Mintaqadagi vaziyat keskinlashayotganini inobatga olsak, katta ehtimol bilan O‘zbekistonda ham tegishli tuzilmalarga zarur ko‘rsatmalar allaqachon yetkazilgan va ehtiyot choralar kuchaytirilgan.

Bunday sharoitda tezkor muvofiqlashtirish va oldindan choralar ko‘rish - tabiiy va zarur amaliyot.

Strategic Focus: Central Asia

Saudiya shahzodasi Trampni Eronga qarshi operatsiya boshlashga ko‘ndirgan

Vaziyatdan xabardor to‘rt manbaning aytishicha, prezident Donald Tramp shanba kuni AQSHning Yaqin Sharqdagi noodatiy ittifoqchilari - Isroil va Saudiya Arabistonining bir necha haftalik lobbi harakatlaridan so‘ng Eronga qarshi keng ko‘lamli hujumni boshlagan.

Bu haqda The Washington Post yozmoqda.

Manbalarga ko‘ra, Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmon so‘nggi bir oy davomida Trampga shaxsiy telefonlari orqali bir necha bor qo‘ng‘iroq qilib, AQSH zarba berishini yoqlagan - bu esa uning ommaviy ravishda diplomatik yechimni qo‘llab-quvvatlagan bayonotlariga zid bo‘lgan. Shu bilan birga, Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu o‘z mamlakati uchun “ekzistensial dushman” deb hisoblagan Eronga qarshi AQSH zarbalari bo‘yicha uzoq yillik ochiq kampaniyasini davom ettirgan.

Bularning barchasi Trampni ishontirgan. Hujum AQSH razvedkasining baholariga qaramay amalga oshirilgan - ularga ko‘ra, keyingi o‘n yil ichida Eron kuchlari AQSHning materik hududiga bevosita tahdid solishi ehtimoli past edi.

Shanba kungi hujum AQSHning 90 milliondan ortiq aholiga ega davlatda to‘liq rejimni ag‘darishga qaratilgan keng ko‘lamli harakatlardan tiyilib kelgan ko‘p yillik amaliyotidan chekinish bo‘ldi. Shuningdek, bu Trampning avvalgi harbiy operatsiyalariga nisbatan keskin burilish hisoblanadi - chunki ular shu paytgacha ancha tor doirada amalga oshirilgan edi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Qozog‘iston Prezidenti matbuot kotibi Aibek Smadiyarov:

Qozog‘iston Prezidenti Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni, Qatar, Bahrayn va Quvayt rahbarlariga shaxsiy murojaatlar yo‘llab, og‘ir sinovlar davrida mazkur davlatlar xalqlariga samimiy qo‘llab-quvvatlash va hamjihatlik bildirdi.

Qosim-Jomart Toqayev Qozog‘iston uchun do‘st va birodar hisoblangan davlatlar suvereniteti hamda xavfsizligiga putur yetkazishga qaratilgan barcha harbiy harakatlarni qat’iy qoraladi.

- Mamlakatimiz murakkab xalqaro muammolar va qurolli mojarolarni faqat diplomatik yo‘l bilan hal etish tarafdori bo‘lib kelgan va shunday bo‘lib qoladi, - deyiladi Qozog‘iston yetakchisining murojaatlarida.

Davlat rahbari, shuningdek, Qozog‘iston birodar arab mamlakatlariga imkon qadar yordam ko‘rsatishga tayyor ekanini bildirib, ularning oliy rahbarlari bilan doimiy ishchi aloqalarni davom ettirishga umid qilayotganini qayd etdi.

Strategic Focus: Central Asia

Siyosatshunos Kamoliddin Robbimov Yaqin Sharqdagi vaziyat haqida:

Isroil bor ekan, musulmon dunyosida tinchlik bo‘lmaydi: yoki musulmonlar bo‘yin egib yashaydi, yoki urushlar ichida qoladi. Chunki, Isroilning maqsadi – kelishib yashash emas, tinch yashash emas. Isroil hech ikkilanmay, boshqa musulmon davlatlarni bosib olishni reja qilayapti. Va bu yo‘ldan to‘xtamaydi. Uning niyati – yahudiycha dunyo tartibotini yaratish. Epshteyncha tartibot o‘rnatish...

Kecha Misr edi, Suriya edi, Livan edi, Iroq edi, Qatar edi. Bugun Eron. Ertaga Turkiya bo‘ladi, Saudiya bo‘ladi, Pokiston bo‘ladi, O‘zbekiston bo‘ladi, Indoneziya bo‘ladi... Eronni “xalqi norozi”, “diktatura rejimi” deyishadi. Isroilni o‘zida xalq Netanyahudan rozimi? Amerikaliklar Trampdan to‘liq rozimi? Amerikaliklar yeki isroil jugutlari yillab namoyishlar o‘tkazib kelishadi, nega ularni rejimi legitim, Eron nolegitim?

Isroil bor ekan, va AQSH uning qo‘lidagi qo‘g‘irchog‘i bo‘lar ekan, musulmon dunyosi tinch bo‘lmaydi. Lekin, yaxshi yangilik ham bor. Besh yil oldin arablar, musulmonlar Isroil va AQSH borasida yaxshi gumonda edi. Bugun shu gumondan asar ham qolmadi. Biroq, hali musulmon dunyosidagi transformatsiyaning boshidamiz...

Bu to‘liq sivilizatsion urush, maqsad – musulmon dunyosini bo‘ysundirish, Isroilga qarshilik ko‘rsatadigan markazlarni birma-bir yo‘q qilish. Keyingi 2 yilda Isroil G‘azoda 80 ming odamni vaxshiyona o‘ldirib tashladi. Aksariyati begunoh bolalar, ayollar, qariyalar... Isroil aniq-muqarrar Turkiyani yiqitishga kirishadi. Turkiyani kuchli davlat sifatida qoldirmaydi. Keyin esa navbati bilan...

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Bugungi voqealar ko‘p narsani ochib qo‘ydi: kim haqiqatan adolat tomonida, kim kuch va bosim siyosati tomonida, yana kim xalqaro maydonda shunchaki chekkada qolgan tomoshabin.

Niqoblar tushyapti. Tarix hammasini eslab qoladi.

Strategic Focus: Central Asia

🇮🇷 Jurnalist tashqi hujumlar qarshisida aholining birlashayotgani haqida xabar bermoqda

Eronlik jurnalist Maryam Saidi Isroil va AQShning Eronga uyushtirgan hujumlari ta'siri haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, aholi tashqi tajovuz paytida birlashishga moyil bo‘lib, bu holat avvalgi voqealarda ham kuzatilgan.

“Bir necha oy oldin Isroil va AQShning Eronga qarshi yana bir hujumi sodir bo‘lgandi. O‘sha kunlarda men ko‘chalarda, hujumga uchragan hududlarda va tajovuzga qarshi namoyishlar o‘tayotgan joylarda reportajlar tayyorlayotgan edim. Turli toifadagi odamlar bir-biriga juda yaqin bo‘lib qolganini ko‘rdim”, deb hikoya qiladi u.

Maryamning ta'kidlashicha, garchi ichki bo‘linishlar mavjud bo‘lsa-da, mojaro vaziyatlari eronliklarni bir-biriga yaqinlashtiradi. “Bunday sharoit odamlarni birlashtiradi”, dedi u.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

🇺🇸🇮🇶 Iroq shia guruhlari Iroq Kurdistonidagi Amerika bazalariga hujum boshladi

Birinchi hujumning nishoni Erbildagi Amerika bazasi bo‘ldi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

ISNA: Oyatulloh Arafi vaqtincha Oliy rahbar vazifalarini bajarish yuklatilgan rahbariy kengash a’zosi etib tayinlandi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

🔝Ўзбекистондаги энг сифатли иқтисодий-сиёсий каналлар тўплами!

Кунига юзлаб хабарларни ўқишга вақтингиз йўқми? Биз иқтисодий таҳлилчилар, сиёсатшунослар ва молиявий экспертларнинг энг сара каналларини бир жойга жамладик.

📊 Энг сўнгги янгиликлар ва иқтисодий кўрсаткичлар;
🏛 Геополитик таҳлиллар ва сиёсий шарҳлар;
💰 Шахсий молия ва инвестиция бўйича маслаҳатлар;
💲 Валюта курслари ва уларнинг ўзгариши бўйича таҳлиллар;
📑 Қонунчиликдаги янгиликлар ва республика бўйича муҳим тайинловлар.

Сиёсат ва иқтисодиётни тушуниш — бу нафақат дунёқараш, балки тўғри қарорлар қабул қилиш калитидир.

Марҳамат бизни кузатиб боринг.

👉 Иқтисодий—сиёсий каналлар 👈

Hindiston–Isroil strategik yaqinlashuvi va uning mintaqaviy geosiyosiy oqibatlari

Jaxongir Xakimov

So‘nggi yillarda xalqaro tizimda kuchlar muvozanati sezilarli darajada o‘zgarib, global siyosat ko‘p qutblilik sari harakatlanmoqda. Ana shunday murakkab geosiyosiy sharoitda Hindiston va Isroil o‘rtasidagi aloqalarning chuqurlashuvi nafaqat ikki tomonlama hamkorlikning kengayishi, balki mintaqaviy va global xavfsizlik muhitiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi omil sifatida namoyon bo‘lmoqda.

Hindiston–Isroil munosabatlarining yangi bosqichi

Narendra Modi ning Isroilga tashrifi va parlamentdagi nutqi ikki davlat o‘rtasidagi aloqalarni yangi – strategik ittifoqchilik bosqichiga olib chiqdi. Hindiston ilgari ham Isroilni xalqaro maydonda, jumladan G‘azo va Falastin masalalarida diplomatik jihatdan qo‘llab-quvvatlab kelgan bo‘lsa-da, so‘nggi bosqichda asosiy e’tibor xavfsizlik va harbiy hamkorlikni chuqurlashtirishga qaratilmoqda.

An’anaviy ravishda Hindiston qurol-yarog‘ xaridida Rossiyaga tayanib kelgan. Biroq so‘nggi yillarda Nyu-Dehli harbiy texnologiyalarni diversifikatsiya qilish siyosatini amalga oshirmoqda. Bu jarayonda Isroilning ilg‘or mudofaa sanoati, xususan, uchuvchisiz uchish apparatlari, razvedka va kuzatuv tizimlari muhim o‘rin tutmoqda. Ma’lumki, Isroil o‘zining eng zamonaviy harbiy texnologiyalarini cheklangan doiradagi hamkorlarga taqdim etadi. Shu bois Hindiston bilan yuqori texnologik hamkorlik o‘rnatilishi Nyu-Dehli uchun muhim strategik imtiyoz sifatida baholanadi.

Mintaqaviy geosiyosiy muvozanatga ta’sir

Hindiston va Isroilning yaqinlashuvi bir qator davlatlar uchun geosiyosiy signal vazifasini bajarmoqda.

Birinchidan, Pokiston va Xitoy nuqtayi nazaridan bu jarayon Janubiy Osiyoda harbiy muvozanatning o‘zgarishiga olib kelishi mumkin. Hindistonning Isroil texnologiyalari bilan qurollanishi, ayniqsa dron va yuqori aniqlikdagi zarba tizimlari bilan ta’minlanishi Pokiston xavfsizlik doktrinasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Pokiston esa o‘z navbatida strategik muvozanatni saqlash maqsadida Xitoy bilan harbiy-texnik hamkorlikni yanada kuchaytirmoqda.

Ikkinchidan, Eron uchun ham ushbu yaqinlashuv muayyan xavotir manbai hisoblanadi. Hindistonning Isroil bilan yaqinlashuvi Eronning mintaqadagi geosiyosiy manevr imkoniyatlarini toraytirishi mumkin. Ayniqsa, Eronning yadroviy dasturi atrofidagi ziddiyatlar fonida yangi ittifoqchilik konfiguratsiyasi Tehron uchun noqulay strategik muhitni shakllantiradi.

Uchinchidan, arab davlatlarining pozitsiyasi nisbatan pragmatik xarakter kasb etmoqda. BAA, Qatar va Bahrain kabi davlatlar Isroil bilan iqtisodiy, moliyaviy va texnologik sohalarda hamkorlikni kengaytirib borayotganligi sababli Hindiston–Isroil yaqinlashuvini keskin salbiy qabul qilmayapti.

Afg‘oniston–Pokiston munosabatlari va “katta o‘yin” omili

Afg'oniston va Pokiston o‘rtasidagi chegara to‘qnashuvlari, jumladan fevral oyidagi voqealar, faqat ikki tomonlama ziddiyat doirasida baholanmaydi. Ayrim ekspertlar ushbu jarayonlarni yirik davlatlar manfaatlari to‘qnashuvi kontekstida talqin qilmoqda.

Pokiston tomoni ayrim zamonaviy dron va harbiy texnologiyalarning kelib chiqishi masalasida Hindiston va Isroil omilini tilga oladi. Bu iddaolar rasmiy darajada tasdiqlanmagan bo‘lsa-da, mintaqadagi axborot va propagandaviy kurashning kuchayganini ko‘rsatadi.

Geosiyosiy nuqtayi nazardan, Afg‘onistondagi beqarorlik Eronning sharqiy chegaralarida xavfsizlik bosimini oshiradi. Bu esa tahlillarga ko‘ra, Isroil uchun Eronning strategik resurslarini ichki va mintaqaviy xavfsizlikka yo‘naltirish orqali uning boshqa yo‘nalishlardagi faolligini cheklash imkonini yaratadi.

Strategic Focus: Central Asia

Davomi

Rossiyaning pozitsiyasi va Markaziy Osiyo xavfsizligi

Rossiya so‘nggi yillarda Afg‘oniston masalasida siyosatini sezilarli darajada qayta ko‘rib chiqdi. Moskva “Tolibon” bilan aloqalarni kengaytirib, ularni Afg‘oniston siyosiy realligining muhim aktori sifatida qabul qilishga yaqinlashdi.

Markaziy Osiyo nuqtayi nazaridan Afg‘onistondagi beqarorlik Rossiyaning mintaqadagi xavfsizlik kafolatchisi sifatidagi rolini saqlab turadi. Xususan, Tojikiston bilan chegaradosh hududlardagi tahdidlar Rossiya harbiy va siyosiy ishtirokini asoslab beradi. Aksincha, agar mintaqada barqarorlik o‘rnatilib, transport yo‘laklari ochilsa va iqtisodiy integratsiya kuchaysa, Rossiyaning an’anaviy ta’sir mexanizmlari zaiflashishi mumkin.

Xulosa o'rnida, bugungi kunda xalqaro tizim ko‘p qutbli tuzilma sari o‘tish jarayonini boshdan kechirmoqda. Hindiston va Isroil o‘rtasidagi strategik yaqinlashuv ikki tomonlama hamkorlikdan tashqari, Pokiston, Xitoy va Eron bilan bog‘liq geosiyosiy muvozanatga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda.

Afg‘oniston esa hanuzgacha yirik davlatlar manfaatlari kesishadigan geostrategik makon bo‘lib qolmoqda. Ushbu hududdagi beqarorlik yoki barqarorlik darajasi nafaqat Janubiy Osiyo, balki Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq xavfsizlik arxitekturasiga ham ta’sir etuvchi omil sifatida saqlanib qoladi.

Strategic Focus: Central Asia

Ijtimoiy tarmoqlarda Oyatulloh Alireza Arafiy “vaqtinchalik Oliy rahbar” yoki “vazifasini bajaruvchi” bo‘ldi degan ma’lumot tarqalmoqda. Bu haqiqatga to‘g‘ri kelmaydi.

Eron Islom Respublikasi Konstitutsiyasining 111-moddasiga ko‘ra, Oliy rahbar lavozimi bo‘shagan taqdirda uch kishidan iborat vaqtinchalik kengash tuziladi (ya’ni yakka rahbar emas, kollegial boshqaruv):

- Prezident (Masud Pezeshkiyon)
- Sud hokimiyati rahbari (G‘ulom Husayn Mohseni-Ejeiy)
- Qo‘riqchilar kengashining bir faqihi (Maslahat kengashi tomonidan tanlanadi - bu safar Arafiy tanlangan)

Arafiy yakka Oliy rahbar emas, balki ushbu vaqtinchalik kengashning uchinchi a’zosi xolos. U doimiy Oliy rahbarni Ekspertlar majlisi saylaguniga qadar boshqa ikki a’zo bilan birgalikda mamlakatni boshqaradi.

Yozilmagan qoidalarga ko‘ra, Eron Islom Respublikasida Oliy rahbar odatda qora salla taqqan oyatulloh bo‘ladi. Arafiy esa oq salla taqadi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Eron Milliy xavfsizlik oliy kengashi kotibi Ali Larijoniy Islom Respublikasi AQSH bilan hech qanday muzokara olib bormasligini ma’lum qildi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Donald Tramp “xayoliy ambitsiyalar” ortidan “mintaqani tartibsizlikka giriftor qildi”, endi esa amerikalik harbiylar orasida qo‘shimcha yo‘qotishlar bo‘lishi mumkinligidan xavotir bildirmoqda.

Larijoniy ta’kidlashicha, Tramp o‘zining “adashgan xatti-harakati” bilan “Amerika birinchi o‘rinda” shiorini “Isroil birinchi o‘rinda”ga aylantirdi va “Isroilning hokimiyatga intilishi yo‘lida amerikalik askarlarni qurbon qildi”.

“Bugun Eron xalqi o‘zini himoya qilmoqda. Eron Qurolli kuchlari agressiyani boshlagani yo‘q”, - dedi Larijoniy.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Eron Kuvayt osmonida AQSH harbiy qiruvchi samolyotini urib tushirdi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Eronlik diplomatlarning ma’lum qilishicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev Mas’ud Pezeshkiyonga Oyatulloh Ali Xomanaiyning vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirgan.

Strategic Focus: Central Asia

Yaqin Sharqdagi vaziyat keskinligicha qolarkan, O‘zbekistonning tashqi siyosatda tutayotgan yo‘li e’tiborga loyiq.
Masalan, bugun Shavkat Mirziyoyev tomonidan Ma’sud Pezeshkiyonga bildirilgan hamdardlik insoniylik va hurmat ifodasi bo‘ldi. Chunki, og‘ir vaziyatda aytilgan samimiy so‘zlar har doim katta ahamiyatga ega bo‘lgan. Ayniqsa inqiroz paytida bildirilgan qo‘llab-quvvatlov uzoq vaqt esda qoladi.

Bu qadam O‘zbekiston va Eron o‘rtasidagi nafaqat tarixiy yaqinlik va dindoshlikni, shuningdek, o’zbekistonliklarning bugun davom etayotgan urushga bo’lgan munosabatini ham to’la aks ettiradi.

Bundan tashqari, Eron O‘zbekiston uchun strategik jihatdan ham muhim davlat. Janubiy yo‘nalish, transport yo‘laklari, dengiz portlariga chiqish imkoniyati — bularning barchasi uzoq muddatli manfaatlar bilan bog‘liq. Shuning uchun bugungi muloqot ertangi kunlar uchun alohida ahamiyatli.

Muhimi, O‘zbekiston faqat bir tomon bilan cheklanib qolmayapti. Urushga bevosita yoki bilvosita aloqador arab davlatlari bilan ham aloqalar davom etmoqda. Bu — ko‘pvektorli deya ta’riflanadigan tashqi siyosatning amaldagi ko‘rinishi. Ya’ni, hech qaysi tomonga og‘ib ketmasdan, hamma bilan muloqot ushlab qolinmoqda.

Umuman olganda, O‘zbekistonning bugungi pozitsiyasi keskinlikni kuchaytirish emas, balki barqarorlikni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.

O‘rta va kichik davlatlar uchun muvozanat va vazminlik qanchalik muhim ekanini esa bugun barcha o‘z tanasida yana bir bor his qilib ulgurdi, nazarimda.

@haqiqatdailyos

❗️Prezident topshirig’i: Fors ko’rfazi davlatlarida qolib ketgan fuqarolarimiz vatanga qaytariladi

Prezident Shavkat Mirziyoyev bosh vazir Abdulla Aripovga bu bo’yicha topshiriq berdi.

Bugun, 2-mart kuni Vazirlar Mahkamasida o’tkazilgan videoselektorda fuqarolarimizni xavfsiz va tizimli ravishda vatanga olib kelish bo‘yicha aniq vazifalar belgilab olindi.

Mamlakatdagi barcha aviakompaniyalarga Fors ko‘rfazi davlatlarida bo‘lib turgan yurtdoshlarimizni qaytarish choralarini ko‘rish topshirildi.

Xususan, Jidda—Toshkent yo‘nalishida repatriatsiya reyslarini tashkil etishga alohida e’tibor qaratish vazifasi yuklatildi.


👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈

Qatar Mudofaa vazirligi xabariga ko‘ra, Eron tomondan uchib kelgan 2 ta Su-24 samolyoti urib tushirildi.

AQSH va Isroilning Eronga qarshi agressiyasi Yaqin Sharqda mintaqaviy urushga aylanmoqda.

Strategic Focus: Middle East and North Africa