Ramazon hayiti muborak bo‘lsin!

Muqaddas hayit kunlari qalblarga mehr, jamiyatimizga birdamlik, mintaqamizga baraka va taraqqiyot olib kelsin. Bugungi tinch osmonimiz ostidagi har bir ezgu niyat Yaratganning marhamatiga muyassar bo‘lsin! Yurtimiz doimo osoyishta, mintaqamiz esa do‘stlik va hamjihatlik markazi bo‘lib yashnasin!

Strategic Focus: Central Asia

31-mart Xo‘jand uchrashuvi: Farg‘ona vodiysidagi chegara muammolarining yechimi
 
Bugun Tojikiston, Qirg‘iziston va O‘zbekiston yetakchilari Xo‘jandda tarixda birinchi marta uch tomonlama formatda uchrashmoqdalar. Sammitning asosiy maqsadi uzoq yillar davomida, ayniqsa, Qirg‘iziston va Tojikiston o‘rtasida keskinlik manbai bo‘lib kelgan chegara nizolarini hal qilish bo‘lib, unda Farg‘ona vodiysida davlat chegaralarining tutash nuqtasi to‘g‘risidagi shartnoma imzolanadi.
 
Bundan tashqari, yetakchilar qo‘shma iqtisodiy, madaniy va infratuzilmaviy loyihalar istiqbollarini muhokama qilishi mintaqaviy integratsiya masalasi naqadar muhimligini aks etadi. Sammitning Navro‘z bayrami fonida o‘tkazilishi Markaziy Osiyo xalqlari birdamligi va yaxshi qo‘shnichiligiga ramziy urg‘u beradi.
 
Siyosiy jihatdan sammit mojarolar xavfini kamaytirish va murosaga tayyorlikni namoyish etish orqali mamlakatlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlaydi. Mediator va iqtisodiy yetakchi vazifasini bajargan O‘zbekiston Markaziy Osiyoda o‘z ta’sirini kuchaytirdi. Iqtisodiy jihatdan chegara masalalarini hal qilish transchegaraviy savdo va qo‘shma transport yo‘laklari kabi infratuzilma loyihalariga yo‘l ochadi.
 
Taxminlarimizga ko’ra, Xitoy va G‘arb yuqori ehtimol bilan Xo‘janddagi sammitni ijobiy qabul qiladi: Pekin "Bir makon – bir yo‘l" doirasida, G‘arb esa mintaqaning tashqi kuchlarga qarshi suvereniteti mustahkamlanishidan manfaatdor. Rossiya Markaziy Osiyoning birlashuvi fonida o’z ta’sirining pasayishidan xavotirda bo’lsa-da, ammo uzoq muddatda janubiy chegaralardagi xavfsizlikdan foyda ko‘radi.

Fikr va munosabatingizni izohlarda qoldiring.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston, Tojikiston va Qirg‘iziston davlat rahbarlarining Xo‘jand shahrida o‘tgan uchrashuvini qanday baholash mumkin?

O‘zbekiston, Tojikiston va Qirg‘iziston rahbarlari chegara tutash nuqtasi bo‘yicha tarixiy uch tomonlama bitim imzolagan Xo‘jand sammitini mintaqaviy hamkorlik va Markaziy Osiyoda barqarorlikni mustahkamlash yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholash mumkin.

“Abadiy do‘stlik to‘g‘risida”gi Xo‘jand deklaratsiyasining imzolanishi va “Do‘stlik” majmuasining ochilishi tinch-totuv yashash va chegaradosh hududlarni rivojlantirish istagi ramzidir.

Sammitda mintaqa davlatlarining yanada integratsiyalashuviga hissa qo‘shishi mumkin bo‘lgan iqtisodiy, transport va madaniy hamkorlikning asosiy masalalari ham ko‘rib chiqildi. Chegarani kesib o‘tish bo‘yicha kelishuv imzolangani, “Datka-Sug‘d” elektr uzatish liniyasi kabi infratuzilma loyihalari ishga tushirilishi hamkorlikning amaliy afzalliklarini ko‘rsatadi.

Ekspertlarning qayd etishicha, sammit Farg‘ona vodiyasi haqidagi stereotiplarni yo‘q qilishga yordam beradi va xavfsizlik, ekologiya va madaniyat sohalarida qo‘shma loyihalar uchun yangi imkoniyatlar ochadi.

Shu tariqa, mazkur tadbirni mamlakatlar o‘rtasidagi ishonch va hamkorlikni mustahkamlash yo‘lidagi muvaffaqiyatli qadam, deyish mumkin.

Muxtor Nazirov

Darhaqiqat, chegara muammolari tashqi aralashuvisiz hal etilgani Markaziy Osiyo kelajagidagi birdamlik va do‘stlik ramzi sifatida tarix sahifalariga muhrlanadi. Shak-shubhasiz, buni O‘zbekiston diplomatiyasining katta yutug‘i, deb aytsak aslo mubolag‘a bo‘lmaydi.

Suhrob Bo’ronov

Farg‘ona vodiysiga kiruvchi davlatlar o‘rtasidagi uch tomonlama sammit mintaqa kun tartibini to‘ldiradi va boyitadi, shuningdek, Markaziy Osiyo mamlakatlarining besh tomonlama sammitining amaliy foydasi va salohiyatini namoyon etdi. Ushbu uchrashuvning kelajak uchun muhim asosi shundaki, ko‘p yillar davomida axborot makonida Farg‘ona vodiysining buguni va kelajagiga doir bir qator salbiy tasavvurlar va taxminlar shakllantirilgan edi. Sammitning bunday formatda o‘tkazilgani Farg‘ona vodiysi hamjamiyatlarining kelajakdagi rivojlanishiga doir ko‘plab stereotipik qarashlarni yo‘q qilishga va ularning dolzarbligini pasaytirishga xizmat qiladi.

Sherali Rizoyon

SFCA ekspertlarining Xo’janddagi sammit bo’yicha fikrlari:

Mexroj Imomov: Xo‘janddagi sammit mintaqada birlashish jarayonini yanada jadallashtiradi, shuning uchun 31 mart kunini Markaziy Osiyo birligi kuni deb e‘lon qilish ramziy va amaliy ahamiyatga ega bo‘lardi.

Sonya Pinxasova: Xo‘janddagi sammit Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi siyosiy ishonch va hamkorlikni mustahkamlashda muhim qadam bo‘ldi, bu shubhasiz, mintaqaviy barqarorlikka xizmat qiladi.

Sofiya Zakirova: Sammitda ko‘tarilgan masalalar, xususan, iqtisodiy integratsiya va ekologik muammolarni hal qilish bo‘yicha takliflar, Markaziy Osiyo davlatlarining global sahnadagi rolini oshirishga yordam beradi.

Kenes Ametov: Xo’jand sammiti Markaziy Osiyo yetakchilarining o‘zaro muloqotda yangi siyosiy madaniyatni shakllantirishga intilishini ko‘rsatdi, bu esa mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlashda muhim omil hisoblanadi.

Po‘lat Alimjanov: Xo‘janddagi uchrashuv transport va energetika sohalarida hamkorlikni kengaytirishga ulkan zamin yaratib, Markaziy Osiyo iqtisodiyotini global bozorga yaqinlashtiradi.

Karim Abdullayev: Sammitda Markaziy Osiyo davlatlarining geosiyosiy mustaqilligini mustahkamlashga xizmat qiladigan mintaqaviy hamkorlikning yangi istiqbollari ochildi.

Karina Akopyan: Uch tomonlama sammit Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasida madaniy va iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar ochdi, mintaqaning xalqaro obro‘sini oshirdi.

Anvar Qodirov: Xo‘janddagi sammit mintaqada siyosiy barqarorlik va o‘zaro manfaatli sheriklikni ta’minlashda muhim platformaga aylanib, kelajakda integratsiyani chuqurlashtirishga imkon beradi.

Strategic Focus: Central Asia

Davlat chegarasiga oid masalaning hal etilishi, ayniqsa, bu boradagi vaqt tanlovi tahsinga loyiq. Momentum juda yaxshi ishlatildi. Hamma Tramp nima tvit qilayotganini va uning Signalgeit ochib berganidek, unchalik aqlli bo‘lmagan yordamchilarining gap-so‘zlarini kuzatayotgan, Kreml esa Ukrainadagi urushdan chiqolmay, Tramp ularnikimi yoki yana bir marta aldandilarmi, deb bosh qotirayotgan bir vaqtda (Putinning o‘zi aytganidek, ularni shuncha marta aldashdi, endi yana bir marta aldansa portlash bilan tugashi mumkin), xalqaro hamjamiyatning diqqat-e’tibori Ukraina frontiga qaratilgan paytda — qisqasi, hech kim bizga qarab turgani yo‘q bir paytda — Bishkek va Dushanbe kelishib oldi.

Masala to‘liq hal bo‘ldi deyish erta. Oldinda demarkatsiya bor, u bir necha yilga cho‘zilishi mumkin. Ikki respublikada hokimiyat tranzitidan keyin nima bo‘lishini ham hech kim bilmaysiz. Lekin hech bo‘lmaganda barqaror bir asos yaratildi — kim hokimiyatga kelishidan qat’i nazar, uni buzish oson bo‘lmaydi.

Hududiy nizolar doimo sekin portlaydigan minadir. Qachon va qaysi tomon uni populistik kayfiyatlarni quvvatlash uchun ishlatib yuborishi noma’lum. Qachon tashqi kuchlar bunday ideal bosim vositasini ishga solishini ham oldindan aytib bo‘lmaydi. Bizning mamlakatlar tashqi omillar haqida doim gapiradi (ba’zida haqli ravishda, ba’zida — o‘z harakatsizligini oqlash uchun). Ammo bu omillarning ta’sirini kamaytirish uchun (butunlay yo‘qotib bo‘lmaydi) biz o‘zimiz hal qilinmayotgan muammolarni yechishimiz kerak. Ehtimol, bu — suverenitetni mustahkamlashning eng asosiy sharti.

Bishkek va Dushanbe katta ishni amalga oshirdi. Ular orasidagi chegara — yaqin yillarda haqiqiy harbiy to‘qnashuvlarga sabab bo‘lgan hudud — mintaqa ichidagi so‘nggi yirik hududiy muammo edi. Bonus sifatida bugungi Xo‘janddagi uch tomonlama uchrashuvni aytish mumkin.

“Do‘stlik” stelalari va “abadiy birodarlik” qasamyodlarini bir chetga surib, shuni ta’kidlash kerakki: butun beshlik emas, balki faqat 2-3 davlatni qamrab olgan kichik formatdagi uchrashuvlar — yaxshi belgidir. Yodingizda bo‘lsa, bunga o‘xshagan uchrashuv ilgari ham bo‘lgan: Toshkent, Dushanbe va Ashxobodning suv masalalariga bag‘ishlangan uchrashuvi. Bunday formatlar davom etishi kerak — ular beshlik doirasidagi muloqotlar uchun asos bo‘lishi mumkin. Markaziy Osiyodagi davlatlar orasidagi ikki tomonlama munosabatlarni “mayda” muammolar to’xtatmasa, mintaqani yaxlit bir butun sifatida tasavvur qilish jarayoni tezlashadi.

E’tiborga molik yana bir holat — Qozog‘iston va O‘zbekiston o‘rtasidagi norasmiy uchrashuv. Kichik formatdagi sammitlar oldidan mintaqaviy jarayonlarda yetakchilik qilayotgan (hatto norasmiy bo‘lsa ham) liderlar o‘rtasidagi aloqalar muhim. Bu liderlar o‘rtasidagi rashk, raqobat va ambitsiyalarni kamaytiradi — bu esa ilgari mintaqaviy hamkorlikni to‘xtatib qo‘ygan omillar edi.

Agar kelajakda bunday muloqotlar Markaziy Osiyo siyosatida o‘zaro vakolat taqsimoti shakliga kirsa (ayniqsa Qozog‘iston nihoyat butunlay Markaziy Osiyoga qaytib, Yevroosiyo bo‘ylab sayr qilishni bas qilsa), bu beshlik doirasidagi hamkorlik uchun kuchli turtki bo‘ladi.

Yuriy Sarukhanian

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Samarqanddagi «Markaziy Osiyo - Yevropa Ittifoqi» birinchi sammiti oldidan «Euronews»ga bergan intervyusidagi asosiy tezislar
 
– Mintaqalarimizni chuqur tarixiy ildizlar, bir-biriga mos manfaatlar va yaqin sheriklikka obyektiv intilish bog‘lab turadi.
 
– Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlikning qariyb o‘ttiz yillik samarali tajribaga asoslangan aniq kun tartibini shakllantirganmiz.
 
– Bizning Yevropa Ittifoqi bilan sherikligimiz – bu ikki tomonlama harakat, undan ikkala tomon ham manfaat ko‘rishi lozim.
 
– «Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi» formati – noyob hamkorlik platformasi bo‘lib, o‘lcham va institutsional qamrov jihatidan unga o‘xshashi mavjud emas.
 
– Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlik iqtisodiyot va investitsiyadan tortib barqaror rivojlanish, xavfsizlik va raqamli transformatsiyagacha bo‘lgan sohalarning keng majmuasini qamrab oladi hamda uzoq muddatli strategik ustuvor yo‘nalishlarga asoslanadi.
 
– O‘zbekiston Italiya va Fransiya bilan strategik sheriklik o‘rnatdi. Germaniya va Markaziy Osiyo mamlakatlari esa mintaqaviy strategik sheriklarga aylandi.
 
– Oxirgi yetti yilda Markaziy Osiyo mamlakatlarining YI bilan savdo aylanmasi to‘rt barobar oshib, 54 milliard yevroni tashkil etdi.
 
– 2024 yilda O‘zbekiston va Yevropa Ittifoqi davlatlari o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 6,4 milliard dollarga yetdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 5,2 foizga ko‘pdir. Mamlakatimizda Yevropa kapitali ishtirokidagi 1 mingdan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda, investitsiya loyihalari hajmi esa 30 milliard yevroga yetgan.
 
– Biz Yevropa Ittifoqining “Global darvoza” strategiyasini mintaqadagi asosiy transport loyihalari bilan uyg‘unlashtirishni, Transkaspiy transport yo‘lagini ilgari surish bo‘yicha “Harakatlar rejasi”ni birgalikda ishlab chiqishni taklif etamiz.
 
– Qayta tiklanuvchi energetika sohasida hamkorlik qilish uchun muhim institutsional platforma sifatida Toza energetika bo‘yicha Markaziy Osiyo – YI sherikligini tashkil etish mumkin.
 
– Yaqin besh yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushini 54 foizga yetkazishni rejalashtirganmiz. Bu issiqxona gazlari chiqishini qariyb 16 million tonnaga qisqartirish imkonini beradi va O‘zbekiston Parij kelishuvi doirasida issiqxona gazlari chiqindisini 35 foizga kamaytirish bo‘yicha o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarning muddatidan oldin bajarilishiga imkon beradi.
 
– Mintaqamizda kuzatilayotgan ijobiy jarayonlar tufayli Markaziy Osiyo qudratli va yetakchi davlatlarning Sharq va G‘arb, Shimol va Janubni bog‘lovchi yo‘llar tutashgan geosiyosiy chorrahadagi ishonchli hamkoriga aylantirmoqda.
 
– Samarqand sammitida Yevropa Ittifoqi va mintaqamiz davlatlari o‘rtasida strategik sheriklik yo‘lga qo‘yilishi mintaqalararo hamkorlik va o‘zaro bog‘liqlikning rivojlanishida yangi yo‘nalishlar ochadi.
 
 – Samarqand yana zamonamizning asosiy muammolarini muhokama qilishi mumkin bo‘lgan muloqot maydoniga aylanmoqda. Tarixan shakllangan tushunchaga ko‘ra, Samarqanddan turib qaralganda, dunyo tarqoq emas, balki yaxlit va bo‘linmas bo‘lib ko‘rinadi. “Samarqand ruhi” degan noyob fenomenning mazmuni ham asli shunda mujassam bo‘lib, u xalqaro hamkorlikning prinsipial jihatdan yangi formatini shakllantirish uchun asos bo‘lib xizmat qilmoqda.
 
– Markaziy Osiyo O‘zbekiston tashqi siyosatining ustuvor yo‘nalishi hisoblanadi. So‘nggi yillarda Markaziy Osiyo tubdan o‘zgardi, yangi qiyofa kasb etdi — konstruktiv muloqot, ishonch va har tomonlama hamkorlik maydoniga aylandi. Bu esa mamlakatlarimiz yetakchilarining umumiy siyosiy irodasi tufayli amalga oshdi. Bugun biz bu jarayonning ortga qaytmasligi haqida ishonch bilan ayta olamiz.
 
– Markaziy Osiyo global transport zanjirlarining muhim bo‘g‘iniga aylanmoqda. Biz Transkaspiy va Transafg‘on transport yo‘laklarini faol rivojlantiryapmiz — bu mamlakatlarimizning jahon bozorlariga chiqish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Samarqanddagi «Markaziy Osiyo - Yevropa Ittifoqi» birinchi sammiti oldidan «Euronews»ga bergan intervyusidagi asosiy tezislar - 2 qism

– Markaziy Osiyo endi tarixning chetida emas, balki o‘z strategik kun tartibini shakllantirayotgan, jadal rivojlanayotgan mintaqaga aylanmoqda.

– Siyosiy iroda, yuqori darajadagi o‘zaro ishonch va qo‘shma iqtisodiy tashabbuslar mintaqada barqaror rivojlanish uchun yangi imkoniyatlar yaratdi.
 
– Markaziy Osiyo beshligining Maslahat uchrashuvlari doirasida O‘zbekistonning raisligi davrida biz quyidagi uchta ustuvor yo‘nalishga alohida e’tibor qaratamiz: mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash, iqtisodiy integratsiyani chuqurlashtirish va ekologik barqarorlikni ta’minlash.
 
– Mintaqamizni nafaqat barqaror, balki gullab-yashnayotgan hududga aylantirish uchun oldimizda tarixiy imkoniyat turibdi. Ishonch bilan ayta olamanki, biz bu salohiyatni birgalikda ro‘yobga chiqarishga qodirmiz.

– Xalqaro munosabatlar tizimining chuqur transformatsiyasiga guvoh bo‘lyapmiz. Yevropa Ittifoqi bilan xavfsizlik sohasidagi hamkorlik o‘zaro munosabatlarimizning asosiy yo‘nalishlaridan biridir.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Samarqanddagi «Markaziy Osiyo - Yevropa Ittifoqi» birinchi sammiti oldidan «Euronews»ga bergan intervyusidagi asosiy tezislar – 3 qism
 
– O‘zbekistonning Afg‘onistonga nisbatan yondashuvi har doim pragmatik va uzoq muddatli strategik tamoyillarga asoslanib kelgan. Biz hech qachon qo‘shnimizdan yuz o‘girmaganmiz, u bilan aloqalarni uzmaganmiz. Biz qo‘shni davlatlar, jumladan, uning yaqin va eng muhim hamkori sifatida O‘zbekiston bilan konstruktiv hamkorlik qilmasdan Afg‘onistonni rivojlantirish imkonsiz, degan fikrga doim ishonib kelganmiz.
 
– Afg‘onistonga nisbatan olib borayotgan siyosatimizni qo‘llab-quvvatlamaganlarning ko‘pchiligi bugun uning to‘g‘riligi, muqobili yo‘qligiga tan olishga majbur bo‘lishmoqda.
 
– Hozirgi rahbariyat Afg‘onistondagi vaziyatni barqarorlashtirishga, o‘z resurslarini aeroportlar, ichki temir yo‘l tarmoqlari, suv-energetika infratuzilmasini rivojlantirishga va ko‘knor maydonlarini qisqartirishga yo‘naltirishga muvaffaq bo‘ldi.
 
– Bugungi sharoitda biz Afg‘onistonga strategik imkoniyatlar nuqtayi nazaridan qarash zarur deb bilamiz. Ushbu mamlakatni xalqaro iqtisodiy jarayonlarga jalb etish, xususan, uning hududida infratuzilmaviy loyihalarni amalga oshirish juda muhim.
– Afg‘onistondagi vaziyatni barqarorlashtirish va mamlakatni tiklash Markaziy Osiyo va Yevropa Ittifoqi davlatlarining umumiy manfaatlariga javob beradi.
 
– Bo‘lajak sammit haqiqatan ham tarixiy ahamiyat kasb etadi, chunki birinchi marta Markaziy Osiyoning beshta mamlakati va Yevropa Ittifoqi yetakchilari bir joyda to‘planadi.
 
– Bu sammit Markaziy Osiyo va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi munosabatlarni rivojlantirishda yangi sahifa bo‘lishini kutamiz. Siyosiy muloqot yanada chuqurlashadi, hamkorligimizga yanada tizimli tus beradigan, uni uzoq muddatli maqsadlarga yo‘naltiradigan yangi mexanizmlar ishlab chiqiladi, deb umid qilamiz. Mintaqalararo hamkorlik, ayniqsa, iqtisodiyot, savdo, energetika va transport sohalaridagi hamkorlikni muhokama qilish sammit kun tartibidagi muhim masalalardan biri bo‘ladi.
 
– Samarqand deklaratsiyasining imzolanishi sammitning asosiy natijalaridan biri bo‘lishi kerak. Bu hujjat tomonlarning strategik sheriklik o‘rnatishga bo‘lgan umumiy intilishini aks ettiradi.
 
– Ko‘plab savollarga sammit yakunida javob topiladi. Biroq hozirdan aytish mumkinki, bu uchrashuv Yevropa Ittifoqi va Markaziy Osiyo o‘rtasida barqaror, o‘zaro manfaatli sheriklikni barpo etish yo‘lidagi muhim qadamga aylanadi. Bu sheriklik umumiy manfaatlar, ishonch va birgalikdagi taraqqiyotga intilishga asoslangan bo‘ladi.
 
– Bugungi imkoniyatdan foydalanib, yevropalik hamkorlarimizga murojaat qilmoqchiman:
 
Markaziy Osiyo muloqot va hamkorlikni kengaytirishga ochiq. Biz barqaror rivojlanish va xalqlarimizning farovonligini oshirishga xizmat qiladigan, o‘zaro manfaat va ishonchga asoslangan konstruktiv hamkorlik tarafdorimiz.
 
Biz Yevropa Ittifoqining mintaqa ochiqligini ta’minlash, uning ravnaqi va subyektligini mustahkamlashga qaratilgan intilishlarimizni qo‘llab-quvvatlayotganini yuksak qadrlaymiz. Ayniqsa, Yevropa Ittifoqi Markaziy Osiyoni barqaror va jadal rivojlanayotgan, barcha manfaatdor tomonlar bilan ochiq va teng huquqli sheriklikka tayyor bo‘lgan mintaqaga aylantirishdek maqsadimizda biz bilan hamfikr ekani juda muhimdir.
 
Bo‘lajak sammit munosabatlarimizda muhim bosqich bo‘ladi. Samarqanddagi uchrashuv natijalari hamkorligimizni yanada rivojlantirish uchun yangi istiqbollar ochishiga ishonamiz.

Strategic Focus: Central Asia

Shavkat Mirziyoyev: Mintaqamiz taraqqiyoti yo‘lida tarixiy imkoniyatlar mavjud.

Yevropaning nufuzli Euronews nashrida O‘zbekiston Prezidentining eksklyuziv intervyusi e’lon qilindi.

Unda Davlatimiz rahbari ilk marta Samarqandda bo‘lib o‘tadigan “Markaziy Osiyo–Yevropa Ittifoqi” ning tarixiy ahamiyati, Markaziy Osiyo mintaqasidagi ijobiy dinamik o‘zgarishlar va mintaqaga qiziqishning ortib borishi haqida o‘z fikr-mulohazalarini bildirib o‘tgan.

Shulardan ayrimlari:
1. Tarixiy nuqtai nazardan Samarqanddan dunyo bo‘lingan emas, yaxlit, bir butun deb qaraladi. Bu o‘ziga xos hodisa – “Samarqand ruhi”ning mazmun-mohiyati bo‘lib, uning asosida xalqaro hamkorlikning tubdan yangi formati barpo etilmoqda.

2. Markaziy Osiyo endi tarixning bir chekkasida emas, balki o‘zining strategik kun tartibini shakllantirayotgan jadal rivojlanayotgan mintaqaga aylanmoqda.

3. Bugungi kunda Yevropa Ittifoqi Markaziy Osiyo davlatlari bilan savdo va sarmoyaviy aloqalarni izchil rivojlantirmoqda. Oxirgi yetti yilda Markaziy Osiyo davlatlari bilan YeI o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi to‘rt barobarga oshib, 54 milliard yevroni tashkil qildi. Yevropa tadbirkorlarining O‘zbekiston va mintaqaning boshqa davlatlari bilan savdo va sarmoyaviy hamkorlik imkoniyatlariga qiziqishi ortib borayotganini ko‘rishdan mamnunmiz. Mintaqada kuzatilayotgan ijobiy jarayonlar Markaziy Osiyoga qiziqishni ortirib, mintaqani Sharq va G‘arb, Shimol va Janub o‘rtasidagi asosiy yo‘nalishlarning geosiyosiy muhim chorrahasida joylashgan jahon qudrati va yetakchi davlatlarining muhim hamkoriga aylantirmoqda. Bu ochiq muloqotni davom ettirish, barcha manfaatdor tomonlarning o‘zaro manfaatli hamkorligi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish imkonini beruvchi “CA Plus” formatlarida o‘z ifodasini topdi.

4. O‘zbekistonning Afg‘onistonga nisbatan yondashuvi doimo pragmatik va strategik jihatdan uzoq muddatga yo‘naltirilgan. Bugungi sharoitda Afg‘onistonga paydo bo‘layotgan strategik imkoniyatlar nuqtai nazaridan qarash kerak. Afg‘onistonni global iqtisodiy jarayonlarga, jumladan, uning hududida infratuzilma loyihalarini amalga oshirish orqali integratsiyalashuvi juda muhim.

Shu nuqtai nazardan, biz Yevropa Ittifoqi va boshqa xalqaro hamkorlar bilan birgalikda Afg‘onistonga nafaqat hozirgi inqirozlarni yengib o‘tishga, balki uzoq muddatli istiqbolda rivojlanishga yordam beradigan ijobiy kun tartibi va tashabbuslarni birgalikda ilgari surish uchun hamkorlik qilishga tayyormiz. Bu bosqichdagi asosiy vazifa, bizningcha, Afg‘onistonga ta’lim sohasida yordam berishni davom ettirishdan iborat. Ishonchim komilki, Afg‘onistondagi vaziyatni barqarorlashtirish va uni qayta tiklash Markaziy Osiyo davlatlari va Yevropa Ittifoqining umumiy manfaatlariga mos keladi.

Suhrob Bo’ronov

“Samarqand ruhi” – Xalqaro hamkorlikning yangi ramzi
 
M. Imomov, mustaqil ekspert
 
Samarqanddagi «Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi» sammiti nafaqat mintaqalararo aloqalarni mustahkamlash uchun platforma, balki global hamkorlikning yangi ramzi sifatida “Samarqand ruhi”ni dunyoga tanitmoqda. Prezident Mirziyoyevning intervyusida ta’kidlanishicha, Samarqand tarixan savdo, ilm va diplomatiya markazi sifatida turli madaniyatlar va xalqlarni birlashtirgan. Bugungi kunda bu shahar o‘zining o‘tmishdagi ulug‘vorligini qayta tiklab, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi muloqot maydoniga aylanmoqda.
 
Mening diqqatimni suhbatdagi 2 asosiy jihat tortdi:
 
Birinchidan, Samarqandning olti asrdan ortiq vaqt avval Amir Temur davrida Yevropa bilan aloqalar o‘rnatgan markaz sifatidagi roli bugungi diplomatiyada aks etmoqda. Bu trend global miqyosda tarixiy ildizlarga asoslangan hamkorlikning muhimligini ko‘rsatadi.
 
Ikkinchidan, “Samarqand ruhi” degan tushuncha dunyoni yaxlit va bo‘linmas sifatida ko‘rish falsafasini ilgari surib, xalqaro hamkorlikning yangi formatini shakllantirishga xizmat qilmoqda.
 
Xulosa qilib aytganda, Samarqandning sammitga mezbonlik qilishi tasodif emas – bu shahar o‘zining boy tarixi va madaniy merosi bilan zamonaviy dunyoda tinchlik, hamkorlik va o‘zaro hurmat ramziga aylanmoqda. Prezidentning so‘zlariga ko‘ra, Samarqanddan turib dunyoga qaralganda, bo‘linish emas, balki birlashish ko‘zga tashlanadi. Bu ijobiy tasavvur global inqirozlar davrida mintaqalar o‘rtasidagi ko‘proq aloqa va ishonchga xizmat qiladi. “Samarqand ruhi” nafaqat Markaziy Osiyo uchun, balki butun dunyo uchun ilhom manbai bo‘lishi mumkin.

Strategic Focus: Central Asia

Yevropa bilan aloqalar – Strategik sheriklikning yangi bosqichi
 
A. Fayzullozoda, mustaqil tahlilchi
 
Prezident Mirziyoyevning intervyusi Markaziy Osiyo va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi munosabatlarning yangi sifat darajasiga ko‘tarilayotganini aniq ko‘rsatmoqda. O‘ttiz yillik hamkorlik tajribasiga asoslangan bu aloqalar iqtisodiyot, investitsiya, xavfsizlik va raqamli transformatsiyani qamrab olgan keng doirada rivojlanmoqda. Samarqand sammiti esa ushbu jarayonning muhim burilish nuqtasi sifatida ko‘rilmoqda.
 
Intervyuning tahlili orqali quyidagi trendlarni aniqlasak bo‘ladi:
 
1. Iqtisodiy integratsiyaning o‘sishi: Oxirgi yetti yilda Markaziy Osiyo va YI o‘rtasidagi savdo aylanmasi to‘rt barobarga oshib, 54 milliard yevroga yetdi. O‘zbekistonda Yevropa kapitali ishtirokidagi 1000 dan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda.
 
2. Strategik sheriklikning kengayishi: O‘zbekiston Italiya va Fransiya bilan strategik sheriklik, Germaniya bilan esa mintaqaviy hamkorlikni yo‘lga qo‘ydi. Bu Yevropa yetakchilarining Markaziy Osiyoga qiziqishi ortib borayotganidan dalolat beradi.
 
3. Transport-logistika imkoniyatlari: Transkaspiy yo‘lagi kabi loyihalar YI “Global darvoza” strategiyasi bilan uyg‘unlashmoqda, bu esa Markaziy Osiyoni global iqtisodiy jarayonlarning faol ishtirokchisiga aylantirmoqda.
 
Markaziy Osiyo va YI o‘rtasidagi hamkorlik nafaqat iqtisodiy manfaatlar, balki umumiy barqarorlik va taraqqiyotga xizmat qilmoqda. Prezidentning ta’kidlashicha, bu ikki tomonlama harakat bo‘lib, har ikki tomon uchun ham foydali natijalar beradi. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar – “yagona darcha” tizimi, valyuta bozorining liberallashuvi – Yevropa biznesini jalb qilishda muhim qadam bo‘ldi. Samarqand sammiti ushbu aloqalarni yanada mustahkamlab, mintaqani Sharq va G‘arb o‘rtasidagi ishonchli ko‘prikka aylantiradi.

Strategic Focus: Central Asia