Arab ekspertlari Yaqin Sharqda yuzaga kelgan keskin vaziyatni oddiy harbiy to‘qnashuv emas, balki chuqur geosiyosiy jarayonlarning navbatdagi bosqichi sifatida talqin qilmoqdalar. Ularga ko‘ra, bugungi mojaro tashqi qarashlardan farqli ravishda aniq ichki mintaqaviy logika asosida rivojlanmoqda va uning oqibatlari butun Yaqin Sharq arxitekturasini qayta shakllantirishi mumkin.
Aytishlaricha, bu inqiroz tasodifiy emas. So‘nggi yigirma yil ichida shakllangan model yana ishlayapti: Isroil va Eron o‘rtasidagi har bir eskalatsiya avtomatik ravishda butun mintaqani o‘z girdobiga tortadi. Natijada urush ikki davlat o‘rtasida emas, balki butun Yaqin Sharq makonida kechayotgan tizimli to‘qnashuvga aylanmoqda.
Bugungi bosqichning eng xavfli jihati shundaki, mojaro endi faqat harbiy maydon bilan cheklanmayapti. Energetika infratuzilmasi nishonga olinishi urushni global iqtisodiy xavfsizlik darajasiga olib chiqdi. Neft va gaz obyektlariga zarba berish - bu shunchaki taktik qadam emas, balki butun dunyo iqtisodiyotiga bosim o‘tkazish instrumentidir. Bu orqali mojaro global ta’sir doirasiga chiqmoqda.
Shu bilan birga, qarama-qarshilik yagona strategik maqsad asosida olib borilmayapti. Vashingtonning maqsadi - Eronni zaiflashtirib, uni muzokaralarga majburlash (Strategic Focus ekspertlari bu borada boshqa fikrda). Tel-Avivning maqsadi esa - hokimyatni ag‘darish. Aynan mana shu tafovut mojaroni cho‘zayotgan asosiy omilga aylanmoqda. Chunki bir tomon “bosim orqali kelishuv”ni ko‘zlasa, ikkinchi tomon “yakuniy yechim”ga intilmoqda, deydi arab tahlilchilari.
AQSh esa tobora chuqurroq mojaro ichiga kirib bormoqda. Dastlab nazorat qilinadi deb baholangan eskalatsiya amalda boshqarib bo‘lmaydigan jarayonga aylanmoqda. Bu esa Vashingtonning strategik hisob-kitoblarida jiddiy xatolik mavjudligini ko‘rsatadi. Eng xavfli jihati - bu jarayon endi faqat mintaqaviy emas, balki global kuchlar muvozanatiga ta’sir qilishi mumkin.
Fors ko‘rfazi davlatlarining pozitsiyasi bu vaziyatda alohida e’tiborga loyiq. Ularning ehtiyotkor, mudofaa xarakteridagi siyosati ayrimlar tomonidan passivlik sifatida talqin qilinmoqda. Aslida esa bu - to‘liq hisob-kitobga asoslangan strategik o‘zini tiyish siyosati. Ular mojaroni kengaytirishni emas, balki uni nazorat ostida ushlab turishni maqsad qilgan. Shu bilan birga, real amaliyotda ular havo va dengiz orqali tahdidlarni zararsizlantirishda faol qatnashmoqda.
Shu nuqtada muhim o‘zgarish kuzatilmoqda: mintaqa davlatlari AQSh bilan ittifoqni saqlagan holda, uning formatini o‘zgartirishga harakat qilmoqda. Endi ular bir tomonlama qarorlarni emas, balki teng sheriklik va majburiy maslahatlashuvni talab qilmoqda. Bu esa transatlantik emas, balki “yangi tipdagi strategik sheriklik” modelining shakllanayotganidan dalolat beradi.
Mintaqa uchun eng ustuvor vazifa esa harbiy g‘alaba emas, balki barqarorlikni saqlab qolishdir. Suriya va Iroqda endigina tiklana boshlagan muvozanat fonida yangi keng ko‘lamli urush bu jarayonlarni butunlay izdan chiqarishi mumkin. Ya’ni bugungi qarorlar faqat hozirgi emas, balki kelajakdagi mintaqaviy tartibni ham belgilab beradi.
Shu bilan birga, mojaroning tez yakunlanishi ehtimoli juda past. Eng katta muammo - “g‘alaba” tushunchasining o‘zi aniq emas. Hokimyat almashinuvi, vaqtinchalik zaiflashuv yoki siyosiy kelishuv - qaysi biri yakuniy natija bo‘lishi hozircha noma’lum. Strategik maqsadlar noaniq bo‘lgan urush esa, odatda, uzoq davom etadi.
Umuman olganda, Yaqin Sharq yana bir bor global geosiyosiy qarama-qarshilik markaziga aylanmoqda. Ammo bu safar muhim farq bor:
mintaqa davlatlari endi tashqi kuchlar o‘rtasidagi o‘yin maydoni emas - ular sovuqqon, pragmatik va tobora mustaqil strategiya yuritayotgan to‘laqonli geosiyosiy o‘yinchilarga aylanmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Aytishlaricha, bu inqiroz tasodifiy emas. So‘nggi yigirma yil ichida shakllangan model yana ishlayapti: Isroil va Eron o‘rtasidagi har bir eskalatsiya avtomatik ravishda butun mintaqani o‘z girdobiga tortadi. Natijada urush ikki davlat o‘rtasida emas, balki butun Yaqin Sharq makonida kechayotgan tizimli to‘qnashuvga aylanmoqda.
Bugungi bosqichning eng xavfli jihati shundaki, mojaro endi faqat harbiy maydon bilan cheklanmayapti. Energetika infratuzilmasi nishonga olinishi urushni global iqtisodiy xavfsizlik darajasiga olib chiqdi. Neft va gaz obyektlariga zarba berish - bu shunchaki taktik qadam emas, balki butun dunyo iqtisodiyotiga bosim o‘tkazish instrumentidir. Bu orqali mojaro global ta’sir doirasiga chiqmoqda.
Shu bilan birga, qarama-qarshilik yagona strategik maqsad asosida olib borilmayapti. Vashingtonning maqsadi - Eronni zaiflashtirib, uni muzokaralarga majburlash (Strategic Focus ekspertlari bu borada boshqa fikrda). Tel-Avivning maqsadi esa - hokimyatni ag‘darish. Aynan mana shu tafovut mojaroni cho‘zayotgan asosiy omilga aylanmoqda. Chunki bir tomon “bosim orqali kelishuv”ni ko‘zlasa, ikkinchi tomon “yakuniy yechim”ga intilmoqda, deydi arab tahlilchilari.
AQSh esa tobora chuqurroq mojaro ichiga kirib bormoqda. Dastlab nazorat qilinadi deb baholangan eskalatsiya amalda boshqarib bo‘lmaydigan jarayonga aylanmoqda. Bu esa Vashingtonning strategik hisob-kitoblarida jiddiy xatolik mavjudligini ko‘rsatadi. Eng xavfli jihati - bu jarayon endi faqat mintaqaviy emas, balki global kuchlar muvozanatiga ta’sir qilishi mumkin.
Fors ko‘rfazi davlatlarining pozitsiyasi bu vaziyatda alohida e’tiborga loyiq. Ularning ehtiyotkor, mudofaa xarakteridagi siyosati ayrimlar tomonidan passivlik sifatida talqin qilinmoqda. Aslida esa bu - to‘liq hisob-kitobga asoslangan strategik o‘zini tiyish siyosati. Ular mojaroni kengaytirishni emas, balki uni nazorat ostida ushlab turishni maqsad qilgan. Shu bilan birga, real amaliyotda ular havo va dengiz orqali tahdidlarni zararsizlantirishda faol qatnashmoqda.
Shu nuqtada muhim o‘zgarish kuzatilmoqda: mintaqa davlatlari AQSh bilan ittifoqni saqlagan holda, uning formatini o‘zgartirishga harakat qilmoqda. Endi ular bir tomonlama qarorlarni emas, balki teng sheriklik va majburiy maslahatlashuvni talab qilmoqda. Bu esa transatlantik emas, balki “yangi tipdagi strategik sheriklik” modelining shakllanayotganidan dalolat beradi.
Mintaqa uchun eng ustuvor vazifa esa harbiy g‘alaba emas, balki barqarorlikni saqlab qolishdir. Suriya va Iroqda endigina tiklana boshlagan muvozanat fonida yangi keng ko‘lamli urush bu jarayonlarni butunlay izdan chiqarishi mumkin. Ya’ni bugungi qarorlar faqat hozirgi emas, balki kelajakdagi mintaqaviy tartibni ham belgilab beradi.
Shu bilan birga, mojaroning tez yakunlanishi ehtimoli juda past. Eng katta muammo - “g‘alaba” tushunchasining o‘zi aniq emas. Hokimyat almashinuvi, vaqtinchalik zaiflashuv yoki siyosiy kelishuv - qaysi biri yakuniy natija bo‘lishi hozircha noma’lum. Strategik maqsadlar noaniq bo‘lgan urush esa, odatda, uzoq davom etadi.
Umuman olganda, Yaqin Sharq yana bir bor global geosiyosiy qarama-qarshilik markaziga aylanmoqda. Ammo bu safar muhim farq bor:
mintaqa davlatlari endi tashqi kuchlar o‘rtasidagi o‘yin maydoni emas - ular sovuqqon, pragmatik va tobora mustaqil strategiya yuritayotgan to‘laqonli geosiyosiy o‘yinchilarga aylanmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👏8❤5🔥5👌3👍1
Forwarded from Baxtiyor Saidov
Mazkur haftada Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon Janobi Oliylarining Oʻzbekistonga davlat tashrifi samarali boʻldi.
Ikki birodar mamlakatlarimiz Prezidentlari rahbarligida oʻtgan Oliy Davlatlararo kengashning birinchi yigʻilishi, shubhasiz, tarixiy ahamiyatga ega muhim voqea boʻlib, u strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlarining yangi sahifasini ochadi.
Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Janobi Oliylari va Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon Janobi Oliylari Oʻzbekiston va Tojikiston oʻrtasidagi hamkorlikning uzoq muddatli istiqbolini va uning izchil rivojlanishini taʼminlaydigan strategik ustuvor yoʻnalishlarni aniq belgilab berdilar.
Toshkentdagi Tojikiston elchixonasining yangi binosi ochilish marosimi, Yangi Toshkentdagi koʻchalardan biriga Dushanbe shahri nomi berilishi hamda qoʻshma madaniy konsert ikki davlat oʻrtasidagi chuqur ildiz otgan doʻstlik va xalqlararo aloqalarni aks ettirdi.
Buxoroning boy tarixi, Buyuk ipak yoʻlidagi oʻrni, ilm-fan va madaniyat rivojiga qoʻshgan ulkan hissasini ifoda etuvchi tarixiy qadamjolarga tashrif Tojikiston delegatsiyasida chuqur taassurot qoldirdi.
Umuman olganda, tashrif doirasida tojikistonlik hamkasblarimiz bilan boʻlib oʻtgan muloqotlar yaxshi qoʻshnichilik va oʻzaro ishonch rishtalarini yanada mustahkamlashiga xizmat qilishi shubhasiz. Oʻzbekiston va Tojikiston Tashqi ishlar vazirliklari Oliy darajada erishilgan kelishuvlar ijrosini samarali ta’minlash va bu jarayonda aniq natijalarga erishishga alohida eʼtibor qaratadi.
***
The state visit of the President of the Republic of Tajikistan, H.E. Emomali Rahmon, to Uzbekistan this week proved highly productive.
The first meeting of the Supreme Interstate Council, held under the leadership of the Presidents of our two brotherly nations, undoubtedly marked a historic milestone, opening a new chapter in the strategic partnership and allied relations between Uzbekistan and Tajikistan.
President of the Republic of Uzbekistan H.E. Shavkat Mirziyoyev and President of the Republic of Tajikistan H.E. Emomali Rahmon clearly outlined the key strategic priorities that will guide the long-term agenda and ensure the consistent development of bilateral cooperation.
The inauguration of the new Embassy of Tajikistan in Tashkent, the naming of one of the streets in New Tashkent after the city of Dushanbe, as well as the joint cultural concert vividly reflected the deep-rooted friendship and strong people-to-people ties between our countries.
The visit to historical landmarks in Bukhara, highlighting the city’s rich heritage, its prominent role along the Great Silk Road, and its significant contribution to the development of science and culture, left a profound impression on the Tajik delegation.
Overall, the discussions held with our Tajik colleagues during the visit will undoubtedly contribute to further strengthening good-neighborly relations and mutual trust. The Ministries of Foreign Affairs of Uzbekistan and Tajikistan will place particular emphasis on ensuring the effective implementation of the agreements reached at the highest level and on achieving concrete results in this process.
X | Facebook | Instagram | Telegram
Ikki birodar mamlakatlarimiz Prezidentlari rahbarligida oʻtgan Oliy Davlatlararo kengashning birinchi yigʻilishi, shubhasiz, tarixiy ahamiyatga ega muhim voqea boʻlib, u strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlarining yangi sahifasini ochadi.
Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Janobi Oliylari va Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon Janobi Oliylari Oʻzbekiston va Tojikiston oʻrtasidagi hamkorlikning uzoq muddatli istiqbolini va uning izchil rivojlanishini taʼminlaydigan strategik ustuvor yoʻnalishlarni aniq belgilab berdilar.
Toshkentdagi Tojikiston elchixonasining yangi binosi ochilish marosimi, Yangi Toshkentdagi koʻchalardan biriga Dushanbe shahri nomi berilishi hamda qoʻshma madaniy konsert ikki davlat oʻrtasidagi chuqur ildiz otgan doʻstlik va xalqlararo aloqalarni aks ettirdi.
Buxoroning boy tarixi, Buyuk ipak yoʻlidagi oʻrni, ilm-fan va madaniyat rivojiga qoʻshgan ulkan hissasini ifoda etuvchi tarixiy qadamjolarga tashrif Tojikiston delegatsiyasida chuqur taassurot qoldirdi.
Umuman olganda, tashrif doirasida tojikistonlik hamkasblarimiz bilan boʻlib oʻtgan muloqotlar yaxshi qoʻshnichilik va oʻzaro ishonch rishtalarini yanada mustahkamlashiga xizmat qilishi shubhasiz. Oʻzbekiston va Tojikiston Tashqi ishlar vazirliklari Oliy darajada erishilgan kelishuvlar ijrosini samarali ta’minlash va bu jarayonda aniq natijalarga erishishga alohida eʼtibor qaratadi.
***
The state visit of the President of the Republic of Tajikistan, H.E. Emomali Rahmon, to Uzbekistan this week proved highly productive.
The first meeting of the Supreme Interstate Council, held under the leadership of the Presidents of our two brotherly nations, undoubtedly marked a historic milestone, opening a new chapter in the strategic partnership and allied relations between Uzbekistan and Tajikistan.
President of the Republic of Uzbekistan H.E. Shavkat Mirziyoyev and President of the Republic of Tajikistan H.E. Emomali Rahmon clearly outlined the key strategic priorities that will guide the long-term agenda and ensure the consistent development of bilateral cooperation.
The inauguration of the new Embassy of Tajikistan in Tashkent, the naming of one of the streets in New Tashkent after the city of Dushanbe, as well as the joint cultural concert vividly reflected the deep-rooted friendship and strong people-to-people ties between our countries.
The visit to historical landmarks in Bukhara, highlighting the city’s rich heritage, its prominent role along the Great Silk Road, and its significant contribution to the development of science and culture, left a profound impression on the Tajik delegation.
Overall, the discussions held with our Tajik colleagues during the visit will undoubtedly contribute to further strengthening good-neighborly relations and mutual trust. The Ministries of Foreign Affairs of Uzbekistan and Tajikistan will place particular emphasis on ensuring the effective implementation of the agreements reached at the highest level and on achieving concrete results in this process.
X | Facebook | Instagram | Telegram
👍78🔥44❤18💯18👏11👎2
Forwarded from Fikrat
💡 Bugun 21:00 da Siyosatshunos Farhod Tolipov bilan yopiq telegram kanalimizda suhbatimiz bor.
🎙 Mavzu: “Xavfsizlik bo’linmaslik tamoyili”
🔗 Suhbat yopiq formatda bo‘lib o‘tadi. Faqat to'lov qilganlar qatnasha oladi.
Murojaat uchun:⌛@nurbekgofurov
🎙 Mavzu: “Xavfsizlik bo’linmaslik tamoyili”
🔗 Suhbat yopiq formatda bo‘lib o‘tadi. Faqat to'lov qilganlar qatnasha oladi.
Murojaat uchun:⌛@nurbekgofurov
❤5🔥1
Forwarded from Suhrob Bo‘ronov | Rasmiy kanal
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Энг катта таҳдид қайси давлат, Исроил ёки Эрон? (яъни уларнинг қайси бири ядровий қуролга эга бўлиши таҳдид сифатида қаралиши назарда тутилмоқда)
Видеода ушбу саволга Оксфорд университетининг халқаро муносабатлар бўйича профессори, инглиз олими (келиб чиқиши яҳудий) Али Шваймнинг жавоби келтирилган.
Шу сабабдан минтақадаги араб давлатлари асл таҳдид қаердан келишини чуқур англаб олишлари керак.
👉@suhrob_buranov👈
Видеода ушбу саволга Оксфорд университетининг халқаро муносабатлар бўйича профессори, инглиз олими (келиб чиқиши яҳудий) Али Шваймнинг жавоби келтирилган.
Шу сабабдан минтақадаги араб давлатлари асл таҳдид қаердан келишини чуқур англаб олишлари керак.
👉@suhrob_buranov👈
🔥12👍6💯4❤2👏2
30 mart kuni Eron Islom Respublikasining Toshkentdagi elchixonasi tomonidan matbuot anjumani o‘tkazildi. Asosiy mavzu - AQSh va Isroilning Eronga qarshi agressiyasi. Uchrashuv davomida Eron tomoni vaziyat bo‘yicha o‘z pozitsiyasini bayon qilib, bir qator muhim fakt va raqamlarni taqdim etdi.
Elchi Muhammad Ali Iskandariyning ta’kidlashicha, harbiy harakatlar boshlanganiga bir oy bo‘lishiga qaramay, qo‘yilgan maqsadlarga erishilmagan, aksincha, Eron ichidagi qarshilik saqlanib qolmoqda. Shu bilan birga, ushbu harakatlar xalqaro huquqning, xususan BMT Nizomining 2-moddasi 4-bandining buzilishi sifatida baholandi. Ma’lumotlarga ko‘ra, zarbalar asosan fuqarolik obyektlariga to‘g‘ri kelgan bo‘lib, 281 nafar o‘quvchi va o‘qituvchi halok bo‘lgan, 4000 nafarga yaqin ayollar jarohatlangan.
Bir oy davomida infratuzilmaga yetkazilgan zarar ham katta ekani qayd etildi: 93 233 ta fuqarolik obyekti, 600 ta maktab, 370 ta shifoxona va 43 ta tez yordam mashinasi vayron qilingan. Hujumlarning asosiy zarbasi aynan tinch aholi va ijtimoiy infratuzilmaga yo‘naltirilgani qayd etildi.
Diplomatik masalaga to‘xtalib, Eron tomoni ayrim davlatlar orqali muzokaralar boshlash bo‘yicha murojaatlar bo‘lganini tan oldi, biroq AQSh bilan hozirgacha hech qanday to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar olib borilmagani alohida ta’kidlandi. Shu bilan birga, energetika va strategik obyektlarga zarba berilsa, tez va qat’iy javob bo‘lishi haqida ogohlantirildi.
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi masalasida esa Eron aniq pozitsiyani bildirdi: bo‘g‘oz ochiq qolmoqda, biroq noto‘g‘ri axborotlar orqali bozorlarga ta’sir qilishga urinishlar mavjudligi qayd etildi.
Alohida qayd etilgan yana bir fojeali holat - urush boshida Minob shahriga berilgan zarba bo‘lib, uning oqibatida 170 dan ortiq boshlang‘ich sinf o‘quvchilari halok bo‘lgan.
So‘z oxirida Eron tomoni o‘zini himoya qilish huquqidan foydalanayotganini (BMT Nizomining 51-moddasi asosida) yana bir bor tasdiqladi. Shu bilan birga, mamlakat urush tarafdori emasligi, biroq zarur bo‘lsa himoya choralarini davom ettirishi qayd etildi. Eron elchisi, shuningdek, xalqaro hamjamiyatni ushbu vaziyatga aniq va prinsipial baho berishga hamda xalqaro huquq normalarini qo‘llab-quvvatlashga chaqirdi.
Strategic Focus: Central Asia
Elchi Muhammad Ali Iskandariyning ta’kidlashicha, harbiy harakatlar boshlanganiga bir oy bo‘lishiga qaramay, qo‘yilgan maqsadlarga erishilmagan, aksincha, Eron ichidagi qarshilik saqlanib qolmoqda. Shu bilan birga, ushbu harakatlar xalqaro huquqning, xususan BMT Nizomining 2-moddasi 4-bandining buzilishi sifatida baholandi. Ma’lumotlarga ko‘ra, zarbalar asosan fuqarolik obyektlariga to‘g‘ri kelgan bo‘lib, 281 nafar o‘quvchi va o‘qituvchi halok bo‘lgan, 4000 nafarga yaqin ayollar jarohatlangan.
Bir oy davomida infratuzilmaga yetkazilgan zarar ham katta ekani qayd etildi: 93 233 ta fuqarolik obyekti, 600 ta maktab, 370 ta shifoxona va 43 ta tez yordam mashinasi vayron qilingan. Hujumlarning asosiy zarbasi aynan tinch aholi va ijtimoiy infratuzilmaga yo‘naltirilgani qayd etildi.
Diplomatik masalaga to‘xtalib, Eron tomoni ayrim davlatlar orqali muzokaralar boshlash bo‘yicha murojaatlar bo‘lganini tan oldi, biroq AQSh bilan hozirgacha hech qanday to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar olib borilmagani alohida ta’kidlandi. Shu bilan birga, energetika va strategik obyektlarga zarba berilsa, tez va qat’iy javob bo‘lishi haqida ogohlantirildi.
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi masalasida esa Eron aniq pozitsiyani bildirdi: bo‘g‘oz ochiq qolmoqda, biroq noto‘g‘ri axborotlar orqali bozorlarga ta’sir qilishga urinishlar mavjudligi qayd etildi.
Alohida qayd etilgan yana bir fojeali holat - urush boshida Minob shahriga berilgan zarba bo‘lib, uning oqibatida 170 dan ortiq boshlang‘ich sinf o‘quvchilari halok bo‘lgan.
So‘z oxirida Eron tomoni o‘zini himoya qilish huquqidan foydalanayotganini (BMT Nizomining 51-moddasi asosida) yana bir bor tasdiqladi. Shu bilan birga, mamlakat urush tarafdori emasligi, biroq zarur bo‘lsa himoya choralarini davom ettirishi qayd etildi. Eron elchisi, shuningdek, xalqaro hamjamiyatni ushbu vaziyatga aniq va prinsipial baho berishga hamda xalqaro huquq normalarini qo‘llab-quvvatlashga chaqirdi.
Strategic Focus: Central Asia
👍21❤7🔥3
⚡️ Pavel Durov O‘zbekistonda Telegram’ning vakolatxonasi ochilganini e’lon qildi.
(Bu hazil edi. 1-aprel, do‘stlar)
Strategic Focus: Central Asia
(Bu hazil edi. 1-aprel, do‘stlar)
Strategic Focus: Central Asia
Telegram
Strategic Focus: Central Asia
Markaziy Osiyo va qo’shni mintaqalardagi asosiy voqealarning tahlilini bizning kanalda kuzating.
@stratfocusatlantic - AQSh va Yevropa
@stratfocusmena - Yaqin Sharq va Mag’rib
Taklif/murojaat uchun: @sfca_admin
@stratfocusatlantic - AQSh va Yevropa
@stratfocusmena - Yaqin Sharq va Mag’rib
Taklif/murojaat uchun: @sfca_admin
👍37🔥10❤4
Ekspert nigohi (2-son)
Bugun “Epshteyn koalitsiyasi”ning (AQSh va Isroil) Eronga qarshi urushi fonida global iqtisodiy va texnologik hamkorliklar qanday shakllanayotgani haqida xalqaro munosabatlar bo‘yicha ekspert S.Pinxasova bilan suhbatlashamiz.
Savol: Ekspert sifatida hozirgi Eron atrofidagi vaziyatni qanday baholaysiz?
Javob: Bugungi vaziyatni xolis baholaydigan bo‘lsak, Eron zarbaga bardosh berdi va strategik jihatdan ustunlikni qo‘lga kiritdi. Harbiy, siyosiy va psixologik bosimlarga qaramay, Tehron tizimi izdan chiqmadi, aksincha o‘z pozitsiyasini mustahkamladi. Hozirgi holatni boshqacha talqin qilib bo‘lmaydi - Eron agressorlarga nisbatan ustun keldi, tashabbusni qo‘lga oldi va mintaqaviy kuch muvozanatini o‘z foydasiga burdi.
Savol: D.Trampning asosiy maqsadlari nimadan iborat edi va u nimaga erishdi?
Javob: Hozircha aniq yakuniy natijalarni aytish qiyin - jarayon hali davom etmoqda. Ammo allaqachon bir nechta muhim tendensiyalar ko‘zga tashlanmoqda. Birinchidan, AQShning ayrim ittifoqchilari Tramp siyosatidan uzoqlasha boshladi, bu esa uning tashqi siyosiy strategiyasiga jiddiy zarba bo‘ldi. Ikkinchidan, Eron endilikda mintaqada o‘z qoidalarini ilgari surmoqda. Xususan, strategik jihatdan nihoyatda muhim bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat tobora Eron foydasiga o‘tmoqda. Umuman olganda, Tramp boshlagan bosim siyosati kutilgan natijani bermadi, aksincha Eronning pozitsiyasini kuchaytirishga xizmat qildi.
Savol: Hozirgi vaziyatda qaysi omilga alohida e’tibor qaratish lozim?
Javob: Hech shubhasiz, eng muhim jihatlardan biri - bu texnologik hamkorlikning keskin faollashuvi. Bugungi kunda geosiyosiy qarama-qarshiliklar fonida aynan texnologiyalar almashinuvi va ishlab chiqarish zanjirlari asosiy raqobat maydoniga aylanmoqda. Eron ham bu jarayonda passiv emas, aksincha yangi hamkorlik formatlari orqali o‘z texnologik salohiyatini mustahkamlab bormoqda. Shu nuqtai nazardan, Eron atrofida shakllanayotgan texnologik hamkorlik tizimini alohida ko‘rib chiqish muhim hisoblanadi.
Savol: Xo’sh, Eron bilan kimlar hamkorlik qilmoqda va bu tizim qanday ishlaydi?
Javob: Hozirgi kunda Eron bir nechta yirik davlatlar bilan faol hamkorlik qilib, global aloqalar markazida turibdi. Asosiy sheriklar - Xitoy va Rossiya bo‘lib, ular bilan aloqalar oddiy savdo bilan cheklanmaydi. Masalan, Xitoy Eron neftini import qilib, texnologik komponentlar yetkazib berayotgan bo‘lsa, Rossiya bilan esa sanoat va mudofaa texnologiyalari bo‘yicha faol tajriba almashinuvi yo‘lga qo‘yilgan. Bu jarayon aslida murakkab ta’minot zanjirlari orqali ishlaydi: mahsulot va texnologiyalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri emas, balki bir nechta davlatlar orqali aylanib yetkaziladi. Shu sababli bunday tizim sanksiyalarga nisbatan ancha chidamli hisoblanadi.
Savol: Nega Xitoy va Rossiya Eronga ochiq harbiy yordam berishdan tiyilib, ko‘proq bilvosita yo‘lni tanlamoqda?
Javob: Chunki ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy ishtirokdan ko‘ra, aynan bilvosita va samaraliroq usullar orqali ta’sir ko‘rsatishni afzal ko‘rmoqda. 2022-yildan buyon Rossiya va Eron o‘rtasida dron texnologiyalari va ishlab chiqarish tajribasi almashuvi kuchaygan, Xitoy esa texnologiya va logistika orqali hamkorlikni kengaytirgan. Natijada ular urushga kirmasdan turib ham real ta’sir ko‘rsatish imkoniyatiga ega bo‘lib qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Bugun “Epshteyn koalitsiyasi”ning (AQSh va Isroil) Eronga qarshi urushi fonida global iqtisodiy va texnologik hamkorliklar qanday shakllanayotgani haqida xalqaro munosabatlar bo‘yicha ekspert S.Pinxasova bilan suhbatlashamiz.
Savol: Ekspert sifatida hozirgi Eron atrofidagi vaziyatni qanday baholaysiz?
Javob: Bugungi vaziyatni xolis baholaydigan bo‘lsak, Eron zarbaga bardosh berdi va strategik jihatdan ustunlikni qo‘lga kiritdi. Harbiy, siyosiy va psixologik bosimlarga qaramay, Tehron tizimi izdan chiqmadi, aksincha o‘z pozitsiyasini mustahkamladi. Hozirgi holatni boshqacha talqin qilib bo‘lmaydi - Eron agressorlarga nisbatan ustun keldi, tashabbusni qo‘lga oldi va mintaqaviy kuch muvozanatini o‘z foydasiga burdi.
Savol: D.Trampning asosiy maqsadlari nimadan iborat edi va u nimaga erishdi?
Javob: Hozircha aniq yakuniy natijalarni aytish qiyin - jarayon hali davom etmoqda. Ammo allaqachon bir nechta muhim tendensiyalar ko‘zga tashlanmoqda. Birinchidan, AQShning ayrim ittifoqchilari Tramp siyosatidan uzoqlasha boshladi, bu esa uning tashqi siyosiy strategiyasiga jiddiy zarba bo‘ldi. Ikkinchidan, Eron endilikda mintaqada o‘z qoidalarini ilgari surmoqda. Xususan, strategik jihatdan nihoyatda muhim bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat tobora Eron foydasiga o‘tmoqda. Umuman olganda, Tramp boshlagan bosim siyosati kutilgan natijani bermadi, aksincha Eronning pozitsiyasini kuchaytirishga xizmat qildi.
Savol: Hozirgi vaziyatda qaysi omilga alohida e’tibor qaratish lozim?
Javob: Hech shubhasiz, eng muhim jihatlardan biri - bu texnologik hamkorlikning keskin faollashuvi. Bugungi kunda geosiyosiy qarama-qarshiliklar fonida aynan texnologiyalar almashinuvi va ishlab chiqarish zanjirlari asosiy raqobat maydoniga aylanmoqda. Eron ham bu jarayonda passiv emas, aksincha yangi hamkorlik formatlari orqali o‘z texnologik salohiyatini mustahkamlab bormoqda. Shu nuqtai nazardan, Eron atrofida shakllanayotgan texnologik hamkorlik tizimini alohida ko‘rib chiqish muhim hisoblanadi.
Savol: Xo’sh, Eron bilan kimlar hamkorlik qilmoqda va bu tizim qanday ishlaydi?
Javob: Hozirgi kunda Eron bir nechta yirik davlatlar bilan faol hamkorlik qilib, global aloqalar markazida turibdi. Asosiy sheriklar - Xitoy va Rossiya bo‘lib, ular bilan aloqalar oddiy savdo bilan cheklanmaydi. Masalan, Xitoy Eron neftini import qilib, texnologik komponentlar yetkazib berayotgan bo‘lsa, Rossiya bilan esa sanoat va mudofaa texnologiyalari bo‘yicha faol tajriba almashinuvi yo‘lga qo‘yilgan. Bu jarayon aslida murakkab ta’minot zanjirlari orqali ishlaydi: mahsulot va texnologiyalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri emas, balki bir nechta davlatlar orqali aylanib yetkaziladi. Shu sababli bunday tizim sanksiyalarga nisbatan ancha chidamli hisoblanadi.
Savol: Nega Xitoy va Rossiya Eronga ochiq harbiy yordam berishdan tiyilib, ko‘proq bilvosita yo‘lni tanlamoqda?
Javob: Chunki ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy ishtirokdan ko‘ra, aynan bilvosita va samaraliroq usullar orqali ta’sir ko‘rsatishni afzal ko‘rmoqda. 2022-yildan buyon Rossiya va Eron o‘rtasida dron texnologiyalari va ishlab chiqarish tajribasi almashuvi kuchaygan, Xitoy esa texnologiya va logistika orqali hamkorlikni kengaytirgan. Natijada ular urushga kirmasdan turib ham real ta’sir ko‘rsatish imkoniyatiga ega bo‘lib qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍12❤7🔥3
Strategic Focus: Central Asia
Ekspert nigohi (2-son) Bugun “Epshteyn koalitsiyasi”ning (AQSh va Isroil) Eronga qarshi urushi fonida global iqtisodiy va texnologik hamkorliklar qanday shakllanayotgani haqida xalqaro munosabatlar bo‘yicha ekspert S.Pinxasova bilan suhbatlashamiz. Savol:…
Davomi
Savol: Shundan kelib chiqib, Eron aslida yolg‘iz emas, deyish mumkinmi?
Javob: Yo‘q, aksincha, Eron bugungi sharoitda barqaror tashqi tayanchlarga ega. Xususan, 2024-yilda Xitoy bilan strategik hamkorlik chuqurlashgach, texnologik va sanoat aloqalari sezilarli darajada kengaydi. Eng muhim jihati shundaki, bu aloqalar ko‘pincha G‘arb moliyaviy tizimidan tashqarida amalga oshiriladi, bu esa ularni sanksiyalarga nisbatan yanada bardoshli qiladi.
Savol: Sanksiyalar sharoitida Eron qanday qilib texnologik salohiyatini saqlab qolmoqda?
Javob: Eron moslashuvchan va ko‘p yo‘nalishli ta’minot tizimini shakllantirgan. Masalan, dronlar ishlab chiqarishda kerak bo‘ladigan elektronika va navigatsiya komponentlari ko‘pincha Xitoy orqali yetkaziladi. Shu bilan birga, Eronning o‘zida ham kuchli ilmiy baza mavjud va u sanksiyalar sharoitida ishlash tajribasiga ega. Yillar davomida bosim ostida yashab, mamlakat muqobil yo‘llarni topishni o‘rgangan. Natijada, to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish yopilgan taqdirda ham, Eron texnologik rivojlanishni davom ettira olyapti.
Savol: Eronning dron dasturi qanchalik rivojlangan?
Javob: Bu yo‘nalish Eronning eng kuchli tomonlaridan biriga aylangan. Rossiya bilan hamkorlik doirasida Eron 600 ta yig‘ilmagan dron va 1300 ta dron uchun qismlar yetkazib bergan, shuningdek, o‘z tajribasi va bilimlari bilan ham bo‘lishgan. Ba’zi ma’lumotlarga koʻra, bugun Rossiya Shahed dronlarining ishlab chiqarilishini 90 foizini mahalliylashtirgan. Bu holat Eron texnologiyalarining eksport qilinib, ishlab chiqarish geografiyasining kengayib borayotganini ko‘rsatadi.
Savol: Rossiya bilan hamkorlik qanday natija bermoqda?
Javob: Bu hamkorlik ikki tomonlama foyda keltirib, texnologik sinergiya yaratmoqda. Masalan, Rossiya Eron platformalariga asoslanib Garpiya-3 kabi yangi modifikatsiyalangan dronlarni ishlab chiqdi, Eron esa ishlab chiqarish va dizayn tajribasini kengaytirdi. Natijada bu tizim o‘zini-o‘zi kuchaytiruvchi ishlab chiqarish modeliga aylangan.
Savol: Xitoyning roli nimada?
Javob: Xitoy bu tizimda muhim texnologik va logistika markaz sifatida ishtirok etmoqda. 2021-yilda Eron Xitoyning BeiDou sun’iy yo‘ldosh navigatsiya tizimiga ulanish imkoniyatini oldi, bu esa uning texnologik mustaqilligini oshirdi. Bundan tashqari, 2025-yilda Xitoy kompaniyalari Eron dronlari uchun navigatsiya qurilmalarini yetkazib bergani aniqlangan.
Savol: Kimyoviy va sanoat materiallari bu jarayonda qanchalik muhim o‘rin tutadi?
Javob: Bu yo‘nalish strategik ahamiyatga ega. Raketa yoqilg‘isi va boshqa sanoat mahsulotlari uchun zarur bo‘lgan komponentlar ko‘pincha Xitoydan keladigan yuklar orqali yetkaziladi. Ayrim ma’lumotlarga ko‘ra, hatto Xitoydan chiqayotgan kemalar orqali raketa yoqilg‘isi uchun zarur moddalar tashilgan. Bunga javoban AQSh Moliya vazirligi xitoylik va eronliklar shaxslarga qarshi sanksiyalar joriy qilganini eslasak bo‘ladi.
Savol: Bu jarayon global tizimga qanday ta’sir ko‘rsatmoqda?
Javob: Bu - yangi geoiqtisodiy tartib shakllanayotganining yaqqol ifodasidir. Savdo jarayonlari tobora G‘arb moliyaviy tizimidan tashqariga chiqib, muqobil to‘lov mexanizmlari va ko‘p bosqichli ta’minot zanjirlari paydo bo‘lmoqda. Natijada esa bunday tizimlar sanksiyalarga nisbatan ancha mustahkam va chidamli tus olyapti.
Savol: Yakuniy xulosa qanday?
Javob: Bugungi vaziyat shuni ko‘rsatadiki, Eron nafaqat tashqi bosimga moslashmoqda, balki yangi sharoitda o‘z texnologik va iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirishga erishmoqda. Xitoy va Rossiya bilan hamkorlik, ishlab chiqarishning kengayishi va logistika tizimlarining diversifikatsiyasi orqali Eron global jarayonlarda faol va mustaqil o‘yinchi sifatida o‘z pozitsiyasini saqlab qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Savol: Shundan kelib chiqib, Eron aslida yolg‘iz emas, deyish mumkinmi?
Javob: Yo‘q, aksincha, Eron bugungi sharoitda barqaror tashqi tayanchlarga ega. Xususan, 2024-yilda Xitoy bilan strategik hamkorlik chuqurlashgach, texnologik va sanoat aloqalari sezilarli darajada kengaydi. Eng muhim jihati shundaki, bu aloqalar ko‘pincha G‘arb moliyaviy tizimidan tashqarida amalga oshiriladi, bu esa ularni sanksiyalarga nisbatan yanada bardoshli qiladi.
Savol: Sanksiyalar sharoitida Eron qanday qilib texnologik salohiyatini saqlab qolmoqda?
Javob: Eron moslashuvchan va ko‘p yo‘nalishli ta’minot tizimini shakllantirgan. Masalan, dronlar ishlab chiqarishda kerak bo‘ladigan elektronika va navigatsiya komponentlari ko‘pincha Xitoy orqali yetkaziladi. Shu bilan birga, Eronning o‘zida ham kuchli ilmiy baza mavjud va u sanksiyalar sharoitida ishlash tajribasiga ega. Yillar davomida bosim ostida yashab, mamlakat muqobil yo‘llarni topishni o‘rgangan. Natijada, to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish yopilgan taqdirda ham, Eron texnologik rivojlanishni davom ettira olyapti.
Savol: Eronning dron dasturi qanchalik rivojlangan?
Javob: Bu yo‘nalish Eronning eng kuchli tomonlaridan biriga aylangan. Rossiya bilan hamkorlik doirasida Eron 600 ta yig‘ilmagan dron va 1300 ta dron uchun qismlar yetkazib bergan, shuningdek, o‘z tajribasi va bilimlari bilan ham bo‘lishgan. Ba’zi ma’lumotlarga koʻra, bugun Rossiya Shahed dronlarining ishlab chiqarilishini 90 foizini mahalliylashtirgan. Bu holat Eron texnologiyalarining eksport qilinib, ishlab chiqarish geografiyasining kengayib borayotganini ko‘rsatadi.
Savol: Rossiya bilan hamkorlik qanday natija bermoqda?
Javob: Bu hamkorlik ikki tomonlama foyda keltirib, texnologik sinergiya yaratmoqda. Masalan, Rossiya Eron platformalariga asoslanib Garpiya-3 kabi yangi modifikatsiyalangan dronlarni ishlab chiqdi, Eron esa ishlab chiqarish va dizayn tajribasini kengaytirdi. Natijada bu tizim o‘zini-o‘zi kuchaytiruvchi ishlab chiqarish modeliga aylangan.
Savol: Xitoyning roli nimada?
Javob: Xitoy bu tizimda muhim texnologik va logistika markaz sifatida ishtirok etmoqda. 2021-yilda Eron Xitoyning BeiDou sun’iy yo‘ldosh navigatsiya tizimiga ulanish imkoniyatini oldi, bu esa uning texnologik mustaqilligini oshirdi. Bundan tashqari, 2025-yilda Xitoy kompaniyalari Eron dronlari uchun navigatsiya qurilmalarini yetkazib bergani aniqlangan.
Savol: Kimyoviy va sanoat materiallari bu jarayonda qanchalik muhim o‘rin tutadi?
Javob: Bu yo‘nalish strategik ahamiyatga ega. Raketa yoqilg‘isi va boshqa sanoat mahsulotlari uchun zarur bo‘lgan komponentlar ko‘pincha Xitoydan keladigan yuklar orqali yetkaziladi. Ayrim ma’lumotlarga ko‘ra, hatto Xitoydan chiqayotgan kemalar orqali raketa yoqilg‘isi uchun zarur moddalar tashilgan. Bunga javoban AQSh Moliya vazirligi xitoylik va eronliklar shaxslarga qarshi sanksiyalar joriy qilganini eslasak bo‘ladi.
Savol: Bu jarayon global tizimga qanday ta’sir ko‘rsatmoqda?
Javob: Bu - yangi geoiqtisodiy tartib shakllanayotganining yaqqol ifodasidir. Savdo jarayonlari tobora G‘arb moliyaviy tizimidan tashqariga chiqib, muqobil to‘lov mexanizmlari va ko‘p bosqichli ta’minot zanjirlari paydo bo‘lmoqda. Natijada esa bunday tizimlar sanksiyalarga nisbatan ancha mustahkam va chidamli tus olyapti.
Savol: Yakuniy xulosa qanday?
Javob: Bugungi vaziyat shuni ko‘rsatadiki, Eron nafaqat tashqi bosimga moslashmoqda, balki yangi sharoitda o‘z texnologik va iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirishga erishmoqda. Xitoy va Rossiya bilan hamkorlik, ishlab chiqarishning kengayishi va logistika tizimlarining diversifikatsiyasi orqali Eron global jarayonlarda faol va mustaqil o‘yinchi sifatida o‘z pozitsiyasini saqlab qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍18❤6🔥3
Ekspertlar bilan suhbatlar bo‘yicha postlarga munosabatingiz qanday? Keyingi suhbatlar qaysi mavzularda bo‘lishini xohlaysiz?
👍30🔥6👌3
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
1-aprel kuni O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov Eron Islom Respublikasining mamlakatimizdagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Muhammad Ali Iskandariy bilan uchrashdi. Ushbu uchrashuv fonida ekspert doiralarda O‘zbekistonning Eron masalasidagi pozitsiyasi tobora aniq va prinsipial tus olayotgani ta’kidlanmoqda.
Rasmiy bayonotlarda diplomatik ohang ustun bo‘lsa-da, mazmunan Toshkent mintaqadagi keskinlikka qarshi chiqib, Eron bilan muloqot va barqarorlik tarafdori ekanini ochiq namoyon qilmoqda. Xususan, tomonlar mintaqadagi vaziyatni muhokama qilib, har qanday eskalatsiya jiddiy gumanitar va xavfsizlik oqibatlariga olib kelishi mumkinligini alohida urg‘uladi.
Bu esa amalda harbiy ssenariylarga nisbatan qat’iy rad etish va siyosiy-diplomatik yechimlarni qo‘llab-quvvatlash degani. Shu orqali O‘zbekiston kuch ishlatishga asoslangan yondashuvlardan ko‘ra muzokara va muvozanat siyosatini ustuvor deb bilishini yana bir bor tasdiqladi.
Bundan tashqari, Eron elchisi bilan bevosita va ochiq muloqotning o‘ziyoq Toshkentning Tehron bilan konstruktiv aloqalarni saqlab qolishga intilayotganini ko‘rsatadi. Bu esa hozirgi murakkab geosiyosiy vaziyatda Eronni izolyatsiya qilish emas, balki uni mintaqaviy muloqotga jalb etish strategiyasi ustuvor ekanini anglatadi.
Eng muhim jihati - O‘zbekiston “faqat tinch yo‘l, faqat diplomatiya” degan qat’iy va izchil pozitsiyasini yana bir bor tasdiqladi. Amalda bu Eron atrofida kuchayib borayotgan bosim fonida muvozanatli va nisbatan qo‘llab-quvvatlovchi yondashuv sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Shu tariqa, O‘zbekiston mintaqada keskinlikni kamaytirishga qaratilgan, Eron bilan konstruktiv muloqotni qo‘llab-quvvatlovchi va diplomatiyani yagona yo‘l sifatida ilgari surayotgan muhim aktor sifatida chiqmoqda.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Rasmiy bayonotlarda diplomatik ohang ustun bo‘lsa-da, mazmunan Toshkent mintaqadagi keskinlikka qarshi chiqib, Eron bilan muloqot va barqarorlik tarafdori ekanini ochiq namoyon qilmoqda. Xususan, tomonlar mintaqadagi vaziyatni muhokama qilib, har qanday eskalatsiya jiddiy gumanitar va xavfsizlik oqibatlariga olib kelishi mumkinligini alohida urg‘uladi.
Bu esa amalda harbiy ssenariylarga nisbatan qat’iy rad etish va siyosiy-diplomatik yechimlarni qo‘llab-quvvatlash degani. Shu orqali O‘zbekiston kuch ishlatishga asoslangan yondashuvlardan ko‘ra muzokara va muvozanat siyosatini ustuvor deb bilishini yana bir bor tasdiqladi.
Bundan tashqari, Eron elchisi bilan bevosita va ochiq muloqotning o‘ziyoq Toshkentning Tehron bilan konstruktiv aloqalarni saqlab qolishga intilayotganini ko‘rsatadi. Bu esa hozirgi murakkab geosiyosiy vaziyatda Eronni izolyatsiya qilish emas, balki uni mintaqaviy muloqotga jalb etish strategiyasi ustuvor ekanini anglatadi.
Eng muhim jihati - O‘zbekiston “faqat tinch yo‘l, faqat diplomatiya” degan qat’iy va izchil pozitsiyasini yana bir bor tasdiqladi. Amalda bu Eron atrofida kuchayib borayotgan bosim fonida muvozanatli va nisbatan qo‘llab-quvvatlovchi yondashuv sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Shu tariqa, O‘zbekiston mintaqada keskinlikni kamaytirishga qaratilgan, Eron bilan konstruktiv muloqotni qo‘llab-quvvatlovchi va diplomatiyani yagona yo‘l sifatida ilgari surayotgan muhim aktor sifatida chiqmoqda.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
👍14❤6🔥3
Bu safar Toshkentga borganimda shaharning eng zo‘r joylaridagi mijozlar ko‘p hollarda aftidan chet ellik rusiyzabonlar ekanligi ko‘z tashlandi. Mayli, kelishsin, yeyishsin, qarshilik yo‘q, lekin masalan, Toshkent Cityda o‘zbek ovqatlarini tortiq qiluvchi dabdabali restoranda ham menyu faqat rus tilida edi. Ya’ni, biznes bu biznes - hafa bo‘lish yo‘q, degandek, restoranlar pul asosan kimdan kelishini anglab yetib, mahsulotini faqat shu tilda tortiq qilayotgandek.
O‘zlarini “relokantlar” deb nomlagan rossiyalik migrant ishchilar mavzusi o‘zi juda qiziq fenomen. Toshkentliklarning aytishlaricha, ular poytaxtdagi narxlarning oshib ketishiga sababchi bo‘lishgan. Kamida 3-4 ming dollar oylik oladigan rossiyalik migrantlar qimmat oshxonalarda ovqatlanish va qimmat ijaraga turishga qodir, lekin mahalliy yo viloyatlik aholi u darajani faqat orzu qiladi va unga yetishish uchun kechasiyu kunduz ishlaydi. Narxlar esa oshirilaveradi.
Katta kompaniyada ishlaydigan bir do‘stimning aytishicha, kompaniyalar rus migrantlarini ishga olishi o‘ta oson, bunga masalan, Britaniyadagidek alohida boj to‘lanmaydi. Ba’zi kompaniyalarda boshqaruvchi personal 70% rossiyaliklar, deydi u. Bu esa, unga ko‘ra, o‘zbek kompaniyalarining DNKsi o‘zgarib ketishiga sabab bo‘lyapti. Migrant kelsa, O‘zbekiston taraqqiyotiga hissa qo‘shishni maqsad qilmaydi, imkon qadar foyda topishni istaydi. Ammo, “yurt ravnaqi” degan salgina mafkuraviy hissi bo‘lgan mahalliy mutaxassislar ishsiz yuradi. Aslida G‘arbda, masalan men turgan Londonda ham chet ellik mutaxassislar juda ko‘p, lekin Britaniya rivojlangan davlat, O‘zbekiston esa endi rivojlanayapti. Uning yetakchi kompaniyalarida salgina vatanparvarlik bo‘lishi va mahalliy kadrlar parvarishlanishi alaloqibat yurt ravnaqiga xizmat qiladi va mahalliy kadrlarning dunyodagi obro‘yini ham oshiradi. Yarmidan ko‘p boshqaruvchilarni yollagan kompaniya o‘z peshtoqiga “uzr, o‘zimizning xalq saviyasiz va bilimsiz” deya shior osib qo‘ysa ham bo‘ladi.
Yana bir qiziq misolni eshitdim - chet elda nufuzli kompaniyada ishlab kelgan va rus tilini bilmaydigan noyob o‘zbek xodim Toshkentda ishga kirgan va kompaniyada hamma ish rus tilida qilinishiga duch kelgan. Unga hamma so‘ng ingliz tilida gapiradigan bo‘lgan. Ya’ni, qip-qizil o‘zbek xodim rus tilini bilmagani uchun o‘z yurtida ingliz tilida ishlayapti.
Ibrat Safo, jurnalist
Strategic Focus: Central Asia
O‘zlarini “relokantlar” deb nomlagan rossiyalik migrant ishchilar mavzusi o‘zi juda qiziq fenomen. Toshkentliklarning aytishlaricha, ular poytaxtdagi narxlarning oshib ketishiga sababchi bo‘lishgan. Kamida 3-4 ming dollar oylik oladigan rossiyalik migrantlar qimmat oshxonalarda ovqatlanish va qimmat ijaraga turishga qodir, lekin mahalliy yo viloyatlik aholi u darajani faqat orzu qiladi va unga yetishish uchun kechasiyu kunduz ishlaydi. Narxlar esa oshirilaveradi.
Katta kompaniyada ishlaydigan bir do‘stimning aytishicha, kompaniyalar rus migrantlarini ishga olishi o‘ta oson, bunga masalan, Britaniyadagidek alohida boj to‘lanmaydi. Ba’zi kompaniyalarda boshqaruvchi personal 70% rossiyaliklar, deydi u. Bu esa, unga ko‘ra, o‘zbek kompaniyalarining DNKsi o‘zgarib ketishiga sabab bo‘lyapti. Migrant kelsa, O‘zbekiston taraqqiyotiga hissa qo‘shishni maqsad qilmaydi, imkon qadar foyda topishni istaydi. Ammo, “yurt ravnaqi” degan salgina mafkuraviy hissi bo‘lgan mahalliy mutaxassislar ishsiz yuradi. Aslida G‘arbda, masalan men turgan Londonda ham chet ellik mutaxassislar juda ko‘p, lekin Britaniya rivojlangan davlat, O‘zbekiston esa endi rivojlanayapti. Uning yetakchi kompaniyalarida salgina vatanparvarlik bo‘lishi va mahalliy kadrlar parvarishlanishi alaloqibat yurt ravnaqiga xizmat qiladi va mahalliy kadrlarning dunyodagi obro‘yini ham oshiradi. Yarmidan ko‘p boshqaruvchilarni yollagan kompaniya o‘z peshtoqiga “uzr, o‘zimizning xalq saviyasiz va bilimsiz” deya shior osib qo‘ysa ham bo‘ladi.
Yana bir qiziq misolni eshitdim - chet elda nufuzli kompaniyada ishlab kelgan va rus tilini bilmaydigan noyob o‘zbek xodim Toshkentda ishga kirgan va kompaniyada hamma ish rus tilida qilinishiga duch kelgan. Unga hamma so‘ng ingliz tilida gapiradigan bo‘lgan. Ya’ni, qip-qizil o‘zbek xodim rus tilini bilmagani uchun o‘z yurtida ingliz tilida ishlayapti.
Ibrat Safo, jurnalist
Strategic Focus: Central Asia
👍48🔥7👎6❤3👏1😁1