Markaziy Osiyo davlatlari, Armaniston, Belarus, Ozarbayjon va Ukraina Isroilning Eronga qarshi agressiyasiga qanday munosabat bildirmoqda?

Tojikiston Tashqi ishlar vazirligi Isroil Davlati tomonidan Eron Islom Respublikasi hududiga uyushtirilgan hujumni qoralaydi va mintaqadagi keskinlikning kuchayib borayotganidan chuqur xavotir bildiradi. Tomonlarni xalqaro huquq va munosabatlar normalariga rioya qilishga chaqiradi.

Rossiya prezidenti Putinning so‘zlariga ko‘ra, Rossiya Isroilning BMT Nizomi va xalqaro huquqni buzgan holda amalga oshirgan harakatlarini qoralaydi.

Armaniston bosh vaziri Pashinyan: “Biz Isroilning Eronga qarshi so‘nggi harakatlaridan xavotirdamiz va ularni qoralaymiz. Bu mintaqadagi mo‘rt barqarorlikni shubha ostiga qo‘yadi. Biz bundan juda xavotirdamiz”, — dedi.

Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligi Isroil Davlati tomonidan Eron Islom Respublikasi hududida o‘tkazilayotgan harbiy operatsiyadan chuqur xavotirda. “Vaziyatning keskinlashuvini qat’iy qoralab, tomonlarni ziddiyatlarni faqat xalqaro huquq me’yor va tamoyillariga muvofiq, diplomatik yo‘l bilan hal qilishga chaqiramiz.”

Turkmaniston TIV Yaqin Sharqdagi keskinlik kuchayib borayotganidan xavotir bildirgan. Turkmaniston kuch ishlatish yoki kuch bilan tahdid qilish siyosiy yoki boshqa masalalarni hal qilish vositasi sifatida qabul qilinmasligini ta’kidlagan.

O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi Isroilning Eron Islom Respublikasiga qarshi harbiy operatsiyasi, insoniy qurbonlarga olib kelgani va Yaqin Sharqdagi vaziyatning yanada keskinlashganidan jiddiy xavotir bildiradi. Barcha tomonlarni maksimal darajada vazminlikka chaqiradi.

Qozog‘iston TIV Yaqin Sharqdagi xavfli harbiy eskalatsiyadan jiddiy xavotir bildiradi va mojaroning faqat siyosiy-diplomatik yo‘l bilan, BMT Nizomi va xalqaro huquq tamoyillariga muvofiq hal qilinishini yoqlaydi. Barcha tomonlarni maksimal darajada vazminlikka chaqiradi.

Qirg‘iziston TIV Isroil va Eron o‘rtasidagi keskinlikning kuchayishidan katta xavotir bildiradi. Qirg‘iziston har ikki tomonni maksimal darajada vazminlikka chaqiradi.

Belarus TIV Isroil va Eron o‘rtasidagi yangi harbiy eskalatsiya bosqichi hamda tinch aholining, jumladan bolalarning halok bo‘lishi haqidagi xabarlardan chuqur xavotirda ekanligini bildiradi. Barcha tomonlarni vazminlikka chaqiradi.

Ukraina TIV Yaqin Sharqda kechasi Isroil tomonidan Eron hududidagi obyektlarga berilgan zarbalar ortidan yuzaga kelgan vaziyatni tashvish bilan kuzatayotganini bildiradi. Mintaqada barqarorlikning yanada izdan chiqishiga yo‘l qo‘ymaslik, tinch aholining halok bo‘lishining oldini olish muhim. Ukraina Eronni Yaqin Sharqda va undan tashqarida muammolar manbai deb hisoblaydi.

Shunday qilib, Markaziy Osiyo davlatlari orasida faqatgina Tojikiston va O’zbekiston tomonlari Isroilning agressiyasini tilga olishgan, boshqalar esa umumiy gaplar bilan cheklanib qolishgan. Qolgan davlatlarning pozitsiyasi ham alohida e’tiborga loyiq.

Strategic Focus: Central Asia

Ekspertlar aytishicha, Isroil va Eron o‘rtasidagi keskinlik kuchayganiga qaramay, keng ko’lamli urush boshlanmaydi. Sabab oddiy - ikki davlatning umumiy quruqlik chegarasi yo‘q.

Shuning uchun klassik “arab-isroil urushlari”ga o‘xshash ssenariy avtomatik ravishda istisno qilinadi. Biroq, bir nozik jihat bor: diplomatik manbalarga ko‘ra, Isroil Bosh shtabida noodatiy ssenariy — “quruqlikdagi cheklangan ishtirok” rejasi ko‘rib chiqilmoqda. Gap sionistlar kontingentini Iroq Kurdistonida vaqtinchalik joylashtirish haqida bormoqda. Isroil terrorist armiyasini joylashtirish uchun rasmiy sabab sifatida Eronning proksi kuchlariga qarshi kurash ko’rsatiladi.

Aytishlaricha, Isroil kurd harbiy tuzilmalari bilan yashirin muzokaralar olib bormoqda, bu jarayon ortida esa AQSh harbiy maslahatchilari ko‘zga tashlanmoqda.

Agar bu ssenariy amalga oshsa — Isroil ilk bor Eronga “quruqlikdan bosim o‘tkazish” uchun tayanch hududga ega bo‘ladi. Bu hozircha faqat g‘oya darajasida, biroq G‘arb ushbu tashabbusga Tehronga bosim vositasi sifatida jiddiy qiziqish bilan qaramoqda.

@erontahlili

Yaqin Sharq: Pekinning yangi fronti

Yaqin Sharq endi oddiy mintaqaviy mojarolar sahnasi emas — u Xitoy va AQSh o‘rtasidagi global qarama-qarshilik uchun asosiy maydonga aylanishi mumkin. Isroil bosimi kuchaymoqda, Eron esa zarbaga tayyorlanmoqda. Ammo eng qiziq tomoni — Xitoyning ehtimoliy aralashuvi.

- Pekin Eronga qurol yetkazib bera boshlaydimi?
- Mintaqa Xitoy texnikasi uchun sinov poligoniga aylanadimi
- AQSh yangi proksi-urushga tortiladimi?

Pokiston allaqachon Eron tomonda. Endi navbat Xitoyda. Bu qaror butun geosiyosiy muvozanatni o‘zgartirishi mumkin.

Batafsil: https://t.me/erontahlili/1143

Eronning go‘yoki yadroviy qurol yaratish bo‘yicha “hal qiluvchi chiziqqa” chiqib bo‘lganiga doir da’volar Isroil targ‘ibotining asosiy narrativi bo’lib kelmoqda. Bugungi kunda Italiya tashqi ishlar vaziri Tayanining “Isroil razvedkasi ma’lumotlari”ga tayangan holda Tehron 6 oy ichida 10 ta yadroviy jangovar kallak yasashga tayyor degan bayonoti ham Isroil pozitsiyasini mustahkamlash yo‘lida o‘z “hissasi”ni qo‘shmoqda. Bu da’volarning hech biri texnik tafsilotlar yoki tekshiruvga ochiq ma’lumotlar bilan asoslanmagan. Manba — Mossad bo‘lsa, demak, har qanday fakt to‘g‘ri deb qabul qilinadi. Bunday yondashuv — faqatgina media orqali Eron go‘yoki har doim bomba yaratish arafasida degan yolg’on haqiqatni shakllantirish vositasidir. Bu yerda maqsad tahlil emas, balki ochiq manipulyatsiyadir.

So‘nggi 10 yil davomida Eron yadroviy kun tartibini kuzatganlar yaxshi biladiki, Isroil yoki G‘arb OAVlarida har oy Eron “2 haftada”, “2 oy ichida”, “kuzgacha”, “yil oxirigacha” bomba yasaydi degan da’volar takrorlanib kelgan. Bu tahdidni doimiy takrorlash uslubi Eronni yadroviy tahdid sifatida jamiyat ongiga singdirish maqsadida amalga oshirildi. Ammo bu axborot xurujlari ortida faqat targ‘ibot mantig‘i yotadi — faktlar esa yo‘q.

Shu bilan birga, eng muhim fakt butkul inkor qilinadi — Eron Oliy rahnamosi Oyatolloh Ali Xomanaiyning yadroviy qurolni yaratish va qo‘llashni islomga zid deb tan olgan fetvosi. Bu pozitsiya rasmiy darajada bir necha bor tasdiqlangan. Bundan tashqari, Eron yadroviy dastur monarxiya davriga, ya’ni 1970-yillarda Shoh Muhammad Reza Pahlaviy tomonidan AQSh, Fransiya va G‘arbiy Germaniya ko‘magida boshlangan davrga borib taqaladi. Aynan Eurodif xalqaro konsortsiumi doirasida — bu konsortsium tarkibiga Fransiya, Ispaniya, Belgiya, Italiya kirgan — o‘sha paytdagi Eron podshohligining yadroviy poydevori qo‘yilgan (buni men hozir o‘z nomzodlik dissertatsiyamda ham yoritmoqdaman).

1979-yilgi Islom inqilobidan so‘ng ushbu dastur diniy sabablarga ko‘ra Oyatolloh Xumayni topshirig‘i bilan to‘xtatilgan. Uning qayta tiklanishi 1990-yillarning boshida — tinch maqsaddagi atom energetikasi va tibbiy texnologiyalarni rivojlantirish maqsadida bo‘lgan, ommaviy qirg‘in quroli yaratish g‘oyasi bo‘lmagan. Tehronda har doim tushunishgan: agar Eron yadroviy maqomga ega bo‘lsa, bu butun mintaqada zanjirli reaksiyani keltirib chiqaradi — Turkiya, Saudiya Arabistoni, Misr va boshqa davlatlar ham “yadro davlat” maqomiga intila boshlaydi. Bu esa allaqachon notinch bo‘lgan mintaqada yangi keskinlik manbai paydo bo‘lishini anglatadi.

2015-yilda Eron va “oltilik” davlatlari (AQSh, Rossiya, Xitoy, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya) o‘rtasida imzolangan Qo‘shma keng qamrovli harakatlar rejasi (JCPOA) Eronning yadroviy dasturda harbiy yo‘nalishni rad etishini huquqiy jihatdan mustahkamlab berdi va buning evaziga sanksiyalar bosqichma-bosqich olib tashlanishi ko‘zda tutilgan edi. De-fakto bu kelishuv shuni ko‘rsatdiki, Eron yadroviy qurolga intilmayapti, u sanksiyalarni bekor qilish va siyosiy-iqtisodiy barqarorlik kafolatlarini istaydi.

Shu bois, Isroil harakatlarini faqat yadroviy tahdid nuqtai nazaridan tahlil qilish — bu haqiqat mohiyatini almashtirishdir. Aslida esa hozirgi keskinlik va bosimning maqsadi — Eron Islom Respublikasining siyosiy tizimini yemirish. “Yadroviy tahdid” bahonasi ostida “fors bahori” (ya’ni “arab bahori” modeliga o‘xshash) ssenariysi ilgari surilmoqda: davlat institutlarini yo‘q qilish, Eronni mutlaqo zaiflashtirish va uni parchalash. Bu — hozirgi sharoitga moslashtirilgan klassik “bo‘lib tashlab, hukmronlik qilish” strategiyasidir. Xuddi shunga o‘xshash ssenariy mintaqadagi boshqa bir davlat — Liviyada amalda sinovdan o‘tkazilgan. Qazzofiy o‘z ixtiyori bilan yadroviy dasturdan voz kechdi — natijada na Qazzofiy bor, na Liviya. Ya’ni, yadroviy obyektlar — bu faqat bahona, xolos.

Asl maqsad — Eronni suveren davlat sifatida butkul yo‘q qilish. Bu sxemada ijrochi rolini Netanyaxuga yuklashgan, strategik rejani esa — odatdagidek, okean ortida tuzilgan va ma’qullangan.

Farhod Ibragimov, siyosatshunos ekspert

Tel-Aviv endi “daxlsiz” emas

Kecha Eron tomonidan amalga oshirilgan raketa hujumlaridan so‘ng Tel-Aviv endi Yaqin Sharqdagi “G‘arb tamaddunining daxlsiz markazi” maqomini butunlay yo‘qotdi. Yillar davomida barqarorlik, xavfsizlik va texnologik taraqqiyot ramzi sifatida ko‘rilgan bu shahar endi Bag‘dod, Damashq va Bayrut qatorida turibdi.

Avvallari tasavvur qilib bo‘lmas holat – Tel-Aviv osmonida havo hujumi ogohlantirishlari – endilikda kundalik hayotga aylangan. Urush endi “u yerda, uzoqda” emas, balki isroilliklar “normal hayot” deb atagan markazga ham kirib keldi.

Tel-Aviv endi G‘arbning mintaqadagi ustunlik ramzi emas. U endi raketa ogohlantirishlariga va strategik zaifliklarga moslashishga majbur bo‘lgan shunchaki Yaqin Sharqdagi oddiy bir shahar.

@erontahlili

Eron Isroil hujumlaridan so‘ng Hoʻrmuz boʻgʻozini yopishi mumkin. Ushbu bo‘g‘oz orqali dunyo bo‘yicha suyultirilgan tabiiy gazning 30% va neft eksportining 20% (Saudiya Arabistoni, Iroq, BAA, Quvayt) o‘tadi.

Mutaxassislar fikricha, neft narxi bir barrel uchun $70–75 dan $120–130 gacha ko‘tarilishi mumkin.

Yonilg‘i va energiya narxlarining oshishi inflyatsiyani kuchaytiradi, transport va aholi uy xo‘jaliklariga salbiy ta’sir qiladi.

Shu bilan birga, Hoʻrmuz boʻgʻoziga bog‘liq bo‘lmagan neft eksportchilari (Rossiya, AQSh, Kanada) narxlarning oshishidan foyda ko‘radi. Muqobil energiya (quyosh, shamol) ishlab chiqaruvchilar esa neftning qimmatligi sababli yanada ko‘proq talabga ega bo‘ladi.

@erontahlili

Rossiya 2025-yilning ikkinchi yarmida Buxoro va Navoiyda sanoat parklarini ochadi.

O‘zbekiston hududida farmatsevtika mahsulotlari va tibbiy asbob-uskunalar ishlab chiqarilishi yo‘lga qo‘yilishi mumkin. Rossiya Federatsiyasi 2025–2034-yillarda kafolatlangan xarid asosida lokalizatsiya qilinadigan farmatsevtika mahsulotlari ro‘yxatini tayyorlamoqda.

“Oldimizga qo‘yilgan maqsad — 2030-yilga borib Rossiyaning O‘zbekistonga eksportini 2,7 barobar oshirib $17,9 milliardga, O‘zbekistonning Rossiyaga eksportini esa 3,6 barobar oshirib $11,8 milliardga yetkazish”, - dedi Rossiya Iqtisodiy rivojlanish vaziri M.Reshetnikov.

Strategic Focus: Central Asia

Eron hududida og‘ir ballistik raketalar harakati aniqlangani haqida xabar berildi.

Isroil OAVlariga ko‘ra, Eron tomonidan Isroil tomonga 50 ta ballistik raketalar uchirilmoqda.

12-15 daqiqa.

@erontahlili

Eronning Pokiston bilan chegaradosh Belujiston viloyatida joylashgan Zahedan shahri yaqinida 4,3 magnitudali zilzila sodir bo‘ldi.

Ijtimoiy tarmoqlarda bu hodisa yer ostida o‘tkazilgan yadro quroli sinovi bo‘lishi mumkinligi haqida mish-mishlar tarqalmoqda.

@erontahlili

Eron va Isroil mojarosi kimga foyda keltiradi?

K.Abdullayev, mustaqil ekspert

Eron - Isroil mojarosi global o‘yinchilar uchun yangi imkoniyatlar ochmoqda. Urush ortida jahon manfaatlarining yangi konfiguratsiyasi qayta shakllanmoqda. Bu borada raqiblarning e’tiborini o‘z foydasiga burishni bilgan tomon g’olib bo’lishi taxmin qilinmoqda.

Xitoyning manfaatlari: bevosita ishtiroksiz foyda olish

Xitoy AQSHni Yaqin Sharqda uzoq davom etadigan inqirozga tortishni istaydi. Bunday vaziyat: a) AQSHning Osiyodagi e’tiborini chalg‘itadi, ayniqsa Tayvan muammosidan; b) AQSHning global siyosiy mavjudligi zaiflashadi; d) Pekinga Tinch okeani mintaqasida bosimni oshirish imkonini beradi.

Bu fonda Pekin ehtiyotkorlik bilan harakat qilmoqda. Xitoyliklar mojaroga to’g’ridan-to’g’ri aralashishdan tiyilib, Eron atrofida norasmiy ittifoq yaratishga harakat qilyaptilar. Yangi koalitsiyaga Afg‘oniston, KXDR va Pokiston kirishi rejalashtirilgan. E’tiborlisi, oxirgi ikki davlat yadro texnologiyalariga ega bo‘lib, Tehronning ta’sirini sezilarli kuchaytirishga imkon berishmoqda.

Tahdidlar muvozanati: kuchlar nisbatining o‘zgarishi

Yadro texnologiyasiga ega davlatlarning Eronni qo‘llab-quvvatlashi mojaroning mintaqadan tashqariga chiqish ehtimolini kuchaytiradi. Bu esa 1) AQSH va Isroil uchun xavf darajasini oshiradi; 2) beqarorlikning global darajada yoyilish xavfini yuzaga keltiradi; 3) AQSHning bir vaqtning o‘zida bir nechta yo‘nalishda nazoratni saqlab qolish salohiyatini shubha ostiga qo‘yadi.

Bu sharoitda AQSH bir vaqtning o‘zida bir nechta inqirozlarga javob berishga majbur: Yaqin Sharq (Eron – Isroil), Sharqiy Yevropa (Ukraina) va Sharqiy Osiyo (Tayvan).

Bu katta miqdorda resurslar va diplomatik kuchlarning sarflanishiga olib keladi va tashqi siyosat samaradorligini pasaytiradi. Strategik zo’riqish xavfi paydo bo‘ladi, ya’ni hech bir mojaroni to‘liq nazorat ostida ushlab bo‘lmaydi.

Ayni vaqtda, Rossiya ham taktik ustunlikka ega bo‘lishi mumkin. Xususan, AQSH bilan o‘z shartlarida muzokara o‘tkazish imkoniyati; G‘arb sanksiyalarini yumshatishga umid; Moskvaning global muqobil ittifoqlarda pozitsiyasi kuchayishi.

Shuningdek, Vashingtonning Eronga qaratilgan e’tiboridan Rossiya Ukrainadagi muzokaralarda bosim vositasi sifatida foydalanishi mumkin.

Xulosa qilib aytsak, Eron va Isroil o‘rtasidagi to‘qnashuv — bu faqat mintaqaviy nizoga emas, balki global kuchlar taqsimotiga oid masaladir. Har bir ishtirokchining harakati ortida uzoq muddatli geosiyosiy hisob-kitoblar yotadi: AQSH uchun — ko‘p qutbli dunyoda chidamlilik sinovi; Xitoy — urushsiz kuchlar nisbatini o‘zgartirish imkoniyati; Rossiya — ta’sir vositalarini qaytarish uchun imkon.

Mazkur mojaro yana bir muhim narsani ko‘rsatmoqda: bugungi xalqaro tizim bir nechta inqirozni bir vaqtda boshqarishga bardoshli emas. Bu esa o‘yin qoidalarini o‘zgartirmoqchi bo‘lgan kuchlar uchun qulay sharoit yaratmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

📚 Асанов формати – Тил, тарих ва инсон ҳақида теран мулоҳазалар.

13 000+ фаол обуначи танлаган танлов – бу шунчаки канал эмас, бу билимга интилишнинг манзили!

Бу ерда:
🗣 Тиллар тарихи ва ривожи ҳақида қизиқарли маълумотлар
📜 Ўзбек ва жаҳон тарихига замонавий ва таҳлилий ёндашув
🌍 Антропология, маданиятлар ривожи ва инсон табиатига доир оммабоп таҳлиллар

Биз мураккаб масалаларни содда ва тушунарли қилиб етказамиз. Фикрлашни яхши кўрасизми? Демак, Асанов формати – айнан сиз учун!

🔍 Илмга қизиқсангиз, саволларингиз кўп бўлса ва жавобни стандарт манбалардан эмас, таҳлилий мантиқ орқали топмоқчи бўлсангиз – хуш келибсиз!

📲 Аъзо бўлинг, дўстларингизга улашинг, керакли билимлар билан бирга ҳаётга кенгроқ қаранг.

Асанов формати – Фикрлашни ўргатадиган формат.

Каналга уланиш:
https://t.me/AsanovEldar

NYT: Eron Yaqin Sharqdagi AQSh bazolariga zarba berish uchun raketalarni tayyorlab qo‘ygan

The New York Times nashrining yozishicha, agar Vashington Isroil va Eron o‘rtasidagi mojaroga qo‘shilsa, Eron mintaqadagi AQSh harbiy bazolariga hujum qilish uchun allaqachon raketalarini tayyorlab qo‘ygan. Shu sababli AQSh harbiylari yuqori jangovar shaylik holatiga keltirilgan.

AQSh Yevropaga 30 ga yaqin yoqilg‘i quyuvchi harbiy samolyot yuborgan. Ular AQSh bazalarini himoya qilayotgan qiruvchi samolyotlarga yordam berishi yoki Eron yadro obyektlariga ehtimoliy zarbalar vaqtida bombardimonchi samolyotlarning parvoz masofasini oshirish uchun qo‘llanilishi mumkin.

Manbalarga ko‘ra, agar AQSh Isroil hujumiga qo‘shilib, Eronning yadro obyektlaridan biri — Fordoga zarba bersa, Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan husiylar Qizil dengizdagi kemalarga hujumlarni boshlaydi. Shuningdek, Eronga moyil kuchlar Iroq va Suriyada joylashgan AQSh harbiy bazalariga ham hujum qilishga urinishi mumkin.

Bundan tashqari, agar mojaro boshlansa, Eron Hoʻrmuz boʻgʻozini minalashtirishga urinadi — bu AQSh harbiy kemalarini Fors ko‘rfazida harakatlanishdan to‘sish taktikasidir.

Eronlik ikki rasmiy mansabdor shaxsning bayonotiga ko‘ra, agar AQSh urushga qo‘shilsa, Eron hujumni Iroqdagi AQSh bazalaridan boshlaydi va arab davlatlaridagi AQShga tegishli har qanday harbiy obyektlar ham nishonga olinadi.

AQSh rasmiylari ta’kidlashicha, Eronga AQSh bazalariga hujum qilish uchun maxsus tayyorgarlik kerak emas. Chunki Eron harbiylari Birlashgan Arab Amirliklari, Qatardagi va Bahrayndagi AQSh obyektlarini osongina nishonga oladigan raketa bazalariga ega.

@erontahlili

Tramp AQShning Isroildagi elchisi unga yuborgan maktubni e’lon qildi. Biz esa uni tahlil qildik:

AQShning Isroildagi elchisi Maykl Hakabi tomonidan Donald Trampga yuborilgan maktub bir qarashda sodiq tarafdorning shaxsiy fikridek tuyuladi. Ammo diqqat bilan qaralganda, bu oddiy fikr emas, balki AQSh siyosatidagi chuqur muammoning aksidir.

Maktubda Tramp shunchaki yaxshi prezident sifatida emas, balki xuddi Xudoning tanlangan vakili sifatida tasvirlanadi. Hakabi yozishicha, faqat Tramp hal qiluvchi qarorlarni qabul qila oladi, chunki uni go‘yoki “Xudoning ovozi” boshqaradi. Bu gap saylovlar, qonunlar yoki diplomatiya haqida emas. Bu — dinga asoslangan qarash bo‘lib, unda prezident deyarli payg‘ambar rolini o‘ynaydi.

Elchi aytishicha, u Isroilga AQSh bayrog‘i elchixonada hilpirab turishini kuzatish va Trampning “ko‘zi, qulog’i va og’zi” bo‘lish uchun yuborilgan. Biz AQShning Yaqin Sharqdagi tashqi siyosati tobora ko‘proq davlat manfaatlariga emas, balki tor doiradagi dindor guruhlarning e’tiqodlariga asoslanayotganining guvoh bo’lyapmiz. Masalan, AQSh elchixonasining Quddusga ko‘chirilishi mantiqiy emas, balki ramziy qaror bo‘lgan: xristian-sionistlar uchun bu voqea Muqaddas kitobdagi bashoratlarning amalga oshirishdagi qadamlardan biridir.

Maktubdan kelib chiqqan holda, bugungi kunda AQSh siyosatini tobora ko‘proq professional amaldorlar emas, balki radikal diniy guruhlar, eng avvalo xristian-sionistlar boshqarayapti degan xulosaga kelish mumkin. Ular Amerikaning Isroilni qo’llab-quvvatlashi siyosiy pragmatizm emas, balki ilohiy missiyani bajarishga qaratilganiga ishonishadi. Bu mafkura hozirning o‘zida sudyalarni tayinlashdan tortib, urushlar olib borish va xalqaro shartnomalar tuzishgacha bo‘lgan muhim qarorlarga ta’sir qilmoqda.

Oddiyroq qilib aytganda, AQSh asta-sekin tafakkur va qonunga asoslangan davlat emas, balki diniy g‘oyalar hukmron bo‘lgan tizimga aylanmoqda. Hakabining maktubi bunga yorqin dalildir. Bu yerda endi demokratiyaga joy yo‘q — bu yerda “yuqoridan kelgan ovoz” hukmronlik qilmoqda.

G’arbiy alyans