölgan.

Birinçidan, Eron va AQŞ örtasidagi ziddiyatga unga mutlaqo neytral turgan davlatlarni yoki ularning me’rosini aralaştiriş diplomatik etikaga ham, xalqaro huquqqa ham töğri kelmaydi. Eron tomoni bu masalada jiddiy xatoga yöl qöydi. Mamlakat qançalik oğir ahvolda bölmasin, siyosatçilar bunday masalalarda özini tuta olişi kerak.

Ikkinçidan, Taşqi işlar vazirligimizning bu masalada tezda eʼtiroz bildirib, rasmiy nota topşirgani va öşa sahifalardan materiallarni olib taşlaş talabini qöygani töğri va öz vaqtida taşlangan qadam. Har qanday xorijiy diplomatik vakolatxona döstona munosabatlarni qadrlaşi va milliy merosimizni siyosiylaştirişdan tiyilişi şart, zarur.

Uçinçidan, keling, suverenitetimiz va milliy qadriyatlarimizni himoya qilişda tuşunçalar va xatti-harakatlar kim tomonidan sodir etilişidan qat'i nazar, bir xil darajada prinsipial bölsin. Ya’ni masalan, şunday qat’iyatni rossiyaliklar tomonidan suverenitetimiz, milliy qadriyatlarimiz yoki vatandoşlarimizga nisbatan tez-tez körsatib kelinadigan hurmatsizlik va tahqirlovçi ritorikalar işlatilganda ham qöllay olaylik.

@haqiqatdqilyos

Сиёсий таҳлилчига позиция керак. Лекин кимнинг позицияси?

ОАВда сиёсий таҳлилчилар иштирокидаги мунозараларда «сиёсатшуноснинг аниқ позицияси бўлиши керак» деган фикр тез-тез янграйди. Бир қарашда, бу талаб ўринли. Сиёсий жараёнларни шарҳлайдиган мутахассиснинг ўз қарашлари бўлиши табиий. Аммо бу ерда муҳим савол бор: аниқ позиция деганда нимани тушунамиз? Муайян сиёсий томонни қўллаб-қувватлашними ёки воқеаларга мустақил баҳо беришними?

Бу икки тушунчани аралаштирмаслик керак. Акс ҳолда, сиёсий таҳлил билан сиёсий тарғибот ўртасидаги чегара йўқолади. Сиёсий таҳлилчи муайян давлат, ҳукумат ёки сиёсий кучни доимо қўллаб-қувватлаши шарт эмас. Унинг вазифаси — воқеаларнинг сабабларини тушунтириш, иштирокчилар манфаатларини очиб бериш ва эҳтимолий оқибатларни тафаккур қилишдир. Баъзан бу бир томонни қўллаб-қувватлашни талаб қилади. Бошқа ҳолларда эса уни танқид қилишга тўғри келади.

Сиёсий таҳлилчига позиция керак. Бу позиция мустақил фикр, далилларга содиқлик ва изчил мезонларга таяниши лозим. Агар «аниқ позиция» деганда ҳар қандай вазиятда бир томонни танлаш тушунилса, бундай талаб муаммоли. Чунки у экспертдан мустақил таҳлилни эмас, сиёсий садоқатни кутишга олиб келади. Гўё ҳар бир масалада кескин баёнот бериш ва қатъий ҳукм чиқариш шарт...

Мақолани тўлиқ ўқиш: https://fikratonline.uz/siyosiy-tahlilchiga-poziciya-kerak-lekin-kimning-poziciyasi/

@fikrat

№12 Navbatdagi #DiplomaticQuiz.

Bu safar viktorinamiz konsullik masalalariga bağişlanadi.

📝 5 ta savolga javob bering va konsullik xizmatlari, hujjatlar hamda fuqarolarga körsatiladigan konsullik yordami böyiça bilimlaringizni sinab köring!

Bilimingizni sinab körişga tayyormisiz?

@TIVmatbuot

Erdog‘an Ozarbayjon bilan munosabatlarni tiklash maqsadida maslahatchisini ishdan bo‘shatdi

Turkiya Prezidenti R.T.Erdog‘an Anqara va Boku o‘rtasidagi diplomatik keskinlik fonida o‘z maslahatchisi O.Saralni lavozimidan ozod etdi.

Mojaroga Saralning Ozarbayjon maktablarida hijob kiyishga qo‘yilgan cheklovlarni tanqid qilgani sabab bo‘ldi. Maslahatchi ushbu choralarni nomaqbul deb atab, Ozarbayjon hukumatini qarorini qayta ko‘rib chiqishga chaqirgan.

Ta’kidlanishicha, Saralni lavozimidan bo‘shatish Boku tomonidan ilgari surilgan talablardan biri bo‘lgan.

Turkiya rahbariyati kelishmovchiliklarni bartaraf etish va Ozarbayjon Prezidenti I.Aliyevning Anqarada bo‘lib o‘tadigan Turkiy davlatlar tashkiloti sammitida ishtirokini ta’minlashga intilmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Eron birinchi vitse-prezidenti Muhammad Rizo Orif ta’lim va sog‘liqni saqlash muassasalariga yaqinda maktablarda joriy etilgan hijob taqiqi sababli ta’lim olish imkoniyatidan mahrum bo‘lgan ozarbayjonlik o‘quvchilarni qabul qilishga ko‘maklashish bo‘yicha topshiriq berdi.

Orif yakshanba kuni o‘zining X ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida e’lon qilgan xabarida hijob o‘raydigan va o‘z mamlakatida ta’lim olish imkoniyatidan mahrum bo‘lgan ozarbayjonlik qizlarni qabul qilishga tayyorligini bildirgan Fan vazirligi faoliyatini yuqori baholadi.

Shuningdek, u Sog‘liqni saqlash va Ta’lim vazirlariga, shuningdek, Islom Azad universiteti rahbariga ozarbayjonlik maktab o‘quvchilari va universitet talabalarining o‘qishni davom ettirishlari uchun zarur choralarni ko‘rish bo‘yicha murojaat qildi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Ўзбекистонга бориш хавфлими?

Кеча австралиялик талабаларимдан бири олдимга келиб, бироз ийманиб, Ўзбекистонга саёҳат қилиш бўйича маслаҳат сўради. "Ўзбекистонга боришни режалаштиряпман. Лекин у ер хавфсизми? Австралия ҳукуматининг расмий саёҳат тавсиялари сайтида мамлакатга боришда юқори даражада эҳтиёткорлик тавсия қилинган экан", деди у. Сайтда терроризм, зўравонлик билан боғлиқ жиноятлар ва фуқаролик тартибсизликлари хавфи тилга олинган. Мен эса унга дарҳол: "Ўзбекистон дунёдаги энг хавфсиз мамлакатлардан бири", деб жавоб бердим.

Қизиғи, АҚШ ва Буюк Британияда ўзимни хавфсиз ҳис қилмадим, турли отишмалар, ўғрилик ва ирқчилик сабаби, аммо улар "хавфсиз" давлатлар рўйхатига киради. Менимча, туризм ва ташқи алоқалар бўйича ташкилотлар бу масалага эътибор қаратиши керак (фақат Австралия эмас, балки бошқа давлатларга ҳам): чунки сайёҳлар мамлакатимиз ҳақидаги тасаввурни кўпинча расмий тавсиялардан олади. Баъзан бир неча жумланинг ўзи уларни саёҳатдан воз кечишга ундаши мумкин.

👉🏿 https://t.me/otabek_akromov