Imamog’lu yoki Erdog‘an: Turkiyaning yo‘li – tashqi siyosatmi yoki ichki islohotlarmi?
Erdog‘an va Imamog’lu qarama-qarshiligi - Turkiya rivojlanishining ikki xil strategiyasi o‘rtasidagi tanlovdir. Erdog‘an faol tashqi siyosatga tayanib, Turkiyaning Kipr, Falastin, Afrika, Kavkaz va Turkistondagi pozitsiyalarini mustahkamlashga harakat qilmoqda.
Imamog‘lu esa inflyatsiya, ishsizlik va iqtisodiy inqiroz kabi ichki muammolarga e’tibor qaratmoqda. Uning yondashuvi an’anaviy kemalist yondashuvga yaqin bo‘lib, ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlik va institutsional islohotlarga ustuvorlik beradi.
CHP (Cumhuriyet Halk Partisi)) partiyasining praymerizida Imamog‘lu prezidentlikka nomzod sifatida ko‘rsatildi. Uni 1,7 million partiya a’zosi va 64 million saylovchidan 13 million partiyasiz fuqaro qo‘llab-quvvatladi — bu mamlakat ichkarisida o‘zgarishlarga bo‘lgan talab borligini ko‘rsatadi.
Markaziy Osiyo va butun turkiy dunyo uchun esa eng muhimi — Turkiya kuchli, barqaror va obro‘li ittifoqchi bo‘lib qolishi. Saylovda kim g‘olib bo‘lishidan qat’i nazar, Anqara turkiy integratsiyaning muhim markazi bo‘lib qoladi.
Strategic Focus: Central Asia
Erdog‘an va Imamog’lu qarama-qarshiligi - Turkiya rivojlanishining ikki xil strategiyasi o‘rtasidagi tanlovdir. Erdog‘an faol tashqi siyosatga tayanib, Turkiyaning Kipr, Falastin, Afrika, Kavkaz va Turkistondagi pozitsiyalarini mustahkamlashga harakat qilmoqda.
Imamog‘lu esa inflyatsiya, ishsizlik va iqtisodiy inqiroz kabi ichki muammolarga e’tibor qaratmoqda. Uning yondashuvi an’anaviy kemalist yondashuvga yaqin bo‘lib, ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlik va institutsional islohotlarga ustuvorlik beradi.
CHP (Cumhuriyet Halk Partisi)) partiyasining praymerizida Imamog‘lu prezidentlikka nomzod sifatida ko‘rsatildi. Uni 1,7 million partiya a’zosi va 64 million saylovchidan 13 million partiyasiz fuqaro qo‘llab-quvvatladi — bu mamlakat ichkarisida o‘zgarishlarga bo‘lgan talab borligini ko‘rsatadi.
Markaziy Osiyo va butun turkiy dunyo uchun esa eng muhimi — Turkiya kuchli, barqaror va obro‘li ittifoqchi bo‘lib qolishi. Saylovda kim g‘olib bo‘lishidan qat’i nazar, Anqara turkiy integratsiyaning muhim markazi bo‘lib qoladi.
Strategic Focus: Central Asia
👍28🔥11💯7❤5😁2🤔2
Mavzu bo’yicha postlar:
Erdog‘an — zamonaviy Turkiya siyosatining markaziy figurasi
Erdo‘g‘an nega Imamog‘luga o‘rnini bo‘shatib berishi kerak?
Erdog‘an — zamonaviy Turkiya siyosatining markaziy figurasi
Erdo‘g‘an nega Imamog‘luga o‘rnini bo‘shatib berishi kerak?
👍7❤4🔥4⚡3
Rossiya va AQSh yaqinlashuvi: Markaziy Osiyo uchun saboqlar
Rossiya va AQSh o‘rtasidagi yaqinlashuv yo‘lidagi so‘nggi qadamlar, xususan, Ukraina mojarosini tartibga solish bo‘yicha muzokaralar kontekstida, postsovet makonida, jumladan, Markaziy Osiyoda katta rezonans uyg‘otmoqda. Tarixan Moskva ta’sirida bo‘lgan, ammo so‘nggi o‘n yilliklarda tobora ko‘proq Xitoy va boshqa global kuchlarga yaqinlashishni boshlagan ushbu mintaqa tashqi siyosatini qayta ko‘rib chiqishga majbur bo‘lmoqda. Markaziy Osiyo bu jarayondan qanday saboqlar chiqarishi mumkin?
Birinchi saboq – buyuk davlatlarga qaramlik barqarorlik garovi emasligi haqidagi illuziyaning yemirilishidir. Ukraina bilan bog‘liq holat yirik o‘yinchilarning manfaatlari keskin o‘zgarishi mumkinligini va qaram davlatlarning himoyasiz holatda qolishini ko‘rsatmoqda. Markaziy Osiyo davlatlari tashqi aloqalarni diversifikatsiya qilish haqida jiddiy o‘ylab ko‘rishlari kerak, aks holda ular ovozi inobatga olinmaydigan geosiyosiy bitimlarning garoviga aylanishlari mumkin. Masalan, O’zbekiston ko‘p yo‘nalishli diplomatiya orqali Xitoy, Yevropa Ittifoqi va Turkiya bilan aloqalarni rivojlantirib, Rossiya yoki AQShga bir tomonlama tayanib qolmaslik siyosatini yuritmoqda.
Ikkinchi saboq – strategik qarorlar qabul qilishda mustaqillikning ahamiyati. Garchi Ozarbayjon Markaziy Osiyoning bir qismi bo‘lmasa-da, u haddan tashqari bir tomonlama qaramlikdan qochib, iqtisodiy mustaqillik va mintaqaviy ittifoqlar orqali o‘z pozitsiyalarini mustahkamladi va natijada Qorabog‘ ustidan nazoratni qaytarishga erishdi. Bu mintaqa davlatlari uchun signal – ichki resurslarga, xususan, energetika va harbiy salohiyatga sarmoya kiritish tashqi yordamga umid bog‘lashdan ko‘ra ko‘proq harakat erkinligini beradi.
Uchinchi saboq – mintaqaviy hamkorlik zarurati. Rossiya va AQSh o‘rtasidagi yaqinlashuv global o‘yinchilar kichik davlatlar manfaatlari hisobiga o‘z muammolarini hal qilishga moyilligini ko‘rsatmoqda. Markaziy Osiyo mintaqaviy aloqalarni mustahkamlash, umumiy iqtisodiy va xavfsizlik tashabbuslarini ilgari surish orqali foyda ko‘rishi mumkin. Bu ayniqsa, “Bir makon – bir yo‘l” orqali Xitoy ta’sirining ortib borayotgan sharoitida dolzarb, chunki yagona pozitsiya mintaqa davlatlarining muzokaralardagi mavqeini mustahkamlashi mumkin.
Nihoyat, Rossiya-AQSh dialogi atrofidagi voqealar tashqi omillar beqarorligini yana bir bor eslatmoqda. Markaziy Osiyo Rossiya ta’sirining zaiflashuvi va AQShning bu bo‘shliqni to‘liq to‘ldirishga tayyor emasligi kabi ssenariylarga tayyor bo‘lishi kerak. Bu boshqa o‘yinchilar – Xitoy, Hindiston, Eron, Turkiya – uchun imkoniyatlar oynasini ochadi, biroq mintaqadan katta moslashuvchanlik va strategik uzoqni ko‘ra olishni talab qiladi.
Xulosa qilib aytganda, Rossiya va AQSh yaqinlashuvi qaram davlatlarning zaif tomonlarini ochibgina qolmay, Markaziy Osiyoni o‘z yo‘lini izlashga undaydi. Muvaffaqiyat mintaqaning ko‘p vektorlilik, ichki barqarorlik va jamoaviy sa’y-harakatlarni qanchalik muvozanatlay olishiga, buyuk davlatlar o‘yinlarining qurboniga aylanmasligiga bog‘liq bo‘ladi.
Strategic Focus: Central Asia
Rossiya va AQSh o‘rtasidagi yaqinlashuv yo‘lidagi so‘nggi qadamlar, xususan, Ukraina mojarosini tartibga solish bo‘yicha muzokaralar kontekstida, postsovet makonida, jumladan, Markaziy Osiyoda katta rezonans uyg‘otmoqda. Tarixan Moskva ta’sirida bo‘lgan, ammo so‘nggi o‘n yilliklarda tobora ko‘proq Xitoy va boshqa global kuchlarga yaqinlashishni boshlagan ushbu mintaqa tashqi siyosatini qayta ko‘rib chiqishga majbur bo‘lmoqda. Markaziy Osiyo bu jarayondan qanday saboqlar chiqarishi mumkin?
Birinchi saboq – buyuk davlatlarga qaramlik barqarorlik garovi emasligi haqidagi illuziyaning yemirilishidir. Ukraina bilan bog‘liq holat yirik o‘yinchilarning manfaatlari keskin o‘zgarishi mumkinligini va qaram davlatlarning himoyasiz holatda qolishini ko‘rsatmoqda. Markaziy Osiyo davlatlari tashqi aloqalarni diversifikatsiya qilish haqida jiddiy o‘ylab ko‘rishlari kerak, aks holda ular ovozi inobatga olinmaydigan geosiyosiy bitimlarning garoviga aylanishlari mumkin. Masalan, O’zbekiston ko‘p yo‘nalishli diplomatiya orqali Xitoy, Yevropa Ittifoqi va Turkiya bilan aloqalarni rivojlantirib, Rossiya yoki AQShga bir tomonlama tayanib qolmaslik siyosatini yuritmoqda.
Ikkinchi saboq – strategik qarorlar qabul qilishda mustaqillikning ahamiyati. Garchi Ozarbayjon Markaziy Osiyoning bir qismi bo‘lmasa-da, u haddan tashqari bir tomonlama qaramlikdan qochib, iqtisodiy mustaqillik va mintaqaviy ittifoqlar orqali o‘z pozitsiyalarini mustahkamladi va natijada Qorabog‘ ustidan nazoratni qaytarishga erishdi. Bu mintaqa davlatlari uchun signal – ichki resurslarga, xususan, energetika va harbiy salohiyatga sarmoya kiritish tashqi yordamga umid bog‘lashdan ko‘ra ko‘proq harakat erkinligini beradi.
Uchinchi saboq – mintaqaviy hamkorlik zarurati. Rossiya va AQSh o‘rtasidagi yaqinlashuv global o‘yinchilar kichik davlatlar manfaatlari hisobiga o‘z muammolarini hal qilishga moyilligini ko‘rsatmoqda. Markaziy Osiyo mintaqaviy aloqalarni mustahkamlash, umumiy iqtisodiy va xavfsizlik tashabbuslarini ilgari surish orqali foyda ko‘rishi mumkin. Bu ayniqsa, “Bir makon – bir yo‘l” orqali Xitoy ta’sirining ortib borayotgan sharoitida dolzarb, chunki yagona pozitsiya mintaqa davlatlarining muzokaralardagi mavqeini mustahkamlashi mumkin.
Nihoyat, Rossiya-AQSh dialogi atrofidagi voqealar tashqi omillar beqarorligini yana bir bor eslatmoqda. Markaziy Osiyo Rossiya ta’sirining zaiflashuvi va AQShning bu bo‘shliqni to‘liq to‘ldirishga tayyor emasligi kabi ssenariylarga tayyor bo‘lishi kerak. Bu boshqa o‘yinchilar – Xitoy, Hindiston, Eron, Turkiya – uchun imkoniyatlar oynasini ochadi, biroq mintaqadan katta moslashuvchanlik va strategik uzoqni ko‘ra olishni talab qiladi.
Xulosa qilib aytganda, Rossiya va AQSh yaqinlashuvi qaram davlatlarning zaif tomonlarini ochibgina qolmay, Markaziy Osiyoni o‘z yo‘lini izlashga undaydi. Muvaffaqiyat mintaqaning ko‘p vektorlilik, ichki barqarorlik va jamoaviy sa’y-harakatlarni qanchalik muvozanatlay olishiga, buyuk davlatlar o‘yinlarining qurboniga aylanmasligiga bog‘liq bo‘ladi.
Strategic Focus: Central Asia
👍24❤10🔥8
Nargiza Umarova o‘zining "O‘zbekiston Janubiy Kavkaz bilan transport aloqalarini qanday rivojlantirmoqda?" nomli maqolasida global geosiyosiy o‘zgarishlar sharoitida O‘zbekistonning savdo yo‘llarini diversifikatsiya qilish va tranzit salohiyatini mustahkamlash borasidagi sa’y-harakatlarining tahlil qiladi. Ekspert Ukrainada urush boshlanganidan so‘ng Transkaspiy xalqaro transport yo‘lining (TITR) ahamiyati ortib borayotganiga e’tibor qaratib, bu Xitoydan Markaziy Osiyo orqali yuk oqimlarini Rossiya orqali an’anaviy shimoliy yo‘nalish o‘rniga qayta yo‘naltirishga turtki bo‘lganini aytmoqda.
Maqolaning asosiy e’tibori O‘zbekistonning Transkaspiy va Transkavkaz yo‘laklari o‘rtasida bog‘lovchi bo‘g‘in vazifasini bajaruvchi, Kavkazortidagi eng yirik iqtisodiyotga ega Ozarbayjon bilan o‘zaro hamkorligiga qaratilgan. 2019-yilda O‘zbekiston, Ozarbayjon, Turkmaniston, Gruziya, Qirg‘iziston va Turkiya ishtirokida ishga tushirilgan CASCA+ (Markaziy Osiyo - Janubiy Kavkaz - Anadolu+) multimodal yo‘lagining yaratilishi mintaqaning xalqaro transport tarmoqlariga integratsiyalashuvi yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi. 2022-yil dekabr oyida ushbu yo‘nalish bo‘yicha birinchi konteyner poyezdi O‘zbekistondan Bolgariyaning Burgas portigacha bo‘lgan 4000 km dan ortiq masofani bosib o‘tdi, bu, ayniqsa, Xitoy-Qirg‘iziston-O‘zbekiston temir yo‘li qurilishini hisobga olgan holda, loyihaning iqtisodiy samaradorligi va kengayishini ko‘rsatdi.
N.Umarova yangi yo‘nalishlarning asosiy afzalligi sifatida Sharqiy Osiyo va Yevropa o‘rtasidagi masofani 900 km va yetkazib berish vaqtini 7-8 kunga qisqarishini aytmoqda. Aynan shu omil Ozarbayjon va Gruziya bilan hamkorlikni Toshkent uchun ustuvor yo‘nalishga aylantiradi, deydi maqola muallifi. O‘tkazish qobiliyati yiliga 5 million tonnagacha oshgan Boku-Tbilisi-Kars (BTK) temir yo‘li va Ozarbayjondan Turkiyagacha bo‘lgan yo‘lni 343 kilometrga qisqartirishi mumkin bo‘lgan Zangezur yo‘lagi salohiyatiga alohida e’tibor qaratildi, garchi uni amalga oshirish Ozarbayjon va Armaniston o‘rtasidagi kelishmovchiliklar tufayli murakkablashgan bo‘lsa-da.
Boku xalqaro dengiz savdo porti va Gruziyaning Poti va Batumi portlaridan foydalanish O‘zbekiston transport strategiyasining muhim elementi bo‘lib, ular orqali har yili 1 million tonnadan ortiq O‘zbekiston yuklari o‘tadi. Toshkent nafaqat ushbu obyektlardan faol foydalanmoqda, balki ularni rivojlantirishga sarmoya kiritmoqda, terminallar va omborlar qurishni, shuningdek, Ozarbayjon bilan qo‘shma kemasozlik loyihalarini rejalashtirmoqda. Bu 2030-yilga borib tranzit yuklar hajmini 22 million tonnaga yetkazish bo‘yicha ulkan maqsadning bir qismidir.
Shunga qaramay, ekspert ma’muriy va texnik to‘siqlarni bartaraf etish: tariflarni unifikatsiya qilish, bojxona tartib-qoidalarini soddalashtirish, Transkaspiy raqamli tranzit portali kabi IT-texnologiyalarni joriy etish zarurligini ta’kidlaydi. Muvaffaqiyat mamlakatlarning murosaga tayyorligiga bog‘liq, buni O‘zbekiston va Ozarbayjonning strategik hamkorligi, jumladan, temir yo‘l tashuvlariga 50 foizgacha chegirmalar va parom transporti uchun tarif imtiyozlarini muhokama qilish allaqachon ko‘rsatmoqda.
Umuman olganda, O‘zbekiston geosiyosiy siljishlar va Janubiy Kavkaz bilan hamkorlikdan yangi iqtisodiy imkoniyatlar kaliti sifatida foydalanib, transport boshi berk ko‘chadan Yevroosiyoning tranzit markaziga aylanishga intilmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Maqolaning asosiy e’tibori O‘zbekistonning Transkaspiy va Transkavkaz yo‘laklari o‘rtasida bog‘lovchi bo‘g‘in vazifasini bajaruvchi, Kavkazortidagi eng yirik iqtisodiyotga ega Ozarbayjon bilan o‘zaro hamkorligiga qaratilgan. 2019-yilda O‘zbekiston, Ozarbayjon, Turkmaniston, Gruziya, Qirg‘iziston va Turkiya ishtirokida ishga tushirilgan CASCA+ (Markaziy Osiyo - Janubiy Kavkaz - Anadolu+) multimodal yo‘lagining yaratilishi mintaqaning xalqaro transport tarmoqlariga integratsiyalashuvi yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi. 2022-yil dekabr oyida ushbu yo‘nalish bo‘yicha birinchi konteyner poyezdi O‘zbekistondan Bolgariyaning Burgas portigacha bo‘lgan 4000 km dan ortiq masofani bosib o‘tdi, bu, ayniqsa, Xitoy-Qirg‘iziston-O‘zbekiston temir yo‘li qurilishini hisobga olgan holda, loyihaning iqtisodiy samaradorligi va kengayishini ko‘rsatdi.
N.Umarova yangi yo‘nalishlarning asosiy afzalligi sifatida Sharqiy Osiyo va Yevropa o‘rtasidagi masofani 900 km va yetkazib berish vaqtini 7-8 kunga qisqarishini aytmoqda. Aynan shu omil Ozarbayjon va Gruziya bilan hamkorlikni Toshkent uchun ustuvor yo‘nalishga aylantiradi, deydi maqola muallifi. O‘tkazish qobiliyati yiliga 5 million tonnagacha oshgan Boku-Tbilisi-Kars (BTK) temir yo‘li va Ozarbayjondan Turkiyagacha bo‘lgan yo‘lni 343 kilometrga qisqartirishi mumkin bo‘lgan Zangezur yo‘lagi salohiyatiga alohida e’tibor qaratildi, garchi uni amalga oshirish Ozarbayjon va Armaniston o‘rtasidagi kelishmovchiliklar tufayli murakkablashgan bo‘lsa-da.
Boku xalqaro dengiz savdo porti va Gruziyaning Poti va Batumi portlaridan foydalanish O‘zbekiston transport strategiyasining muhim elementi bo‘lib, ular orqali har yili 1 million tonnadan ortiq O‘zbekiston yuklari o‘tadi. Toshkent nafaqat ushbu obyektlardan faol foydalanmoqda, balki ularni rivojlantirishga sarmoya kiritmoqda, terminallar va omborlar qurishni, shuningdek, Ozarbayjon bilan qo‘shma kemasozlik loyihalarini rejalashtirmoqda. Bu 2030-yilga borib tranzit yuklar hajmini 22 million tonnaga yetkazish bo‘yicha ulkan maqsadning bir qismidir.
Shunga qaramay, ekspert ma’muriy va texnik to‘siqlarni bartaraf etish: tariflarni unifikatsiya qilish, bojxona tartib-qoidalarini soddalashtirish, Transkaspiy raqamli tranzit portali kabi IT-texnologiyalarni joriy etish zarurligini ta’kidlaydi. Muvaffaqiyat mamlakatlarning murosaga tayyorligiga bog‘liq, buni O‘zbekiston va Ozarbayjonning strategik hamkorligi, jumladan, temir yo‘l tashuvlariga 50 foizgacha chegirmalar va parom transporti uchun tarif imtiyozlarini muhokama qilish allaqachon ko‘rsatmoqda.
Umuman olganda, O‘zbekiston geosiyosiy siljishlar va Janubiy Kavkaz bilan hamkorlikdan yangi iqtisodiy imkoniyatlar kaliti sifatida foydalanib, transport boshi berk ko‘chadan Yevroosiyoning tranzit markaziga aylanishga intilmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍15🔥15💯4⚡3
"The Diplomat" yetakchi tahliliy nashri o‘zbekistonlik ekspertlar H.Boltaev va I.Gafarovning "Uzbekistan’s Evolving Northern Afghanistan Strategy" nomli maqolasini e’lon qildi, unda O‘zbekistonning Afg‘onistonga nisbatan tashqi siyosatidagi o‘zgarishlar tahlil qilingan. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Toshkent, ayniqsa, Afg‘onistonning shimoliy viloyatlarida xavfsizlikka yo‘naltirilgan yondashuvdan pragmatik, iqtisodiy ustuvor strategiyaga o‘tmoqda.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, so‘nggi yillarda O‘zbekiston Afg‘oniston bilan savdo-iqtisodiy hamkorlikni faol rivojlantirmoqda, ikki tomonlama tovar ayirboshlash hajmini 3 milliard dollarga yetkazish va Mozori Sharifda savdo markazini qurish, Transafg‘on transport yo‘lagini amalga oshirish kabi loyihalar orqali aloqalarni mustahkamlashga intilmoqda. Shimoliy Afg‘oniston va O‘zbekistonning umumiy ildizlari –Movarounnahr mintaqasi o‘tmishiga borib taqaladigan tarixiy, madaniy va etnik aloqalar barqaror sheriklik uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Iqtisodiy omillar bugungi munosabatlarda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda. 41 million aholiga ega Afg‘oniston o‘zbek tovarlari uchun istiqbolli bozor sifatida qaralmoqda. O‘zbekiston shimoliy viloyatlardagi ustunliklaridan foydalangan holda Xitoy, Rossiya va Eron kabi davlatlar bilan raqobatlashmoqda. Qo‘shtepa kanali loyihasi Toshkent tomonidan suv mojarolari manbai emas, balki mintaqani iqtisodiy rivojlantirish imkoniyati sifatida ko‘rilmoqda. Ya’ni tashqi siyosatning asosiy fokusi – hamkorlik orqali barqarorlikka erishish.
O‘zbekiston, shuningdek, ta’sirni kuchaytirish va radikal mafkuralarga qarshi turish uchun Mozori Sharifda madrasa qurish kabi ta’lim tashabbuslari orqali yumshoq kuchni qo‘llamoqda. Biroq, Afg‘oniston shimolidagi etnik tarkibning o‘zgarishi, Xitoy ta’sirining kuchayishi va energetika sohasidagi raqobat Toshkent strategiyasiga tuzatishlar kiritishni talab qilishi mumkin.
Umuman olganda, O‘zbekiston Afg‘onistonni Markaziy Osiyoning bir qismi sifatida ko‘radi va o‘z sa’y-harakatlarini mamlakatning shimoliy hududlariga qaratmoqda. Bunda mintaqaviy barqarorlikka erishish va ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlash iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish orqali amalga oshirilmoqda, bu esa an’anaviy xavfsizlik masalalaridan tashqariga chiqadi.
Grand Strategiya - xalqaro munosabatlar, geosiyosat va tahlil
Hamza Boltaev - Afg‘oniston va Janubiy Osiyo tadqiqotlar markazi rahbari, Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (JIDU).
Islomxon Gafarov - Afg‘oniston va Janubiy Osiyo tadqiqotlar markazi katta ilmiy xodimi, Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, so‘nggi yillarda O‘zbekiston Afg‘oniston bilan savdo-iqtisodiy hamkorlikni faol rivojlantirmoqda, ikki tomonlama tovar ayirboshlash hajmini 3 milliard dollarga yetkazish va Mozori Sharifda savdo markazini qurish, Transafg‘on transport yo‘lagini amalga oshirish kabi loyihalar orqali aloqalarni mustahkamlashga intilmoqda. Shimoliy Afg‘oniston va O‘zbekistonning umumiy ildizlari –Movarounnahr mintaqasi o‘tmishiga borib taqaladigan tarixiy, madaniy va etnik aloqalar barqaror sheriklik uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Iqtisodiy omillar bugungi munosabatlarda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda. 41 million aholiga ega Afg‘oniston o‘zbek tovarlari uchun istiqbolli bozor sifatida qaralmoqda. O‘zbekiston shimoliy viloyatlardagi ustunliklaridan foydalangan holda Xitoy, Rossiya va Eron kabi davlatlar bilan raqobatlashmoqda. Qo‘shtepa kanali loyihasi Toshkent tomonidan suv mojarolari manbai emas, balki mintaqani iqtisodiy rivojlantirish imkoniyati sifatida ko‘rilmoqda. Ya’ni tashqi siyosatning asosiy fokusi – hamkorlik orqali barqarorlikka erishish.
O‘zbekiston, shuningdek, ta’sirni kuchaytirish va radikal mafkuralarga qarshi turish uchun Mozori Sharifda madrasa qurish kabi ta’lim tashabbuslari orqali yumshoq kuchni qo‘llamoqda. Biroq, Afg‘oniston shimolidagi etnik tarkibning o‘zgarishi, Xitoy ta’sirining kuchayishi va energetika sohasidagi raqobat Toshkent strategiyasiga tuzatishlar kiritishni talab qilishi mumkin.
Umuman olganda, O‘zbekiston Afg‘onistonni Markaziy Osiyoning bir qismi sifatida ko‘radi va o‘z sa’y-harakatlarini mamlakatning shimoliy hududlariga qaratmoqda. Bunda mintaqaviy barqarorlikka erishish va ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlash iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish orqali amalga oshirilmoqda, bu esa an’anaviy xavfsizlik masalalaridan tashqariga chiqadi.
Grand Strategiya - xalqaro munosabatlar, geosiyosat va tahlil
👍21🔥5💯4⚡3❤🔥2❤1
Tolibon Afg‘onistonning tabiiy boyliklarini tashqi siyosat quroli sifatida ishlatmoqda
Nightingale Intelligence konsalting kompaniyasi (tahlilchi do’stimiz Eldaniz Gusseinov tashkil qilgan)
Afg‘onistonning foydali qazilmalari milliy o‘zlik va xalqaro geosiyosat kesishmasida joylashgan. Hozirgi Tolibon rejimi davrida mamlakatning 3 trillion dollarga baholangan resurslarga ega “boy davlat” ekani haqidagi narrativ nafaqat iqtisodiy salohiyatni bildiradi, balki ehtiyotkorlik bilan ishlab chiqilgan tashqi siyosat vositasi sifatida xizmat qilmoqda. Rejimning 28 viloyatda 647 ta konni xaritalashtirish, yuzlab konchilik shartnomalarini imzolash va yirik loyihalarni – zumrad va yoqutlardan tortib, mis va oltinlargacha – ishga tushirishdagi sa’y-harakatlari suverenitetni mustahkamlash va global kapitalni jalb etishga qaratilgan.
Afg‘oniston Tog‘-kon vazirligiga ko‘ra, mamlakatdagi eng yirik investorlar Xitoy, Eron, Turkiya va O‘zbekistonning kompaniyalari bo‘lib, umumiy sarmoya hajmi 8 milliard dollarga baholanmoqda. Vazirlik vakili Humoyun Afgan ta’kidlaganidek, investitsiyalar strategik ahamiyatga ega sohalar – mis, oltin, temir, sement, shuningdek neft va gazga yo‘naltirilgan.
Afg‘oniston konchilik sektorida jiddiy kuchlar kurashi haqida gapirishga hali erta. Biroq Xitoy o‘z investitsiyalarini faol tarzda ishlatmoqda — bunga Mis Aynak mis koni misol bo‘la oladi — va bu orqali Pekin “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusini ilgari surmoqda. Bu loyihalar nafaqat elektromobil sanoati va dekarbonizatsiya uchun zarur bo‘lgan muhim minerallarga kirishni ta’minlaydi, balki Xitoyning Afg‘onistondagi strategik mavqeini ham mustahkamlaydi.
Hindiston va Rossiya ham bu resurslar poygasida yangi o‘yinchilarga aylanmoqda. Hindiston Afg‘onistonning litiy konlariga katta qiziqish bildirmoqda, bu esa mamlakatning tez sur’atlarda rivojlanayotgan elektromobil bozori va toza energiya tashabbuslariga xizmat qilishi kerak. Biroq Xitoyning mavjud manfaatlari Hindistonning rejalarini murakkablashtirmoqda. Shu bilan birga, rossiyalik yuqori martabali amaldorlarning so‘nggi tashriflari Moskvaning Afg‘onistonga bo‘lgan qiziqishi ortayotganini va bu G‘arb ta’siriga qarshi umumiy strategiyaning bir qismi ekanini ko‘rsatmoqda.
Yuqoridagi jarayonlar Afg‘onistonni geostrategik shaxmat doskasiga aylantirmoqda — bu yerda resurslarni qazib olish va nazorat qilish nafaqat iqtisodiy vosita, balki diplomatik bosim o‘tkazish usuliga ham aylangan.
Hozirda Afg‘onistonda bir nechta yirik tog‘-kon loyihalari amalga oshirilmoqda, jumladan Hirot viloyatidagi G‘uriyon temir rudasi koni (unda eronlik, turkiyalik va britaniyalik kompaniyalar ishtirok etmoqda); Tohar viloyatidagi afg‘on-xitoy oltin qazib olish loyihasi; va Balx viloyatidagi O‘zbekiston ishtirokidagi “Tuti Maydon” koni. Shuningdek, Panjsher zumradlari, Jagdalak yoqutlari, qo‘rg‘oshin, rux, xromit, nefrit, tuz, gips, marmar, barit va ko‘mir qazib olish bo‘yicha loyihalar minglab ish o‘rinlarini yaratmoqda va ijtimoiy infratuzilmani kengaytirmoqda. Bularning barchasi xalqaro hamkorlik va investitsiyalarni jalb qilishga qaratilgan strategik yondashuvni namoyon etmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Nightingale Intelligence konsalting kompaniyasi (tahlilchi do’stimiz Eldaniz Gusseinov tashkil qilgan)
Afg‘onistonning foydali qazilmalari milliy o‘zlik va xalqaro geosiyosat kesishmasida joylashgan. Hozirgi Tolibon rejimi davrida mamlakatning 3 trillion dollarga baholangan resurslarga ega “boy davlat” ekani haqidagi narrativ nafaqat iqtisodiy salohiyatni bildiradi, balki ehtiyotkorlik bilan ishlab chiqilgan tashqi siyosat vositasi sifatida xizmat qilmoqda. Rejimning 28 viloyatda 647 ta konni xaritalashtirish, yuzlab konchilik shartnomalarini imzolash va yirik loyihalarni – zumrad va yoqutlardan tortib, mis va oltinlargacha – ishga tushirishdagi sa’y-harakatlari suverenitetni mustahkamlash va global kapitalni jalb etishga qaratilgan.
Afg‘oniston Tog‘-kon vazirligiga ko‘ra, mamlakatdagi eng yirik investorlar Xitoy, Eron, Turkiya va O‘zbekistonning kompaniyalari bo‘lib, umumiy sarmoya hajmi 8 milliard dollarga baholanmoqda. Vazirlik vakili Humoyun Afgan ta’kidlaganidek, investitsiyalar strategik ahamiyatga ega sohalar – mis, oltin, temir, sement, shuningdek neft va gazga yo‘naltirilgan.
Afg‘oniston konchilik sektorida jiddiy kuchlar kurashi haqida gapirishga hali erta. Biroq Xitoy o‘z investitsiyalarini faol tarzda ishlatmoqda — bunga Mis Aynak mis koni misol bo‘la oladi — va bu orqali Pekin “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusini ilgari surmoqda. Bu loyihalar nafaqat elektromobil sanoati va dekarbonizatsiya uchun zarur bo‘lgan muhim minerallarga kirishni ta’minlaydi, balki Xitoyning Afg‘onistondagi strategik mavqeini ham mustahkamlaydi.
Hindiston va Rossiya ham bu resurslar poygasida yangi o‘yinchilarga aylanmoqda. Hindiston Afg‘onistonning litiy konlariga katta qiziqish bildirmoqda, bu esa mamlakatning tez sur’atlarda rivojlanayotgan elektromobil bozori va toza energiya tashabbuslariga xizmat qilishi kerak. Biroq Xitoyning mavjud manfaatlari Hindistonning rejalarini murakkablashtirmoqda. Shu bilan birga, rossiyalik yuqori martabali amaldorlarning so‘nggi tashriflari Moskvaning Afg‘onistonga bo‘lgan qiziqishi ortayotganini va bu G‘arb ta’siriga qarshi umumiy strategiyaning bir qismi ekanini ko‘rsatmoqda.
Yuqoridagi jarayonlar Afg‘onistonni geostrategik shaxmat doskasiga aylantirmoqda — bu yerda resurslarni qazib olish va nazorat qilish nafaqat iqtisodiy vosita, balki diplomatik bosim o‘tkazish usuliga ham aylangan.
Hozirda Afg‘onistonda bir nechta yirik tog‘-kon loyihalari amalga oshirilmoqda, jumladan Hirot viloyatidagi G‘uriyon temir rudasi koni (unda eronlik, turkiyalik va britaniyalik kompaniyalar ishtirok etmoqda); Tohar viloyatidagi afg‘on-xitoy oltin qazib olish loyihasi; va Balx viloyatidagi O‘zbekiston ishtirokidagi “Tuti Maydon” koni. Shuningdek, Panjsher zumradlari, Jagdalak yoqutlari, qo‘rg‘oshin, rux, xromit, nefrit, tuz, gips, marmar, barit va ko‘mir qazib olish bo‘yicha loyihalar minglab ish o‘rinlarini yaratmoqda va ijtimoiy infratuzilmani kengaytirmoqda. Bularning barchasi xalqaro hamkorlik va investitsiyalarni jalb qilishga qaratilgan strategik yondashuvni namoyon etmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍12👏12❤5🔥4
Barcha kanalga qo’shilish uchun havola: https://t.me/addlist/Q4l07Qc5U3Q2Mzhi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍9❤5🔥5
Outpost Eurasia
Mintaqa davlatlari sun’iy intellekt sohasida davlat platformalari va milliy investitsiya fondlariga tayanayotgan bir paytda, Tojikiston – eng kichik iqtisodga ega mamlakat – sun’iy idrok poygasida kutilmaganda yetakchilikni qo‘lga oldi.
RISE Research ma’lumotlariga ko‘ra, 2024-yilda Tojikiston mintaqadagi venchur investitsiyalardagi ulushini 2 foizdan 5 foizgacha ($4,6 mln) oshirdi. Hukumat tomonidan keng ko‘lamli institutsional qo‘llab-quvvatlash bo‘lmasa-da, Tojikiston mintaqaning eng muvaffaqiyatli AI (Sun’iy idrok) tadbirkorlarini yetishtirib chiqardi. Ulardan biri – Stenford universiteti bitiruvchisi Azizjon Azimiy, u asos solgan zypl.ai kompaniyasi joriy yilda Prosus Ventures’dan $3 mln sarmoya jalb qildi. Yana bir tojik kompaniya – Islom tamoyillariga asoslangan BNPL platformasi Alif – hozirda Markaziy Osiyoda faoliyat yuritmoqda va AQSH xususiy kapitallarining kirib kelishi bilan mintaqadan tashqariga chiqishni rejalashtirmoqda.
Tojikiston 2021-yilda mintaqada birinchi bo‘lib milliy AI strategiyasini ishlab chiqqan davlat bo‘ldi. 2025-yilda esa u sun’iy idrokni tartibga solish bo‘yicha mintaqaviy hamjamiyat sa’y-harakatlarini boshlab berdi. Unda o‘zini o‘zi boshqarish, gorizontal hamkorlik va Markaziy Osiyoni global “AI Sandbox” – sun’iy intellekt tajriba maydonchasiga aylantirish g‘oyalari ilgari surildi. Ochiqlik, hamkorlik va innovatsiyalar tamoyyillari Tojikiston tomonidan shu oyning boshida BMTga taklif etilgan Sun’iy idrok to‘g‘risidagi rezolyutsiyada ham aks etgan.
Bundan tashqari, NVIDIA vakillari bilan uchrashuvdan so‘ng Tojikistonning Sun’iy idrok kengashi mamlakatdagi ilk GPU-klasterni yangi tashkil etilgan AI Area texnoparkida ishga tushirishini e’lon qildi.
Tojikiston tajribasi shuni ko‘rsatmoqdaki: sun’iy idrok davrida kuchlilar emas, balki moslasha oluvchilar yutadi.
SFCA: Kamroq $103 lik osh yeb, ko’proq ilmga e’tibor qarataylik, do’stlar.
Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍58🔥10❤6🤣6🙏1
AQSH va XITOY.pdf
406.8 KB
Norxonov Mirjalol (JIDU) tomonidan tayyorlangan “Gigant iqtisodiyotga ega ikki davlat: Xitoy va AQSh. Kelishuvlar va qarama-qarshiliklar” nomli maqola bilan tanishib chiqishingizni va izoh qoldirishingizni so’raymiz.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
👏9🔥8👍7❤3👎2
Yadro qurollari bo‘yicha poyga: Yaqin Sharq portlash arafasida
Eron yadro quroli yaratishga yaqin turibdi. AQSH prezidenti Tramp 2018-yilda Eron bilan yadroviy bitimdan chiqqan edi, endi esa yana muzokaralarga chaqirmoqda. Bu orada Janubiy Koreyada ham, Germaniyada ham AQSH yadroviy “soyaboni” endi ishonchli emasligi haqida bahs ketmoqda.
Yaqin Sharqda esa masala faqat Eronga taalluqli emas. Isroilning yadro salohiyati mavjud, Turkiya va Saudiya Arabistoni esa Eronga javoban yadro imkoniyatlariga ega bo‘lish istagini bildirgan. Misr hozircha tiyilmoqda, lekin agar qo‘shnilar harakat qilsa, unga ham bosim kuchayadi.
Asosiy xavf nimada? Eron harakat qilsa, bir necha oy ichida Turkiya, Saudiya Arabistoni, Misr kabi davlatlar ham yadro qurolini ishlab chiqishi mumkin. Bu esa hududda bir vaqtning o‘zida 4–5 yadroviy davlat paydo bo‘lishi demak.
Yadro texnologiyalari ham jadal rivojlanmoqda. Turkiya va Misrda Rossiya qurayotgan atom elektr stansiyalari mavjud, Saudiya Arabistoni o‘z uranini boyitish niyatida, BAA esa Koreya texnologiyasi asosida to‘rtta reaktorli AES qurib bo‘lgan.
To‘g‘ri, hozircha hammasi faqat energetika doirasida. Ammo siyosiy beqarorlik va o‘zaro ishonchsizlik yadro poygasiga olib kelishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, Yaqin Sharqdagi yadro qurollanishi dunyo xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda. Bu hududda yadro quroli — tinchlik kafolati emas, balki portlash xavfini yanada oshiruvchi omil bo‘lishi mumkin.
Strategic Focus: Central Asia
Eron yadro quroli yaratishga yaqin turibdi. AQSH prezidenti Tramp 2018-yilda Eron bilan yadroviy bitimdan chiqqan edi, endi esa yana muzokaralarga chaqirmoqda. Bu orada Janubiy Koreyada ham, Germaniyada ham AQSH yadroviy “soyaboni” endi ishonchli emasligi haqida bahs ketmoqda.
Yaqin Sharqda esa masala faqat Eronga taalluqli emas. Isroilning yadro salohiyati mavjud, Turkiya va Saudiya Arabistoni esa Eronga javoban yadro imkoniyatlariga ega bo‘lish istagini bildirgan. Misr hozircha tiyilmoqda, lekin agar qo‘shnilar harakat qilsa, unga ham bosim kuchayadi.
Asosiy xavf nimada? Eron harakat qilsa, bir necha oy ichida Turkiya, Saudiya Arabistoni, Misr kabi davlatlar ham yadro qurolini ishlab chiqishi mumkin. Bu esa hududda bir vaqtning o‘zida 4–5 yadroviy davlat paydo bo‘lishi demak.
Yadro texnologiyalari ham jadal rivojlanmoqda. Turkiya va Misrda Rossiya qurayotgan atom elektr stansiyalari mavjud, Saudiya Arabistoni o‘z uranini boyitish niyatida, BAA esa Koreya texnologiyasi asosida to‘rtta reaktorli AES qurib bo‘lgan.
To‘g‘ri, hozircha hammasi faqat energetika doirasida. Ammo siyosiy beqarorlik va o‘zaro ishonchsizlik yadro poygasiga olib kelishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, Yaqin Sharqdagi yadro qurollanishi dunyo xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda. Bu hududda yadro quroli — tinchlik kafolati emas, balki portlash xavfini yanada oshiruvchi omil bo‘lishi mumkin.
Strategic Focus: Central Asia
🔥10❤5👍5⚡3🌚2
Buyuk Britaniyaning yetakchi "Chatham House" tahliliy markazi saytida Markaziy Osiyo mamlakatlarining zamonaviy tashqi siyosatiga oid tahliliy sharh chiqdi. Quyida ekspert A.Borning asosiy fikrlarini keltirib o‘tamiz.
Markaziy Osiyo Rossiya va G‘arb o‘rtasida mohirona harakat qilmoqda va uning bu boradagi muvaffaqiyat siri har bir tomonga u eshitishni istagan narsani aytishdan iborat. 2022-yilda Ukrainada urush boshlanganidan beri mintaqa yetakchilari "ko‘p vektorli" siyosatni takomillashtirib bormoqda: Rossiyaga G‘arb sanksiyalari tahdididan, G‘arbga esa Moskvaning bosimidan shikoyat qilmoqda va ayniqsa energetikada yon bosishni so‘ramoqda. Hozircha bu ishlamoqda: mamlakatlar mustaqillikni saqlab qolmoqda, sanksiyalardan qochmoqda va turli hamkorlarni jalb qilmoqda.
Moskvaga yaqinroq
Ukrainaning 2022-yildagi muvaffaqiyatlaridan so‘ng Markaziy Osiyo Rossiyadan uzoqlashayotgandek tuyuldi. Ammo amalda Moskva bilan savdo o‘smoqda, mintaqada Rossiya kompaniyalari ko‘paymoqda, energetika aloqalari mustahkamlanmoqda. Rossiya Qozog‘iston va O‘zbekiston orqali gaz va neftni yo‘naltirmoqda, yangi quvurlar qurmoqda va uran qazib olishda faol ishlamoqda. Masalan, jahonda uran bo‘yicha yetakchi pozitsiyalarni egallagan Qozog‘istonning uran ishlab chiqarishining to‘rtdan bir qismini Moskva nazorat qiladi.
Rossiyaning qo‘rquvlari
Moskva Markaziy Osiyo uning ta’siridan G‘arbga o‘tib ketishidan qo‘rqadi. 2024-yilgi Rossiya hukumatining sizdirilgan hisoboti ko‘rsatadiki: Rossiya mintaqani o‘ziga bog‘lab, Yevroosiyoda o‘z ta’sir zonasini yaratmoqchi. Ammo bu haqiqatga o‘xshamaydi - hatto Yevroosiyo ittifoqi ham o‘smayapti, Qozog‘iston va O‘zbekiston esa BRIKSga shoshilmayapti, aloqalarning xilma-xilligini afzal ko‘rmoqda.
Yevropa yaqinlashmoqda
Yevropa Ittifoqi mintaqaning asosiy investori bo‘lib, 2025-yil aprel oyida Samarqandda Yevropa Ittifoqi - Markaziy Osiyo birinchi sammiti bo‘lib o‘tadi. G‘arb mintaqada resurslar va Kaspiy orqali O‘rta koridor kabi yangi savdo yo‘llarini ko‘rmoqda. Yevropa Ittifoqi allaqachon transport loyihalariga 10 milliard yevro sarmoya kiritgan, ammo hozircha bu yo‘l Rossiya orqali o‘tadigan yo‘nalishlarni almashtira olmaydi.
Umuman olganda, Markaziy Osiyo Sharq va G‘arb o‘rtasida tobora kuchli o‘yin olib bormoqda. Xitoy - asosiy iqtisodiy o‘yinchi va bu Moskvaga mintaqani "ikkinchi Belarus"ga aylantirishga to‘sqinlik qiladi. Ukrainadagi urush dekolonizatsiya jarayonini tezlashtirdi: yangi avlodlar rus tilini bilmaydi va SSSRni eslamaydi. Rossiya esa sanksiyalarni chetlab o‘tish va ittifoqchilarni ushlab turish uchun eski aloqalarga - quvurlar, temir yo‘llar, elitalarga yopishib olgan. Mintaqa manfaatli bo‘lganda Moskva bilan hamkorlik qiladi, ammo G‘arb bilan yaqinlashishda davom etadi. Markaziy Osiyo yetakchilari bu muvozanatni saqlab qolish uchun yanada ayyorroq bo‘lishlari kerak.
Strategic Focus: Central Asia
Markaziy Osiyo Rossiya va G‘arb o‘rtasida mohirona harakat qilmoqda va uning bu boradagi muvaffaqiyat siri har bir tomonga u eshitishni istagan narsani aytishdan iborat. 2022-yilda Ukrainada urush boshlanganidan beri mintaqa yetakchilari "ko‘p vektorli" siyosatni takomillashtirib bormoqda: Rossiyaga G‘arb sanksiyalari tahdididan, G‘arbga esa Moskvaning bosimidan shikoyat qilmoqda va ayniqsa energetikada yon bosishni so‘ramoqda. Hozircha bu ishlamoqda: mamlakatlar mustaqillikni saqlab qolmoqda, sanksiyalardan qochmoqda va turli hamkorlarni jalb qilmoqda.
Moskvaga yaqinroq
Ukrainaning 2022-yildagi muvaffaqiyatlaridan so‘ng Markaziy Osiyo Rossiyadan uzoqlashayotgandek tuyuldi. Ammo amalda Moskva bilan savdo o‘smoqda, mintaqada Rossiya kompaniyalari ko‘paymoqda, energetika aloqalari mustahkamlanmoqda. Rossiya Qozog‘iston va O‘zbekiston orqali gaz va neftni yo‘naltirmoqda, yangi quvurlar qurmoqda va uran qazib olishda faol ishlamoqda. Masalan, jahonda uran bo‘yicha yetakchi pozitsiyalarni egallagan Qozog‘istonning uran ishlab chiqarishining to‘rtdan bir qismini Moskva nazorat qiladi.
Rossiyaning qo‘rquvlari
Moskva Markaziy Osiyo uning ta’siridan G‘arbga o‘tib ketishidan qo‘rqadi. 2024-yilgi Rossiya hukumatining sizdirilgan hisoboti ko‘rsatadiki: Rossiya mintaqani o‘ziga bog‘lab, Yevroosiyoda o‘z ta’sir zonasini yaratmoqchi. Ammo bu haqiqatga o‘xshamaydi - hatto Yevroosiyo ittifoqi ham o‘smayapti, Qozog‘iston va O‘zbekiston esa BRIKSga shoshilmayapti, aloqalarning xilma-xilligini afzal ko‘rmoqda.
Yevropa yaqinlashmoqda
Yevropa Ittifoqi mintaqaning asosiy investori bo‘lib, 2025-yil aprel oyida Samarqandda Yevropa Ittifoqi - Markaziy Osiyo birinchi sammiti bo‘lib o‘tadi. G‘arb mintaqada resurslar va Kaspiy orqali O‘rta koridor kabi yangi savdo yo‘llarini ko‘rmoqda. Yevropa Ittifoqi allaqachon transport loyihalariga 10 milliard yevro sarmoya kiritgan, ammo hozircha bu yo‘l Rossiya orqali o‘tadigan yo‘nalishlarni almashtira olmaydi.
Umuman olganda, Markaziy Osiyo Sharq va G‘arb o‘rtasida tobora kuchli o‘yin olib bormoqda. Xitoy - asosiy iqtisodiy o‘yinchi va bu Moskvaga mintaqani "ikkinchi Belarus"ga aylantirishga to‘sqinlik qiladi. Ukrainadagi urush dekolonizatsiya jarayonini tezlashtirdi: yangi avlodlar rus tilini bilmaydi va SSSRni eslamaydi. Rossiya esa sanksiyalarni chetlab o‘tish va ittifoqchilarni ushlab turish uchun eski aloqalarga - quvurlar, temir yo‘llar, elitalarga yopishib olgan. Mintaqa manfaatli bo‘lganda Moskva bilan hamkorlik qiladi, ammo G‘arb bilan yaqinlashishda davom etadi. Markaziy Osiyo yetakchilari bu muvozanatni saqlab qolish uchun yanada ayyorroq bo‘lishlari kerak.
Strategic Focus: Central Asia
👍28❤🔥7❤5🔥5
SFCA jamoasi trendga ergashib, mamlakatimiz yetakchi ekspertlarining Ghibli uslubidagi rasmlarini CHAT GPT orqali oldik.
Quyidagi rasmlarda kimlarni tanidingiz?
Strategic Focus: Central Asia
Quyidagi rasmlarda kimlarni tanidingiz?
Strategic Focus: Central Asia
👍41🔥11😁11❤7👏4👎3⚡1
Ramazon hayiti muborak bo‘lsin!
Muqaddas hayit kunlari qalblarga mehr, jamiyatimizga birdamlik, mintaqamizga baraka va taraqqiyot olib kelsin. Bugungi tinch osmonimiz ostidagi har bir ezgu niyat Yaratganning marhamatiga muyassar bo‘lsin! Yurtimiz doimo osoyishta, mintaqamiz esa do‘stlik va hamjihatlik markazi bo‘lib yashnasin!
Strategic Focus: Central Asia
Muqaddas hayit kunlari qalblarga mehr, jamiyatimizga birdamlik, mintaqamizga baraka va taraqqiyot olib kelsin. Bugungi tinch osmonimiz ostidagi har bir ezgu niyat Yaratganning marhamatiga muyassar bo‘lsin! Yurtimiz doimo osoyishta, mintaqamiz esa do‘stlik va hamjihatlik markazi bo‘lib yashnasin!
Strategic Focus: Central Asia
❤15🔥10🥰6👍5⚡3
31-mart Xo‘jand uchrashuvi: Farg‘ona vodiysidagi chegara muammolarining yechimi
Bugun Tojikiston, Qirg‘iziston va O‘zbekiston yetakchilari Xo‘jandda tarixda birinchi marta uch tomonlama formatda uchrashmoqdalar. Sammitning asosiy maqsadi uzoq yillar davomida, ayniqsa, Qirg‘iziston va Tojikiston o‘rtasida keskinlik manbai bo‘lib kelgan chegara nizolarini hal qilish bo‘lib, unda Farg‘ona vodiysida davlat chegaralarining tutash nuqtasi to‘g‘risidagi shartnoma imzolanadi.
Bundan tashqari, yetakchilar qo‘shma iqtisodiy, madaniy va infratuzilmaviy loyihalar istiqbollarini muhokama qilishi mintaqaviy integratsiya masalasi naqadar muhimligini aks etadi. Sammitning Navro‘z bayrami fonida o‘tkazilishi Markaziy Osiyo xalqlari birdamligi va yaxshi qo‘shnichiligiga ramziy urg‘u beradi.
Siyosiy jihatdan sammit mojarolar xavfini kamaytirish va murosaga tayyorlikni namoyish etish orqali mamlakatlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlaydi. Mediator va iqtisodiy yetakchi vazifasini bajargan O‘zbekiston Markaziy Osiyoda o‘z ta’sirini kuchaytirdi. Iqtisodiy jihatdan chegara masalalarini hal qilish transchegaraviy savdo va qo‘shma transport yo‘laklari kabi infratuzilma loyihalariga yo‘l ochadi.
Taxminlarimizga ko’ra, Xitoy va G‘arb yuqori ehtimol bilan Xo‘janddagi sammitni ijobiy qabul qiladi: Pekin "Bir makon – bir yo‘l" doirasida, G‘arb esa mintaqaning tashqi kuchlarga qarshi suvereniteti mustahkamlanishidan manfaatdor. Rossiya Markaziy Osiyoning birlashuvi fonida o’z ta’sirining pasayishidan xavotirda bo’lsa-da, ammo uzoq muddatda janubiy chegaralardagi xavfsizlikdan foyda ko‘radi.
Fikr va munosabatingizni izohlarda qoldiring.
Strategic Focus: Central Asia
Bugun Tojikiston, Qirg‘iziston va O‘zbekiston yetakchilari Xo‘jandda tarixda birinchi marta uch tomonlama formatda uchrashmoqdalar. Sammitning asosiy maqsadi uzoq yillar davomida, ayniqsa, Qirg‘iziston va Tojikiston o‘rtasida keskinlik manbai bo‘lib kelgan chegara nizolarini hal qilish bo‘lib, unda Farg‘ona vodiysida davlat chegaralarining tutash nuqtasi to‘g‘risidagi shartnoma imzolanadi.
Bundan tashqari, yetakchilar qo‘shma iqtisodiy, madaniy va infratuzilmaviy loyihalar istiqbollarini muhokama qilishi mintaqaviy integratsiya masalasi naqadar muhimligini aks etadi. Sammitning Navro‘z bayrami fonida o‘tkazilishi Markaziy Osiyo xalqlari birdamligi va yaxshi qo‘shnichiligiga ramziy urg‘u beradi.
Siyosiy jihatdan sammit mojarolar xavfini kamaytirish va murosaga tayyorlikni namoyish etish orqali mamlakatlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlaydi. Mediator va iqtisodiy yetakchi vazifasini bajargan O‘zbekiston Markaziy Osiyoda o‘z ta’sirini kuchaytirdi. Iqtisodiy jihatdan chegara masalalarini hal qilish transchegaraviy savdo va qo‘shma transport yo‘laklari kabi infratuzilma loyihalariga yo‘l ochadi.
Taxminlarimizga ko’ra, Xitoy va G‘arb yuqori ehtimol bilan Xo‘janddagi sammitni ijobiy qabul qiladi: Pekin "Bir makon – bir yo‘l" doirasida, G‘arb esa mintaqaning tashqi kuchlarga qarshi suvereniteti mustahkamlanishidan manfaatdor. Rossiya Markaziy Osiyoning birlashuvi fonida o’z ta’sirining pasayishidan xavotirda bo’lsa-da, ammo uzoq muddatda janubiy chegaralardagi xavfsizlikdan foyda ko‘radi.
Fikr va munosabatingizni izohlarda qoldiring.
Strategic Focus: Central Asia
🔥11👍10👏6❤3