Strategic Focus: Central Asia
13.6K subscribers
1.11K photos
221 videos
65 files
2.31K links
Markaziy Osiyo va qo’shni mintaqalardagi asosiy voqealarning tahlilini bizning kanalda kuzating.

@stratfocusatlantic - AQSh va Yevropa

@stratfocusmena - Yaqin Sharq va Mag’rib

Taklif/murojaat uchun: @sfca_admin
Download Telegram
🎉 Strategic Focus: Central Asia — 1 yil siz bilan! 🎉

1 yil avval kanalimiz o‘z yo‘lini boshlagan edi, maqsad — sizga tahlillar, yangi g‘oyalar va yangicha qarashlar ulashish edi.

Shu vaqt ichida:
📈 10 minga yaqin obunachi kanalimizga qo’shildi;
📊 Siz uchun muhim bo‘lgan o‘nlab mavzularni yoritdik.
📝 Kanalimizni chuqur muhokama va yangi fikrlar manziliga aylantirdik.
📚SFCA a’zolari o’zining mingdan ortiq muxlislariga ega @erontahlili, @westalliance, @xorijiyoav kabi yangi tahliliy loyihalarini boshladilar.

Bizni o‘qib, fikr bildirishda davom etayotganingiz va o‘sishimizga ilhom berganingiz uchun katta rahmat! 🚀

Oldinda bizni — yanada katta marralar kutmoqda!

Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
1👍42🎉10❤6👏4❤‍🔥2🔥2
Suriyada tashqi kuchlarning roli: muammolar va istiqbollar
 
Anvar Qodirov, mustaqil tadqiqotchi
 
Asad hokimyatining tugatilishidan so‘ng, Suriya inqirozining yangi bosqichi boshlandi: tashqi o‘yinchilarning manfaatlari mamlakat ichidagi vaziyatni shakllantirishda davom etmoqda. Asosiy o‘yinchilar sonining oltidan uchtagacha qisqarishiga qaramay (Turkiya, AQSh va Isroil), Suriyani barqarorlashtirish istiqbollari hanuz noaniq bo‘lib qolmoqda.
 
Eron va Rossiya: o’yindan chetlatilish

Asad rejimining asosiy tayanchlaridan biri bo‘lgan Eron, uning qulashidan keyin o‘z ta’sirini sezilarli darajada yo‘qotdi. Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi va Hizbulloh kuchlarining zaiflashishi Tehronning Suriyadagi strategik yo‘nalishining o‘zgarishini ko‘rsatadi. Rossiya esa Tartus va Xmeymim bazalarini saqlashga e’tibor qaratib, mamlakat ichki siyosatidagi ishtirokini minimallashtirdi – shubhasiz, bu Moskvaning mintaqadagi ta’sirini keskin kamaytirdi.
 
Turkiya: janubiy chegaralarni himoya qilish

Anqara Suriya milliy armiyasi bilan aloqalaridan foydalanib, Kurdiston ishchilar partiyasi bilan bog‘liq kurd guruhlariga qarshi kurashni davom ettirmoqda. Asadga qarshi isyonchilarni qo‘llab-quvvatlash Turkiyaning o‘z chegaralari bo‘ylab kurd tahdidini minimallashtirishga qaratilgan uzoq muddatli strategiyasini aks ettiradi.
 
AQSh: IShIDga qarshi kurash va diplomatik muvozanat

Amerika kuchlari Suriyaning sharqida qolib, e’tiborni Islom davlatiga qarshi kurashga qaratmoqda. Turkiya tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan kuchlarning bosimiga qaramay, AQShning Suriya Demokratik Kuchlariga  ko‘rsatayotgan yordami Vashingtonning terrorizmni jilovlashga bo‘lgan sodiqligini ko‘rsatadi. Biroq AQSh liderlari qanday qilib Suriyadagi ta’sirni saqlab qolib, bevosita harbiy aralashuvni kamaytirish masalasida muammolarga duch kelmoqda.
 
Isroil: Golandagi yangi voqelik

Asadning qulashidan keyin Isroil harbiy operatsiyalarni kuchaytirdi va taxminan 500 havo zarbasini amalga oshirdi (Isroil rasmiylarining aytishicha, bu hujumlar kimyoviy qurol ishlab chiqaradigan obyektlarga qaratilgandi). BMT tanqidiga qaramay, Golanda pozitsiyalarni egallash va strategik zarbalar Isroilning xavf-xatarlarga javob berishga tayyorligini namoyish etadi.
 
Ziddiyatlar va birlashish istiqbollari

Suriyaning yangi rahbariyat uchun asosiy vazifa – qarama-qarshi guruhlarni yarashtirish va tashqi bosimlar davom etayotgan bir paytda mamlakatni tiklash. Turkiya, AQSh va Isroil BMT Xavfsizlik Kengashining 2254-sonli rezolyutsiyasini qo‘llab-quvvatlashni bildirgan bo‘lsa-da, ular o‘z milliy manfaatlarini ilgari surishda davom etmoqda, bu esa Suriya ichki kuchlarining birlashish va tiklanish masalalaridan chalg‘ishiga sabab bo‘lmoqda.

Umuman olganda, Suriya geosiyosiy manfaatlar to‘qnashuvining maydoni bo‘lib qolmoqda, har bir tomon o‘z maqsadlarini ilgari surmoqda. Tashqi ta’sirni bartaraf etish va inklyuziv boshqaruvga o‘tish – yangi rahbariyat ustuvor vazifadir, biroq bu maqsadga erishish mamlakatning tashqi o‘yinchilar manfaatlari o‘rtasida muvaffaqiyatli manevr qila olishiga bog‘liq bo‘ladi.

Strategic Focus: Central Asia
👍14❤4🔥2
AQShning Toshkentdagi elchixonasi Public Diplomacy bo’limiga quyidagi lavozimlarga munosib va malakali talabgorlarni qidirmoqda:

- Press and Media Coordinator
- Digital Production Assistant

Arizalar topshirish muddati: 2025-yil, 2-yanvar.

Batafsil: https://erajobs.state.gov/dos-era/uzb/vacancysearch/searchVacancies.hms

Strategic Focus: Central Asia
👍10❤4😱4🤮3👎2⚡1🔥1😁1🥱1
@westalliance kanalida Rossiya tahdidi va G‘arbning reaksiyasi haqida post chiqdi. Quyida asosiy tezislar:

- Ukrainadagi urush Moskva uchun post sovet hududida sobiq imperiyani tiklash loyihasidan jahon tartibotini qayta taqsimlash uchun kurashga aylandi;

- Rossiya xalqaro maydonda “yolg‘onchi davlat” sifatida mustahkamlandi, Xitoy, Eron va Shimoliy Koreya bilan alyans tuzdi;

- Rus armiyasi yangilandi, biroq uzoq davom etuvchi mojarolarni olib boorish qobiliyati shubha ostida;

- NATOning aksariyat a’zolari mudofaa xarajatlari bo‘yicha majburiyatlarini bajarmayapti, Yevropaning AQShga mudofaa sohasidagi qaramligi juda yuqori darajada;

- Vashington Osiyoga kattaroq e’tibor qaratsa, Yevropa zaiflashadi;

- Rossiyaning agressiyasi uning hamkorlarini (Xitoy, Shimoliy Koreya, Eron) Hind-Tinch okeani yoki Yaqin Sharq kabi hududlarda yanada dadil harakatlarga undamoqda;

- Yuqoridagilarga javoban bir qator taxminlar ilgari surilmoqda: a) Ukrainani qo‘llab-quvvatlash davom etadi; b) Yevropa mudofaasining avtonomiyasi kengayadi; d) Tehron bilan yangi kelishuv imzolanishi mumkin.

Batafsil: https://t.me/westalliance/475
👍12❤5👏3
@erontahlili kanalida Erdog’anning Suriyadagi siyosati bo’yicha prognozlarga oid post chiqdi. Quyida asosiy tezislar:

- Anqara kurd masalasi bahonasida Suriyaning shimolini anneksiya qilishi mumkin;

- HTSh rahbariyati Anqaraning pozitsiyasini tushunib, kurdlarga qarshi chiqmoqda;

- Anqaraning Suriyaga bostirib kirishi yangi gumanitar inqiroz hamda iqtisodiy ahvolning yanada og’irlashishiga olib kelishi mumkin.

Batafsil: https://t.me/erontahlili/678
👍9❤4🔥4
Xitoy va Trampning ikkinchi administratsiyasi: iqtisodiy bosim va strategik istiqbollar

Mexroj Imomov, mustaqil tadqiqotchi

Ekspertlar aytishicha, Donald Trampning Oq uyga qaytishi AQSh va Xitoy o‘rtasidagi allaqachon keskin bo‘lgan munosabatlarni yanada murakkablashtirishi kutilmoqda. Tramp o‘zining so‘zlari va siyosiy pozitsiyasidan kelib chiqib, iqtisodiy protektsionizmni tashqi siyosatining asosiy yo‘nalishi qilib belgilashi ehtimoldan xoli emas. U Xitoy mahsulotlariga qo‘shimcha boj tariflar joriy etishi, investitsiyalar va texnologiya sohasidagi hamkorlikni cheklashi, shuningdek, AQShda o‘qiyotgan xitoylik talabalar sonini qisqartirishi mumkin. Bunday bosim savdo urushining kuchayishiga olib kelishi va nafaqat ikki tomonlama aloqalarga, balki global iqtisodiyotga ham jiddiy zarar yetkazishi mumkin.

Biroq, AQSh siyosatidagi o‘zgarishlarni boshqarish tajribasiga ega bo‘lgan Pekin Trampning qaytishini strategik tahdid sifatida qabul qilmaydi. Aksincha, uning izolyatsion siyosati Xitoy uchun o‘ziga xos imkoniyatlar yaratishi mumkin. AQShning Yevropa va Osiyodagi ittifoqchilariga bo‘lgan majburiyatlarini kamaytirish istagi va tashqi majburiyatlarni qisqartirishga bo‘lgan harakati an’anaviy ittifoqchilarning strategik ustuvorliklarini qayta ko‘rib chiqishiga turtki bo‘lishi mumkin. Xitoy bu vaziyatdan foydalanib, Germaniya, Fransiya va Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari kabi AQShning an’anaviy ittifoqchilari bilan iqtisodiy va diplomatik hamkorlikni chuqurlashtirishga qodir.

Bu fonda mutaxassislar ikki tomonlama aloqalar keskinlashuvi va Xitoyning kuchayishini taxmin qilishmoqda:

Trampning qaytishi savdo urushi keskinlashishiga olib kelishi mumkin, chunki u Xitoyning AQSh bozoridagi, shuningdek, texnologik zanjirlardagi o‘rnini cheklashga intiladi. Bunga javoban, Xitoy o‘z ta’sirini kuchaytirish uchun mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik mexanizmlari, jumladan, RCEP doirasida ko‘proq faoliyat olib borishi kutilmoqda. Bundan tashqari, Trampning izolyatsion siyosati Yevropada yetakchilik bo‘yicha bo‘shliqni keltirib chiqaradi, bu esa AQShning noaniqligidan norozi bo‘lgan davlatlarni Xitoy bilan yaqinlashishga undashi mumkin.

Shu bilan birga, Trampning Xitoyga nisbatan ideologik maqsadlari yo‘qligi to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy to‘qnashuv xavfini, xususan Tayvan atrofidagi taranglikni kamaytirishi mumkin. Har ikki davlat o‘z ichki islohotlariga e’tibor qaratadi: Tramp AQSh iqtisodiyotini mustahkamlashga, Xitoy esa o‘z iqtisodiy o‘sishini jonlantirishga harakat qiladi. Kelgusi to‘rt yilda kim o‘z ichki islohotlarini muvaffaqiyatli amalga oshira olsa, global raqobatda ustunlikka erishadi.

Xulosa qilib aytganda, Trampning ikkinchi muddati Pekin uchun yangi qiyinchiliklarni yuzaga keltirsa-da, uning siyosati, paradoks tarzda, Xitoyning global miqyosdagi pozitsiyalarini mustahkamlashiga yordam berishi mumkin.

G’arbiy alyans
👍11🔥4❤2
Turkiya energetika .pdf
591.8 KB
@erontahlili tomonidan @stratfocusca uchun maxsus tayyorlangan “Turkiyaning Suriyadagi strategik istiqbollari: yangi energetik arxitektura va Sharqiy O‘rta Yer dengizidagi ta’sir” nomli maqola bilan tanishib chiqishingizni va izoh qoldirishingizni so’raymiz.

Strategic Focus: Central Asia
❤7👍5🔥2
🌐 Strategic Focus: Central Asia individual formatda hamkorlik qilishga tayyorligini e’lon qiladi.

Asosiy xizmatlar - tahliliy materiallar tayyorlash va chuqur tadqiqotlar o‘tkazish.

Shuningdek, ta’lim sohasida hamkorlikni taklif qilamiz.

Barcha savollar bo’yicha: @sfca_admin
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍9🔥7❤2
Tramp va AQShning yangi immigratsion siyosati

Sofiya Zokirova, mustaqil tadqiqotchi

Immigratsiya 2024-yilgi saylov kampaniyasida asosiy mavzulardan biri bo‘ldi va Respublikachilarning 76% uni prezidentning ustuvor vazifasi deb hisoblamoqda. Tramp, immigratsiya bo‘yicha o‘zining keskin pozitsiyasi bilan tanilgan: u yana 1) keng qamrovli deportatsiyalar; 2) chegarani nazorat qilishni kuchaytirish va 3) gumanitar dasturlarni qayta ko‘rib chiqishni taklif qilmoqda.

Birinchi prezidentlik davrida Tramp administratsiyasi ichki hududlarda deportatsiyalarni ko‘paytirdi, ammo saylovoldi vaʼdalarda aytilgan darajalarga yetmadi. Trampning Oq uyga qaytishi immigratsion siyosatda katta o‘zgarishlar keltirishi kutilmoqda, ammo bu o‘zgarishlar siyosiy, huquqiy va resurs cheklovlariga bog‘liq bo‘ladi, deydi ekspertlar.

AQSh migratsiya siyosatida bir qator tendensiyalar kuzatilmoqda:

Birinchidan, deportatsion siyosatning kuchayishi. So‘nggi yillarda vaqtinchalik vizalar yoki sudda boshpana masalasida ko‘rib chiqilayotgan 4–5 million muhojirga nisbatan keng qamrovli deportatsiyalar bo‘lishi kutilmoqda. Birinchi prezidentlik davrida Tramp ichki hududlarda immigratsion qonunlarni kuchaytirdi, ammo deportatsiyalar darajasi Obama prezidentligining birinchi davridagi ko‘rsatkichlardan past bo‘ldi. Milliy gvardiya va mahalliy politsiyani jalb qilish singari logistik va huquqiy cheklovlar bu harakatlarning miqyosini cheklashi mumkin.

Ikkinchidan, chegarani nazorat qilish. Qochoqlar va boshpana so‘rovchilar oqimini cheklash siyosati davom ettiriladi. Meksika chegarasi yaqinida xavfsizlik va boshpana sharoitlari bilan bog‘liq jiddiy gumanitar muammolarni keltirib chiqarishi ehtimoliga qaramay, ilgari 71,000 boshpana so‘rovchisiga taʼsir qilgan “Meksikada qoling” (Remain in Mexico) dasturi qayta tiklanishi mumkin. Shuningdek, AQSh hududida boshpana jarayonini kutish imkoniyatlari yanada cheklanishi kutilmoqda.

Uchinchidan, gumanitar dasturlar. Bayden davrida boshlangan Kuba, Gaiti, Venesuela va Ukraina fuqarolari uchun (CHNV va U4U) 500,000 muhojirga vaqtinchalik boshpana bergan dasturlar tugatilishi kutilmoqda. Bundan tashqari, TPS dasturi orqali boshpanaga ega bo‘lgan 850,000 odam ham o‘z huquqlaridan mahrum bo‘lish xavfi ostida. Ayni vaqtda, qo’shimcha 535,000 kishi (DACA dasturi qatnashchilari) ham o‘z maqomini yo‘qotish xavfi ostida.

To’rtinchidan, qonuniy immigratsiya yo‘llarining qisqarishi. Vizalar bo‘yicha katta navbatlarga cheklov kiritish va Xitoy talabalari uchun vizalarni cheklash kabilar qonuniy immigratsiya yo‘llarini sezilarli darajada qisqartiradi. Trampning birinchi prezidentligi davrida bunday sekinlashtirishlar allaqachon oilaviy va mehnatga asoslangan immigratsiyani kamaytirgan edi.

Tahlillardan kelib chiqsak, quyidagilarni taxmin qilishimiz mumkin:

1. Ramziy qattiqqo‘llik: Trampning yangi administratsiyasi dastlabki 100 kun ichida deportatsion reydlar, viza cheklovlari va gumanitar dasturlarni to‘xtatish kabi ko‘zga ko‘rinarli choralar qo‘llaydi. Ammo real natijalar biznes va sud qarorlariga qarshilik tufayli cheklanishi mumkin.

2. Tizimli o‘zgarishlar: Agar Project 2025 tomonidan taklif etilgan chora-tadbirlar amalga oshirilsa, immigratsiya oqimi sezilarli darajada kamayadi, bu esa qishloq xo‘jaligi, qurilish, mehmonxona biznesi va ijtimoiy xizmatlar sohasida ishchi kuchi tanqisligiga olib keladi.

3. Konstitutsion inqiroz: Administratsiya DACAni bekor qilish yoki “musulmonlarga taqiq” kabi choralar bo‘yicha sud qarorlarini eʼtiborsiz qoldirishga urinishi mumkin, bu esa konstitutsion inqirozga olib kelishi ehtimoli mavjud.

Shunday qilib, Trampning yangi immigratsion siyosati nafaqat muhojirlar jamiyatlariga bosimni kuchaytirishi, balki iqtisodiy va gumanitar yo’nalishlarda jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.

G’arbiy alyans
👍17🔥6❤3
Rossiya-2024: beqaror iqtisodiyot va Ukraina urushi fonida buyuk davlat ambitsiyalari

Aleksey Zaxarov, siyosiy tahlilchi

Rossiya 2024 yilda global ambitsiyalar va ichki muammolar o‘rtasida muvozanatni saqlashga harakat qilmoqda: asosiy masalalar Ukraina urushi, iqtisodiy qiyinchiliklar va xalqaro izolyatsiyaning kuchayishi bo‘lib qolmoqda.

Ukraina urushi: strategik qat’iyat

Moskvaning mojaroning hal etilishi bo‘yicha strategiyasi maksimal darajada qat’iy bo‘lib qolmoqda. Ukrainani neytral maqomga keltirish, harbiylashtirishdan voz kechish va sanksiyalarni olib tashlash haqidagi talablar Rossiya rahbariyatining prinsipial pozitsiyasini ko‘rsatadi. Ammo urush iqtisodiyotga jiddiy yuk bo‘lmoqda: mudofaa xarajatlari YAIMning 6,3%ni tashkil etib, federal budjetning uchdan biriga tenglashmoqda.

Donald Trampning saylanishi muzokaralar uchun imkoniyatlar oynasini ochib bergan bo‘lsa-da, Ukraina va Yevropa xavfsizligi bo‘yicha barqaror kelishuvga erishish katta sa’y-harakatlarni talab qiladi. Shu bilan birga, AQShning ATACMS raketalarini yetkazib berishi keskinlikni yanada chuqurlashtirib, Rossiyaning Ukrainaga qarshi energetika infratuzilmasiga zarbalariga sabab bo‘ldi.
 
Ikki tomonlama tashqi siyosat: qarama-qarshilik va alyanslar o‘rtasida

Bu fonda Rossiya ikki yo‘nalishda muammolarga duch kelmoqda:

Birinchi, G‘arb bilan qarama-qarshilik. Sanksiyalarning kuchayishi va G‘arbning Ukrainaga qurol-yarog‘ yetkazib berishi keskinlikni oshirdi. Moskva bunga harbiy va diplomatik choralar bilan reaksiya bermoqda, biroq “qizil chiziqlar” ko‘p hollarda e’tiborsiz qolyapti.

Ikkinchi, Global Janubda sheriklar izlash. Sanksiyalarni yangi to‘lov mexanizmlari (BRICS) orqali aylanib o‘tish harakatlari hozircha cheklangan natijalar bermoqda. AQShning sanksiya siyosati Global Janub davlatlarini ham ehtiyotkorlikka undamoqda.

Ayni vaqtda Xitoy va Hindiston asosiy sheriklar sifatida ajralib turibdi. Xitoy Rossiya ehtiyojlarini elektronika bilan ta’minlashni davom ettirayotgan bo‘lsa-da, “Sibir kuchi 2” loyihasi bo‘yicha kelishmovchiliklar Pekinning ehtiyotkor siyosatini ko‘rsatmoqda. Hindiston esa, aksincha, Rossiya bilan mudofaa sohasidagi hamkorlikni faollashtirdi va qurol-yarog‘ni birgalikda ishlab chiqarish bo‘yicha yangi bitimlarni imzoladi.

Shu bilan birga, Moskva Eron va Shimoliy Koreya bilan aloqalarni kuchaytirdi. Eron dronlar va raketalar yetkazib bermoqda, Shimoliy Koreya esa nafaqat qurol-yarog‘, balki Ukraina urushida qatnashish uchun askarlar ham yuborgan.
 
Iqtisodiy va siyosiy muammolar

Inflyatsiyaning o‘sishi (8,76%), rublning qadrsizlanishi va iqtisodiy o‘sishning sekinlashuvi (III chorakda 3,1%) fonida Rossiya iqtisodiyoti qiyinchilikka duchor qilmoqda. Markaziy bank asosiy stavkani rekord darajada 21%ga oshirdi, bu esa biznes tomonidan tanqid qilinmoqda. Shu bilan birga, siyosiy tizim barqarorligini saqlab qolmoqda: Vladimir Putinning qayta saylanishi hokimiyatning konsolidatsiyasini kuchaytirdi, muxolifat esa tarqoq holda qolmoqda.

Shunday qilib, Rossiya ichki va tashqi muammolarni hal qilib, bir vaqtning o‘zida geosiyosiy ambitsiyalarini saqlab qola oladimi degan savol 2025 yilning asosiy savollaridan biri bo‘lib qolmoqda. Iqtisodiy barqarorlik va yangi global alyanslar Rossiyaning kelajagini belgilovchi asosiy omillar bo‘ladi.

Strategic Focus: Central Asia
👍9❤5🔥3
Xorijiy OAV
The Wall Street Journal - 12.21.2024.pdf
Jahonning yetakchi nashrlarini Xorijiy OAV kanalida kuzating.
❤5👍4🔥2
Forwarded from Xorijiy OAV
🤩 Bugundan boshlab kanalda chiqarilgan barcha jurnallarni shaxsiyda saqlashingiz yoki do’stlaringizga yuborishingiz mumkin!

Xorijiy OAV - biz bilan ko’proq o’qing!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍11🔥4❤3👏2😁2
🌐 Logistika sohasida ishga taklif!

Company name
: New Way Transport LLC
Position: Dispatch/Update
Experience: Minimum 1 year
Requirements: Amazon, DAT
Salary: Will be discussed in the interview
Location: Near Bodomzor Machit
Contacts: @WayneJohn_1

Reklama
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍8❤4
Tramp qaytishining jahon siyosatiga ta’siri
 
Manoj Joshi, siyosiy tahilchi

Donald Trampning ikkinchi prezidentlik muddati global geosiyosatda yangi burilish nuqtasini belgilashi mumkin. “Avvalo Amerika” shiori kun tartibiga qaytishi bilan AQShning Sovuq urush davridan beri global ta’sirini ta’minlab kelayotgan murakkab ittifoqlar tizimi misli ko‘rilmagan bosim ostida qoldi. AQSh o‘z yo‘nalishini belgilayotgan bir paytda, uning ko‘plab muhim ittifoqchilari ichki inqirozlarni boshdan kechirmoqda, bu esa xalqaro sahnada beqarorlikka olib kelmoqda.
 
Ittifoqchilar inqirozi: iqtisodiy va siyosiy beqarorlik
 
AQShning asosiy ittifoqchilari bo‘lgan Germaniya, Fransiya, Yaponiya va Janubiy Koreya katta iqtisodiy va siyosiy muammolarga duch kelmoqda. Germaniyada iqtisodiy turg‘unlik ikkinchi yil ketma-ket kuzatilmoqda, bu esa kansler Shols boshchiligidagi koalitsion hukumatni qiyin ahvolga solib qo‘ydi. Fransiyada siyosiy tanglik cho‘qqiga chiqib, bosh vazir Mishel Barnyening hukumati qulab tushdi. Bu, o‘z navbatida, Marin Le Pen yetakchiligidagi o‘ng qanot partiyasi — “Milliy birlashuv" ning kuchayishiga olib kelmoqda.

Sharqiy Osiyo frontida esa Janubiy Koreya prezidenti Yun Sok Yolning impichmenti tufayli yuzaga kelgan siyosiy beqarorlik AQSh-Janubiy Koreya-Yaponiya uch tomonlama xavfsizlik tizimini yaratish bo‘yicha sa’y-harakatlarga tahdid solmoqda. Yaponiyada esa muddatidan oldin saylovlar natijasida Liberal-demokratik partiya o‘z ko‘pchilik o‘rnini yo‘qotib, mamlakatning iqtisodiy muvaffaqiyatlarini xavf ostiga qo‘ydi.
 
Ittifoqlarga bo‘lgan ishonchning yemirilishi
 
Trampning tranzaksion tashqi siyosat yondashuvi an’anaviy ittifoqlarni allaqachon larzaga keltirgan. Kanadadan va Meksikadan import qilinadigan tovarlarga 25% tariflarning joriy qilinishi Shimoliy Amerikaning iqtisodiy integratsiyasini izdan chiqarishi mumkin. Yevropalik ittifoqchilar esa AQShning Ukrainaga va NATOga nisbatan qo‘llab-quvvatlovni kamaytirishi ehtimolidan tashvishda. Bu tashvish Trampning Ukrainada darhol sulhga chaqirish va Rossiya foydasiga bo‘lgan shartlarni qo‘llab-quvvatlash haqidagi bayonotlari bilan yanada kuchaydi.

Immigratsiya masalasi G‘arbiy blokdagi yana bir bo‘linuvchi omilga aylandi. Masalan, Germaniya Suriya qochqinlariga yashash huquqi berish bo‘yicha murojaatlarni ko‘rib chiqishni to‘xtatdi, bu esa populistik bosimlarning o‘sishini aks ettiradi. Ushbu ichki dinamikalar AQSh ittifoqlari orasidagi birlashuvni yanada qiyinlashtirmoqda.

Strategic Focus: Central Asia
👍6❤4😢1
Tramp qaytishining jahon siyosatiga ta’siri - davomi
 
Manoj Joshi, siyosiy tahilchi
 
Ko‘p qutbli dunyoning shakllanishi
 
Tramp ma’muriyatining izolatsionistik siyosati fonida dunyo ko‘p qutblilikka o‘tishi mumkin. Ko‘p vektorli siyosat olib boruvchi Hindiston kabi davlatlar bundan foyda ko‘rishga tayyor, Xitoy esa AQShning yetakchilikdan chekinishi tufayli yuzaga kelgan bo‘shliqdan foydalanishi mumkin. Shu bilan birga, Fransiya va Germaniya kabi Yevropa davlatlari mustaqil xavfsizlik mexanizmlarini ishlab chiqishni tezlashtirishi ehtimoldan xoli emas.

Bu kontekstda ekspertlar quyidagi taxminlarni ilgari surmoqdalar:

Birinchi, AQSh ta’sirining pasayishi: Ittifoqlarning zaiflashishi Vashingtonning geosiyosiy ta’sirini kamaytirib, uning global jarayonlarni boshqarish qobiliyatini cheklashi mumkin.

Ikkinchi, yadro ambitsiyalari: Yaponiya va Janubiy Koreya AQSh xavfsizlik kafolatlari zaiflashsa, yadro siyosatini qayta ko‘rib chiqishi mumkin.

Uchinchi, iqtisodiy zarbalar: Proteksionizm va tariflar global savdoga zarar yetkazib, ittifoqchilarning iqtisodiy muammolarini yanada chigallashtirishi mumkin.

To‘rtinchi, Yevropaning xavfsizlik muammolari: AQShning Ukraina mojarosidan chiqib ketishi Yevropa davlatlarini o‘z mudofaa strategiyalarini qayta ko‘rib chiqishga majbur qilishi mumkin.
 
Xulosa qilib aytganda, “Avvalo Amerika” siyosatining qaytishi jahon sahnasida ulkan siljishga sabab bo‘lishi mumkin. An’anaviy ittifoqlarning zaiflashishi va ittifoqchi davlatlarda populizmning o‘sishi chuqur tizimli muammolarni aks ettiradi.

Bu jarayon AQShning global yetakchiligida pasayishning boshlanishi bo‘lsa-da, shu bilan birga, muvozanatli ko‘p qutbli dunyo tartibining shakllanishi uchun imkoniyatlarni ochadi. Ammo bu o‘tish jarayoni iqtisodiy beqarorlik va geosiyosiy parchalanish xavflari bilan bog‘liq bo‘ladi. O‘zbekiston kabi davlatlar uchun ushbu o‘zgarishlarga moslashish strategik fikrlash va yangi hamkorliklarga faol yondashuvni talab qiladi.

Strategic Focus: Central Asia
👍9❤4🔥3
Tariximiz sahifalarida o'chmas iz qoldirgan Jadidchi ajdodlarimizning so'nmas xotirasiga bag'ishlangan Jadidlar (Джадидизм) kanaliga qo’shilishni tavsiya qilamiz. Unda jadidlar va jadidshunos olimlar asarlari, maqolalari, arxiv ma'lumotlar berib boriladi.

Kanalga qo’shiling:
Jadidlar (Джадидизм)
👍15❤5🔥3👎1👏1
Turkiya diplomatiyasining yangi yo‘nalishi: Suriya

Mexroj Imomov, mustaqil tadqiqotchi

Turkiya tashqi ishlar vaziri Hakan Fidanning Damashqqa tashrifi va yangi suriyalik hukumat yetakchisi Ahmad al-Sharo (al-G’iloniy nomi bilan tanilgan) bilan uchrashuvi turk-suriya munosabatlarida yangi sahifani ochadi. Bu tashrif, tashqi ishlar vazirlari darajasidagi birinchi rasmiy tashrif bo‘lib, nafaqat diplomatik, balki ramziy ahamiyatga ham ega. Bungacha MIT (Razvedka xizmati) rahbari Ibrahim Kalinning tashrifi allaqachon ikki tomonlama munosabatlardagi chuqur o‘zgarishlarga ishora qilgandi.

Turkiya asosiy o‘yinchi sifatida

Xalqaro va mintaqaviy aktorlar orasida alohida o‘rinni egallagan Turkiya Suriya tiklanish jarayonida asosiy hamkor bo‘lishga tayyor ekanligini namoyon qilmoqda. Ko‘pgina davlatlardan farqli o‘laroq, Anqara Suriya barqarorligini nafaqat mintaqa, balki global tartib uchun manfaatli deb biladi. Suriya xalqining o‘z kelajagini belgilashdagi suveren huquqiga qaratilgan e’tibor Turkiyaning ushbu jarayondagi roliga ishonchni mustahkamlaydi.

Hamkorlikning yangi modeli

Turkiya va Suriya o‘rtasidagi munosabatlarning tarixiy konteksti shuni ko‘rsatadiki, “maxsus” hamkorlikni rivojlantirish boshqa davlatlar uchun ham model bo‘lishi mumkin. Infratuzilma, turar-joy fondi, sog‘liqni saqlash va ta’lim tizimlari tiklanishi, shuningdek barqaror davlat tuzilmasini yaratish ustida birgalikdagi ishlar turk-suriya munosabatlarini odatiy diplomatiya doirasidan chiqaradi.

Ushbu model muvaffaqiyati Birinchi jahon urushidan keyin shakllangan va mintaqadan tashqaridagi kuchlarning manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan an’anaviy Yaqin Sharq “tuzilmasi”ni o‘zgartirishi mumkin.

Sinovlar va istiqbollar

Biroq, bu optimizm ma’lum xavflar bilan chambarchas bog‘liq. Suriya tiklanishi va o‘tish davri jarayoni nafaqat katta resurslarni, balki yangi Suriya rahbariyati va xalqaro hamjamiyatning siyosiy irodasini ham talab qiladi. Turkiya sanksiyalarni bekor qilish, iqtisodiy yordamni rag‘batlantirish va terrorizmga qarshi kurashda asosiy rolni o‘ynashi mumkin.

Hakan Fidanning so‘zlariga ko‘ra: “Endi kutib o‘tirish vaqti emas. Harakat qilishimiz kerak”. Ushbu pozitsiya Anqaraning ambitsiyalarini anglashga yordam beradi.

Yaqin kelajakda Turkiya va Suriya o‘rtasidagi faol muloqotning oshishi, aniq rejalarning shakllanishi va birgalikdagi loyihalarning amalga oshirilishini kutish mumkin. Ushbu harakatlar muvaffaqiyati mintaqada uzoq kutilgan barqarorlik sari muhim qadam bo‘ladi.

@erontahlili
👍10❤4🔥4
🚀 So’rovnoma: O’zbekistonliklar va xalqaro munosabatlar

O’zbekiston aholisining xalqaro munosabatlar bo’yicha fikrini o’rganish maqsadida quyidagi so’rovnomada ishtirok etishga taklif etamiz.

Strategic Focus: Central Asia
🔥16❤3👎3⚡2👍1🌚1